BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

QUẢN LÝ PHỐI HỢP ĐÀO TẠO
GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG VỚI CÁC DOANH NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

i


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

QUẢN LÝ PHỐI HỢP ĐÀO TẠO
GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG VỚI CÁC DOANH NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số
: 60. 14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. HÀ THẾ TRUYỀN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu, bản thân tôi có nhiều cố gắng để
hoàn thành luận văn nhưng không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Kính
mong các quý thầy cô, các chuyên gia, hội đồng khoa học; bạn bè , đồng
nghiệp và những ai quan tâm đến vấn đề nghiên cứu này, tiếp tục chỉ dẫn và
đóng góp ý kiến cho luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thu Hằng

ii
iv


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ..............................................................................................................iv
MỤC LỤC ....................................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC BẢNG .........................................................................................ix
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ.............................................................................xiii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ....................................................................xiv
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................. 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu........................................................................... 3
4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu................................................................................ 3
5. Giả thuyết khoa học.................................................................................................... 4
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................. 4
7. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................... 4

2.1. Sơ lược một số nét về vị trí địa lý, dân cư và tình hình kinh tế xã hội thành phố
Hải Phòng......................................................................................................................38
2.1.1. Đặc điểm địa lý, dân cư......................................................................................38
2.1.2. Đặc điểm kinh tế.................................................................................................39
2.2. Khái quát chung về Trường Đại học Hải Phòng .................................................40
2.3. Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng đào tạo của trường Đại học Hải Phòng và
quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học Hải Phòng với các doanh nghiệp trên
địa bàn thành phố Hải Phòng .......................................................................................44
2.3.1. Mục đích khảo sát...............................................................................................44
2.3.2. Địa bàn khảo sát và đối tượng khảo sát trên địa bàn đó...................................44
2.3.3. Quy mô khảo sát.................................................................................................45
2.3.4. Thời gian khảo sát ..............................................................................................45
2.3.5. Mức độ khảo sát .................................................................................................45
2.3.6. Phương pháp khảo sát và phương pháp đánh giá.............................................45
2.4. Thực trạng đào tạo và phối hợp đào tạo ở trường Đại học Hải Phòng ................46
2.4.1. Quy mô đào tạo ..................................................................................................46

v
vii


2.4.2. Cơ cấu ngành đào tạo .........................................................................................47
2.4.3. Chất lượng đào tạo .............................................................................................48
2.4.4. Đội ngũ giáo viên ...............................................................................................48
2.4.5. Chương trình đào tạo..........................................................................................51
2.4.6. Cơ sở vật chất phục vụ đào tạo..........................................................................54
2.4.7. Một sô hạn chế và nguyên nhân trong công tác đào tạo ..................................55
2.5. Thực trạng quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học Hải Phòng với các
Doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.......................................................56
2.5.1. Thực trạng về quản lý phối hợp trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo .....56

phối hợp đào tạo giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp ...............................................73
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..........................................................................................74
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHỐI HỢP ĐÀO TẠO GIỮA TRƯỜNG
ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG....................................................................................75
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý...........................................................75
3.1.1. Quán triệt chủ trương đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về giáo
dục..................................................................................................................................75
3.1.2. Dựa trên Luật Giáo dục và Luật Giáo dục Đại học .........................................75
3.1.3. Dựa trên nhu cầu của các doanh nghiệp tuyển dụng lao động ........................77
3.1.4. Dựa vào định hướng phát triển của Trường Đại học Hải Phòng ..................78
3.1.5. Đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp và nhà trường khi phối hợp đào tạo ...78
3.2. Đề xuất một số biện pháp quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học Hải
Phòng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng ..................................80
3.2.1. Quản lý phối hợp trong việc nâng cao và phát huy các điều kiện đảm bảo chất
lượng đào tạo.................................................................................................................80
3.2.2. Quản lý hoạt động xây dựng mục tiêu, nội dung chương trình, kế hoạch đào
tạo theo hướng gắn với các ngành nghề mà doanh nghiệp tại Hải Phòng cần lao
động ...............................................................................................................................83
3.2.3. Quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường với doanh nghiệp khảo sát,

ix
vii


xác định sát thực cụ thể nhu cầu về nhân lực của các doanh nghiệp tại Hải Phòng
........................................................................................................................................86
3.2.4. Quản lý hoạt động mở rộng phối hợp đào tạo và đa dạng hóa loại hình đào
tạo...................................................................................................................................88
3.2.5. Quản lý phối hợp với các doanh nghiệp trong việc đổi mới đánh giá kết quả

Bảng 2.3: Bảng tổng hợp kết quả tốt nghiệp của sinh viên năm 2012-2016 ............48
Bảng 2.4: Cơ cấu trình độ đội ngũ giảng viên trong toàn trường ..............................49
Bảng 2.5: Cơ cấu trình động nghiên cứu sinh theo nhóm ngành ..............................49
Bảng 2.6: Trình độ đào tạo theo khoa của đội ngũ giảng viên trong nhà trường ....50
Bảng 2.7:Kết quả điều tra mức độ phù hợp của chương trình đào tạo so với yêu
cầu của sản xuất qua ý kiến của người lao động đã tốt nghiệp tại trường ..............53
Bảng 2.8: Kết quả điều tra mức độ phù hợp của chương trình đào tạo qua thăm dò ý
kiến người sử dụng lao động tại các doanh nghiệp ....................................................53
Bảng 2.9: Kết quả điều tra mức độ phù hợp của chương trình đào tạo qua thăm
dò ý kiến cán bộ quản lý các cấp và giáo viên trong trường ĐHHP .....................53
Bảng 2.10: Kết quả điều tra chất lượng đào tạo lao động qua thăm dò ý kiến từ
CBQL và chuyên gia; Người lao động (sinh viên đã tốt nghiệp và đang làm việc ở
các doanh nghiệp tại Hải Phòng); CBQL, GV trong trường ĐHHP ........................57
Bảng 2.11: Đánh giá của CBQL các cấp trường ĐHHP và CBQL các doanh nghiệp
về quản lý hình thức phối hợp giữa nhà trường với DN ............................................58
Bảng 2.12: Kết quả điều tra ý kiến của CBQL, giáo viên trong trường ĐHHP và
CBQL các DN về quản lý sự phối hợp giữa nhà trường với DN..............................59
Bảng 2.13: Kết quả điều tra về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về chủ thể
quản lý phối hợp đào tạo giữa trường ĐHHP với các DN trên địa bàn thành phố Hải
Phòng .............................................................................................................................66
Bảng 2.14: Kết quả điều tra về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về khách
thể quản lý đến quản lý phối hợp giữa trường ĐHHP với các DN trên địa bàn thành
phố Hải Phòng ..............................................................................................................68

ixxi


Bảng 2.15: Kết quả điều tra ý kiến của CBQL – CG. CBQL-GV, người LĐ thuộc
về môi trường quản lý trên địa bàn thành phố Hải Phòng .........................................71
Bảng 3.1: Thống kê kết quả khảo sát về mức độ cần thiết của các biện pháp phối

xi
xiii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BM

Bộ môn

CB

Cán bộ

CNH

Công nghiệp hóa

CĐ

Cao đẳng

CP

Cổ Phần

CSĐT ĐH

Cơ sở đào tạo Đại học

CSSX


HP

Hải Phòng

HĐH

Hiện đại hóa

KQHT

Kết quả học tập

KHKT

Khoa học kĩ thuật

K/P/B

Khoa/Phòng/Ban

LĐ

Lao động

LĐT

Lãnh đạo trường

Nxb

thảo luận về đổi mới giáo dục và đào tạo. Tìm nguyên nhân của sự yếu kém,
hạn chế, chưa làm được và hướng giải quyết vấn đề này. Nghị quyết số 29 NQ/TW, Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI có nêu:
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội
Chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Điều đó càng cho thấy sự thành công của
công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh,
dân chủ, công bằng, văn minh” cần phải có sự đổi mới giáo dục và đào tạo.
Quan điểm của Đảng và Nhà nước: Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho
sự phát triển, từ đây đầu tư cho giáo dục là đầu tư để phát triển con người
trong đó có giáo dục Đại học. Nghị quyết 14/2005/NQ- CP ngày 2/11/2005 đã
chỉ rõ: “Gắn kết chặt chẽ đổi mới giáo dục đại học với chiến lược phát triển
kinh tế xã hội,củng cố quốc phòng an ninh, nhu cầu nhân lực trình độ cao của
đất nước và xu thế phát triển của khoa học và công nghệ” ...“Đổi mới giáo
dục phải đảm bảo tính thực tiễn, hiệu quả và đồng bộ”...“Đổi mới giáo dục
đại học là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý
của Nhà nước”. Tuyên bố của Hội nghị quốc tế về giáo dục đại học năm 1998
do UNESCO tổ chức đã nêu: “Sứ mệnh của giáo dục đại học là góp phần vào
yêu cầu phát triển bền vững và phát triển xã hội nói chung”. Báo cáo chính
trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII tại Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ IX của Đảng về phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công
nghệ, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã nêu: “nguồn
lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh
1


và bền vững. Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội
dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo
dục....Phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của học sinh, sinh viên,
đề cao năng lực tự học, tự hoàn thiện học vấn và tay nghề”...“học đi đôi với
hành, giáo dục kết hợp với lực lượng sản xuất, nhà trường gắn với xã hội.”

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn để đề xuất được các biện
pháp quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học Hải Phòng với các doanh
nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội,
thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế của thành
phố Hải Phòng.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Phối hợp đào tạo giữa trường Đại học với các doanh nghiệp
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học với các doanh nghiệp
trên cùng địa bàn.
4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Do điều kiện thời gian nên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu:
- Đề xuất các biện pháp quản lý phối hợp đào tạo giữa trường ĐHHP
với các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
- Trường ĐHHP với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng,
đó là 08 công ty gồm TNHH Chế tạo máy EBA (khu CN Nomura), Công ty
TNHH Cơ khí Ngọc Linh (quận Lê Chân), Công ty thép Hải Phòng, Công ty
cổ phần Điện Cơ Hải Phòng (quận Lê Chân), Công ty cổ phần dịch vụ kỹ
thuật Bảo An, Công ty TNHH một thành viên Cơ khí Duyên Hải (quận Hồng
Bàng), Công ty liên doanh đúc cơ khí VIDPOL (huyện An Dương),Công ty cổ
phần nhiệt điện Hải Phòng.
3


5. Giả thuyết khoa học
Mặc dù công tác quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học Hải
Phòng với các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng đã đạt những
kết quả về chất lượng đào tạo đại học nhưng thực tế còn nảy sinh nhiều vấn
đề bất cập trong cơ chế phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp. Theo đó,

doanh nghiệp, các yếu tố liên quan, thu thập thông tin về tính khả thi của các
biện pháp đề xuất nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đại học của
trường Đại học.
- Phương pháp quan sát, phỏng vấn, đàm thoại: Phỏng vấn một số cán
bộ quản lý, giáo viên có kinh nghiệm của nhà trường; tiến hành trò chuyện,
trao đổi trực tiếp với một số khách thể có uy tín và kinh nghiệm trong công
tác quản lý đào tạo để thu thập thêm thông tin nhằm làm sáng tỏ nội dung
nghiên cứu.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Xử lý và phân tích các số liệu, kết quả điều tra, đồng thời xác định mức
độ tin cậy của việc điều tra và kết quả nghiên cứu.
8. Những đóng góp mới của đề tài
- Đánh giá thực trạng phối hợp giữa trường ĐHHP với doanh nghiệp
trên địa bàn thành phố Hải Phòng hiện nay và xác định được mức độ chất
lượng đào tạo sinh viên khi ra trường.
- Đề xuất các biện pháp quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học
Hải Phòng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố nhằm đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng.
9. Cấu trúc của luận văn
Luận văn gồm: Mở đầu, ba chương, kết luận và kiến nghị
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại
học với các doanh nghiệp.
Chương 2: Thực trạng quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học
Hải Phòng với các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
Chương 3: Biện pháp quản lý phối hợp đào tạo giữa trường Đại học
Hải Phòng với các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
5


Chương 1

Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011-2020 định hướng:
“Thực hiện liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, cơ sở sử dụng lao động,
cơ sở đào tạo và Nhà nước để phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu xã hội”.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khoá VII (tháng 7-1994) có nêu: “xây
dựng quan hệ chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, đào
tạo với các cơ quan quản lý nhân lực và việc làm, giữa cơ sở đào tạo với cơ sở
sử dụng nhân lực”
Nghị quyết số 29 – NQ/TW ngày 4/12/2013 của Hội nghị Trung ương
8 khóa XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng nhu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã nêu rõ tồn tại: “Đào tạo thiếu gắn kết
với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu thị trường lao
động”, đồng thời định hướng “ Khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân sử
dụng lao động tham gia hỗ trợ hoạt động đào tạo”[20].
Nước ta cũng đã có nhiều trường thiết lập mối quan hệ phối hợp tốt với
các doanh nghiệp. Có thể kể ra một số trường như: Trường Đại học Hàng Hải,
trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, trường Đại học Bách khoa thành phố Hồ
Chí Minh, Trường Đại học FPT, …
Một số công trình nghiên cứu, các bài báo khoa học có đề cập trực tiếp
về vấn đề quản lý phối hợp đào tạo giữa các cơ sở đào tạo đại học với các
doanh nghiệp nhằm mục đích là nâng cao kĩ năng nghề nghiệp cho sinh viên
để sau khi ra trường có thể bắt tay làm ngay tại các doanh nghiệp.
Trên đây là tổng quan một số nét cơ bản về tình hình nghiên cứu, các
công trình nghiên cứu khoa học điển hình, các bài báo khoa học, hội thảo liên
quan đến phối hợp đào tạo nghề nghiệp giữa nhà trường và doanh nghiệp
7


trong giai đoạn hiện nay. Những thành quả nghiên cứu của các nhà khoa học
trong và ngoài nước là những tri thức làm tiền đề cho việc nghiên cứu lý luận

Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng - NXB Giáo dục - 1998 thuật ngữ
quản lý được định nghĩa là: "Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị,
cơ quan"[28].
Theo Fredrick Winslow Taylor (1856 – 1915) cho rằng: “Quản lý là
biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn
thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”[7].
Theo H.Koontz, một tác giả người Mỹ thì lại khẳng định: “Quản lý là
một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá
nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý
là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục
đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít
nhất…Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức
thì quản lý còn là một khoa học” [11].
Nhà lý luận người Pháp Henry Fayol (1841 – 1925) cha đẻ của thuyết
quản lý hành chính cho rằng: “Quản lý hành chính là dự đoán và lập kế
hoạch, tổ chức điều khiển, phối hợp và kiểm tra” [10].
Theo A. Fayon, nhà lý luận quản lý kinh tế người Pháp: Quản lý là đưa
xí nghiệp tới đích, cố gắng sử dụng tốt các nguồn nhân lực (nhân, tài, vật lực)
của nó.
Khi nói về vai trò của quản lý xã hội, các nhà nghiên cứu thuộc Liên
Xô cũ như Kazlova O.V. Kuznetsov I.N. định nghĩa: “Quản lý là sự tác động
có mục đích đến những tập thể con người để tổ chức và phối hợp hoạt động
của họ trong quá trình sản xuất”.
Các Mác đã từng viết: “Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động
chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần đến một
9


sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức
năng chung phát sinh từ toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của các