ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

LƢƠNG VINH QUANG

VẬN DỤNG TRIẾT LÝ ĐẠO PHẬT TRONG VIỆC
XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA TẬP
ĐOÀN HOA SEN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

LƢƠNG VINH QUANG

VẬN DỤNG TRIẾT LÝ ĐẠO PHẬT TRONG VIỆC
XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA TẬP
ĐOÀN HOA SEN

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

chân thành và sâu sắc nhất tới PGS,TS. Đỗ Minh Cương – Người thầy đã luôn tận
tình hướng dẫn, chỉ bảo và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận
văn một cách tốt nhất.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn Quý thầy cô đã giảng dạy trong quá trình học
thạc sĩ, Quý thầy cô trong Hội đồng bảo vệ đề cương, Quý thầy cô Khoa Quản trị
kinh doanh và Phòng Đào tạo, Quý thầy cô trong Hội đồng chấm luận văn đã truyền
đạt các kiến thức bổ ích, đồng thời có những góp ý quý báu về những thiếu sót, hạn
chế của Luận văn, giúp tác giả nhận ra những vấn đề cần khắc phục để Luận văn
được hoàn thiện hơn.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các lãnh đạo, nhân viên Tập đoàn Hoa Sen đã
cung cấp các thông tin giá trị, đóng góp một phần quan trọng để tác giả hoàn thành
Luận văn.
Xin được trân trọng cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè đã tạo
mọi điều kiện tốt nhất để tác giả có thể chuyên tâm vào việc nghiên cứu nội dung
của Luận văn.

Tác giả

Lƣơng Vinh Quang


MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

.................................................................................1

CHƢƠNG 1:
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ
SỞ LÝ LUẬN VỀ TRIẾT LÝ ĐẠO PHẬT VỚI VIỆC XÂY DỰNG


Một số nội dung chủ yếu để phát triển văn hóa doanh nghiệp ............. 20

1.6.1 Phát triển đội ngũ cán bộ quản trị .................................................... 20
1.6.2 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức ................................................................ 23
1.6.3 Hoàn thiện các hệ thống chuẩn mực, các nội quy, quy định ............ 24
1.6.4 Phát triển các yếu tố hữu hình của văn hóa doanh nghiệp ............... 27
CHƢƠNG 2:

THIẾT KẾ VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 32


2.1

Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 32

2.2

Tổ chức quá trình nghiên cứu: .............................................................. 33

2.2.1 Xác định vấn đề, đối tượng và mục đích nghiên cứu. ...................... 34
2.2.2 Xác định số lượng mẫu nghiên cứu .................................................. 34
2.2.3 Xây dựng thang đo và thiết kế bảng hỏi........................................... 35
2.3

Phương pháp xử lý dữ liệu .................................................................... 36

2.4

Kết luận về kết quả nghiên cứu ............................................................ 36

Hoa Sen .......................................................................................................... 57
3.4

Đánh giá chung về VHDN tại Tập đoàn Hoa Sen ................................ 58

3.4.1 Những thành tựu đã đạt được. .......................................................... 58
3.4.2 Một số tồn tại và nguyên nhân. ........................................................ 60
CHƢƠNG 4:
CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM THÚC
ĐẨY VẬN DỤNG TRIẾT LÝ ĐẠO PHẬT VÀO XÂY DỰNG VHDN
TẠI TẬP ĐOÀN HOA SEN ......................................................................... 64
4.1 Quan điểm, định hướng phát triển Văn hóa doanh nghiệp của Tập đoàn
Hoa Sen trong giai đoạn từ nay đến năm 2025 ............................................... 64
4.1.1 Bối cảnh, điều kiện và môi trường kinh doanh của Tập đoàn Hoa
Sen giai đoạn từ nay đến năm 2025. ................................................................ 64
4.1.2 Quan điểm, định hướng chiến lược kinh doanh và phát triển văn hoá
doanh nghiệp. ................................................................................................... 65
4.2 Một số giải pháp nhằm phát triển VHDN tại Tập đoàn Hoa Sen trong
giai đoạn tới. .................................................................................................... 66
4.2.1 Hoàn thiện thể chế, cơ chế quản trị và chiến lược của Tập đoàn
trong giai đoạn tới. ........................................................................................... 66
4.2.2 Hoàn thiện hệ thống văn bản và đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo
dục về văn hoá doanh nghiệp. .......................................................................... 67
4.2.3 Nêu cao vai trò và trách nhiệm xây dựng và phát huy VHDN của
các cấp lãnh đạo đơn vị và cá nhân người đứng đầu sáng lập tập đoàn ông Lê
Phước Vũ. ......................................................................................................... 67


4.2.4 Tăng cường đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trên cơ sở các giá trị
và quy chuẩn của văn hoá doanh nghiệp. ........................................................ 68

...................................................................................................................................57

i


DANH MỤC HÌNH

Hình 1-1: Ba cấp độ của văn hóa ..............................................................................10
Hình 2-1: Sơ đồ phương pháp nghiên cứu ................................................................ 33
Hình 3-1: Sơ đồ hoạt động và cơ cấu tổ chức ...........................................................40
Hình 3-2: Biểu đồ doanh thu, lợi nhuận Tập đoàn Hoa Sen từ 2007 – 2014............41
Hình 3-3: Biểu đồ phát triển chi nhánh .....................................................................42
Hình 3-4: Trụ sở chính tập đoàn Hoa Sen tại Bình Dương.......................................43
Hình 3-5: Vai trò thực tế của VHDN tại Tập đoàn Hoa Sen ...................................50
Hình 3-6: Các giá trị văn hoá hữu hình của Tập đoàn Hoa Sen ...............................52
Hình 3-7: Các giá trị được tuyên bố của Tập đoàn Hoa Sen ....................................53
Hình 3-8: Các giá trị nền tảng và quan niệm chung của Tập đoàn Hoa Sen ............55
Hình 3-9: Đánh giá việc áp dụng, thực thi, quản trị VHDN của Tập đoàn Hoa Sen
……………………………………………………………………………………...56
Hình 3-10 : Vai trò Phật tử Lê Phước Vũ với VHDN tại Tập đoàn Hoa Sen ...........57

ii


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

TĐ: Tập đoàn
DN: Doanh nghiệp
VHDN: Văn hóa doanh nghiệp
QTKD: Quản trị kinh doanh


1


2. Mục tiêu, câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu.
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Nhận diện, đánh giá thực trạng của Văn hoá doanh nghiệp Hoa Sen hiện nay,
đề xuất một số giải pháp phát triển Văn hoá doanh nghiệp của tâp đoàn Hoa Sen để
hoàn thành mục tiêu trở thành doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam và ASEAN về lĩnh
vực vật liệu xây dựng.
2.2. Câu hỏi nghiên cứu
(1) Tập đoàn Hoa Sen đã vận dụng triết lý đạo Phật vào xây dựng VHDN tại tập
đoàn Hoa Sen như thế nào?
(2) Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Tập đoàn Hoa Sen như thế nào?
(3) Cần làm gì để hoàn thiện và phát triển VHDN của Tập đoàn Hoa Sen trong
thời gian tới ?
2.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến văn hóa DN, vai
trò của nó đối với hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như sự tồn tại và phát triển
bền vững của doanh nghiệp.
Nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng trong việc vận dụng
triết lý đạo Phật làm nền tảng trong quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp của
tập đoàn Hoa Sen trong thời gian qua.
Đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện văn hóa tập đoàn Hoa Sen
trong định hướng phát triển của tập đoàn trong thời gian tới.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu:
Văn hóa DN của Tập đoàn Hoa Sen trong việc áp dụng triết lý đạo Phật để đạt
được kết quả kinh doanh tốt.


3


giải là vai trò của VHDN trong quá trình đầu tư - kinh doanh với tính cách
là một nguồn lực phát triển, một nền tảng tinh thần để quản trị DN kinh
doanh có hiệu quả và phát triển bền vững.
Luận văn cũng đã cố gắng có một số đóng góp về mặt thực tiễn, trước hết
cho công tác quản trị VHDN của Tập đoàn Hoa Sen:
-Phân tích, đánh giá về thực trạng của VHDN của Tập đoàn hiện nay, đánh
giá cả mặt mạnh và hạn chế của nó trong quá trình phát triển vươn lên trở
thành doanh nghiệp đầu ngành về vật liệu xây dựng tại Việt Nam và
ASEAN.
-Đề xuất các quan điểm, giải pháp với Lãnh đạo TĐ về quản trị VHDN với
mục tiêu tiếp tục hoàn thiện và phát triển nó trong giai đoạn chủ động và
đẩy mạnh hội nhập quốc tế. Với sự cố gắng nghiên cứu khách quan, có hệ
thống và có sức thuyết phục, Luận văn có khả năng giúp ích cho công tác
quản trị VHDN nói riêng, quản trị doanh nghiệp nói chung của Tập đoàn.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục và danh mục tài liệu tham
khảo, bố cục nội dung luận văn gồm 4 chương:
-Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về triết lý đạo
Phật với việc xây dựng VHDN .
-Chương 2 : Thiết kế và phương pháp nghiên cứu.
-Chương 3: Thực trạng VHDN của Tập đoàn Hoa Sen dưới góc độ triết lý đạo
Phật.
-Chương 4: Các đề xuất và kiến nghị nhằm thúc đẩy vận dụng triết lý đao
Phật vào xây dựng VHDN tại tâp đoàn Hoa Sen.

4


nghiệp theo ba cấp. Mô hình lý luận này được nhiều nhà nghiên cứu của Việt Nam
và thế giới sử dụng như một công cụ cơ bản trong nghiên cứu và tư vấn xây dựng
5


văn hóa doanh nghiệp. Luận văn cũng sử dụng mô hình này trong nghiên cứu về
VHDN của Tập đoàn Hoa Sen.
Lloyd Field, Kinh doanh và Đức Phật, NXB Tôn Giáo, 2012. Phân tích tứ
diệu đế giữa bối cảnh hoạt động của hệ thống kinh tế. Chỉ cho chúng ta thấy con
đường áp dụng thông điệp hạnh phúc của Đức Phật cho cộng đồng kinh doanh và
giúp chúng ta cách làm việc để có được sự nghiệp, gia đình và cuộc sống hạnh phúc
hơn . Cuốn sách này là một tham khảo bổ ích cho Luận văn.
Phạm Hữu Dung, Cõi Tà Ba – Thế giới quan Phật giáo (Nguồn gốc và triết
lý) NXB Văn hóa thông tin, 2011. Nghiên cứu cấu trúc của Phật giáo để tìm cách
giải thích quan niệm của Phật giáo về thế giới quan. Tuy có nhiều quan niệm đã lỗi
thời, đạo Phật cũng phát triển để thích ứng với đời sống và những quan niệm chính
của đạo Phật như cách thuyết, nhân quả, nhân duyên v.v... vẫn phù hợp với vũ trụ
quan hiện đại.
Nguyễn Mạnh Quân, Giáo trình đạo đức kinh doanh và văn hóa công ty
NXB Lao động – Xã hội, 2004. Phân tích các triết lý đạo đức trong kinh doanh và
trách nhiệm xã hội của công ty đối với xã hội và phương thức vận dụng trong quản
lý để tạo lập văn hóa doanh nghiệp tại công ty. Nội dung cuốn sách này trùng với
cuốn sách trên của cùng tác giả đã được tổng quan ở phần trên.
Thích Nhất Hạnh, Trái tim của Bụt, NXB Tôn Giáo, 2005. Tìm hiểu một số
quan điểm của đạo Phật về Thế giới quan, nhân sinh quan.
Về luận văn thạc sỹ, đã có một số nghiên cứu đề cập đến văn hoá doanh
nghiệp được bảo vệ thành công tại Trường Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội có liên
quan ít nhiều đến lĩnh vực nghiên cứu của Luận văn này. Ví dụ:
-Đồng Thị Thanh Thủy - "Văn hoá doanh nghiệp của Tập đoàn Trung
Nguyên" (2014)

do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương
tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình”.( Nhà xuất bản TP
HCM, 1996).

7


Như vậy, bản chất văn hóa chứa đựng cái bản chất và năng lực của con người,
trong đó những giá trị vật chất và tinh thần được sử dụng làm nền tảng định hướng
cho lối sống, đạo lý, tâm hồn và hành động của mỗi dân tộc và các thành viên để
vươn tới cái đúng, cái tốt, cái đẹp trong mối quan hệ giữa người với người, giữa
người với tự nhiên và môi trường xã hội.
1.2.2 Văn hóa doanh nghiệp
Dưới đây là một số quan điểm về văn hóa doanh nghiệp:
Văn hóa doanh nghiệp là tập hợp các giá trị, chuẩn mực và niềm tin căn bản
được tích lũy trong quá trình doanh nghiệp tương tác với môi trường bên ngoài và
hòa nhập trong môi trường bên trong, giá trị và chuẩn mực này đã được xác lập qua
thời gian, được truyền đạt cho những thành viên mới như một cách thức đúng để
tiếp cận, tư duy và định hướng giải quyết những vấn đề họ gặp phải ( Edgar
H.Schein, 2004).
Một định nghĩa khác của tổ chức lao động quốc tế (ILO):“Văn hoá doanh
nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống,
những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức
đã biết”.
Văn hoá kinh doanh là việc sử dụng các nhân tố văn hoá vào trong hoạt động
kinh doanh của chủ thể, là cái văn hoá mà các chủ thể tạo ra trong quá trình kinh
doanh, hình thành nên những kiểu kinh doanh ổn định và đặc thù của nó.( Đỗ Minh
Cương, 2001). Văn hóa doanh nghiệp là Văn hóa kinh doanh của một doanh nghiệp.
Theo PGS.TS. Dương Thị Liễu: "VHDN là một hệ thống các giá trị, các
chuẩn mực, các quan niệm và hành vi của doanh nghiệp, chi phối hoạt động của

sở vật chất, công nghệ , sản phẩm , ngôn ngữ ( ngôn ngữ có lời và ngôn ngữ không
lời), phong cách của doanh nhân thể hiện qua ăn mặc và giao tiếp. Lớp văn hóa này
thường ra đời sau cùng để phản ánh cách ứng xử và những thay đổi mới nhất trong
môi trường kinh doanh. Đặc trưng cơ bản của lớp này là rất dễ nhận thấy nhưng rất
khó giải đoán được ý nghĩa đích thực của nó.
Những cấu trúc hữu hình này bao gồm:
Kiến trúc của doanh nghiệp: bao gồm mặt bằng, cổng, bức tượng, bằng
khen… tất cả được sử dụng tạo cảm giác thân quen với khách hàng, nhân viên cũng
như tạo dựng môi trường làm việc tốt cho nhân viên. Kiến trúc chứa đựng lịch sử

10


hình thành và phát triển của tổ chức, trở thành biểu tượng cho sự phát triển của tổ
chức, ngôi nhà của toàn thể nhân viên công ty.
Sản phẩm: sản phẩm, dịch vụ của công ty phát triển đến mức cao, trở thành
thương hiệu, là biểu tượng lớn nhất của doanh nghiệp.
Máy móc , công nghệ.
Các nghi lễ : Đây là các hoạt động từ trước và được thực hiện kỹ lưỡng gồm
các hoạt động, sự kiên văn h.óa… được thực hiện chính thức hay bất thường nhằm
thắt chặt mối quan hệ tổ chức
Giai thoại: gồm các sự kiện của tổ chức được mọi thành viên chia sẻ và nhắc
lại với thành viên mới về quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp gắn
liền với những khó khăn, vinh quang và những nhân vật thủ lĩnh.
Biểu tượng: gồm logo, kiểu chữ , đồng phục, thẻ nhân viên.
Ngôn ngữ , khẩu hiệu: nhiều tổ chức sử dụng các câu chữ đặc biệt, khẩu hiệu
hay một ngôn từ để truyền tải một ý nghĩa cụ thể của nhân viên mình và những
người hữu quan.
Phong cách giao tiếp, ngôn ngữ của nhân viên với nhau, với khách hàng, cấp
trên… Mỗi cá nhân có phong cách giao tiếp khác nhau, chính vì vậy sẽ ảnh hưởng

Những giá trị văn hóa được tiếp cận khi giao lưu nền văn hóa khác, những
hướng hay trào lưu xã hội.
-Quy trình thủ tục, hướng dẫn, các biểu mẫu: liên quan đến quá trình tác
nghiệp, hướng dẫn thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh.
Phong cách lãnh đạo
Một yếu tố không thể phủ nhận đó là sự ảnh hưởng của người lãnh đạo tới văn
hóa kinh doanh của doanh nghiệp, và có ý kiến cho rằng văn hóa kinh doanh của
doanh nghiệp chính là văn hóa của người lãnh đạo. Phong cách lãnh đạo phụ thuộc

12


vào hai yếu tố cơ bản: năng lực lãnh đạo và phương châm hành động và hành vi của
người quản lý. Trong đó năng lực lãnh đạo là khả năng gây tác động đến những
người khác và buộc làm theo ý muốn của mình (bắt buộc hoặc tự nguyện). Các yếu
tố quyết định năng lực lãnh đạo như: vị trí trong hệ thống quyền lực của tổ chức,
năng lực chuyên môn, tư cách đạo đức, mối quan hệ trong và ngoài doanh nghiệp.
Các tài liệu thể hiện các giá trị được chấp nhận như: tài liệu quảng cáo, ấn
phẩm, website, logo, slogan, brochure, cardvisit, sổ tay, các quy trình và hướng dẫn
công việc. Một số giá trị chấp nhận khác được công nhận do ban lãnh đạo tổ chức
tuyên bố nhưng không ghi vào văn bản.
1.3.3

Các giả định nền tảng hay quan niệm ẩn
Các giả định nền tảng là những niềm tin, nhận thức và tình cảm có tính vô

thức được mặc nhiên công nhận trong doanh nghiệp. Trong bất kì xã hội nào, cấp
bậc văn hóa nào cũng đều hình thành giả định nền tảng và được tồn tại trong thời
gian dài và trở thành điều mặc nhiên được công nhận, chúng ta gọi đây là các “tập
quán”.

luôn cần đến những phán xét dựa trên cảm giác, tình cảm. Ở đây ta thường
nói ý kiến, thái độ của một người xét đến khía cạnh nào đó có thể cùng
nghĩa với khái niệm ý kiến.
Sự khác biệt giữa các giả định nền tảng và các giả định chung thể hiện ngay
trong hai từ giá trị và quan niệm. Giá trị thể hiện những tài sản của một doanh
nghiệp, còn quan niệm lại thể hiện xu hướng chung về nhận thức, ý thức, cách hành
xử trong doanh nghiệp.
1.4 Vai trò của nhà lãnh đạo – sáng lập DN
Người sáng lập- lãnh đạo là chủ thể và là bộ phận cốt lõi của văn hóa doanh
nghiệp.
Những doanh nhân sáng lập và lãnh đạo doanh nghiệp thường là người tạo lập
văn hóa của doanh nghiệp đó và trở thành tấm gương nhân cách cho toàn thể nhân
sự của doanh nghiệp. Doanh nhân là hạt nhân, là chủ thể và bộ phận quan trọng
nhất của văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp (Đỗ Minh Cương, 2010).
14