MỞ ĐẦU
Sự tiến bộ của xã hội đòi hỏi người hành nghề trong bất cứ lĩnh vực nào
cũng phải tuân thủ đạo đức về nghề nghiệp. Trong đó, kế toán vừa được coi là một
nghề, một công việc, vừa được coi là một công cụ quản lý, giám sát chặt chẽ, có
hiệu quả mọi hoạt động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực,
kịp thời, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tổ chức, quản lý điều hành của cơ
quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Chính vì vậy, ở bất kỳ nơi nào,
lúc nào xã hội đều đòi hòi người làm công tác kế toán phải có đạo đức nghề
nghiệp. Đạo đức nghề nghiệp chính là tài sản “vô hình” quý giá của người hành
nghề, nhất là đối với người làm công tác kế toán trong các cơ quan nhà nước, bởi
nghề nghiệp của họ có liên quan mật thiết đến việc sử dụng tiền từ ngân sách nhà
nước, các loại tài sản do Nhà nước đầu tư. Do đó, sự vi phạm quy tắc đạo đức
nghề nghiệp của cán bộ kế toán trong các cơ quan nhà nước dù ở mức độ nào cũng
sẽ khiến cho lợi ích của Nhà nước, của tập thể, của nhân dân bị xâm phạm.
Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm
sát các hoạt động tư pháp trên địa bàn tỉnh, thành phố do mình quản lý theo quy
định của pháp luật. Theo đó, kế toán có nhiệm vụ quản lý tài chính trong việc thu,
chi; sử dụng và quản lý ngân sách nhà nước ở cơ quan nhằm đảm bảo cho mọi
hoạt động được thực hiện.
Mặc dù kế toán được đánh giá là một trong số những nghề nghiệp có khả
năng mang lại thu nhập nhưng chỉ đúng với môi trường làm việc tại các doanh
nghiệp tài chính (khu vực tư), người làm công tác kế toán thường được trả lương
cao hơn, được đối xử trọng vọng hơn. Nhưng tại các cơ quan nhà nước, mức lương
của họ được trả theo hệ thống thang bảng lương của cán bộ, công chức, viên chức
– vốn được đánh giá là còn thấp so với nhiều nước trên thế giới, chưa đủ để đảm
bảo cuộc sống khi xã hội ngày càng phát triển với những đòi hỏi về nhu cầu vật
chất, văn hoá, tinh thần ngày càng cao. Chính điều này đã khiến cho chất lượng
công việc của những người làm công tác kế toán trong các cơ quan nhà nước nói
chung, tại Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh nói riêng chưa cao, thậm chí trong
không ít trường hợp còn xảy ra tham nhũng, lãng phí, làm thất thoát tài sản của
Nhà nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của nhân dân vào cơ quan bảo vệ

không đủ trả nợ.
Ở phòng Kế toán, T được giao nhiệm vụ sử dụng kinh phí của cơ quan để
chi mua văn phòng phẩm và quyết toán kinh phí công tác. Ngày 20/5/2010, để
cung cấp văn phòng phẩm cho cán bộ công tác trong quý II, T đã đến Đại lý X
chuyên bán buôn các loại văn phòng phẩm để đặt mua cho Viện Kiểm sát nhân dân
tỉnh TQ một số lượng hàng hoá gồm: giấy in, mực dấu, bút bi, bút đánh dấu, bút
xoá, bút chì, thước kẻ, tẩy, sổ công tác…Các hàng hoá T đều lấy loại rẻ nhưng khi
lập bảng kê mua hàng hoá thì khai là loại tốt, giá thành cao hơn thực tế là
1.500.000 đồng. Lợi dụng thời gian Kế toán trưởng vắng mặt do phải đi điều trị
bệnh hiểm nghèo dài ngày, T đã yêu cầu quyết toán số hàng hoá đó cho cơ quan và
đã biển thủ được số tiền trên để trả nợ.
Tiếp đó, ngày 30/5/2010, T tiếp tục dùng thủ đoạn để lập bảng kê thanh
toán công tác phí, tiến hành kê khai và lập các loại giấy tờ khống, tẩy xoá, giả mạo
chữ ký của cán bộ trong cơ quan để thanh toán kinh phí công tác và đã rút được
hơn 5.000.000 đồng chi tiêu. Qua theo dõi các biểu hiện của T, lãnh đạo Viện
Kiểm sát đã tiến hành kiểm tra và ngoài việc phát hiện các sai phạm trên còn xác
định T đã lập bảng kê chi tiền cho những người tham dự hội thảo, hội nghị trong
tháng 4/2010 khống để chiếm dụng một khoản tiền là 3.500.000 đồng. Lãnh đạo
Viện Kiểm sát tỉnh TQ đã yêu cầu T báo cáo lại toàn bộ sự việc, tiến hành kiểm
điểm, buộc T phải khắc phục về mặt nghiệp vụ và trả lại các khoản tiền đã chiếm
dụng nói trên. Nhưng T đã không trả lại mà tự ý bỏ việc về quê tại tỉnh HG. Lãnh
đạo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh TQ tiến hành họp xét kỷ luật T nhưng T vẫn tiếp
tục trốn ở quê, không đến cơ quan...
II. PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1. Mục tiêu phân tích tình huống
Mục tiêu của việc phân tích tình huống trên là nhằm làm sáng tỏ những vi
phạm và các quy định về trách nhiệm kỷ luật của cán bộ, công chức vi phạm theo
quy định của pháp luật hiện hành. Đồng thời, thông qua đó cần có biện pháp để
khắc phục, quản lý cán bộ, nhất là cán bộ làm công tác tài chính-kế toán ở các cơ
quan tố tụng như viện kiểm sát tỉnh TQ.

và Nghị định số 128/2004/NĐ-CP.
Ngoài ra, mọi hoạt kế toán của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh TQ phải tuân
thủ quy định tại Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30 tháng 3 năm 2006 về
việc ban hành chế độ kế toán hành chính sự nghiệp. Chế độ kế toán hành chính sự
nghiệp áp dụng cho Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh TQ bao gồm: Hệ thống Chứng từ
kế toán; Hệ thống Tài khoản kế toán; Hệ thống Sổ kế toán và hình thức kế toán;
Hệ thống Báo cáo tài chính. Mọi hoạt động của cán bộ kế toán trong Viện kiểm sát
nhân dân tỉnh TQ đều phải tuân thủ các quy định này.
2.3. Phân tích diễn biến tình huống
Hành vi của Nguyễn Văn T đã tác động đến các đối tượng kế toán theo
chiều hướng tiêu cực, vi phạm các quy định của pháp luật về kế toán, xâm phạm
đến lợi ích của tập thể mà cụ thể là các khoản tiền mà Nhà nước giao cho Viện
Kiểm sát sử dụng phục vụ cho các hoạt động công vụ.
Các vi phạm của T là xâm phạm đến chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ở
mục thứ nhất là hệ thống chứng từ kế toán về chỉ tiêu vật tư, chỉ tiêu tiền tệ. Theo
quy định thì mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính liên quan đến hoạt động của Viện
3


Kiểm sát nhân dân đều phải lập chứng từ kế toán. Chứng từ kế toán chỉ lập một lần
cho một nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh. Nội dung chứng từ phải rõ ràng,
trung thực với nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh. T đã có nhiều hành
vi không trung thực với nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh.
Thái độ của T đối với công tác kiểm tra của lãnh đạo Viện kiểm sát nhân
dân tỉnh TQ là bất cần và cố tình chiếm dụng các khoản tiền công. Theo quy định
của Luật phòng, chống tham nhũng năm 2003 thì những hành vi của T là tham
nhũng. Mặt khác, việc T không chấp hành các quy định của pháp luật và của lãnh
đạo Viện kiểm sát nhân dân, tự ý bỏ việc chứng tỏ T đã cố tình vi phạm kỷ luật,
không chấp hành pháp luật của Nhà nước, quyết định của cấp trên. Đồng thời, vi
phạm đạo đức của cán bộ, công chức; vi phạm đạo đức nghề nghiệp kế toán. Các

phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thi hành công vụ. Vì vậy, đã không bảo
vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài sản nhà nước được giao mà còn tạo
cơ hội cho T thực hiện nhiều vi phạm.
4


Khi các vi phạm của T đã trở thành hệ thống, lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân
dân tỉnh TQ vẫn tiếp tục có hướng xử lý nương nhẹ bằng biện pháp hành chính nội
bộ. Nhưng T đã không còn có ý thức tôn trọng tập thể nữa, coi thường công việc
của mình và đã có hành vi tiêu cực tiếp theo là bỏ việc. Như vậy, các hướng xử lý
của lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh TQ là chưa hợp lý, cần phải có biện
pháp khắc phục.
2.4. Nguyên nhân xảy ra tình huống
Nguyên nhân xảy ra tình huống trên gồm có nguyên nhân khách quan và
nguyên nhân chủ quan.
2.4.1. Nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân khách quan làm nảy sinh tình huống trên bao gồm:
Thứ nhất, những tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường đến nhu cầu
và lối sống của một bộ phận cán bộ, công chức, trong đó có T. Là một thanh niên
được đào tạo tại một trường đại học có danh tiếng ở Việt Nam, được tuyển dụng
vào công tác tại một cơ quan bảo vệ pháp luật, nhưng T đã không nhận thức được
vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công việc mà mình làm, không có chí hướng
phấn đấu, không có lý tưởng để vươn lên mà ăn chơi, đua đòi để đến mức phải nợ
nần và tìm cách vi phạm pháp luật, vi phạm kỷ luật, hy sinh tương lai và sự trong
sạch của mình để lấy tiền của công, coi thường lợi ích của Nhà nước.
Thứ hai, thiếu người có trách nhiệm và năng lực quản lý hoạt động kế toán
– tài chính. Việc người kế toán trưởng vắng mặt do phải đi điều trị bệnh dài ngày
cũng là một yếu tố khách quan dẫn đến mảng công việc này không được kiểm soát
chặt chẽ. Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh TQ đã không bố trí người có trách
nhiệm, có năng lực, có đạo đức phụ trách và chịu trách nhiệm kiểm soát các hoạt

của tập thể, có lẽ T đã không dấn sâu vào vi phạm như thế.
2.5. Hậu quả của tình huống
Hành vi của T và của lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh TQ đã để lại
những hậu quả cho xã hội, cho nhà nước và cho chính cơ quan của mình.
Thứ nhất, đối với Nhà nước.
Các hành vi vi phạm của T đã làm rối loạn cơ chế kiểm soát chi, đi ngược lại
các quy định của luật kế toán và chế độ kế toán hành chính sự nghiệp dẫn làm thất
thoát tiền, kinh phí của Nhà nước được cung cấp để đảm bảo cho hoạt động công vụ
của cán bộ, kiểm sát viên; việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện
Kiểm sát nhân dân tỉnh TQ. Điều đó trực tiếp làm ảnh hưởng đến chất lượng thực thi
công vụ, nhiệm vụ của cơ quan công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp tại địa phương
nói riêng và đến hiệu quả bảo vệ pháp luật của Nhà nước trước các hành vi vi phạm
pháp luật tại địa bàn tỉnh TQ nói chung.
Thứ hai, đối với xã hội.
Tình huống trên đã để lại những hậu quả đối với xã hội như làm mất niềm tin
của nhân dân vào cán bộ và cơ quan nhà nước, nhất là khi đó lại là cơ quan bảo vệ
pháp luật. Không ít người dân sẽ có tâm lý nghi ngờ tính nghiêm minh của pháp luật,
có thái độ không đúng đắn đối với pháp luật, đối với quyền lực nhà nước và cơ quan
đại diện cho quyền lực nhà nước.
Thứ ba, đối với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh TQ.
Các vi phạm của T và các thiếu sót của lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh
TQ đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự ổn định chế độ công tác nội bộ của cơ quan,
làm giảm sút hiệu quả công tác nội bộ của đơn vị. Điều đó có ảnh hưởng rất lớn đến
tâm lý, nhận thức của cán bộ, công chức trong cơ quan. Bất kỳ một cơ quan nhà nước
nào khi hoạt động công tác nội bộ không được tốt thì tất yếu sẽ ảnh hưởng rất lớn đến
việc thực hiện chức năng bên ngoài, tức chức năng công tố và kiểm sát tư pháp.
III. XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
3.1. Mục tiêu xử lý tình huống
Mục tiêu của việc xử lý tình huống nêu trên là căn cứ vào chủ trương, chính
sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước để xác định các phương án giải quyết tình

Cơ quan phối hợp: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh TQ.
Công cụ: các văn bản về xử phạt vi phạm hành chính.
Phương án 2. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh TQ xử lý kỷ luật đối với T và buộc
T phải hoàn trả các khoản tiền đã chiếm dụng.
- Mục tiêu của phương án: Ổn định về tổ chức, tạo cho T có cơ hội sửa chữa
lỗi lầm và khắc phục hậu quả do mình gây ra.
- Nội dung chính của phương án:
+ Chuẩn bị: Viện kiểm sát nhân dân tiến hành thành lập Hội đồng xử lý kỷ
luật và bồi thường thiệt hại xử lý hành vi vi phạm của T có sự tham gia của lãnh đạo
Viện, công đoàn, đoàn thanh niên của Viện.
+ Tổ chức thực hiện:
Cử đại diện công đoàn đến nhà T để động viên, thuyết phục, đồng thời giải
thích cho T thấy rõ hậu quả hành vi của mình, nhận lấy khuyết điểm và quyết tâm sửa
chữa. Đồng thời, hoàn trả lại số tiền đã vi phạm.
Tiến hành các trình tự nhằm xác định mức xử lý kỷ luật và mức bồi thường
vật chất do T gây ra.
Yêu cầu T trở về cơ quan công tác (Nếu không bị bắt giữ theo quy định của tố
tụng hình sự).
- Nguồn lực để thực hiện phương án:
+ Ngân sách: Kinh phí hành chính đảm bảo cho hoạt động tổ chức họp cơ
quan, kinh phí công tác phí cho người đại diện công đoàn đến nhà T để vận động.
+ Cơ quan chủ trì: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh TQ.
+ Cơ quan phối hợp: Công đoàn ngành.
+ Phương tiện, công cụ: xe công.
Phương án 3. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh TQ tiến hành khởi tố T với tội
danh tham ô theo quy định tại Điều 278 Bộ luật hình sự.

7



T.
quan, phục vụ cho việc thực hiện
chức năng, nhiệm vụ của Viện
kiểm sát nhân dân tỉnh TQ.
Nếu chỉ xử lý hành chính thì T sẽ
vẫn được tiếp tục công tác tại vị
trí là kế toán viên. Điều này
không đúng với quy định của
pháp luật về việc khi cán bộ, công
chức vi phạm pháp luật thì cơ
quan quản lý phải tiến hành xem
xét trách nhiệm kỷ luật (đảng,
chính quyền) của công chức.
2
Chấp hành đúng theo quy định của Các thủ tục để thực hiện kỷ luật
pháp luật hiện hành về xử lý cán bộ,đối với T cần đến sự tham gia của
công chức vi phạm; Ổn định về mặt nhiều bộ phận trong cơ quan và
tổ chức cơ quan, chấn chỉnh chế độmất nhiều thời gian.
công tác nội bộ để tiếp tục hoànViệc buộc hoàn trả các khoản tiền
8


thành các nhiệm vụ theo chức năngđã chiếm dụng của T có thể phải
trong thời gian tiếp theo.
kéo dài về thời gian vì điều kiện
Có tác dụng giáo dục rất lớn đối với của T không thể trả ngay được.
cán bộ, công chức trong đơn vị và
với chính bản thân T.
Tạo cho T có cơ hội để sửa chữa lỗi
lầm.

chính trị-xã hội tỉnh TQ tham dự họp Hội đồng kỷ luật và viết giấy báo triệu tập T
(trước 07 khi Hội đồng tiến hành họp).
Bước 4, Hội đồng kỷ luật tiến hành họp xem xét kỷ luật và mức độ bồi
thường vật chất của T. Buổi họp diễn ra theo các trình tự sau:
-Chủ tịch Hội đồng tuyên bố lý do, giới thiệu các thành viên tham dự;
-Thư ký Hội đồng trình bày trích nganh sơ yếu lý lịch, hồ sơ và các tài liệu có
liên quan;
9


-Người vi phạm (cán bộ T) tiến hành đọc bản kiểm điểm. Trong trường hợp
vắng mặt thì Thư ký đọc giúp bản kiểm điểm;
-Thư ký đọc biên bản cuộc họp kiểm điểm do Viện kiểm sát đã tiến hành;
-Các thành viên Hội dồng và đại biểu dự họp phát biểu ý kiến;
-Cán bộ T phát biểu ý kiến về hình thức kỷ luật;
-Hội đồng kỷ luật bỏ phiếu kín kiến nghị áp dụng hình thức kỷ luật;
-Thông báo kiến nghị hình thức kỷ luật của Hội đồng.
Làm văn bản gửi Viện trưởng Viện kiểm sát TQ và Viện trưởng ra quyết định
xử lý kỷ luật và mức bồi thường vật chất đối với T
Bước 5 Giao quyết định xử lý kỷ luật cho T, đồng thời tiếp tục giáo dục, động
viên để T tiếp tục sửa chữa và phấn đấu trong thời gian tới.
Bước 6 Yêu cầu Phòng kế toán tiến hành biện pháp khấu trừ vào lương của T
để thu lại số tiền T đã chiếm dụng. Mức thu không quá 30% tổng số tiền lương hàng
tháng.
Bước 7 Tiến hành công bố công khai các biện pháp xử lý đối với T để toàn thể
cán bộ, công chức trong Viện cùng biết để rút kinh nghiệm chung.
Việc tiến hành đúng trình tự và xác định khách quan, dân chủ và công khai là
cơ sở để xử lý T một cách nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật. Thông qua
đó, có tác dụng giáo dục đối với cán bộ, công chức đang công tác tại Viện kiểm sát
TQ, nhất là đối với cán bộ, công chức làm công tác tài chính-kế toán.

Tổ chức, chấn chỉnh lại bộ máy kế toán của cơ quan mình theo quy định tại
Điều 48 Luật kế toán năm 2003.
Cần quản lý cán bộ, công chức của mình, nhất là cán bộ trẻ để theo dõi, nắm
bắt tâm tư, nguyện vọng, lối sống, điều kiện, hoàn cảnh để kịp thời giáo dục, giúp đỡ,
không để cán bộ của mình sa ngã rồi mới thực hiện các biện pháp xử lý. Lãnh đạo
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh cần phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong cơ
quan như đoàn thanh niên, phụ nữ, công đoàn để thu hút cán bộ tham gia vào các mặt
công tác của đơn vị, xây dựng ý thức, lý tưởng sống tốt đẹp và ý thức và đạo đức đối
với công vụ được giao.
Tích cực triển khai các hình thức sinh hoạt để tuyên truyền về tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ làm công tác kế
toán nói riêng “vừa hồng, vừa chuyên”, góp phần thực hiện tốt các chức năng, nhiệm
vụ của đơn vị.
V. KẾT LUẬN
Công việc của người kế toán luôn tiếp xúc với các giá trị vật chất thuộc về các
chế độ quản lý khác nhau và đòi hỏi người kế toán phải có những phẩm chất, kỹ
năng, nghiệp vụ khác nhau nhưng không thể thiếu được yêu cầu về đạo đức công vụ,
đạo đức nghề nghiệp. Trước những tác động tiêu cực của xã hội và điều kiện, hoàn
cảnh, nhu cầu cuộc sống mà có không ít kế toán vi phạm quy tắc nghề nghiệp dẫn đến
bị xử lý trước pháp luật. Trong điều kiện nền kinh tế tiền mặt như hiện nay, việc kiểm
soát vấn đề này càng khó khăn. Vì vậy, bên cạnh các quy định của Nhà nước về chế
độ kế toán hành chính sự nghiệp, chế độ kiểm soát chi, thanh tra, kiểm tra tài chính…
còn có các quy định về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán. Trong hoàn cảnh
kinh tế-xã hội, chính trị, pháp lý như vậy, người làm công tác kế toán cần có bản lĩnh
chính trị vững vàng, thẳng thắn, trung thực trong hoạt động nghề nghiệp, không vụ
lợi, tham lam, vị kỷ, phải có chính kiến rõ ràng và đặc biệt là phải có thái độ tôn
trọng pháp luật, chuẩn mực, quy chế, kiên quyết bảo vệ pháp luật và lẽ phải. Có như
vậy, công tác kế toán trong các cơ quan nhà nước nói chung, Viện kiểm sát nhân dân
tỉnh TQ nói riêng mới được nâng cao, đáp ứng yêu cầu thực thi có chất lượng chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn mà Đảng và Nhà nước giao phó.

12