BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG
ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
____________________________

NGUYỄN THÀNH GẪM

NGHIÊN CỨU, XÂY DỰNG QUY TRÌNH QUAN TRẮC,
KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NGUY HIỂM CỦA CÔNG
TRÌNH DO XÂY CHEN TẠI VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ
KỸ THUẬT XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH DD&CN

Hà Nội – 2015


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THÀNH GẪM
KHÓA HỌC: 2013-2015

NGHIÊN CỨU, XÂY DỰNG QUY TRÌNH QUAN TRẮC, KHẢO
SÁT, ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NGUY HIỂM CỦA CÔNG TRÌNH DO
XÂY CHEN TẠI VIỆT NAM


thể hoàn thiện hơn về kiến thức và có bước nghiên cứu bổ sung phát triển.

Hà Nội, ngày 19 tháng 5 năm 2015
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thành Gẫm


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa
học độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thành Gẫm


MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các hình ảnh minh họa
MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài ............................................................................................... 1
Mục đích nghiên cứu ......................................................................................... 2
Đối tượng nghiên cứu, giới hạn nghiên cứu ....................................................... 3
Phương pháp nghiên cứu ................................................................................... 3
Ý nghĩa khoa học và tính thực tiễn của đề tài .................................................... 4

2.4.5. Công tác giải quyết, xử lý sau khi có hư hỏng .................................. 45
2.5. Định hướng hoàn thiện quy trình ........................................................ 46
2.5.1. Bổ sung các công tác chuẩn bị ......................................................... 46
2.5.2. Chủ động phòng ngừa sự cố ............................................................. 46
2.5.3. Các công tác khảo sát cần tập trung.................................................. 47
2.5.4. Định hướng giải quyết các sự cố ...................................................... 48
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT QUY TRÌNH ............................................................ 50
3.1. Quy trình quan trắc, khảo sát, đánh giá mức độ nguy hiểm của công
trình do xây chen ............................................................................................... 51
3.1.1. Sơ đồ hình khối các bước thực hiện quy trình .................................. 52
3.1.2. Đề xuất các công tác chuẩn bị trước khi công trình xây chen triển
khai ................................................................................................................... 80
3.1.3. Công tác chuẩn bị trong quá trình thi công ....................................... 80
3.1.4. Xử lý số liệu, đánh giá mức độ nguy hiểm ....................................... 80
3.2. Áp dụng quy trình đối với một dự án cụ thể ........................................ 81


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................................... 105
Kết luận............................................................................................................. 105
Kiến nghị .......................................................................................................... 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC HÌNH MINH HỌA
Nội dung hình ảnh

Trang

Sự cố sụp mái tum bê tông cốt thép [43]. Công

Trung tâm thương mại Phú Mỹ Hưng.
Hình 1.5

Thi công phần móng [40] (Công trình: Ngân Hàng

15

SaComBank Chi nhánh Vĩnh Long)
Hình 1.6

Sự cố lún nghiêng gây sụp đổ nhà lân cận. [43]

16

Nhà dân tại khu phố 2, phường Phú Tân, Bình
Dương
Hình 1.7

Công trình bị sụp đổ do đào hố móng [43] (Trụ sở
làm việc Viện Khoa Học Xã Hội Nhân Văn tại TP
Hồ Chí Minh)

16

Hình 1.8

Nhà dân bị lún nghiêng do ảnh hưởng nhà lân cận
[40] (Nhà số 9, phường 1, Thành Phố Vĩnh
Long)


Dầm, cột BTCT bị nứt do ảnh hưởng của công

29

Hình 2.5

30

trình lân cận [40]. (Trường Tiểu Học Nguyễn Du,
TP Vĩnh Long)
Hình 2.6

Cột BTCT nứt bong tróc BT do ảnh hưởng của

30

công trình lân cận [40] (Trường Tiểu Học Nguyễn
Du, TP Vĩnh Long)
Hình 2.7

Tường gạch bị nứt do ảnh hưởng của nhà lân cận

31

[40] (Nhà ở gia đình số 10, phường 8, TP Vĩnh
Long)
Hình 2.8

Tường bị nứt do ảnh hưởng của công trình xây



37

Hình 2.13

Sơ đồ phân bố tải trọng gió

38

Hình 2.14

Sơ đồ nội lực khung

39

Hình 2.15

Sơ đồ khung

40

Hình 2.16

Sơ đồ phân bố tải trọng gió

41

Hình 2.17

Sơ đồ nội lực khung

Những yếu tố về độ nghiêng của công trình [19]

55

Hình 3.6

Xác định độ nghiêng của các cột bằng dây dọi [19]

55

Hình 3.7

Đo độ nghiêng bằng máy kinh vĩ và thước [19]

56

Hình 3.8

Đào móng, khảo sát, kiểm tra chất lượng móng

57

[40]
Hình 3.9

Nén mẫu khoa, kiểm tra chất lượng bê tông [40]

57

Hình 3.10


67

Hình 3.15

Vết nứt trong cột bê tông cốt thép [15]

69

Hình 3.16

Vết nứt do tác động của lực trong bản sàn [15]

70

Hình 3.17

Thiết bị khoan lấy lõi bê tông

72

Hình 3.18

Thiết bị siêu âm bê tông

72

Hình 3.19

Thiết bị súng bật nảy

Bảng 1.2

Phân loại mức độ nghiêm trọng và cách xử lý theo

10

độ lún lệch và kích thước vết nứt (Theo kinh
nghiệm Trung Quốc) [9]
Bảng 3.1

Nguyên nhân gây nứt trong tường [15]

61

Bảng 3.2

Sơ đồ nứt ở công trình xây gạch, đá [16]

61

Bảng 3.3

Bảng ghi nhận vết nứt [40]

68

Bảng 3.4

Vết nứt trong dầm bê tông cốt thép [15]


dựng một phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trong nước, một phần giúp
đời sống tinh thần của người sử dụng có được môi trường sống, môi trường
làm việc khang trang, đảm bảo an toàn. Song song với sự phát triển trong lĩnh
vực xây dựng như thế, đặc biệt là tại nội ô các thành phố trong cả nước, mật
độ xây dựng ngày càng lớn, nhiều nhà cao tầng xây chen trong các khu dân cư
hoặc các đơn vị hành chính khác đã gây nên nhiều sự cố về chất lượng cho
các công trình lân cận như: đổ, sập, lún nền, nứt tường, phá hoại kết cấu bê
tông cốt thép (BTCT)...gây ra nhiều tổn thất về vật chất và tinh thần cho
nhiều sử dụng và kinh phí nhà nước.
Trong thực tế do các công trình xây chen đã xảy ra nhiều sự cố với
nhiều mức độ hư hỏng khác nhau. Trong nhiều trường hợp xảy ra sự cố, các
bên liên quan đã đưa ra tòa án giải quyết, trong số đó có nhiều trường hợp vẫn
chưa được giải quyết một cách phù hợp. Trong thời gian qua dù được các cơ
quan chức năng đưa nhiều giải pháp cho công tác khảo sát hiện trạng trước
khi dự án được triển khai xây dựng nhưng chưa có một văn bản pháp lý để áp
dụng trong từng trường hợp một cách cụ thể.
Nhìn tổng thể về quy mô xây dựng, giải pháp gia cố nền đất trong xây
dựng thời gian qua đa số các công trình có quy mô cấp III, IV được gia cố đất
nền bằng cọc tràm, cọc tre, cọc BTCT có tiết diện nhỏ và địa chất tại Việt
Nam được đánh giá là có đất nền tương đối yếu, sức chịu tải đất nền thấp. Đa


2

số các dự án xây dựng mới đều có giải pháp thi công khác nhau tuy nhiên
trong công tác khảo sát hiện trạng và phân tích, kiểm tra nền đất công trình
lân cận chưa được thực hiện một cách chặt chẽ và nghiêm túc.
Nhằm tìm ra những nguyên nhân cũng như đưa ra giải pháp giúp hạn
chế những thiệt hại do ảnh hưởng của việc xây dựng gây lún, nứt các công
trình liền kề, tạo được sự an tâm của người xây dựng cũng như chủ sử dụng,

dự án sắp triển khai.

Đối tượng nghiên cứu, giới hạn nghiên cứu
- Chủ đầu tư xây dựng dự án.
- Ban quản lý các dự án.
- Quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng.
- Các công trình xây dựng trong nội ô và lân cận của các Thành phố
trong nước.
- Giải pháp thi công một số dự án trong nước.

Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu về địa chất tại Việt Nam.
- Phân tích mức độ hư hỏng một số công trình tại Việt Nam.
- Các số liệu đo đạt thực tế các hư hỏng xảy ra tại các công trình bê
tông cốt thép do xây chen.
- Phân tích các số liệu, giải pháp thi công và phương thức quản lý dự án
để đánh giá những vấn đề còn tồn tại.

Ý nghĩa khoa học và tính thực tiễn của đề tài
Nghiên cứu, xây dựng quy trình quan trắc, khảo sát, đánh giá mức độ


4

nguy hiểm của công trình do xây chen tại Việt Nam.
Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, Kết luận và Kiến nghị, ca1c tài liệu tham khảo,
danh mục các bảng biểu, hình vẽ, nội dung luận văn được bố cục gồm có 3
chương:
Chương 1: Tổng quan – những sự cố và hư hỏng công trình bê tông

các hư hỏng của công trình lân cận, chủ động xử lý tình huống.
- Khi xảy ra sự cố, phải khảo sát, kết luận nguyên nhân dựa theo cơ sở
hiện trạng ban đầu của các công trình lân cận.
- Công tác đánh giá mức độ nguy hiểm cần kết hợp cả tiêu chuẩn đánh
giá mức độ nguy hiểm và tính toán lại hệ kết cấu công trình theo số liệu khảo
sát thu thập được từ thực tế.
Kiến nghị:
Qua phân tích và đánh giá và xây dựng quy trình được thực hiện qua
những kinh nghiệm của bản thân trong thực tiễn, luận văn xin đưa ra một số
kiến nghị trong việc áp dụng và thực hiện công tác quan trắc, khảo xác đánh
giá mức độ nguy hiểm của công trình xây chen.
Thứ nhất: đối với cơ quan quản lý nhà nước thiết nghĩ cần bổ sung các
quy định và hướng dẫn và giải pháp xử lý một cách chặt chẽ hơn trong công
tác khảo sát hiện trạng nhà lân cận đối với dự án và nhà ở riêng lẽ, hạn chế
những trường hợp sau khi triển khai dự án, công trình khi có dấu hiệu ảnh
hưởng hoặc khiếu nại mới tiến hành khảo sát.


106

Thứ hai: đối với chủ đầu tư (tổ chức và cá nhân) xây dựng công trình
phải thực hiện công tác khảo sát hiện trạng một cách nghiêm túc, phối hợp
tích cực cùng các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý sự cố cũng như
thoả thuận phương án xử lý đối với các công trình lân cận.
Thứ ba: đối với đơn vị tư vấn khảo sát phải thực hiện đánh giá một
cách tích cực mang lại hiệu quả cao cho các đơn vị yêu cầu, cần đưa ra phân
tích và nhận xét phù hợp và trong quá trình thực hiện phải tuân thủ những quy
định, quy chẩn, tiêu chuẩn hiện hành.



[12] Bùi Đức Tiển (1993), Sách phân cấp đánh giá công trình xây dựng cơ
bản, NXB Hội Khoa học kỹ thuật xây dựng.
[13] Sở Xây dựng Thành Phố Hồ Chí Minh, hội thảo Sự cố công trình Xây
dựng có phần ngầm – Bài học kinh nghiệm, TP Hồ Chí Minh tháng 8/2008.
[14] Tổng hội Xây dựng Việt Nam (2009), Hội thảo khoa học toàn quốc, Sự
cố và phòng ngừa sự cố công trình xây dựng, Hà Nội.
[15] TCVN 9381:2012 Chỉ dẫn đánh giá mức độ nguy hiểm của kết cấu nhà;
[16] TCVN 9378:2012 khảo sát đánh giá tình trạng nhà và công trình xây
gạch đá;
[17] TCVN 9398: 2012 Công tác trắc địa trong xây dựng công trình;
[18] TCVN 9399: 2012 Nhà và công trình xây dựng - Xác định dịch chuyển
ngang bằng phương pháp trắc địa;
[19] TCVN 9360:2012 Quy trình kỹ thuật xác định độ lún công trình dân
dụng và công nghiệp bằng Phương pháp đo cao hình học;
[20] TCVN 2737:1995 Tải trọng và tác động - Tiêu chuẩn thiết kế;
[21] TCVN 5574:2012 Kết cấu Bê tông và Bê tông cốt thép - Tiêu chuẩn
thiết kế.
[22] TCVN 9361:2012 Công tác nền móng – Thi công và nghiệm thu;
[23] TCVN 9362:2012 Tiêu chuẩn thiết kế nền nhà và công trình;
[24] TCVN 9376:2012 Nhà ở lắp ghép tấm lớn - Thi công và nghiệm thu công
tác lắp ghép;
[25] TCVN 5574:2012 Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép-Tiêu chuẩn thiết
kế.
[26] TCXD 371:2006 Nghiệm thu chất lượng thi công công trình xây dựng;
[27] TCVN 3118:1993: Bê tông nặng – Phương pháp xác định cường độ nén.


[28] TCVN 9335:2012 Bê tông nặng – Phương pháp thử không phá
hủy – X á c đ ị n h cường đ ộ nén sử dụng kết hợp máy đo siêu âm và súng
bật nẩy;

Bến Tre;
[43] Trích từ nguồn các báo điện tử.
[44] Hình ảnh thực tế các công trình xảy ra sự cố do xây chen.
Tiếng nước ngoài
[45] BS 8110:1997: Use concrete structural;
[46] AS 3600:1994: Concrete Structures.