TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
KHOA VĂN HÓA DÂN TỘC THIỂU SỐ

PHAN THỊ TRINH

HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI GIÁY Ở XÃ TẢ PHỜI,
THÀNH PHỐ LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VĂN HÓA
DÂN TỘC THIỂU SỐ

MÃ SỐ : 52220110

Giảng viên hướng dẫn

: ThS. Vũ Thị Uyên

Sinh viên thực hiện

: Phan Thị Trinh

Lớp

: VHDT 18A

Hà Nội : 2016


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được bài nghiên cứu này, em đã nhận được sự giúp đỡ

1.3.2. Văn hóa xã hội ............................... Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Văn hóa tinh thần ........................... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1 ....................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2:HÔN NHÂN TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI GIÁY Ở XÃ

TẢ PHỜI ....................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Quan niệm về hôn nhân........................ Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Một số khái niệm ........................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Quan niệm về hôn nhân của người Giáy ở xã Tả PhờiError! Bookmark not defin
2.2. Một số nguyên tắc cơ bản trong hôn nhânError! Bookmark not defined.
2.2.1. Nguyên tắc ngoại hôn..................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Các hình thức hôn nhân .................. Error! Bookmark not defined.
2.3. Tiêu chuẩn chọn vợ, chọn chồng .......... Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Tiêu chuẩn chọn vợ, kén dâu .......... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Tiêu chuẩn chọn chồng, kén rể ....... Error! Bookmark not defined.
2.4. Quá trình tìm hiểu dẫn đến hôn nhân.... Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Trường hợp do bố mẹ sắp đặt ......... Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Trường hợp do nam nữ tự tìm hiểu. Error! Bookmark not defined.
2.5. Các nghi thức trước khi cưới ................ Error! Bookmark not defined.
2.5.1. Xem mặt, xem nhà ......................... Error! Bookmark not defined.
2.5.2. Thả mối mai ................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.3. Thách cưới ..................................... Error! Bookmark not defined.


2.5.4. Lễ đoạn lời ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.6. Đám cưới ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.6.1. Công việc chuẩn bị cho đám cưới .. Error! Bookmark not defined.
2.6.2. Các nghi lễ trong đám cưới ............ Error! Bookmark not defined.
2.7. Các trường hợp hôn nhân ngoại lệ........ Error! Bookmark not defined.
2.7.1. Ở rể ................................................ Error! Bookmark not defined.



KẾT LUẬN ................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................. 1
PHỤ LỤC ...................................................... Error! Bookmark not defined.


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Hôn nhân là một vấn đề rất quan trọng trong cuộc sống của mỗi cá
nhân nói riêng và toàn xã hội nói chung. Đồng thời hôn nhân là một trong
những thành tố quan trọng làm nên giá trị văn hóa trong phong tục tập
quán của người Giáy nói riêng và các dân tộc ở Việt Nam nói chung, góp
phần làm phong phú cho kho tàng văn hóa dân tộc.
Hôn nhân của người Giáy ở xã Tả Phời vừa có nét tương đồng so
với các cộng đồng khác vừa có những nét riêng biệt, mang đậm màu sắc
của dân tộc Giáy nơi đây.
Hôn nhân là nghi thức cần có để hình thành một gia đình mới.
Trong bối cảnh văn hóa gia đình, hạnh phúc gia đình được đề cao thì việc
tìm hiểu, nghiên cứu tìm hiểu hôn nhân truyền thống để chỉ ra những mặt
hạn chế và tích cực nhằm góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc gia đình
là cần thiết.
Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng đất nước, xây dựng nền văn
hóa mới con người mới XHCN, sẽ là thiếu sót nếu không tiếp cận với văn
hóa cổ truyền, lấy văn hóa truyền thống của dân tộc là một trong những
cơ sở quan trọng để xây dựng, bảo tồn và phát triển. Đặc biệt trong bối
cảnh nước ta đang tiến hành công cuộc xây dựng đất nước theo hướng
toàn cầu hóa công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sự giao lưu hội nhập trong
nước và quốc tế thì các yếu tố kinh tế - xã hội lại có tác động lớn đến văn
hóa của các dân tộc nói chung và đồng bào Giáy nói riêng. Đó chính là

Tiêu biểu cho một số tác phẩm nghiên cứu cơ bản và toàn diện về
người Giáy có “Văn hóa dân tộc Giáy” của tác giả Đỗ Đức Lợi. Tác giả
đã cung cấp bức tranh tổng thể về lịch sử, văn hóa của người Giáy ở Việt
Nam từ các vấn đề chung (dân số, tộc danh, nguồn gốc lịch sử dân tộc
Giáy) đến các hình thái kinh tế đến văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần


đồng thời tác giả cũng nói về sự biến đổi và việc bảo tồn, phát huy những
giá trị văn hóa dân tộc Giáy trong thời đại ngày nay. Về vấn đề hôn nhân,
cuốn sách có đề cập ngắn gọn về các bước cưới hỏi trong đám cưới của
người Giáy.
Cuốn sách “Một số phong tục tập quán dân tộc Giáy Lào Cai” của
tác giả Sần Cháng đã giới thiệu khái quát về dân tộc Giáy và những điều
cơ bản về phong tục tập quán của dân tộc Giáy ở Lào Cai. Vấn đề hôn
nhân của người Giáy đã được tác giả đề cập nhưng mới chỉ dừng lại ở
việc tìm hiểu quan niệm hôn nhân và các bước cưới hỏi của một đám
cưới người Giáy.
Nghiên cứu về văn hóa của người Giáy còn phải kể đến tác phẩm
như: “Người Giáy ở Việt Nam” của tác giả Vũ Quốc Khánh; “Bước đầu
tìm hiểu về văn hóa người Giáy” của tác giả Lò Ngân Sủn; “Dân tộc
Giáy” của tác giả Trần Thị Hải Yến; “Mo trong đám tang người Giáy Lào
Cai” của tác giả Sần Cháng … Những tác phẩm nghiên cứu của các học
giả đi trước đã giúp tác giả khóa luận có cái nhìn toàn diện, sinh động về
những nét văn hóa đặc sắc, đa dạng của người Giáy ở Việt Nam.
Một số tác phẩm viết về dân ca của dân tộc Giáy là: “Vươn chăng
hằm”, “Dân ca Giáy” của tác giả Lù Dín Siềng, “Mo tang lễ dân tộc
Giáy”, “Dân ca trong đám cưới và tiệc rượu” của tác giả Sần Cháng… .
đã giới thiệu những bài thơ, bài hát dân ca của dân tộc Giáy.Đặc biệt, tác
phẩm “Dân ca trong đám cưới và tiệc rượu” của tác giả Sần Cháng đã
giới thiệu những bài hát trong đám cưới của dân tộc Giáy như: hát mở

- Chỉ ra biến đổi và phân tích nguyên nhân biến đổi trong hôn nhân
của người Giáy ở xã Tả Phời.


- Xác định những giá trị văn hóa trong hôn nhân và đưa ra các giải
pháp nhằm bảo tồn, phát huy những giá trị tốt đẹp trong hôn nhân truyền
thống của người Giáy ở xã Tả Phời.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng
Đối tượng nghiên cứu chính của đề tài là hôn nhân truyền thống
của người Giáy ở xã Tả Phời; bao gồm:
Các nguyên tắc cơ bản trong hôn nhân
Tiêu chuẩn chọn vợ, chọn chồng
Quá trình tìm hiểu dẫn đến hôn nhân
Các nghi thức trước khi cưới
Đám cưới
Các trường hợp hôn nhân ngoại lệ
Cư trú sau hôn nhân
4.2. Phạm vi
Phạm vi về không gian:Đề tài tập trung nghiên cứu, khảo sát về
người Giáy ở xã Tả Phời, Thành phố Lào Cai Tỉnh Lào Cai
Phạm vi không gian: Đề tài lấy mốc thời gian 1986 để đánh dấu
bước chuyển tiếp, biến đổi trong hôn nhân của người Giáy. Năm 1986,
nước Việt Nam thực hiện chính sách Đổi mới trên các lĩnh vực: kinh tế,
xã hội, chính trị, tư duy, cơ chế, văn hóa… Đây là mốc thời gian đánh
dấu một bước chuyển biến về văn hóa trong cộng đồng các dân tộc Việt
Nam nói chung và dân tộc Giáy ở Tả Phời nói riêng.
5. Phương pháp nghiên cứu



người Giáy, NXB Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
4. Sần Cháng (2003), Một số phong tục tập quán dân tộc Giáy
Lào Cai, NXB Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
5. Sần Cháng (2011), Đám cưới người Giáy, NXB. Thanh niên, Hà
Nội.
6. Đỗ Đức Lợi (2008), Văn hóa dân tộc Giáy, NXB Văn hóa dân
tộc, Hà Nội.
7. Hoàng Lương (2000), Lễ hội truyền thống các dân tộc thiểu số
ở miền Bắc Việt Nam, NXB Văn hóa dân tộc, Hà Nội
8. Hoàng Lương (2005), Văn hóa các dân tộc thiểu số vùng Tây
Bắc, NXB. Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Hà Nội.
9. Hoàng Thị Kim Luyến (2013), Văn hóa ẩm thực của người
Giáy ở Bát Xát – Lào Cai, NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
10. Lò Dín Siềng (1995), Truyện cổ dân tộc Giáy, NXB Văn hóa
dân tộc, Hà Nội.
11. Trần Hữu Sơn (1999), Lễ hội cổ truyền Lào Cai, NXB Văn hóa
dân tộc, Hà Nội.
12. Văn hóa vùng dân tộc thiểu số Việt Nam (2010), NXB Văn hóa
thông tin, Hà Nội.


13. Vũ Quốc Khánh, Trần Bình, Trần Thanh Lịch (2011), Người
Giáy ở Việt Nam: The Giay in Viet Nam, NXB. Thông tấn, Hà Nội.