MỤC LỤC
Trang

1


A. MỞ ĐẦU
Khiếu nại về thi hành án là phương thức để các cá nhân, cơ quan, tổ
chức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Thông qua hành vi khiếu nại, các cá
nhân, cơ quan, tổ chức yêu cầu người có thẩm quyền nhanh chóng áp dụng
các biện pháp cần thiết để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm,
kịp thời ngăn chặn và khắc phục hậu quả của hành vi trái pháp luật của thủ
trưởng cơ quan thi hành án, chấp hành viên nếu có. Mặt khác, thực hiện đúng
pháp luật khiếu nại về thi hành án dân sự góp phần phát huy dân chủ, củng cố
lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, đồng thời phòng ngừa, hạn
chế và đấu tranh với nhũng vi phạm pháp luật về thi hành án, tăng cường
pháp chế xã hội chủ nghĩa.
Với ý nghĩa quan trọng như vậy, em xin chọn tìm hiểu đề tài: “Phân
tích, làm rõ hoạt động giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự” để hiểu
rõ hơn các quy định của pháp luật hiện nay về hoạt động khiếu nại trong thi
hành án dân sự.

2


B. NỘI DUNG
1. Khái niệm của khiếu nại về thi hành án dân sự
Khiếu nại về thi hành án dân sự là hoạt động của cá nhân, cơ quan , tổ
chức có quyền, lợi ích và nghĩa vụ liên quan đến thi hành án dân sự theo thủ
tục do luật định đề nghị cơ quan, người có thẩm quyền xem xét lại các quyết
định, hành vi của thủ trưởng cơ quan thi hành án và chấp hành viên trong quá

trưởng cơ quan quản lý thi hành án dân sự thuộc Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ
Tư pháp, thủ trưởng cơ quan thi hành án cấp quân khu, thủ trưởng cơ quan
quản lý thi hành án thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giải
quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật của người bị khiếu
nại thuộc quyền quản lý của mình. Cụ thể như sau:
- Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện có thẩm quyền giải
quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật của Chấp hành viên
thuộc quyền quản lí của cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện.
- Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh có thẩm quyền giải
quyết khiếu nại đối vói quyết định, hành vi trái pháp luật của Chấp hành viên
thuộc quyền quản lí của cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh; giải quyết khiếu
nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật của Thủ trưởng cơ quan thi hành
án dân sự cấp huyện; giải quyết khiếu nại đối với quyết định giải quyết khiếu
nại của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện. Quyết định giải
quyết khiếu nại của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh có hiệu
lực thi hành.
- Thủ trưởng cơ quan quản lí thi hành án dân sự thuộc Bộ tư pháp có
thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với Khiếu nại quyết định, hành vi trái
pháp luật của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh; giải quyết
khiếu nại đối với quyết định giải quyết khiếu nại của Thủ trưởng cơ quan thi
hành án dân sự cấp tỉnh. Quyết định giải quyết khiếu nại của Thủ trưởng cơ
quan quản lý thi hành án dân sự thuộc Bộ Tư pháp có hiệu lực thi hành.

4


- Bộ trưởng Bộ tư pháp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại mà thủ
trưởng cơ quan quản lí thi hành án dân sự thuộc Bộ tư pháp đã giải quyết
nhưng còn có khiếu nại. Quyết định này có hiệu lực thi hành. Trong trường
hợp cấn thiết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp có quyền xem xét lại quyết định giải

2.2. Thời hạn giải quyết khiếu nại về thi hành án dân sự
Thời hạn giải quyết khiếu nại về thi hành án dân sự được tính từ ngày
người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại thụ lí đơn khiếu nại đến ngày người
có thẩm quyền giải quyết khiếu nại ra quyết định giải quyết khiếu nại. Theo
quy định tại Điều 146 LTHADS thời hạn giải quyết khiếu nại được quy định
như sau:
- Đối với khiếu nại quyết định, hành vi về thi hành án trước khi áp dụng
biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế thì thời hạn giải quyết khiếu nại lần
đầu là 15 ngày, lần hai là 30 ngày, kể từ ngày thụ lí đơn khiếu nại.
- Đối với khiếu nại quyết định, hành vi về áp dụng biện pháp bảo đảm
thì thời hạn giải quyết khiếu nại là 05 ngày làm việc, kể từ ngày thụ lí đơn
khiếu nại.
- Đối với khiếu nại quyết định, hành vi về áp dụng biện pháp cưỡng chế
thì thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày, lần hai là 45 ngày, kể từ
ngày thụ lí đơn khiếu nại. Trường hợp cần thiết, đối vói những vụ việc có tính
chất phức tạp thì thời hạn giải quyết khiếu nại có thể kéo dài nhưng không
quá 30 ngày, kể từ ngày hết thời hạn giải quyết khiếu nại.
- Đối với khiếu nại quyết định, hành vi sau khi áp dụng biện pháp
cưỡng chế thì thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là 15 ngày, lần hai là 30
ngày, kể từ ngày thụ lí đơn khiếu nại.
- Trường hợp ở vùng sâu, vùng xa, đường sá xa xôi, đi lại khó khăn, vụ
việc có tính chất phức tạp thì thời hạn giải quyết khiếu nại có thể kéo dài
nhưng không quá 30 ngày, kể từ ngày hết thời hạn giải quyết khiếu nại.
6


2.3. Thủ tục khiếu nại và giải quyết khiếu nại về thi hành án dân sự
2.3.1. Khiếu nại và nhận đơn khiếu nại
Theo Điều 147 LTHADS, việc khiếu nại được thực hiện bằng một
trong các hình thức sau:

người khiếu nại biết rõ lí do.
Theo Điều 141 LTHADS, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại
trong thi hành án dân sự không thụ lí việc khiếu nại nến khiếu nại thuộc một
trong các trường hợp sau đây :
“1. Quyết định, hành vi bị khiếu nại không liên quan trực tiếp đến
quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.
2. Người khiếu nại không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mà không
có người đại diện hợp pháp, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
3. Người đại diện không có giấy tờ chứng minh về việc đại diện hợp
pháp của mình.
4. Thời hiệu khiếu nại đã hết.
5. Việc khiếu nại đã có quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực thi
hành, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 4 và điểm b khoản 7 Điều 142
của Luật này.”
2.3.2. Thụ lí việc khiếu nại để giải quyết
Khi xác định được việc khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của
mình hoặc cơ quan mình và không thuộc một trong các trường hợp không thụ
lí để giải quyết đã quy định tại Điều 141 LTHADS thì người giải quyết khiếu
nại quyết định thụ lí việc khiếu nại.
Theo Điều 148 LTHADS thì “Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ
ngày nhận được đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết và không thuộc
trường hợp quy định tại Điều 141 của Luật này, người có thẩm quyền giải
quyết khiếu nại lần đầu phải thụ lý để giải quyết và thông báo bằng văn bản
8


cho người khiếu nại biết. Trường hợp người có thẩm quyền không thụ lý đơn
khiếu nại để giải quyết thì phải thông báo và nêu rõ lý do.”
2.3.3. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại
Hiện nay Luật Thi hành án dân sự và các văn bản hướng dẫn thi hành

thẩm quyền giải quyết khiếu nại phải ra quyết định thành lập đoàn xác minh,
đối thoại. Trường hợp vụ việc có tính chất phức tạp, vướng mắc về pháp luật,
quan điểm giải quyết, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại có thể tổ
chức cuộc họp, trao đổi ý kiến với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan;
xin ý kiến chỉ đạo giải quyết của cấp trên trực tiếp; trưng cầu giám định hoặc
tiến hành các biện pháp cần thiết khác.
Bước 2: Sau khi nhận được kết quả xác minh, đối thoại hoặc kết quả
trưng cầu giám định (nếu có), người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại phải
ra quyết định giải quyết khiếu nại (Điều 13). Sau khi quyết định giải quyết
khiếu nại được ban hành, cơ quan thi hành án dân sự phát hành, công khai,
đôn đốc, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện kết quả giải quyết khiếu nại
(Điều 14).
2.3.4. Thẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ để giải quyết khiếu
nại
Thẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ là khâu rất quan trọng có tính
chất quyết định đối với quá trình xem xét giải quyết vụ việc khiếu nại. Việc
thu thập đầy đủ các tài liệu chứng cứ là cơ sở để giải quyết việc khiếu nại
chính xác và đúng pháp luật.
Khi tiến hành thẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ người có thẩm
quyền giải quyết khiếu nại cẩn phải xác định rõ các nội dung khiếu nại, yêu
cầu của người khiếu nại; nội dung, yêu cầu cần phải thẩm tra xác minh; những
nội dung bị khiếu nại cần có sự giải trình của người bị khiếu nại; các cá nhân,
cơ quan, tổ chức hữu quan có liên quan cần phải gặp để xác mình, thu thập tin
tức, tài liệu và phải chuẩn bị các văn bản pháp luật liên quan đến việc giải
10


quyết khiếu nại làm cẫn cứ cho việc giải quyết khiếu nại. Để thực hiện được
kế hoạch thẩm tra, xác minh đã được xác định người có thẩm quyền giải
quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự cần lựa chọn những phương án thẩm

Quyết định giải quyết khiếu nại được gửi cho người khiếu nại, người bị
khiếu nại, người có quyền, nghĩa vụ liên quan trong thời hạn mà pháp luật
quy định. Quyết định này phải được mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức tôn trọng.
Khi quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật thì phải được cá
nhân, cơ quan, tổ chức hữu quan nghiêm chỉnh chấp hành, nếu không thi hành
thì sẽ bị xử lí nghiêm minh, người bị thiệt hại được khôi phục quyền, lợi ích
hợp pháp và được bổi thường thiệt hại theo quy đinh của pháp luật.
3. Rút khiếu nại, giải quyết khiếu nại khi có yêu cầu hoãn, tạm đình chỉ,
đình chỉ thi hành án
Lần đầu tiên pháp luật về khiếu nại trong thi hành án dân sự được quy
định vấn đề này tại Điều 10 Thông tư số 02/2016/TT-BTP, cụ thể như sau:
- Trường hợp người khiếu nại rút một phần hoặc toàn bộ khiếu nại, thì
người có thẩm quyền giải quyết ra thông báo đình chỉ việc giải quyết khiếu
nại đối với nội dung khiếu nại đã rút và thông báo cho người khiếu nại biết.
Việc rút khiếu nại phải được thể hiện bằng văn bản, việc giải quyết khiếu nại
kết thúc khi có thông báo đình chỉ.
- Trường hợp có văn bản yêu cầu hoãn, tạm đình chỉ, đình chỉ thi hành
án của người có thẩm quyền thì tiếp tục giải quyết khiếu nại nếu khiếu nại
không ảnh hưởng đến nội dung bản án, quyết định của Tòa án.
4. Cơ chế giám sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết khiếu nại về thi
hành án dân sự
Cơ chế giám sát việc tuân theo pháp luật trong việc giải quyết khiếu nại
về thi hành án dân sự hiện nay đã được Luật Thi hành án dân sự quy định cụ
tại Điều 159. Theo đó, các hoạt động của người có thẩm quyền giải quyết
khiếu nại về thi hành án dân sự đều được giám sát bởi Viện kiểm sát nhân dân
12


cùng cấp và cấp trên, cụ thể: Viện kiểm sát kiểm sát việc tuân theo pháp luật
trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án dân sự theo quy định của

sự.
5. Giáo trình luật thi hành án dân sự, Đại học Luật Hà Nội, Nxb. Công an
nhân dân, Hà Nội, 2012.

15