MỤC LỤC

1


A. MỞ ĐẦU
Thi hành án dân sự là giai đoạn tiếp nối cuối cùng của quá trình tố tụng,
đây là giai đoạn bản án, quyết định của Tòa án được đưa ra thi hành, góp phần
bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật, đảm bảo lợi ích của Nhà nước, bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và củng cố lòng tin của nhân dân
pháp luật. Trên thực tế không phải lúc nào bản án, quyết định của tòa án đều
được thi hành một cách thuận lợi, người phải thi hành án không tự nguyện thi
hành án, không thực hiện nghĩa vụ của mình theo bản án, quyết định của Tòa án,
lúc đó cơ quan, người có thẩm quyền sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành
án dân sự. Để công tác thi hành án dân sự nói chung và việc áp dụng biện pháp
cưỡng chế thi hành án nói riêng được đúng theo quy định của pháp luật thì vai
trò của Viện kiểm sát nhân dân là hết sức quan trọng, thể hiện thông qua chức
năng kiểm sát cũng như nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân đã
được pháp luật quy định.
Xuất phát từ những lý do trên, cũng như nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu của
bản thân, em xin chọn đề tài: “Hoạt động kiểm sát việc áp dụng các biện pháp
cưỡng chế thi hành án – những vấn đề cần làm rõ” cho bài tiểu luận của mình.

2


B. NỘI DUNG
I. Khái quát chung về cưỡng chế thi hành án dân sự
1. Khái niệm
Cưỡng chế THADS là biện pháp cưỡng bức bắt buộc của cơ quan có thẩm
quyền THA do chấp hành viên quyết định theo thẩm quyền quy định nhằm buộc

Thứ hai, người phải THA có điều kiện THA nhưng không tự nguyện THA
và người có thẩm quyền THA đã xác minh và khẳng định là người phải THA có
đủ điều kiện THA.
Thứ ba, đã hết thời gian tự nguyện THA mà người THA không tự nguyện
THA hoặc chưa hết thời gian tự nguyện hoặc chưa hết thời hạn tự nguyện THA
nhưng để ngăn chặn việc tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh nghĩa vụ THA
được quy định tại khoản 2 Điều 45 Luật THADS 2014.
3. Nguyên tắc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự
Khi áp dụng biện pháp cưỡng chế THADS thì cần phải đảm bảo các
nguyên tắc sau:
- Chỉ áp dụng các biện pháp cưỡng chế đã được quy định tại Điều 71 Luật
THADS năm 2014;
- Chỉ được áp dụng biện pháp cưỡng chế sau khi đã hết thời hạn tự nguyện
thi hành án trừ trường hợp cần ngăn chặn người phải thi hành án có hành vi tẩu tán,
hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh nghĩa vụ thi hành án.
- Việc tổ chức cưỡng chế phải tương ứng với nghĩa vụ của người phải thi
hành án và các chi phí cần thiết khác.

4


- Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế phải căn cứ vào bản án, quyết định và
từng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể.
II. Hoạt động kiểm sát cưỡng chế thi hành án dân sự
1. Kỹ năng kiểm sát việc áp dụng các quy định chung về cưỡng chế thi hành án
Kiểm sát viên cần nắm rõ:
•

Đối với kiểm sát việc áp dụng các căn cứ cưỡng chế THA



Kiểm sát viên cần chú trọng các nội dung sau:
- Căn cứ bản án, quyết định, quyết định thi hành án để xác định người phải thi
hành án là hai vợ chồng hay chỉ riêng vợ hoặc chồng hay nghĩa vụ liên đới thi
hành án.
- Xác định xem tài sản tổ chức cưỡng chế kê biên thuộc sở hữu như thế nào,
nếu của hộ gia đình thì Chấp hành viên đã xác minh tại thời điểm xác lập
quyền sở hữu chung của tài sản thì hộ gia đình đó có những ai được quyền sở
hữu chung với tài sản đó. Trường hợp chỉ riêng vợ hoặc chồng hoặc một người
có nghĩa vụ liên đới thì xác định tài sản cưỡng chế đó trong hay ngoài thời kỳ
hôn nhân để xử lý.
2. Kỹ năng kiểm sát việc tổ chức cưỡng chế một số đối tượng cụ thể
2.1. Kỹ năng kiểm sát đối với biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản, thu
hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án
Biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản, thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của
người phải thi hành án là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự,
được áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ trả
tiền theo bản án, quyết định mà người phải thi hành án có đang có tiền trong tài
khoản hoặc đang sở hữu giấy tờ có giá.
Đối tượng của biện pháp này là tiền và giấy tờ có giá. Tiền bị cưỡng chế
có thể là tiền trong tài khoản ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc tiền mà chính họ
đang giữ, thu nhập từ hoạt động kinh doanh hằng ngày và tiền do người thứ ba
đang giữ.
Đối với biện pháp này, Kiểm sát viên cần nắm rõ các quy định sau:
6


- Số tiền trong quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi
hành án không được vượt quá nghĩa vụ thi hành án và chi phí cưỡng chế.
- Cơ quan, tổ chức đang quản lý tài khoản đã thực hiện ngay việc khấu trừ

chức, cá nhân đang giữ tiền giao nộp cho cơ quan thi hành án dân sự để thi hành
án; Tổ chức, cá nhân đang giữ tiền của người phải thi hành án không thực hiện
yêu cầu của Chấp hành viên về việc giao nộp số tiền đó thì bị áp dụng các biện
pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế để thi hành án; chi phí cưỡng chế thi hành
án do người phải thi hành án chịu.
Trường hợp người thứ ba đang giữ tiền của người phải thi hành án không
thực hiện yêu cầu của Chấp hành viên mà giao tiền đó cho người phải thi hành
án hoặc người khác dẫn đến việc không thể thi hành được cho người được thi
hành án thì người thứ ba phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
Trường hợp phát hiện tổ chức, cá nhân đang phải trả tiền cho người phải
thi hành án mà khoản tiền đó đã được xác định bằng bản án, quyết định của Tòa
án đang có hiệu lực pháp luật thì Chấp hành viên yêu cầu tổ chức, cá nhân đó
giao nộp số tiền cho cơ quan thi hành án dân sự để thi hành án. Nếu tổ chức, cá
nhân đó không thực hiện thì Chấp hành viên áp dụng biện pháp cưỡng chế thi
hành án cần thiết đối với tổ chức, cá nhân đó để thu tiền thi hành án; chi phí
cưỡng chế thi hành án trong trường hợp này do tổ chức, cá nhân bị cưỡng chế thi
hành án chịu.
2.2. Kỹ năng kiểm sát đối với biện pháp trừ vào thu nhập của người phải thi
hành án
Biện pháp trừ vào thu nhập của người phải thi hành án là một trong các
biện pháp cưỡng chế THADS được áp dụng trong trường hợp người phải thi
8


hành án phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo bản án, quyết định. Người phải thi
hành án có thu nhập thực tế và không tự nguyện thi hành. Biện pháp trừ vào thu
nhập được quy định tại Điều 78 luật THADS 2014. Giống với đối tượng của
biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản, đối tượng của biện pháp này cũng là
tiền. Nhưng thu nhập theo quy định của biện pháp cưỡng chế biện pháp trừ vào
thu nhập khác với thu nhập từ hoạt động kinh doanh của biện pháp khấu khấu

Chấp hành viên thông báo cho đại diện chính quyền cấp xã hoặc đại diện tổ dân
phố nơi tổ chức cưỡng chế, đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về
thời gian, địa điểm, tài sản kê biên, trừ trường hợp cần ngăn chặn đương sự tẩu
tán, huỷ hoại tài sản, trốn tránh việc thi hành án.
Chấp hành viên chỉ kê biên quyền sử dụng đất của người phải thi hành án
thuộc trường hợp được chuyển quyền sử dụng theo quy định của pháp luật về đất
đai; người phải thi hành án chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
mà thuộc trường hợp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy
định của pháp luật về đất đai hoặc thuộc diện quy hoạch phải thu hồi đất, nhưng
chưa có quyết định thu hồi đất thì vẫn được kê biên, xử lý quyền sử dụng đất đó.
Khi kê biên quyền sử dụng đất, Chấp hành viên yêu cầu người phải thi
hành án, người đang quản lý giấy tờ về quyền sử dụng đất phải nộp các giấy tờ
đó cho cơ quan thi hành án dân sự; khi kê biên quyền sử dụng đất có tài sản gắn
liền với đất thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án thì kê biên cả quyền
sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Trường hợp đất của người phải thi hành
án có tài sản gắn liền với đất mà tài sản đó thuộc quyền sở hữu của người khác
thì Chấp hành viên chỉ kê biên quyền sử dụng đất và thông báo cho người có tài
sản gắn liền với đất; Việc kê biên quyền sử dụng đất phải lập biên bản ghi rõ vị
trí, diện tích, ranh giới thửa đất được kê biên, có chữ ký của những người tham
gia kê biên.
10


Đối với việc kiểm sát việc tổ chức cưỡng chế kê biên vốn góp:
- Chấp hành viên yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức nơi người phải thi
hành án có vốn góp cung cấp thông tin về phần vốn góp của người phải thi hành
án để kê biên phần vốn góp đó. Trong trường hợp cần thiết, Chấp hành viên yêu
cầu cơ quan có thẩm quyền xác định phần vốn góp của người phải thi hành án;
trưng cầu tổ chức, cá nhân có chuyên môn xác định phần giá trị vốn góp của
người phải thi hành án để cưỡng chế thi hành án.

Trường hợp nhà ở gắn liền với đất thuộc quyền sử dụng của người khác thì Chấp
hành viên chỉ kê biên nhà ở và quyền sử dụng đất để thi hành án nếu người có
quyền sử dụng đất đồng ý. Trường hợp người có quyền sử dụng đất không đồng
ý thì chỉ kê biên nhà ở của người phải thi hành án, nếu việc tách rời nhà ở và đất
không làm giảm đáng kể giá trị căn nhà.
- Khi kê biên nhà ở của người phải thi hành án đang cho thuê, cho ở nhờ
thì Chấp hành viên phải thông báo ngay cho người đang thuê, đang ở nhờ biết;
trường hợp tài sản kê biên là nhà ở, cửa hàng đang cho thuê được bán đấu giá
mà thời hạn thuê hoặc thời hạn lưu cư vẫn còn thì người thuê có quyền tiếp tục
được thuê hoặc lưu cư theo quy định của Bộ luật dân sự.
2.4. Kỹ năng kiểm sát đối với biện pháp khai thác tài sản của người phải thi
hành án
Biện pháp khai thác tài sản của người phải thi hành án được áp dụng trong
trường hợp người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo bản án,
quyết định mà tài sản của người phải thi hành án có giá trị quá lớn so với nghĩa
vụ phải thi hành và tài sản của người phải thi hành án có thể khai thác để thi hành
án và không tự nguyện thi hành. Biện pháp khai thác tài sản của người phải thi
12


hành án được quy định tại Điều 107 luật THADS 2014. Theo đó, đối tượng của
biện pháp cưỡng chế này là tài sản có thể khai thác. Kiểm sát viên cần chú ý kiểm
sát những vấn đề sau:
- Chấp hành viên cưỡng chế khai thác tài sản của người phải thi hành án
trong các trường hợp: Tài sản của người phải thi hành án có giá trị quá lớn so với
nghĩa vụ phải thi hành và tài sản đó có thể khai thác để thi hành án; Người được
thi hành án đồng ý cưỡng chế khai thác tài sản để thi hành án nếu việc khai thác
tài sản không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba.
- Chấm dứt việc cưỡng chế khai thác tài sản trong các trường hợp: việc khai
thác tài sản không hiệu quả hoặc làm cản trở đến việc thi hành án; người phải thi

quyết định phạt tiền đối với người đó, trong trường hợp cần thiết có thể yêu cầu
họ khôi phục hiện trạng ban đầu. Trường hợp người đó vẫn không chấm dứt
công việc không được làm, không khôi phục lại hiện trạng ban đầu thì Chấp
hành viên đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội
không chấp hành án.
Đối với việc cưỡng chế giao người chưa thành niên cho người được giao
nuôi dưỡng theo bản án, quyết định, trước khi cưỡng chế giao người chưa thành
niên cho người được giao nuôi dưỡng, Chấp hành viên phối hợp với chính quyền
địa phương, tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương đó thuyết phục đương sự tự
nguyện thi hành án.
Trường hợp người phải thi hành án hoặc người đang trông giữ người chưa
thành niên không giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng
thì Chấp hành viên ra quyết định phạt tiền, ấn định thời hạn 05 ngày làm việc, kể
từ ngày ra quyết định phạt tiền để người đó giao người chưa thành niên cho
người được giao nuôi dưỡng. Hết thời hạn đã ấn định mà người đó không thực
14


hiện thì Chấp hành viên tiến hành cưỡng chế buộc giao người chưa thành niên
hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không
chấp hành án.
Đối với việc cưỡng chế buộc nhận người lao động trở lại làm việc, trường
hợp người sử dụng lao động không nhận người lao động trở lại làm việc theo
bản án, quyết định thì Chấp hành viên ra quyết định phạt tiền đối với người sử
dụng lao động là cá nhân hoặc người đứng đầu cơ quan, tổ chức sử dụng lao
động, đồng thời ấn định thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ra quyết định phạt tiền để
người sử dụng lao động thực hiện việc nhận người lao động trở lại làm việc. Hết
thời hạn đã ấn định mà người sử dụng lao động không thực hiện thì Chấp hành
viên đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm
hình sự về tội không chấp hành án.

người nhận quyền sử dụng đất để trừ vào số tiền được thi hành án được thực
hiện như trường hợp xử lý tài sản gắn liền với đất được chuyển giao.

16


C. KẾT LUẬN
Qua bài viết trên, chúng ta có thể hiểu rõ hơn vai trò của Viện kiểm sát nhân
dân trong công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật nói chung và kiểm sát việc áp
dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự nói riêng. Cũng qua đó, nhận
thấy công tác kiểm sát việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự là
cơ sở, tiền đề cho sự thành công của một vụ thi hành án dân sự khi đương sự
không tự nguyện thi hành. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng biện pháp cưỡng
chế thi hành án dân sự để thi hành án gặp nhiều khó khăn, nhiều nguyên nhân
khác nhau gây cản trở cho việc cưỡng chế. Do đó, cần đổi mới cơ chế quản lý,
hoàn thiện hệ thống pháp luật về hoạt động thi hành án dân sự; tăng cường sự
phối hợp giữa Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan thi hành án dân sự và các cơ quan
hữu quan khác trong tổ chức cưỡng chế thi hành án dân sự. Đặc biệt, để cho công
tác kiểm sát được hiệu quả, cần phải tăng cường bồi dưỡng năng lực chuyên môn,
nghiệp vụ, phẩm chất, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ Kiểm sát viên, góp phần
cho sự thành công trong hoạt động thi hành án dân sự nói chung, hoạt động cưỡng
chế thi hành án dân sự nói riêng, tạo thuận lợi cho công cuộc xây dựng Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
Bài tiểu luận trên đã thể hiện toàn bộ những hiểu biết của em về hoạt động
kiểm sát việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án. Tuy nhiên do hạn chế
về mặt kiến thức và kỹ năng nên bài làm sẽ không tránh khỏi những sai lầm, thiếu
sót nên em rất mong được sự góp ý, sửa đổi của thầy cô để giúp bài tiểu luận của
em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!


%C3%A0nh-%C3%A1n-d%C3%A2n-s%E1%BB%B1.pdf;

18