B
ộ
Giáo
dụ
c
và
Đào
tạo
Giáo trình
Chủ nghĩa xã hội khoa học
(dùng
trong
các
trường
đạ
i
học,
cao
đẳng)
(Tái
Đỗ
Công
Tuấn
PGS,TS.
Nguyễn
Đứ
c Bách
GS,TS.
Đỗ
Nguyên
Phương
TS.
Nguyễn
Viế
t
Thông
TS.
Dương
Văn
Anh
Th.S.
Vũ
Thanh
Bình
2
Chương I
Vị trí, đối tượng, phương pháp và chức năng
của chủ nghĩa xã hội khoa học
Kế
thừ
a
những
nhân
t
ố
tích c
ự
c c
ủ
a các
trào
l
ưu
ủ
a
nhân
l
oạ
i;
khảo
sát
và
phân
tích
thự
c ti
ễn
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a t
ư
bản,
Các
Mác
và
i,
đó
là
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
.
Chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin
bao
gồm
b
a
bộ
Lênin
và
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c, tr
ở
thành
mộ
t
họ
c
thuyế
t
khoa
họ
nhân
hiện
đạ
i,
soi
đường
cho
cách
mạng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
giả
i
phóng
nhân
loạ
i
sáng
l
ập
ra
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin
đ
ã
sử
dụng
hai
thuậ
t
ngữ
:
“ch
ủ
nghĩ
a
x
ã
hộ
nghĩ
a.
Hiện
nay,
chúng
ta
dùng
thuậ
t
ngữ
“
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c”.
1.
Khái
nghĩ
a
–
về
mặ
t
lý
luận
nằm
trong
khái
niệm
“ch
ủ
nghĩ
a
xã
hộ
i”, là
mộ
t
trong
hộ
i
nhằm
t
hủ
tiêu
chủ
nghĩ
a
t
ư
bản
và
xây
dựng
xã
hộ
i
xã
hộ
i
chủ
phận
hợp
thành
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
có
những
đặ
c
đ
họ
c
để
thủ
tiêu
tình
tr
ạng
ngườ
i
bóc
l
ộ
t
ngườ
i
và
đư
a
ra
mộ
t t
ổ
chứ
c
ngườ
i
theo
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
không
t
ưởng
đ
ã
hằng
mơ
ướ
c.
3
Hai
là,
ế
t
họ
c
duy
vậ
t
biện
chứng,
duy
vậ
t l
ịch
sử
và
kinh
t
ế
họ
c
chính
tr
ị.
ị
c
ủ
a giai c
ấp
công
nhân,
biểu
hiện
những
l
ợ
i ích c
ủ
a giai c
ấp
này
trong
nhiệm
vụ
xây
kế
t
không
những
kinh
nghiệm
đấu
tranh
giai c
ấp
c
ủ
a giai c
ấp
công
nhân,
kinh
nghiệm
cách
mạng
ủ
a các
cuộ
c cách
mạng
dân
chủ
t
ư
sản
và
giả
i
phóng
dân
t
ộ
c.
2.
Vị
trí c
ủa
lý
luận
khoa
họ
c,
hệ
t
ư
t
ưởng
c
ủ
a giai c
ấp
công
nhân
vớ
i
những
nguyên
t
ắ
c
t cách
hữu
c
ơ
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin
thể
hiện
ở
các
bộ
phận
c
ấu
thành
c
ủ
a
nó
c.
-
Sự
thống
nhấ
t c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin
không
loạ
i tr
ừ
mà
còn
định
rõ
tính
đố
i t
ượng
nghiên
c
ứu
riêng.
Trướ
c
hế
t,
vớ
i
ý
nghĩ
a là t
ư
t
ưởng,
là
lý
luận,
thì
chủ
luận
m
à
nhân
loạ
i
đ
ã
sản
sinh
ra;
đặ
c
biệ
t
về
l
ĩnh
vự
c
khoa
họ
c
xã
những
đỉnh
cao
nhấ
t c
ủ
a
các
khoa
họ
c
xã
hộ
i
nhân
loạ
i
nói
chung.
Chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
chủ
nghĩa
c
ủa
nhân
l
oạ
i
.
Chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
đ
ã
kế
yếu
t
ố
không
t
ưởng,
tìm
ra
những
c
ơ
sở
khoa
họ
c, c
ơ
sở
thự
c ti
ễn
c
ủ
a t
quy
luậ
t,
tính
quy
luậ
t c
ủ
a
quá
tr
ình
cách
mạng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a,
giả
i
phóng
nghĩ
a
Mác-Lênin),
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
là
mộ
t
trong
ba
bộ
phận
hợp
thành
ển
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin
đ
ã
phân
tích
rõ
nghĩa
hẹp
và
nghĩa
rộng
c
ủ
a
chủ
nghĩ
c là
mộ
t
trong
ba
bộ
phận
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin.
Chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
đ
sử
;
đồng
thờ
i c
ũng
dự
a
trên
những
c
ơ
sở
lý
luận
khoa
họ
c
về
các
quy
luậ
trình
nảy
sinh
cách
mạng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a,
hình thành
và
phát
tri
ển
hình
t
h
ái
kinh
t
tính
toàn
thế
giớ
i c
ủ
a giai c
ấp
công
nhân
hiện
đạ
i,
nhằm
giả
i
phóng
con
ngườ
i,
giả
nghĩ
a
Mác-
Lênin
(gồm
c
ả
3
bộ
phận).
Nói
về
nghĩ
a
rộng
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
Mác”.
B
ở
i
vì,
suy
cho
cùng
c
ả
tri
ế
t
họ
c
Mác
l
ẫn
kinh
t
ế
chính
tr
ị
Mác
ế
-
xã
hộ
i c
ộng
sản
chủ
nghĩ
a.
Ngườ
i
lãnh
đạo,
t
ổ
chứ
c
cùng nhân
dân
t
hự
đạ
i,
thông
qua
đảng
c
ủ
a
nó.
Mà
phạm
trù
“
giai
c
ấp công
nhân
”
và
“
sứ
mệnh
l
ịch
nhấ
t c
ủa
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
.
Cho
nên,
gọ
i
toàn
bộ
chủ
nghĩ
về
thự
c
chấ
t
và
mụ
c
đ
ích c
ủ
a
toàn
bộ
chủ nghĩ
a
Mác-Lênin.
Thậm
chí,
khi
nghiên
-
tác
phẩm
c
hủ
yếu
và
c
ơ bản
ấy
trì
nh
bày
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
học...
nói
đến
bộ
Tư
bản
mà
chỉ
thấy
những
vấn
đề
kinh
t
ế,
khía
c
ạnh
kinh
t
ế,
ứu,
giảng
dạy,
họ
c t
ập
tri
ế
t
họ
c
Mác-Lênin,
kinh
t
ế
họ
c
chính
tr
ị
Mác-Lênin
mà l
ạ
i
đến
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i,
chủ
nghĩ
a
c
ộng
sản...
là
những
biểu
hiện
chệch
hướng
c
ủa
tri
ết
họ
c
và
k
i
nh
tế
họ
c
chính
trị
Mác-
Lênin
là
c
ơ
sở
nghiên
c
ứu
là
những
quy
luậ
t
chung
nhấ
t c
ủ
a t
ự
nhiên,
xã
hộ
i
và
t
ư
duy.
Tri
a
con
ngườ
i;
khi
xã hộ
i
có
giai c
ấp
thì
thế
giớ
i
quan,
nhân
si
nh
quan
mang
tính
giai
c
i,
đạ
i
biểu
cho
toàn
thể
nhân
dân
lao
động
t
rong
t
hờ
i
đạ
i
hiện
nay.
Tri
ế
t
họ
xã
hộ
i
khoa
họ
c
(và
nhiều
khoa
họ
c
khác).
Đặ
c
biệ
t là
khi
l
uận
giả
i
về
sản
xuấ
t
và
quan
hệ
sản
xuấ
t, tri
ế
t
họ
c
M
ác-
Lênin khẳng
định
xã
hộ
i loài
ngườ
i
có
trình
l
ịch
sử
t
ự
nhiên”.
Quá
trình
đó
t
ấ
t
yếu
dẫn
đến
hình
t
hái kinh
t
ế
-
c
đ
i
và
thờ
i
gian
khác
nhau.
Kinh
tế
họ
c
chính
t
r
ị
Mác-
Lê
nin
có
tri
ển
trong
quá
trình
sản
xuấ
t
và
tái
sản
xuấ
t c
ủ
a c
ả
i
vậ
t
chấ
t,
phân
phố
i, tra
phát
tri
ển
xã
hộ
i
loài
ngườ
i;
đặ
c
biệ
t là
những
quy
luậ
t
trong
chế
độ
t
ư
bản
đạ
i
ngày
nay.
Chủ
nghĩ
a
x
ã
hộ
i
khoa
họ
c c
ũng
phả
i
dự
a
trên
những
c
ơ
sở
những
quy
luậ
t,
những
vấn
đề
mà
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
nghiên
c
ứu
c
ủ
a
nghĩ
a t
ư
bản
lê
n
c
hủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
trên
phạm
v
i t
oàn
t
hế
giớ
i.
2.
i
khoa
họ
c
có
đố
i t
ượng
nghiên
c
ứu
là:
những
quy
luậ
t
và
tính
quy
luậ
t
chính
kinh
t
ế
-
xã
hộ
i c
ộng
sản
chủ
nghĩ
a;
những
nguyên
t
ắ
c
c
ơ
bản,
những
a giai c
ấp
công
nhân
để
thự
c
hiện
sự
chuyển
biến
t
ừ
chủ nghĩ
a t
ư
bản
(và
các
chế
chế
độ
t
ư
hữu,
t
ừ
chủ
nghĩ
a t
ư
bản
lê
n
c
hủ
nghĩ
a
xã
hội...
mang
tính
hộ
i,
quy
l
uậ
t
xã
hộ
i
cho
nên
nó
không
t
ự
diễn
ra
như
quy
luậ
t t
ự
ở
đây
l
ạ
i tr
ướ
c
hế
t là giai c
ấp
công
nhân
hiện
đạ
i.
Vớ
i
ý
nghĩ
a
đó,
các
nhà
hiện
lý
luận
c
ủ
a l
ập
tr
ường
c
ủ
a giai c
ấp
vô
sản”
1
,
là
“sự
khái
quát
lý
phóng
con
ngườ
i,
giả
i
phóng
xã
hộ
i.
Những
nộ
i
dung
lý
luận
khoa
họ
c
chung
dụng
c
ụ
thể,
đúng đắn
và
phá
t tri
ển
sáng
t
ạo
ở
mỗ
i
nướ
c,
trong
những
giai
đoạn
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
thành
những
công
t
hứ
c
giáo
đ
i
ều
thì
ở
đó
a
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c.
Trong
hệ
thống
nộ
i
dung
l
ý
luận
c
ủ
a
chủ
uậ
t
rấ
t c
ơ
bản
sau
đ
ây: “giai c
ấp
công
nhân”
và
“sứ
mệnh
l
ịch
sử
c
ủ
a giai c
ấp
chủ
nghĩ
a”
(trong
đó đặ
c
biệ
t là “xã
hộ
i
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a”); “cách
mạng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a”;
“nền dân
hộ
i
-
giai c
ấp,
liên
m
i
nh
công
nông
và
các t
ầng
l
ớp
lao
động...”;
"vấn
đề
tôn
giáo trong
nh xây
dựng
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i”;
“vấn
đề
gia
đình
trong
quá
trình
xây
dựng
chủ nghĩ
a
xã
ờ
i
đạ
i
ngày
nay”...
3.
Phạm
v
i
khảo
sát
và
vận
dụng
c
ủa
chủ
nghĩa
xã
t
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
đều
bắ
t
nguồn
t
ừ
sự
khảo
sát,
phân
tích
khoa họ
c
đương
nhiên
phả
i
gắn
vớ
i
thự
c t
ế,
thự
c ti
ễn
mộ
t cách
chủ
động,
sáng
t
ạo,
linh
khác
nhau.
Những
v
ấn
đề
c
hính
tr
ị
-
xã
hộ
i
giữ
a các giai c
ấp,
t
ầng
l
ớp
xã
hộ
nhau
l
ạ
i
là
những
v
ấn
đề
thường
là
phứ
c t
ạp
hơn
so
vớ
i
nhiều
vấn
chúng
ta
có
khả
năng
khắ
c
phụ
c
những
bệnh
giản
đơn,
chủ
quan
duy
ý
chí,
như
hiện
nay.
Thự
c ti
ễn
gần
mộ
t
thế
kỷ
ở
mộ
t
số
nướ
c
xây
dựng
c
hủ
i
chủ
nghĩ
a c
ũng
mắ
c
nhiều
sai l
ầm,
khuyế
t
đ
i
ểm
và
lâm
vào
khủng
hoảng,
thoái
trào
nghiêm
tr
ộng
sản
ở
các
nướ
c
đó
vừ
a
s
ai l
ầm
về
đường
l
ố
i,
vừ
a
xa
rờ
i
lý
luận
sự
phá
hoạ
i
nhiều
mặ
t c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
đế
quốc...
Mộ
t
trong
những
sai l
ầm,
khuyế
chủ
quan
duy
ý
chí,
giản
đơn,
biến
chủ
nghĩ
a
Mác- Lênin,
trong
đó
có
chủ
nghĩ
a
giảm,
thậm
c
h
í
mấ
t
sứ
c
sống
trong thự
c ti
ễn.
Các
nướ
c
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
còn
l
ạ
hộ
i
chủ
nghĩ
a,
kiên
định
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin,
nhưng
biế
t
chú
tr
ọng
sử
a
chữ
a
những
sai l
ầm,
ã
đạ
t
đượ
c,
đổ
i
mớ
i, c
ả
i cách
phù
hợp
mộ
t cách
toàn
diện.
Đến
nay,
sau
khoảng
hai
thập
t
N
a
m)
đ
ã
đạ
t
đượ
c
nhiều
thành
quả
to
l
ớn:
ổn
định
chính
tr
ị
-
ựu
đó
đượ
c
nhân
dân
trong
nướ
c
và
nhân
loạ
i ti
ến
bộ
thừ
a
nhận,
tin t
ưởng.
Những
a
môn
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c.
Vận
dụng,
bổ
sung
và
phát
tri
ển
đúng
nghĩ
a
phát
tri
ển
đúng
mụ
c tiêu,
bản
chấ
t t
ố
t
đẹp
c
ủ
a
chế
độ
xã
hộ
i
mớ
i
dân.
Đảng
C
ộng
sản
Việ
t
Nam
trong
quá
t
r
ì
nh
khở
i
xướng
và
lãnh
đạo công
cuộ
c
i
mớ
i t
ư
du
y lý
luận,
coi
đó
như
mộ
t ti
ền
đề
t
ư
t
ưởng
hàng
đầu
để lãnh
đạo
họ
c là
bộ
phận
t
hứ
ba
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
M
ác-
Lênin,
có
quan
hệ
chặ
t
chẽ
Mác-Lênin.
10
1.
Phương
pháp
luận
chung
c
ủa
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
Chủ
nghĩ
vậ
t
biện
chứng
và
chủ
nghĩ
a
duy
vậ
t l
ịch
sử
c
ủ
a tri
ế
t
họ
c
Mác-Lênin:
Chỉ
c
mớ
i
luận
giả
i
đúng
đắn,
khoa
họ
c
về
sứ
mệnh
l
ịch
sử
c
ủ
a
giai c
ấp
-
xã
hộ
i c
ộng
sản
chủ
nghĩ
a
và
các
khái
niệm,
phạm
trù,
các
nộ
i
dung
khác
c
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
c
ũng
đặ
c
biệ
t
chú
tr
ọng
sử
dụng
những
phương
phương
pháp
đặ
c
trưng
c
ủa
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
Phương
pháp
k
ế
t
hợp
c
M
á
c-Lênin,
nhưng
nó
càng
đặ
c
biệ
t
quan
tr
ọng
đố
i
vớ
i
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
sử
m
à
phân
tích
để
rút
ra
những
nhận
định,
những
khái
quát
về
lý
luận
có
(chứ
không
dừng
l
ạ
i
ở
sự
kể
l
ể
về
sự
thậ
t l
ịch
sử).
Các
nhà
kinh
dụng
phương
pháp
này
khi
phân
tích l
ịch
sử
nhân
loạ
i,
đặ
c
biệ
t là
về
sự
phát
tri
ển
quy
luậ
t
m
â
u
thuẫn
giữ
a l
ự
c l
ượng
sản
xuấ
t
và
quan
hệ
sản
xuấ
t
các
cuộ
c cách
mạng
xã
hộ
i
và
do
đó,
cuố
i
cùng
“
đấu
tranh
giai
c
ấp
t
ấ
t y
ếu
ộng
sản.
Sau
này,
chính
cái
kế
t
luận
lôgíc
khoa
họ
c
đó
đ
ã
vừ
a
đượ
c
chứng
m
i
nh
a
Tháng
Mườ
i
Nga
(1917)
và
sau
đó
là
hệ
thống
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
thế
giớ
i
c
ủ
a
chế
độ
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
ở
Đông
Âu
và
Liên
Xô
không
phả
i
do
đó
xa
rờ
i,
phản
bộ
i cái t
ấ
t
yếu
đ
ã
đượ
c
luận
giả
i
khoa
họ
c
trên
l
ập
tr
ường
hộ
i
dựa
trên
các
đ
i
ều
ki
ện
kinh
t
ế
-
xã
hộ
i c
ụ
thể
là
phương
pháp
thự
c t
ế,
thự
c ti
ễn
mộ
t
xã
hộ
i c
ụ
thể,
đặ
c
biệ
t là
trong
đ
i
ều
kiện
c
ủ
i
luôn
có
sự
nhạ
y
bén
v
ề
chính
11
tr
ị
-
xã
hộ
i tr
ướ
c t
ấ
t c
ả
còn
giai c
ấp
và
đấu
tranh
giai
c
ấp,
còn chính
tr
ị
th
ì
mọ
i
hoạ
t
động,
mọ
i
quan
hệ
c, các
nguồn
l
ự
c, các l
ợ
i
ích...
đều
có
nhân
t
ố
chính
tr
ị
chi
phố
i
mạnh
nhấ
t,
nhưng
nó
l
và
chính
phủ
t
ư
sản
c
ầm
quyền).
Không
chú
ý
phương
pháp
khảo
sát
và
phân
tích
ường
–
bản
l
ĩnh chính
tr
ị
vững
vàng,
khoa
họ
c thì
dễ
mơ
hồ,
l
ầm
l
ẫn,
sai l
ệch
t
môn
khoa
họ
c
xã
hộ
i
nói
chung
và
khoa
họ
c
chính
tr
ị
-
xã
hộ
c
ụ
thể
c
ủ
a các
khoa
họ
c
xã
hộ
i
khác:
như
phương
pháp
phân
tí
ch,
t
ổng
hợp,
thống
để nghiên
c
ứu
những
khía
c
ạnh
chính
tr
ị
-
xã
hộ
i c
ủ
a các
mặ
t
hoạ
t
động
t
rong mộ
t
hộ
i
(kể
c
ả
thờ
i
kỳ
quá
độ
lên
chủ
nghĩ
a
xã
hội).
Có
thể
đề
c
ập
họ
c c
ần
sử
dụng
đó
là
phương
pháp
t
ổng
k
ế
t lý
luận
t
ừ
thự
c ti
ễn,
nhấ
t là
thự
c ti
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
Thứ
nhấ
t,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
có
luận
chính
tr
ị
-
xã
hộ
i
v
à
phương
pháp
luận
khoa
họ
c mà
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin
đ
phát
tri
ển
hình
t
h
ái
kinh
t
ế
-
xã
hộ
i c
ộng
sản,
giả
i
phóng
xã
hộ
i,
c
Mác-Lênin
và
kinh
t
ế chính
tr
ị
họ
c
Mác-Lênin,
nhưng
tr
ự
c ti
ếp
nhấ
t là
tra
ng
bị
lý
hộ
i.
Không
là
m
đượ
c
chứ
c
năng
này,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c
sẽ
không
thể
xã
hộ
i
12
cho
ngườ
i
nghiên
c
ứu
và
hoạ
t
động
thự
c ti
ễn
trong
cách
mạng
xã
sản,
nhà
nướ
c
x
ã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
vớ
i
chứ
c
năng
lãnh
đạo
và
quản
lý
xã
vụ
tr
ự
c
ti
ếp
nhấ
t là
giáo
dụ
c,
trang
bị
l
ập
tr
ường
t
ư
t
ưởng
chính
tr
ị
c
–
l
ập
tr
ường
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a, c
ộng
sản
chủ
nghĩ
a.
Chính
các
nhà
sáng
l
ập
lý
l
uận phản
ánh
sứ
mệnh
l
ịch
sử
c
ủ
a
gi
ai c
ấp
công
nhân
rồ
i
tuyên
truyền,
sử
và
bản
chấ
t
c
ủ
a
chính
m
ì
nh.
Hệ
thống
lý
luận
đó
đ
ã tr
ở
t
ưởng
cách
mạng
và
khoa
họ
c,
không
có
l
ập
t
rường
và
bản
l
ĩnh
chính
tr
ị
xã
không
t
hể
ti
ến
t
ớ
i
giành
chính quyền
và
xây
dựng
thành
công
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
địch
chống
chủ nghĩ
a
xã
hộ
i, c
hống
nhân
dân
la
o
động.
Thứ
ba,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
cho
mọ
i
hoạ
t
động
c
ủ
a giai c
ấp
công
nhân,
c
ủ
a
đảng
c
ộng
sản,
c
ủ
a
nhà
và
phát
tri
ển
c
ủ
a
xã
hộ
i
luôn
l
uôn
đúng
vớ
i
bản
chấ
t,
mụ
c tiêu
xã
hộ
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a, c
ộng
sản
chủ
nghĩ
a
thuộ
c
mọ
i l
ĩnh
vự
c c
ủ
a
xã
hộ
i
thể
ứu,
họ
c
tập
chủ
nghĩa
xã
hộ
i
khoa
họ
c
V
ề
mặ
t lý
luận
:
Việ
c
nghiên
c
ứu,
ả
ba
bộ
phận
hợp
t
hành
c
ủ
a
nó.
Nếu
không
chú
ý
nghiên
c
ứu,
họ
c t
ập,
kinh
t
ế
chính
tr
ị
họ
c
Mác-Lênin
dễ
chệch
hướng
chính
tr
ị
-
xã
hộ
i, tr
ướ
c
i,
chủ
nghĩ
a c
ộng
sản,
giả
i
phóng
hoàn toàn
xã
hộ
i
và
con
ngườ
i
khỏ
i các
chế
độ
t
hộ
i
khác...
mà
thự
c t
ế
l
ịch
sử nhân
loạ
i
đ
ã t
ừng
chứng
kiến.
Nghiên
c
ứu,
họ
c t
ập
chủ
thứ
c
chính
t
rị
-
xã
hộ
i
(như
đố
i t
ượng,
chứ
c
năng,
nhiệm
vụ
và
phương
nhà
nướ
c
và
nhân
dân
la
o
động
trong
quá
trì
nh
bảo
vệ
và
xây
dựng
rằng,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
họ
c là
vũ
kh
í
lý
luận
c
ủ
a giai c
ấp
c
ông
14
nhân
i
và giả
i
phóng
bản
thân
m
ì
nh.
C
ũng
như
tri
ế
t
họ
c
và
kinh
t
ế
chính
tr
ị
à c
ăn
bản
là
ở
chỗ
c
ả
i t
ạo
thế
giớ
i
(cả
t
ự
nhi
ê
n,
xã
hộ
i
và
t
hế
hệ
tr
ẻ
nướ
c ta
hiện
nay
là
những
l
ự
c l
ượng
xã
hộ
i
có
trí
tuệ,
có
nhiều
i
chủ
nghĩ
a
ở
Việ
t
Nam.
Nếu
chỉ
thuần
tuý
chú
tr
ọng
về
khoa
họ
c
và
t,
họ
càng
không
thể
góp
tài
góp
sứ
c
xây
dựng
T
ổ
quố
c c
ủ
a
m
ì
nh.
Nghiên
c
ếp
nhấ
t
về
ý
thứ
c
chính
tr
ị
-
xã
hộ
i, l
ập
tr
ường
t
ư
t
ưởng
c
hính
t
phần
thự
c
hiện
thắng
l
ợ
i
sự
nghiệp
đổ
i
mớ
i,
định
hướng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
c
ăn
c
ứ
nhận
thứ
c
khoa
họ
c
để
luôn
c
ảnh
giác,
phân
tích
đúng
và
đấu
tranh chống
l
ạ
i
phản
động
đố
i
vớ
i
Đảng
ta,
Nhà
nướ
c,
chế
độ
ta;
chống
chủ
nghĩ
a
x
ã
hộ
i,
đ
i
V
ề
mặ
t
thự
c ti
ễn,
bấ
t
kỳ
mộ
t
lý
thuyế
t
khoa
họ
c
nào,
đặ
c
biệ
t là các
khoa
những
dự
báo
khoa
họ
c
có
tính
quy
luậ
t.
Nghiên
c
ứu,
họ
c t
ập
c
hủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
trên
thự
c t
ế,
chư
a
có
nướ
c
nào
xây
dựng
hoàn
c
hỉnh.
Sau
khi
chế
độ
a
hệ
thống
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
thế
giớ
i,
lòng
ti
n
vào
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
giảm
sú
t
.
Đó
là
mộ
t
thự
c t
ế
dễ
hiểu.
Vì
t
hế,
nghiên
c
ứu,
giảng
dạy
chủ
có
ý
nghĩ
a
chính
tr
ị
c
ấp
bách.
Chỉ
c
ó
b
ì
nh
t
ĩnh
và
sáng
suố
t,
t c
ủ
a
những
sai l
ầm,
khuyế
t
đ
i
ểm,
khủng
hoảng,
đổ
vỡ
và
c
ủ
a
những
thành
t
ựu
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a,
chúng
ta
mớ
i
có
thể
đ
i t
ớ
i
kế
t
luận
chuẩn
xác
rằng:
không
t c
ủ
a
nhân
loạ
i; c
ũng
không
phả
i
do
chủ nghĩ
a
Mác-Lênin,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa
học...
làm các
đ
ã
nhận
thứ
c
và
hành
động
trên
nhiều
vấn
đề
trái
vớ
i
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i,
chủ
việ
c
đố
kỵ,
xem
nhẹ
những
thành
quả
chung
c
ủ
a
nhân
loạ
i,
trong
đó
có
i
trong
mộ
t
số
đảng
c
ộng
sản
và
sự
phá
hoạ
i c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
đế
quố
v
à
o
thoái
trào.
Thấy
rõ
thự
c
chấ
t
những
vấn
đề
đó
mộ
t cách
khách
quan,
khoa
họ
i, c
ả
i
cách c
ủ
a các
nướ
c
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a,
trong
đó
có
Việ
t
Nam,
chúng
ta
càng
c
vệ
T
ổ
quố
c
theo
định
hướng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a mà
Đảng
và
Chủ
t
ịch
Hồ
Chí
t
ư
t
ưởng
Hồ
Chí
Minh
nói
chung,
lý
luận
chính
t
rị
-
xã
hộ
i
nói
ế
t.
Xây
dựng,
chỉnh
đốn
Đảng,
chống
mọ
i
biểu
hiện
c
ơ
hộ
i
chủ
nghĩ
a,
dao
động,
tr
ị
-
xã
hộ
i
mộ
t cách c
ơ
bản
khoa
họ
c t
ứ
c là ta ti
ến
hành
c
ủng
c
ố
niềm
tin
t
h
i
ếu
niên
và
nhân
dân.
T
ấ
t
nhiên
đẩy
mạnh
công
nghiệp
hoá,
hiện
đạ
toàn
c
ầu
hoá
về
kinh
t
ế
;
xây
dựng
"kinh
t
ế
tri
thức",
thự
c
hiện
c
ơ
chế
t
hờ
i c
ũng
có
những
t
h
ách
thứ
c l
ớn
đố
i
vớ
i
nhân
dân
ta,
dân
t
ộ
c ta.
Đó
c
ũng
là
i v
ớ
i
sự
nghiệp
xây
dựng
xã
hộ
i
xã
hộ
i
chủ
nghĩa,
c
ộng
sản
chủ
nghĩa
trên
xã
hộ
i
khoa
học"
?
2.
Nêu
rõ
vị
trí,
đố
i t
ượng
và
chứ
c
năng
c
ủ
a
chủ
nghĩ
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
Mác-Lênin)?
3.
ý
nghĩ
a c
ủ
a
việ
c
nghiên
c
ứu
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
17
Chương II
Lược khảo lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa
Mọ
i
lý
luận
và
họ
c
thuyế
t
khoa
họ
c
ra
đờ
i,
phát
tri
ển
đều
mà
nhân
loạ
i
đ
ã tích
luỹ
trong
quá
khứ
;
mặ
t
khác,
t
ổng
kế
t
những
kinh
nghiệm
hoạ
t
phản
ánh.
Sự
hình
t
hành,
phát
tri
ển
c
ủ
a
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
khoa họ
c c
ũng
không
t
ưởng
(ti
ếng
Hy
L
ạp
là
Idéa
-
hình
t
ượng)
là
mộ
t
hình
t
h
ái
ý
thứ
c
c
ủ
a
i
ều
kiện
sinh
hoạ
t
vậ
t
chấ
t,
do
chế
độ
xã
hộ
i
quy
định
và
là
sự
nhấ
t
định.
T
ừ
khi
xuấ
t
hiện
chế
độ
t
ư
hữu
và
đ
i li
ền
vớ
i
nó
là
bị
áp
bức...,
trong
ý
thứ
c
xã
hộ
i c
ũng
bắ
t
đầu
xuấ
t
hiện
và
không
ngừng
đấu
tranh
giữ
a các giai c
ấp.
Ngay
t
ừ
thờ
i c
ổ
đạ
i,
bên
c
ạnh
các t
ư
t
ưởng
phản
ánh,
vệ
cho
l
ợ
i
ích,
khát
vọng
c
ủ
a các giai c
ấp
bị
thống
tr
ị.
T
ư
t
ưởng
c
ủ
a giai c
ấp
c
xã
hội...
Còn
t
ư
t
ưởng
c
ủ
a
các giai c
ấp
bị
thống
tr
ị
phản
ánh
những
nhu
c
lao
động,
sống
bình
đẳng... Không
những
thế,
những
nhu
c
ầu,
những
quan
niệm,
ướ
c
mơ,
khát
vọng
dân
lao
động.
Nếu
không
có
những
t
ư
t
ưởng
ti
ến
bộ
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
có
c
ăn
tranh
vì
l
ợ
i ích c
ủ
a
mình.
V
ậ
y, t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩa
là
mộ
t
hệ
mơ
c
ủa
các
giai
c
ấp
lao
động,
bị
thống
tr
ị;
v
ề
con
đường,
cách
thứ
c
và
phương
ư
li
ệu
sản
xuấ
t
là
thuộ
c v
ề
toàn
xã
hộ
i,
không
có
áp
bứ
c
và
bóc
sống
t
ự
do,
ấm
no,
hạnh
phúc,
v
ăn
minh.
Chính
sự
xuấ
t
hiện
chế
độ
t
ư
t
ế
-
xã
hộ
i
cho
sự
xuấ
t
hiện
các
phong
trào
và
t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
niệm
về
mộ
t
chế
độ
xã
hộ
i
m
à
mọ
i t
ư
li
ệu
sản
xuấ
t
thuộ
c
về
ư
t
ưởng
về
mộ
t
chế
độ
xã
hộ
i mà
ở
đó
ai c
ũng
có
việ
c làm
v
à ai c
ũng
lao
đó
mọ
i
ngườ
i
đều
bình
đẳng,
có
cuộ
c
sống
ấm
no,
t
ự
do,
hạnh
phúc.
Mọ
toàn diện.
2.
Phân
loạ
i các
tư
tưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩa
Các
nhà
nghiên
c
ứu
l
ịch
sử
t
ư
nghĩ
a:
thứ
nhấ
t
,
c
ăn
c
ứ
vào
quá
trình
l
ịch
sử
hình
thành
các t
ư
t
ưởng
chấ
t,
trình
độ
phát
tri
ển
c
ủ
a các t
ư
t
ưởng
ấy.
Tuy
nhiên,
các
nhà
sử
họ
c mácxít, các
nhà
sử
thường
ti
ến
hành
phân
loạ
i
dự
a
trên
sự
kế
t
hợp
đúng
mứ
c hai tiêu chí
nói
trên.
a) Phân loại tư tưởng xã hội chủ nghĩa theo lịch đại
sử
t
ư
t
ưởng
thường
chia t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
thành
các giai
đoạn
phát
tri
ển
t
ương
ứng
hộ
i
chủ
nghĩ
a c
ổ
đạ
i
và
trung
đạ
i, t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
thờ
i
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
thờ
i
kỳ
hiện
đạ
i.
b) Phân loại tư tưởng xã hội chủ nghĩa theo trình độ phát triển
Theo
trình
độ
phát
tri
ển
c
ủ
a t
ư
nghĩ
a
xã
hộ
i
không
t
ưởng,
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
không
t
ưởng
-
phê
phán
và
y
theo
trình
độ
phát
tri
ển
c
ủ
a tri
thứ
c
đượ
c tích
luỹ
trong
phân
loạ
i t
ư
t
ưởng
êu
chí
đượ
c
sử dụng
để
phân
l
oạ
i,
m
à c
hỉ
nên
c
o
i
đó
là ti
êu
ch
í
chủ
yếu,
c
để
nghiên
c
ứu,
c
ần
chú
ý
đến
các c
ấp
độ
phát
tri
ển
nộ
i t
ạ
i
(theo
kiểu
kế
i
đúng
đắn
nhấ
t
và
là c
ơ
sở
để
ti
ến
hành
khảo
sát các t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
sản
nguyên
thủy
tan
rã,
thay
vào
đó
là
chế
độ
chi
ếm
hữu
nô
l
ệ,
vớ
i
sự
thống
kể.
Quan
hệ
hàng
hoá
-
ti
ền
t
ệ
xuấ
t
hiện,
xã
hộ
i
phân
chia
thành
kẻ
t
ộ
c, t
ăng
l
ữ,
con
buôn,
cho
vay
nặng
lãi.
..
hợp
thành
l
ự
c l
ượng
thống
tr
ị,
bị
thống
tr
ị,
bị
áp
bứ
c.
Cuộ
c
đấu
t
ranh
chống
áp bứ
c,
bóc
l
ộ
t
do
các giai c
ấp
và
phương
thứ
c
sản
xuấ
t chi
ếm
hữu
nô
l
ệ. Trong
quá
trình
đấu
tranh
xã
hộ
i,
đấu
có
bóc
l
ộ
t
đượ
c
ra
đờ
i
và phát
tri
ển.
Những
t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
c
ủ
a
công
chúng
bị
bóc
l
ộ
t,
bị
áp
bứ
c.
Chúng
đượ
c lan
truyền,
đượ
c
phổ
biến
văn
chương
c
ổ
vũ
cho
các
phong
trào
đấu
tranh,
những
cuộ
c
khở
i
nghĩ
a c
ủ
a
những ngườ
quay
về
vớ
i
"thờ
i
đạ
i
hoàng
kim",
mà
sau
này
đượ
c các
thánh
kinh gọ
i là
"giang
sơn
ngàn
bứ
c
bóc
l
ộ
t,
mọ
i
ngườ
i
đều
bình
đẳng,
t
ự
do,
v.v..
20
2.
T
ư
tưởng
xã
kỷ
XV
đến
cuố
i
thế
kỷ
XVIII,
nhân
loạ
i
có
những
bướ
c
ti
ến
dài
trong
hoá
dần
hình
thành,
thay
thế
cho
tí
nh
chấ
t
hợp
tác
sản xuấ
t
theo
kiểu
phường
hộ
g
iai c
ấp
c
ũng
diễn
ra
quyế
t li
ệ
t
hơn.
Những thành
phần
đầu
tiên c
ủ
a giai c
ấp
t
ư
sản
và
a
nền
công
nghiệp
l
ớn,
sự
mở
mang thuộ
c
đị
a,
thị
tr
ường
t
ư
bản
chủ
nghĩ
a.
Nhiều
đị
a
vị
thống
tr
ị
c
ủ
a
m
ì
nh.
Chủ
nghĩ
a t
ư
bản
dần
thay
thế
chế
ư
bản
diễn
ra
mạnh
mẽ,
xung
độ
t giai c
ấp
diễn
ra
gay
gắt...
Những
đ
i
ều
sang
mộ
t
thờ
i
kỳ
mớ
i,
vớ
i
mộ
t
trình
độ
mớ
i,
qua
công
lao
và
đóng
góp
c
k
ỷ
XVI
-
XVII:
Chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
không
t
ưởng
thế
kỷ
XVI
-
XVII
rong
đó
đáng
chú
ý
nhấ
t là
T.
Morơ
vớ
i
tác
phẩm
Không
t
ưởng
nổ
i ti
ếng.
•
biế
t
đến
ông
như
mộ
t
nhà
t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
xuấ
t
sắ
c là
cuốn
ạ
i
ở
đâu
c
ả).
Trong
tác
phẩm
này,
T.
Morơ
đ
ã
đề
c
ập
nhiều
nộ
i
dung
c
ưởng
c
ơ
bản
nổ
i
bậ
t
và
có
tính
chấ
t
chủ
đạo
c
ủ
a
ông
là t
ư
t
ưởng
cho
bấ
t
công
trong
lòng
xã
hộ
i t
ư
bản
là
chế
độ
t
ư
hữu.
Trên
c
ơ
hoá
giàu,
nghèo, những
áp
bứ
c
và
bấ
t
công
trong
xã
hộ
i t
ư
bản
ngay
khi
tích
luỹ
nguyên
thuỷ
t
ư
bản
mang
l
ại...
Đ
i
ều
quan
tr
ọng
và
rấ
t c
ăn
bản trong
các
bấ
t
công,
áp
bứ
c,
xoá
bỏ
tình
tr
ạng
phân
hoá
giàu
21
nghèo,
c
ần
22
xoá
ông
đ
ã
đượ
c
xếp
vào
mộ
t
trong
số
các
nhà
t
ư
t
ưởng
c
ộng
sản
chủ
nghĩ
k
ỷ
XVIII
Nhân
loạ
i
trong
thế
kỷ
XVIII
đượ
c
chứng
kiến
sự
phát
tri
ển
vớ
i t
đề
kinh
t
ế
-
xã
hộ
i
và
chính
tr
ị
-
xã
hộ
i
cho
sự
xác l
ập
quân
chủ
chuyên
chế
đ
i
vào
thờ
i
kỳ
suy
tàn,
thay
vào
đó
là
chính
thể
Tuy
nhiên,
c
ũng
như
cuộ
c Cách
mạng
t
ư
sản
Anh,
cuộ
c Cách
mạng
t
ư
sản
Pháp
diễn
ra
mớ
i tr
ong
các l
ĩnh
vự
c
công nghiệp,
thương
nghiệp.
Sự
áp
bứ
c,
bóc
l
ộ
t
trong
kinh
t
ế
c
a
những
mâu thuẫn
và
đố
i
kháng
giai c
ấp.
Các
phong
t
rào
phản
kháng
c
ủ
a
nhân
dân
la
o động
chống
xuấ
t
hiện
nhiều
nhà
lý
luận
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a.
Trong
số
đó
phả
i
kể
Babớp
(1760
-
1797)
Trong
bố
i c
ảnh
không
khí
sụ
c
sô
i c
ủ
a
cuộ
c Cách
mạng
t
ư
sản
mẽ.
Nhiều
nhà
t
ư
t
ưởng
ti
ểu
t
ư
sản
tr
ướ
c
đây
có
khuynh
hướng
xã
hộ
i
chủ
sản
đ
ã
xuấ
t
hiện
thành
mộ
t l
ự
c l
ượng
và
bắ
t
đầu
có
nhu
c
ầu
tách
khỏ
c
và
là
mộ
t
lãnh
t
ụ
c
ủ
a l
ự
c l
ượng
chính
tr
ị
mớ
i
này
là
Grắ
cc
ơ
Babớp.
Vớ
tranh
cho
chủ
nghĩ
a
xã
hộ
i
đượ
c
đặ
t
ra
vớ
i
tính
cách
mộ
t
phong
trào
thự
c ti
ễn,
về
chế
độ
xã
hộ
i
mớ
i.
G.
Babớp
đ
ã
nêu
ra
bản
Tuyên
ngôn
c
ủ
a
c
ụ
thể
đượ
c
thự
c
hiện
ngay
trong
ti
ến
trình
cách
mạng.
Ngoài
những
t
ư
t
ưởng
xã
hộ
ý
đến
các
quan
niệm
ti
ến
bộ,
m
a
ng
tính
chấ
t
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
và
c
ộng
giớ
i
sử
họ
c
vẫn
còn
chư
a
biế
t
rõ
về
ti
ểu
sử
c
ủ
a
ông,
tác
giả
c
ủ
a B
ộ
đ
i
ểm
có
tính
chấ
t
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
và
c
ộng
sản
chủ
nghĩ
a
không
t
ưởng
như
đ
ã t
ừng
diễn
ra
trong
t
hờ
i
kỳ
công
xã nguyên
thuỷ
và
vẫn
t
ồn
t
ạ
i
trong
đẳng
t
ự
nhiên
ấy.
T
ương
t
ự
vớ
i
Môrely,
lý
thuyế
t
về
quyền
bình
đẳng
t
ự
chính
tr
ị
c
ủ
a
ông.
3.
Chủ
nghĩa
xã
hộ
i
không
tưởng
-
phê
phán
đầu
thế
ĩnh
vự
c
kinh
t
ế,
sự
ra
đờ
i c
ủ
a
nền
sản
xuấ
t
công
nghiệp
đ
ã
diễn
xuấ
t
công
nghiệp
đ
ã
nhanh
chóng
là
m
biến
đổ
i
bộ
mặ
t
kinh
t
ế
-
xã
thế
kỷ
t
ồn
t
ạ
i,
chủ
nghĩ
a t
ư
bản
đ
ã t
ạo
ra
mộ
t
khố
i l
ượng
c
ủ
a c
xuấ
t
phát
tri
ển
nhanh
chóng
kéo
t
heo
sự
biến
đổ
i
và
ngày
càng
hoàn
thi
ện
quan
sự
ra
đờ
i
và
hình
thành
ngày
càng
rõ
nét hai l
ự
c l
ượng
xã
hộ
i
đố
i l
ập
nhau:
t
ừng
bướ
c
vững
chắ
c
đị
a
vị
thống
tr
ị
c
ủ
a
m
ì
nh
và
c
ũng
bắ
t
đầu
vì
quyền
l
ợ
i c
ủ
a giai c
ấp
m
ì
nh.
Trong
khi
đó,
giai c
ấp
công
nhân
xuấ
t
hiện,
t
c
sản
xuấ
t,
trong
nền
kinh
t
ế.
Trong
l
ĩnh
vự
c
xã
hộ
i
-
chính
tr
ị,
họ
c
ệ.
Tình
tr
ạng
bấ
t
công
xã
hộ
i,
bấ
t
bình
đẳng
và
nghèo
khó
đ
è
nặng
lên vai
dân
lao
động
ngày
càng
t
ăng
lê
n.
Nhận
thứ
c
đượ
c
sự phản
kháng
ấy,
mộ
t
bộ
phận
trí
những
l
ợ
i
ích,
khát
vọng
c
ủ
a giai c
ấp
công
nhân
và
c
ủ
a
quần
chúng
lao
động
bị
áp
c
ủ
a t
ư
t
ưởng
xã
hộ
i
chủ
nghĩ
a
đ
ã
bắ
t
đầu
vớ
i
tên
tuổ
i c
ủ
a
3
C
ơlôđơ
Hăngri
Đơ
Xanh
Ximông
(1769
-
1825)
Ông
là
ngườ
i
viế
t
nh
i
ều
tác
phẩm
đề
c
công
lao
đề
c
ập,
luận
giả
i
cho
lý
thuyế
t
về
giai c
ấp
và
xung
độ
t giai c
ấp.
Mặ
c
dù
-
xã
hộ
i c
ủ
a các giai c
ấp
nhưng
đây
là
mộ
t
đóng
góp
mớ
i c
ủ
a
ông
đố
i
vớ
i
nghĩ
a
nói
riêng.
Ông
t
ự
tuyên
bố
là
ngườ
i
phát
ngôn
c
ủ
a giai c
ấp
c
ần
lao
và
giả
i
phóng
cuộ
c
đờ
i.
Ông
c
ũng
chỉ
ra
tính
chấ
t
nử
a
vờ
i, thi
ếu
tri
ệ
t
để
và
không
ông
c
ần
có
mộ
t
cuộ
c cách
mạng
mớ
i,
mộ
t
cuộ
c "t
ổng
cách
mạng".
Để
thự
c
hiện
cuộ
c cách
i tr
ẻ
ông
t
ừng
c
ống
hiến
sứ
c l
ự
c c
ủ
a
mình
trong cuộ
c
kháng
chi
ến
chống
xâm
l
ượ
c c
c
ủ
a
xã
hộ
i t
ương
lai
chứ
a
đựng
mâu
thuẫn.
Mộ
t
mặ
t,
ông
cho
rằng,
trong
xã
toàn
xã
hộ
i.
Nhưng
mặ
t
khác,
ông
l
ạ
i
không
chủ
tr
ương
xoá
bỏ
chế
độ
t
qua
và
bằng
cách
thự
c
hiện
chế
độ
t
ư
hữu
mộ
t cách
phổ
biến.
-
Sáclơ
Phuriê
(1772
c
buôn
bán,
S.
Phuriê
sớm
đượ
c ti
ếp
xúc
vớ
i
thương
tr
ường
c
ủ
a
xã
hộ
i t
ư
i
ông
có
mộ
t trí
thông
m
i
nh
tuyệ
t
vờ
i.
Tinh
t
ế
trong
quan
sát,
sắ
c
sảo
trong
phân
tích
vấn
đề,
sử
dụng
tài tì
nh
nguyên
t
ắ
c
antinom
i
trong
trình
bày
các
quan
niệm
về
ư
bản
đang
ở
trong
buổ
i
bình
m
i
nh
c
ủ
a t
ự
do
c
ạnh
tranh,
S.Phuriê
nghĩ
a.
Trong
nền
kinh
t
ế
ấy,
ngườ
i lao
động
làm
ra
sản
phẩm
đượ
c
hưởng
t
hụ
quá
ít,
Copyright: Tài liệu đại học ©