LỜI CẢM ƠN
---------Trong quá trình thực hiện, em đã nhận được nhiều sự sự giúp đỡ quí báu có
hiệu quả từ các thầy, cô trong khoa Trắc địa - Bản đồ, Trường Đại học Tài nguyên
và môi trường Hà Nội và các bạn bè đồng nghiệp.
Đặc biệt cho em gửi lời biết ơn chân thành tới ThS. Quách Thị Chúc, người đã
trực tiếp tận tình hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt thời gian thực hiện đồ án tốt
nghiệp.
Mặc dù em đã có nhiều cố gắng nhưng trong quá trình làm đồ án không thể
tránh được những sai sót. Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các quý thầy
cô cùng các bạn đồng nghiệp để đồ án và kiến thức của em sẽ được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
Sinh viên

Vũ Đức Minh

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG

1


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GIS
HTSDĐ
ESRI
NDVI
CSDL
VLXD
DH
CSTH

cũng ngày càng diễn ra mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu sử dụng đất với tất cả các ngành
sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội cũng tăng lên mà đất đai lại có hạn. Do vậy
vấn đề đặt ra là làm thế nào để xây dựng các quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất
một cách có hiệu quả để phục vụ yêu cầu quản lý quản lý đất đai được tốt nhất.
Bản đồ hiện trạng sử dụng đất (HTSDĐ) là một trong những nguồn tài liệu
quan trọng giúp các nhà quy hoạch, các nhà hoạch định chính sách có cái nhìn tổng
quan về hiện trạng lớp phủ mặt đất qua từng thời kỳ. Do tính chất liên tục thay đổi
của bề mặt đất trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội và đô thị hóa của từng địa
phương nên việc xây dựng bản đồ HTSDĐ là một việc làm cần thiết.
Hiện nay, đa số các địa phương trong cả nước vẫn sử dụng các phương pháp
thành lập bản đồ HTSDĐ theo phương pháp truyền thống, quá trình cập nhật chỉnh
lý số liệu mất nhiều thời gian, sử dụng nhiều nhân lực mà bản đồ có độ chính xác
không cao và không thống nhất. Những hạn chế này ảnh hưởng lớn tới công tác
quản lý tài nguyên đất đai trong gian đoạn hiện nay.
Trong vòng nửa thế kỷ trở lại đây, công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin
địa lý (GIS) được ứng dụng rộng rãi trong việc nghiên cứu bề mặt vỏ trái đất cũng
như công tác thành lập bản đồ HTSDĐ. Việc áp dụng phương pháp thành lập bản đồ
HTSDĐ bằng tư liệu ảnh viễn thám và GIS cho phép chúng ta xác định nhanh
chóng về vị trí không gian và tính chất của đối tượng. Đồng thời dựa trên các độ
phân giải phổ, độ phân giải không gian và độ phân giải thời gian của tư liệu viễn
thám cho phép chúng ta xác định được thông tin của đối tượng một cách chính xác

4


và nhanh nhất, thậm chí ở những vùng sâu, vùng xa. Nhờ đó tư liệu viễn thám và
GIS đã đem lại khả năng mới cho công tác quản lý đất đai.
Việc ứng dụng tư liệu viễn thám và GIS cùng với các công cụ phần mềm hỗ
trợ đã tạo được một bước tiến mới trong quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ.
Trước yêu cầu đòi hỏi phải cập nhật thông tin một cách đầy đủ, nhanh chóng

- Ý nghĩa khoa học:
Đề tài nghiên cứu đã cho thấy sự đa dạng trong việc kết hợp giữa Viễn thám
và Hệ thống thông tin địa lý để nghiên cứ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng
đất cũng như các bản đồ chuyên đề khác.
- Ý nghĩa thực tiễn:
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất là tư liệu hữu ích phục vụ cho công tác quản
lý và quy hoạch đất;
+ Giúp các nhà quản lý dễ dàng kiểm soát, đề ra các biện pháp sử dụng đất
hợp lý, tránh lãng phí tài nguyên, giúp bảo vệ môi trường và phát triển triển bền
vững;
+ Việc xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất sẽ giúp cho quy hoạch sử dụng
đất dễ dàng, đạt hiệu quả cao.
6. Cấu trúc đồ án
Đồ án gồm có 3 chương với 34 hình và 8 bảng biểu
Lời mở đầu
Chương 1: Tổng quan về công tác xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất
Chương 2: Khả năng ứng dụng GIS và viễn thám trong công tác xây dựng bản
đồ hiện trạng sử dụng đất
Chương 3: Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất thành phố Hải Dương
-tỉnh Hải Dương
Kết luận và kiến nghị
Tài liệu tham khảo

6


CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG BẢN ĐỒ
HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT
1.1. Công tác xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất
1.1.1. Khái niệm chung về bản đồ hiện trạng sử dụng đất

Sử dụng lưới chiếu hình trụ ngang đồng góc với múi chiếu 30 có hệ số điều
chỉnh tỷ lệ biến dạng chiều dài Ko = 0,9999 để thành lập các bản đồ nền có tỷ lệ từ
1/10.000 đến 1/1.000;
+ Theo [1] kinh tuyến trục bản đồ hiện trạng sử dụng đất quy định tại (bảng 1.1)
Bảng 1.1. Kinh tuyến trục của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
STT

Tỉnh, Thành
Kinh độ
STT
Tỉnh, Thành phố
Kinh độ
phố
1
Lai Châu
103000'
33
Tiền Giang
105045'
2
Điện Biên
103000'
34
Bến Tre
105045'
3
Sơn La
104000'
35
TP. Hải Phòng

106000'
9
Phú Thọ
104045'
41
Quảng Trị
106015'
0
10
An Giang
104 45'
42
Bình Phước
106015'
11
Thanh Hoá
105000'
43
Bắc Cạn
106030'
12
Vĩnh Phúc
105000'
44
Thái Nguyên
106030'
13
Đồng Tháp
105000'
45

50
Đồng Nai
107045'
19
Hà Nam
105000'
51
Bà Rịa - Vũng Tàu
107045'
20
Hà Giang
105030'
52
Quảng Nam
107045'
21
Hải Dương
105030'
53
Lâm Đồng
107045'
22
Hà Tĩnh
105030'
54
TP. Đà Nẵng
107045'
23
Bắc Ninh
105030'

105030'
60
Đắc Nông
108030'
29
Sóc Trăng
105030'
61
Phú Yên
108030'
30
Trà Vinh
105030'
62
Gia Lai
108030'
0
31
Cao Bằng
105 45'
63
Bình Thuận
108030'
32
Long An
105045'
- Tỷ lệ của bản đồ nền dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất được

8


Cấp tỉnh
1:50.000
Từ 100.000 đến 350.000
1:100.000
Trên 350.000
Cấp vùng
1:250.000
1:1.000.000
Cả nước
- Theo [3], khung bản đồ hiện trạng sử dụng đất được trình bày như sau:
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:1000, 1:2000, 1:5000 và 1:10000 chỉ
biểu thị lưới kilômét, với kích thước ô vuông lưới kilômét là 10cm x 10cm;
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:25000 biểu thị lưới kilômét, với kích
thước ô vuông lưới kilômét là 8cm x 8cm;
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:50000, 1:100000, 1:250000 và
1:1000000 chỉ biểu thị lưới kinh tuyến, vĩ tuyến. Kích thước ô lưới kinh tuyến, vĩ
tuyến của bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:50000 là 5’ x 5’. Kích thước ô lưới
kinh tuyến, vĩ tuyến của bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:250000 là 20’ x 20’.
Kích thước bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:100000 là 10’ x 10’. Kích thước ô
lưới kinh tuyến, vĩ tuyến của bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:1000000 là 10 x 10.
- Các thông số của file chuẩn của bản đồ hiện trạng sử dụng đất như sau:
+ Hệ tọa độ bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo hệ tọa độ quốc gia VN-2000;

9


+ Đơn vị làm việc (Working Units) gồm đơn vị làm việc chính (Master Units)
là mét (m); đơn vị làm việc phụ (Sub Units) là milimét (mm); độ phân giải
(Resolution) là 1000.
1.2. Nội dung và các nguyên tắc biểu thị các yếu tố của bản đồ hiện trạng

đường mép nước biển triều kiệt trung bình trong nhiều năm thì xác định theo đường
mép nước biển triều kiệt tại thời điểm kiểm kê để thể hiện. Các yếu tố thủy hệ khác
có bờ bao thì thể hiện theo chân phía ngoài đường bờ bao (phía đối diện với thủy
hệ); trường hợp thủy hệ tiếp giáp với có đê hoặc đường giao thông thì thể hiện theo
chân mái đắp của đê, đường phía tiếp giáp với thủy hệ; trường hợp thủy hệ không
có bờ bao và không tiếp giáp đê hoặc đường giao thì thể hiện theo mép đỉnh của
mái trượt của thủy hệ;
- Giao thông và các đối tượng có liên quan thể hiện phạm vi chiếm đất của
đường sắt, đường bộ và các công trình giao thông trên hệ thống đường đó theo yêu
cầu sau:
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã thể hiện tất cả các loại đường giao
thông các cấp, kể cả đường trục chính trong khu dân cư, đường nội đồng, đường
mòn tại các xã miền núi, trung du;
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp huyện đường bộ biểu thị từ đường liên xã
trở lên; khu vực miền núi phải biểu thị cả đường đất nhỏ;
+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp tỉnh biểu thị từ đường liên huyện trở lên;
+ Trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất vùng kinh tế - xã hội và cả nước biểu thị
từ đường tỉnh lộ trở lên, khu vực miền núi phải biểu thị cả đường liên huyện;
- Các yếu tố kinh tế, xã hội;
- Các ghi chú, thuyết minh.
1.2.2. Các nguyên tắc biểu thị
- Biểu thị các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất trên bản đồ hiện trạng sử
dụng đất phải tuân thủ các quy định trong “Ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất
và bản đồ quy hoạch sử dụng đất” do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành;
- Bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải biểu thị đầy đủ các khoanh đất. Khoanh
đất được xác định bằng một đường bao khép kín. Mỗi khoanh đất biểu thị mục đích
sử dụng đất chính theo hiện trạng sử dụng;
- Theo [4] bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải biểu thị tất cả các khoanh đất có
diện tích trên bản đồ theo quy định tại (bảng 1.3)
Bảng 1.3. Các khoanh đất phải thể hiện trên bản đồ HTSDĐ

làm sạch, lọc bỏ các đối tượng chồng đè, các điểm nút thừa;
- Độ chính xác về cơ sở toán học, vị trí các yếu tố nội dung bản đồ
+ Độ chính xác chuyển vẽ các yếu tố nội dung cơ sở địa lý từ các bản đồ tài
liệu sang bản đồ nền phải bảo đảm các yêu cầu sau:
Sai số tương hỗ chuyển vẽ các yếu tố nội dung bản đồ không vượt quá ± 0,3
mm tính theo tỷ lệ bản đồ nền;
Sai số chuyển vẽ vị trí các yếu tố nội dung bản đồ không được vượt quá ±
0,2 mm tính theo tỷ lệ bản đồ nền;

12


+ Độ chính xác chuyển vẽ các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất từ các
tài liệu dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất sang bản đồ nền phải bảo
đảm các yêu cầu sau:
Sai số tương hỗ chuyển vẽ các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất
không vượt quá ± 0,7 mm tính theo tỷ lệ bản đồ nền;
Sai số chuyển vẽ vị trí các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất không
được vượt quá ± 0,5 mm tính theo tỷ lệ bản đồ nền;
- Các ký hiệu dạng điểm trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số phải biểu
thị bằng các ký hiệu dạng cell được thiết kế sẵn trong thư viện ký hiệu, mà không
được dùng công cụ đồ họa để vẽ;
- Các đối tượng dạng đường chỉ được vẽ ở dạng line string, polyline chain
hoặc complex chain. Các đối tượng dạng đường phải được vẽ liên tục không dứt
đoạn và chỉ được dừng tại các điểm nút ở chỗ giao nhau giữa các đường cùng loại;
- Những đối tượng dạng vùng (polygon) phải được vẽ là đường khép kín, được
trải pattern, shape hoặc complex shape, hoặc fill color;
- Quy trình công nghệ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số gồm
những bước sau:
Bước 1: Thu thập, đánh giá và chuẩn bị bản đồ để số hóa;

+ Nhóm lớp ranh giới và các ký hiệu loại đất gồm: ranh giới các khoanh đất;
ranh giới các khu đất, khu dân cư nông thôn, khu công nghệ cao, khu kinh tế; ranh
giới các nông trường, lâm trường,các đơn vị quốc phòng, an ninh; ranh giới các khu
vực đã quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đã triển khai cắm mốc trên
thực địa; các ký hiệu loại đất;
+ Nhóm lớp các yếu tố kinh tế, xã hội
Mỗi nhóm lớp được chia thành các lớp đối tượng. Mỗi lớp có thể gồm một
hoặc vài đối tượng có cùng tính chất, mỗi đối tượng được gắn một mã (code) riêng
và thống nhất trên bản đồ.
1.3.3. Các tệp chuẩn quy định
- Seedfile: vn2d.dgn;
- Phông chữ tiếng Việt: vnfont.rsc;
- Thư viện các ký hiệu độc lập cho các tỷ lệ;
- Thư viện các ký hiệu hình tuyến cho các tỷ lệ;
- Bảng mã chuẩn (feature table);
- Bảng sắp xếp thứ tự (pen table).

14


1.3.4. Chuẩn màu và chuẩn lực nét các yếu tố nội dung
Quy định trong “ Ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch
sử dụng đất ” do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành.
1.3.5. Các phương pháp số hóa bản đồ hiện trạng sử dụng đất
- Số hóa bằng bản số hóa (Digitizing table);
- Quét hình ảnh bản đồ sau đó nắn và vector hóa bán tự động (Scanning and
vectorizing);
- Quét hình ảnh bản đồ sau đó nắn và vector hóa.
1.3.6. Quy định về sai số và độ chính xác của dữ liệu bản đồ hiện trạng sử
dụng đất dạng số

trong tập “Ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất”.
Địa danh theo tuyến cần ghi chú theo độ cong của tuyến và thuận theo chiều dọc;
- Tiếp biên bản đồ phải được tiến hành trên máy tính, các yếu tố nội dung tại
mép biên phải được tiếp khớp với nhau tuyệt đối;
- Các yếu tố nội dung bản đồ cùng tỷ lệ sau khi tiếp biên phải khớp với nhau
cả về định tính và định lượng (nội dung, lực nét, màu sắc và thuộc tính). Đối với các
bản đồ khác tỷ lệ phải lấy nội dung bản đồ tỷ lệ lớn làm chuẩn, sai số tiếp biên
không vượt 0,3 mm cộng với sai số cho phép khi tổng quát hóa nội dung bản đồ về
tỷ lệ nhỏ hơn.
1.3.7. Quy định số hóa và biên tập bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số
- Các tài liệu bản đồ được dùng để số hóa, phải đảm bảo các yêu cầu
+ Sạch sẽ, rõ ràng, không nhàu nát, không rách;
+ Chính xác về cơ sở toán học;
+ Đủ các điểm mốc để định vị hình ảnh của bản đồ;
+ Các văn bản pháp lý dùng làm căn cứ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng
đất do các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành và còn hiệu lực;
+ Số liệu dùng cho việc thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải được cơ
quan quản lý nhà nước có thẩm quyền xác nhận và phù hợp với thực trạng sử dụng
đất;
+ Tài liệu bản đồ dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải bảo
đảm độ chính xác theo quy định của loại bản đồ đó, phải xác định được thời điểm,
phương pháp thành lập và đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;
+ Các tài liệu bản đồ dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã:
bản đồ nền; hồ sơ địa giới hành chính, bản đồ và các trích lục kèm theo quyết định

16


điều chỉnh địa giới hành chính của các cơ quan có thẩm quyền; bản đồ địa chính; bản
đồ địa chính cơ sở; bản đồ hiện trạng sử dụng đất chu kỳ trước; các trích lục biến



+ Thủy hệ và các đối tượng liên quan;
+ Dáng đất;
+ Giao thông, các đối tượng liên quan;
+ Địa giới hành chính;
+ Ranh giới khoanh đất;
+ Ranh giới các khu dân cư nông thôn, khu kinh tế, ranh giới các nông trường,
lâm trường, ranh giới các đơn vị quốc phòng - an ninh, ranh giới các khu vực đã quy
hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đã triển khai cắm mốc trên thực địa.
- Khi thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã trên cơ sở từ bản đồ địa
chính, hoặc bản đồ địa chính cơ sở phải lưu lại toàn bộ cơ sở dữ liệu ban đầu (dữ
liệu không gian, dữ liệu thuộc tính), trước khi xử lý, tổng hợp và biên tập;
- Bản đồ sau khi số hóa phải được biên tập theo các quy định sau:
+ Các yếu tố nội dung bản đồ được biên tập theo đúng quy định về phân nhóm
lớp và lớp;
+ Màu sắc, kích thước và hình dáng của các ký hiệu dùng để biểu thị nội dung
bản đồ phải tuân thủ theo các quy định đối với bản đồ in ra giấy;
+ Việc trình bày các nội dung trong khung và ngoài khung bản đồ phải tuân
theo “ Ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất ” do
Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành.
1.3.8. Nguyên tắc kiểm tra, nghiệm thu bản đồ hiện trạng sử dụng đất
dạng số
- Bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số phải kèm theo một tệp tin về lý lịch
bản đồ, trong đó ghi rõ các thông tin cơ bản về tài liệu, phương pháp số hóa, các đặc
điểm kỹ thuật khi số hóa, phần mềm để số hóa;
- Công tác kiểm tra, nghiệm thu bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số tiến
hành theo quy định tại Mục VIII của Quyết định số 22/2007/QĐ-BTNMT ngày
17/12/2007 của bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Quy định về
thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất;

CD thập
dùngtài
để liệu
ghi dữ
phải có chất lượng cao và bảo
bảnliệu
đồbản
địa đồ
chính
đảm yêu cầu lưu trữ trong điều kiện kỹ thuật như lưu trữ phim ảnh.
1.4. Các phương pháp và quy trình công nghệ thành lập bản đồ hiện
trạng sử dụng đất

Điều tra ngoại nghiệp

1.4.1. Phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương
pháp sử dụng bản đồ địa chính hoặc bản đồ địa chính cơ sở

Biên tập tổng hợp

- Quy trình công nghệ được thực hiện theo (hình 1.1)

Hoàn thiện và in bản đồ
19
Kiểm tra, nghiệm thu


Hình 1.1. Sơ đồ quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ theo phương pháp sử dụng
bản đồ địa chính cơ sở
- Giải thích các bước trong quy trình

1.4.2 Phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương
pháp sử dụng ảnh (hàng không hoặc ảnh vệ tinh)
- Quy trình công nghệ được thực hiện theo (hình 1.2)

Khảo sát thiết kế

Thu thập ảnh hàng không, ảnh viễn thám

Điều tra
ngoại nghiệp

Đoán đọc ảnh
nội nghiệp
Biên tập tổng hợp

Hoàn thiện và in bản đồ
Hình 1.2. Sơ đồ quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ theo phương pháp sử dụng
ảnh (hàng
không
hoặc ảnh
Kiểm
tra, nghiệm
thuvệ tinh)
- Giải thích các bước trong quy trình

21


Bước 1. Xây dựng thiết kế kỹ thuật - dự toán công trình:
+ Khảo sát sơ bộ, thu nhập, đánh giá, phân loại tài liệu;



1.4.3. Phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương
pháp hiện chỉnh bản đồ hiện trạng sử dụng đất chu kỳ trước
- Quy trình công nghệ được thực hiện theo (hình 1.3)
- Giải thích các bước trong quy trình
Bước 1. Xây dựng thiết kế kỹ thuật - dự toán công trình:
+ Khảo sát sơ bộ, thu thập, đánh giá, phân loại tài liệu;
+ Xây dựng thiết kế kỹ thuật - dự toán công trình.
Bước 2. Công tác chuẩn bị:
+ Kiểm tra, đánh giá chất lượng và nhân sao bản đồ hiện trạng sử dụng đất chu
kỳ trước (gọi là bản sao);
+ Lập kế hoạch chi tiết.
Bước 3. Công tác nội nghiệp:
+ Bổ sung, chỉnh lý các yếu tố nội dung cơ sở địa lý theo các tài liệu thu thập
được lên bản sao;
+ Bổ sung, chỉnh lý các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất theo các tài
liệu thu thập được lên bản sao;

Khảo sát thiết kế

+ Kiểm tra kết quả bổ sung, chỉnh lý nội nghiệp;
+ Vạch tuyển khảo sát thực địa.

Thu thập bản đồ HTSDĐ chu kỳ trước

Bổ sung, chỉnh lý nội nghiệp

Điều tra
ngoại nghiệp

Chương 2. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG
CÔNG TÁC XÂY DỰNG BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT
2.1. Khái quát công nghệ GIS và khả năng ứng dụng tại Việt Nam
Trong những năm gần đây, GIS không ngừng được phổ biến và phát triển ứng
dụng các chương trình quy hoạch, quản lý và bảo vệ môi trường. Trong lĩnh vực này,
ở các nước tiên tiến thệ thống GIS được ứng dụng từ rất sớm. Trong những năm
1960, Canada đã ứng dụng GIS để kiểm kê và quản lý tài nguyên môi trường bằng
công cụ GIS xuống cấp bang. Hiện nay GIS đã trở thành công cụ phổ biến trong quy
hoạch, quản lý tài nguyên môi trường của hầu hết các quốc gia trên thế giới.
Sự phát triển của công nghệ thông tin làm cho máy tính có nhiều khả năng
hơn, mạnh hơn. Các ứng dụng của GIS cũng trở nên hiệu quả hơn, dễ tiếp cận hơn
với người sử dụng bởi các khả năng hiển thị dữ liệu 3 chiều (3D analyst), các công
cụ phân tích không gian và giao diện tùy biến. Nhờ khả năng xử lý các tập hợp dữ
liệu lớn từ các cơ sở dữ liệu phức tạp, nên GIS thích hợp với các nhiệm vụ quản lý
môi trường. Các mô hình phức tạp cũng có thể dễ dàng cập nhật thông tin nhờ sử
dụng GIS.
2.1.1. Khái niệm công nghệ GIS
Hệ thông tin địa lý là một hệ thông tin không gian mà Trái Đất là đối tượng
định vị chính. Nó được hình thành từ tập hợp các dữ liệu định vị trong không gian,
có cấu trúc, thuận tiện khi cung cấp thông tin tổng hợp để cho ra các quyết định.
Công nghệ GIS thực chất là một hệ thống kết hợp giữa công nghệ thông tin và
thông tin địa lý. Nói cách khác đó là một hế thống gồm các lớp dữ liệu, thông tin
được gắn với kỹ thuật bản đồ số hoá.
Như vậy, theo ESRI: Hệ thống thông tin địa lý được định nghĩa là một hệ
thống bao gồm phần cứng, phần mềm, dữ liệu và con người nhằm mục đích nắm
bắt, lưu trữ, cập nhật, điều khiển, phân tích, và hiển thị tất cả các dạng thông tin liên
quan đến vị trí địa lý.
2.1.2. Các thành phần của GIS
GIS được cấu thành bởi 5 thành phần chính: phần cứng, phần mềm, dữ liệu,
con người, chính sách và quản lý.