A. MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
Ngôn ngữ là công cụ có vai trò rất lớn trong cuộc sống của con người. Nhờ
có ngôn ngữ mà con người có thể trao đổi với nhau những hiểu biết, truyền cho
nhau những kinh nghiệm tâm sự với nhau những nỗi niềm thầm kín.
Vốn từ là nền móng để phát triển ngôn ngữ, còn ngôn ngữ đóng vai trò quan
trọng trong sự phát triển về trí tuệ của trẻ. Vốn từ được sử dụng trong lời nói được
coi là một phương tiện tác động rất tinh tế trong hệ thống xây dựng môi trường sư
phạm có định hướng, bởi trong ngôn ngữ nói không chỉ có thông tin mà còn có cả
ý nghĩa tình cảm. Ngôn ngữ nói có thể tạo nên hiện thực tâm lý có sức mạnh
đặc biệt.
Trong công tác giáo dục mầm non cho đất nước, chúng ta càng thấy rõ vai
trò của ngôn ngữ đối với việc giáo dục trẻ thơ. Ngôn ngữ góp phần đào tạo các
cháu phát triển toàn diện. Trẻ chưa biết đọc chưa biết viết nên muốn người khác
hiểu mình thì trẻ phải thể hiện bằng ngôn ngữ nói kết hợp nét mặt, cử chỉ, điệu bộ
diễn đạt ý muốn của mình. Tục ngữ việt có câu “Trẻ lên ba cả nhà học nói” là một
giáo viên chăm sóc giáo dục trẻ lứa tuổi 25-36 tháng tuổi, tôi thấy câu tục ngữ đó
thật đúng. Một thời gian dài trong giáo dục truyền thống, người ta cho rằng sự phát
triển vốn từ của trẻ phụ thuộc phần lớn vào tính tích cực nói của cô giáo và cha mẹ,
những người xung quanh trẻ. Trong trường mầm non các cô còn quan tâm đến việc
trẻ nói như thế nào? có biết giao tiếp không? có biết tìm đúng từ để thể hiện nhu
cầu mong muốn, suy nghĩ của mình không? Trẻ ở lứa tuổi 25 - 36 tháng tuổi ngoài
khả năng vận động còn yếu, phát triển chưa hoàn thiện thì khả năng ngôn ngữ của
trẻ còn nhiều hạn chế. Muốn cho ngôn ngữ của trẻ phát triển thuận lợi, một trong
những điều kiện quan trọng là trẻ đươc tích lũy nhiều vốn từ và trên cơ sở hiểu biết
đầy đủ ý nghĩa của những từ đó, trẻ biết cách sử dụng số vốn từ đó một cách
thành thạo.
Căn cứ vào đặc điểm vốn từ của trẻ phát triển theo giai đoạn, về mặt số
lượng giai đoạn trẻ 25 - 36 tháng, vốn từ của trẻ có khoảng 243-286 từ. Nhưng trên
thực tế vốn từ của trẻ ở trường còn rất hạn chế. Là một giáo viên dạy nhà trẻ tôi rất
trăn trở làm thế nào để giúp các cháu phát triển vốn từ. Ngay từ đầu năm học, tôi

trong sáng kiến.

2


B .NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Như chúng ta đã biết, trẻ lứa tuổi nhà trẻ là lứa tuổi nhỏ nhất trong trường
Mầm non, đến trường trẻ bắt đầu được học ăn học nói, ngôn ngữ nói là cơ sở đầu
tiên giúp trẻ giao tiếp với mọi người, mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh. Vì
vậy cần sự quan tâm chăm sóc đặc biệt của người lớn, của cô giáo để trẻ được phát
triển về mọi mặt một cách tốt nhất.
Các nhà nghiên cứu giáo dục đều khẳng định phát triển vốn từ là nền tảng
quan trọng để phát triển ngôn ngữ, có ý nghĩa quan trọng quyết định đến mọi mặt
sau này của trẻ. Ngôn ngữ chỉ có ở con người và cũng chính từ lao động con người
tiến hóa từ vượn thành người và phát triển. V.I.Lênin nói : “Ngôn ngữ là phương
tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người”. Sống trong xã hội con người phải
giao tiếp, mà khi giao tiếp con người phải sử dụng vốn từ để biểu đạt với những
người xung quanh. Vốn từ của cá nhân phát triển thì ngôn ngữ cũng phát triển từ
đó phương tiện giao tiếp quan trọng nhất mà xã hội loài người tồn tại và phát triển.
Theo tinh thần đổi mới đã được nêu trong Nghị quyết của bộ chính trị về cải
cách giáo dục lần thứ III để nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ cần phải phát triển
vốn từ, đặt nền móng đầu tiên hình thành phát triển ngôn ngữ tạo tiền đề cần thiết
cho trẻ bước vào những lớp cao hơn.[6]
Giáo dục mầm non với vị trí là bậc hoc đầu tiên trong hệ thống giáo dục
quốc dân mà phát triển vốn từ cho trẻ là hết sức quan trọng, là một hoạt động tâm
lý mà ở đó có một hoặc nhiều chủ thể cùng tham gia hoạt động. Nhờ hoạt động này
mà ngôn ngữ mới hoàn thành được các chức năng: Chức năng giao lưu, chức năng
truyền đạt, tiếp thu ghi nhận, chức năng biểu đạt những tên gọi các sự vật hiện
tượng, chức năng biểu hiện ngôn ngữ và khái niệm chức năng biểu cảm, hiểu đối

giao tiếp. [1]
Từ cơ sở lý luận trên bản thân tôi nhận thấy việc phát triển vốn từ cho trẻ là
vô cùng quan trọng vì vậy khi phụ trách lớp 25-36 tháng tuổi hàng ngày chăm sóc
giáo dục trẻ tôi nhận thấy cần phải phát triển vốn từ cho trẻ để vốn từ của trẻ phát
triển phong phú, mở rông vốn hiểu biết, giúp trẻ được phát triển toàn diện.
II. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trong quá trình nghiên cứu giúp trẻ 25 - 36 tháng lớp D2 trường mầm non
Ngọc Sơn phát triển vốn từ, bản thân tôi găp những thuận lợi và khó khăn như sau:
1. Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường trong việc bồi dưỡng
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt
chuyên môn, tổ chức các giờ dạy mẫu đặc biệt tổ chức các giờ thuộc lĩnh vực phát
triển ngôn ngữ để giáo viên có điều kiện rút kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau.
Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên được tham gia các lớp tập huấn
chuyên đề do phòng tổ chức.
Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, năng động sáng tạo, có trình độ tay nghề. Nên
thuận tiện cho bản thân được học hỏi, trao đổi kinh nghiệm trong công tác
giảng dạy.
Bản thân có trình độ chuyên môn, có kỹ năng sư phạm, có phương pháp tổ
chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt khả năng tổ chức hoạt động
phát triển vốn từ cho trẻ.
Một số trẻ tỏ ra thích được đến trường cùng cô giáo, mạnh dạn chơi với bạn
trong các hoạt động ở trường.
Một số phụ huynh học sinh đã nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục
Mầm non nên có sự phối hợp với giáo viên cùng thực hiện chăm sóc giáo dục các
cháu, đặc biệt quan tâm phát triển vốn từ cho con em mình.
2. Khó khăn
Cùng với những thuận lợi trên thì bản thân tôi còn gặp những khó khăn trong
việc phát triển vốn từ cho trẻ như là:
Đa số phụ huynh làm nghề nông, điều kiện phát triển kinh tế ở địa phương

Nội dung

Đạt

Chưa đạt

Số lượng từ (243-486)

10/15 = 67%

5/15=33%

Hiểu nghĩa của từ

11/15 = 74%

4/15=26%

Tích cực hóa vốn từ

10/15 = 67%

5/15=33%

Qua kết quả khảo sát trên tôi thấy vốn từ của trẻ còn yếu chưa phù hợp với
yêu cầu của giáo dục mầm non hiện nay. Việc phát triển vốn từ cho trẻ 25-36 tháng
tuổi là một việc hết sức cần thiết và vô cùng quan trọng. Bởi vậy mà tôi đã nghiên
cứu để đưa ra một vài biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ, hy vọng là qua các biện
pháp của tôi sẽ giúp cho vốn từ của trẻ phát triển tốt hơn. Cụ thể tôi đã áp dụng
thực hiện các biện pháp sau để phát triển vốn từ cho trẻ 25-36 tháng tuổi lớp D2

Bên cạnh đó bản thân thường xuyên tham gia đầy đủ các buổi dự giờ đồng
nghiệp. Qua đó bản thân rút ra nhiều kinh nghiệm để lựa chọn phương pháp phù
hợp với nội dung và khả năng trẻ của lớp mình một cách có hiệu quả.
Ví dụ: Trong tiết dự giờ cô giáo Bùi Thị Lệ tổ trưởng chuyên môn nhà trẻ
dạy tiết nhận biết “Con gà, con vịt” trong chủ đề những con vật đáng yêu, bản thân
đã học hỏi được ở đồng nghiệp cách đặt câu hỏi ngắn gọn dễ hiểu, cách thức lôi
cuốn trẻ nhận biết các con vật.
Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, bản thân học hỏi được kinh nghiệm của
các đồng nghiệp đi trước, từ đó tích lũy thêm vốn kinh nghiệm cho bản thân trong
việc tổ chức các hoạt động giáo dục hàng ngày cho trẻ.
Tham gia đầy đủ các lớp tập huấn của nhà trường, phòng giáo dục tổ chức,
phối hợp với phụ huynh về vấn đề phát triển vốn từ cho trẻ.
Ngay từ đầu năm học, tôi đã xây dựng cho mình kế hoạch tự học, tự bồi
dưỡng khoa học. Phải học cách quan sát tinh tế, nhạy cảm với học sinh. Hình thành
khả năng quan sát, phán đoán và phản ứng trước thông tin thu được về trẻ, đây là
một năng lực mới đặc biệt quan trọng đối với giáo viên, để hiểu sâu rộng hơn về
vốn từ của trẻ, từ đó tìm ra nhiều cách phát triển vốn từ cho trẻ đạt hiệu quả
cao nhất.
Đối với cô giáo nhà trẻ để phát triển vốn từ cho trẻ tốt thì ngôn ngữ của cô
phải rõ ràng và chính xác bởi trẻ ở độ tuổi này trẻ hay bắt chước những cử chỉ và
lời nói của người khác. Khi dạy trẻ cô giáo luôn phải dạy trẻ phát âm chuẩn, chính
xác đúng tiếng Việt.
Khi áp dụng biện pháp này bản thân nhận thấy mình cần phải học hỏi nhiều
hơn nữa, việc tự học phải luôn được duy trì mọi lúc mọi nơi qua nhiều năm,
tháng…Để thêm kiến thức, phẩm chất, đúc kết những kinh nghiệm cho quá trình
nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ được tốt hơn. Nhờ vào biện pháp này mà tôi có
thêm kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc giáo dục đặc biệt kinh nghiệm trong
hoạt động phát triển vốn từ cho trẻ.
Biện pháp 2: Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua một số hoạt động trong
ngày ở trường của trẻ.

hóa đơn giản.Vì vậy, khi dạy trẻ nhận biết hay phân biệt cô nên sử dụng đồ dùng
trực quan đa dạng như: vật thật, đồ chơi mua sẵn, đồ chơi tự tạo…, để kích thích sự
chú ý của trẻ. Khi trẻ quan sát các sự vật, cô đặt các câu hỏi rõ ràng, ngắn gọn gợi
mở để định hướng sự chú ý của trẻ và phát huy tính tích cực chủ động đồng thời
phát triển vốn từ cho trẻ. Trong khi trẻ trả lời tôi hướng dẫn trẻ nói rõ lời, không
nói ngọng, nói lắp, sử dụng từ chính xác, nói đủ câu.
Ví dụ : Chủ đề Những con vật đáng yêu: Dạy trẻ nhận biết “Con gà mái” -Tôi hỏi trẻ: Đây là con gì?
- Trẻ: Đây là con Gà ạ!
- Tôi: Con Gà có những bộ phận gì?
- Trẻ: Có đầu, mình, đuôi
- Tôi: Con gà có ích hay có hại?
- Trẻ: Con gà có ích ạ!
(Trong quá trình hỏi, nếu trẻ không trả lời được thì tôi gợi mở giúp trẻ trả lời
và sửa sai kịp thời.)
Trong tiết học cũng cần tạo tình huống để phát triển ngôn ngữ như: Sử dụng
âm thanh tiếng kêu của con gà qua băng đĩa rồi cho trẻ đoán: Đó là tiếng kêu con
gì các con?.
Trong tiết phát triển nhận biết cô nên còn sử dụng trò chơi, câu đố, bài vè để
ôn luyện và phát triển vốn từ cho trẻ. Đây là cách phát triển vốn từ rất hấp dẫn trẻ,
bởi ở tuổi này trẻ rất thích chơi. Cô có thể thông qua các trò chơi như:
Ví dụ : Chủ đề Những con vật đáng yêu: Ở phần kết thúc tiết học NB: Nhận
biết con chó, con mèo, con lợn. Tôi cho trẻ chơi trò chơi:‘‘Tìm chuồng” mục đích
7


là phát triển vốn từ và sự nhanh nhẹn của trẻ, tôi chuẩn bị 3 Chuồng, lô tô các con
vật con chó, con mèo, con lợn. Khi cho trẻ chơi tôi phát cho mỗi trẻ một lô tô con
vật, yêu cầu trẻ có lô tô con vật nào thì khi có hiêu lệnh về chuồng phải chạy nhanh
về chuồng con vật đó và phát âm rõ ràng lô tô trẻ cầm. Cô cho trẻ đổi lô tô cho
nhau để trò chơi hấp dẫn hơn.

từng cá nhân trẻ. Cô bao quát trẻ hướng dẫn, động viên trẻ và sửa sai cho trẻ trả lời
chính xác câu hỏi.
Ví dụ 2: Cô kể chuyện phù hợp với chủ đề cho trẻ nghe, khuyến khích trẻ
phát âm và yêu cầu trẻ trả lời một số câu hỏi đơn giản như: Chủ đề: “Những con
vật đáng yêu”, truyện “Bác Gấu đen và hai chú Thỏ”. Cô vừa kể cho con nghe câu
chuyện gì? Trong truyện có những ai? Con thích nhân vật nào ? …Cô tập cho trẻ
kể chuyện cùng cô, cho trẻ đọc tên của truyện, tên nhân vật nhiều lần và phát âm
các từ khó trong truyện.
Thông qua các giờ kể chuyện tôi thấy vốn từ của trẻ được cung cấp rất nhiều
mà cách cung cấp không làm áp lực cho trẻ ngược lại tạo cho trẻ hứng thú muốn
được học, được khám phá thế giới xung quanh.
8


Ở tiết thơ: Qua quan sát tôi thấy trẻ thích đọc nhẩm theo cô và đọc các từ cuối
ở mỗi câu thơ. Khi đọc thơ cho trẻ nghe cô đọc chậm rãi diễn cảm, kết hợp với
động tác minh họa. Khuyến khích trẻ đọc theo cô, khi trẻ thuộc, cô động viên trẻ
xung phong lên đọc theo nhóm, đọc cá nhân, luyện cho trẻ đọc to, rõ ràng, diễn
cảm, mạch lạc, không nói ngọng. Trong bài thơ, trích dẫn, giảng giải nội dung cho
trẻ hiểu nghĩa của từ.
Ví dụ: Chủ đề Bé và các bạn: Bài thơ: “Bạn mới ” từ việc gây hứng thú để
giới thiệu bài thơ cho trẻ biết cô tiến hành đọc mẫu diễn cảm, chính xác theo nhiều
hình thức khác nhau theo tranh, mô hình kết hợp động tác minh họa. Cô trích dẫn,
giảng nội dung, giảng từ khó “Nhút nhát”, “Đoàn kết” cho trẻ hiểu và cô cho cả
lớp, tổ, nhóm, cá nhân đọc từ khó. Cô chuẩn bị hệ thống câu hỏi để đàm thoại cùng
trẻ về nội dung bài thơ: Cô vừa đọc bài thơ gì? Bạn mới đến trường như thế nào?
Em dạy bạn làm gì? ... Cô yêu cầu trẻ phải trả lời câu hỏi của cô rõ ràng, mạch lạc,
cho cá nhân trẻ trả lời nhiều lần. Khi trẻ thuộc thơ cô cho tổ đọc thi nhau, cho
nhóm, cá nhân đọc thơ. Cứ như vậy cô vừa rèn cho trẻ phát âm rõ ràng, chính xác
trẻ được củng cố và làm giàu vốn từ.



Ví dụ 1: Góc chơi bé làm bác sĩ, cô nhập vai làm bác sĩ khám bệnh cho bệnh
nhân, bác sĩ tiêm cho bệnh nhân, cho bệnh nhân uống thuốc. Trẻ bắt trước cô các
hành động của cô hỏi bệnh nhân như: Em bị đau ở đâu? không sao đâu để bác sĩ
khám kê thuốc cho em uống là khỏi thôi? Em ngoan nào, em uống thuốc đi? Qua
quá trình chơi như vậy mà vốn từ của trẻ được phát triển.
Khi tổ chức chơi cô cần chú ý rèn kỹ năng cho trẻ còn yếu, giúp đỡ trẻ hòa
nhập cùng bạn chơi.
Ví dụ 2: Khi trẻ chơi ở góc văn học, rèn cho trẻ cách giở sách, ôn nội dung
truyện, tranh truyện có nội dung kể chuyện sáng tạo với tình huống đơn gần dễ
hiểu, để dạy trẻ kể chuyện theo tranh nhằm phát triển vốn từ cho trẻ như : Hoạt
động chơi góc văn học kể truyện theo tranh truyện: Vịt con lông vàng. Mục đích là
giúp trẻ kể laị chuyện theo các câu hỏi gợi ý của cô, phát triển ngôn ngữ, làm giàu
vốn từ cho trẻ. Cô chuẩn bị Sách truyện tranh: Tranh 1: Vịt mẹ dắt đàn vịt con ra
vườn sưởi nắng. Tranh 2: Các chú vịt con đang chui vào đoạn ống khói và biến
thành chú vịt lông đen. Tranh 3: Vịt mẹ tìm đàn vịt con, không nhận ra những chú
vịt lông đen là con mình. Tranh 4: Đàn vịt đang soi mình dưới nước. Tranh 5: Đàn
vịt đang tắm và đã trở lại thành những chú vịt lông vàng. Tranh 6: Hình ảnh vui
mừng của vịt mẹ ôm chầm lấy các chú vịt con. Tiến hành chơi cô kể chuyện theo
tranh kết hợp điệu bộ, cử chỉ, hành động. Sau đó cô đưa ra câu hỏi ngắn gọn cho
trẻ trả lời, hỏi trẻ các câu hỏi gợi mở như: Tại sao vịt mẹ không nhận ra vịt con?
Các chú vịt con đã làm gì để trở lại là vịt con lông vàng? Vịt mẹ đã làm gì khi
nhận ra đàn vịt con? Cô hướng dẫn trẻ trả lời câu hỏi rõ ràng và chú ý sửa sai cho
trẻ. Sau đó cô cho trẻ tập kể lại truyện.
Góc âm nhạc là góc chơi tạo ra nhiều niềm vui và rèn khả năng tự tin ở trẻ.
Khi trẻ tham gia vào các trò chơi có luật, trẻ được chơi nhiều trò chơi khác nhau sẽ
làm cho vốn từ của trẻ phát triển.
Ví dụ 3 : Tổ chức trò chơi: Hát ống. Mục đích là luyện khả năng tư duy tích
cực, phát âm rõ ràng khi hát, cô chuẩn bị: Hai ống bò, nối hai ống lại với nhau

là hoa gì? Hoa hồng có mùi như thế nào?...vv. Ngoài việc cô cho trẻ quan sát các
loại cây trong vườn cô nên chuẩn bị thêm tranh ảnh một số loại hoa khác cho trẻ
quan sát và mở rộng cho trẻ, đàm thoại về những bức tranh. Kích thích cho trẻ
được nói nhiều, rèn trẻ nói đủ câu, rõ ràng, không nói lắp, nói ngọng. Cô luôn sửa
sai câu nói của trẻ ở mọi lúc, mọi nơi để giúp trẻ có vốn từ chính xác, mạch lạc.
- Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua giờ vệ sinh ăn trưa, ngủ trưa
cho trẻ:
Qua các tình huống trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ như: Giờ ăn, giờ ngủ,
giờ vệ sinh để cô trò chuyện với trẻ, tạo ra nhiều tình huống để trẻ giải quyết, đặt ra
hệ thống câu hỏi cho trẻ trả lời. Ở lứa tuổi này là hình thức tập luyện khả năng
nghe nói 1 cách hiệu quả. Bởi khi nghe và nhìn cô nói, trẻ được giao tiếp với cô,
qua đó trẻ có nhu cầu nói.
Ví dụ: Giờ ăn trưa cô giới thiệu món ăn cho trẻ, nhắc trẻ mời cô, mời bạn
trước khi ăn. Tôi đặt các câu hỏi để trẻ trả lời:
- Tôi: Hôm nay con ăn món gì?
- Trẻ: Con ăn cơm với thịt
- Tôi: Thịt cung cấp chất gì?...(Trẻ trả lời)
Cô khuyến khích, động viên trẻ ăn hết xuất, khuyến khích trẻ thi đua nhau.
Thường thì các món ăn ở các trường luôn được thay đổi thường xuyên nên cô giới
thiệu món ăn cho trẻ cũng là cung cấp thêm vốn từ cho trẻ.
Ví dụ 1: Giờ ngủ trưa: Ở lớp tôi trước khi cho trẻ ngủ tôi thường cho trẻ đọc
bài thơ : “Giờ đi ngủ” và đặt ra hệ thống các câu hỏi để trẻ trả lời như: Con muốn
ngủ cạnh bạn nào? Khi ngủ thì phải như thế nào? Chân, tay phải làm sao? Rồi cô
có thể hát ru ngủ cho một số trẻ khó ngủ, trẻ thường nhẩm theo lời cô hát. Khi trẻ
thức dậy cô hỏi trẻ: Con ngủ có ngon không? Khi ở nhà con ngủ với ai? ...Cứ như
vậy qua việc đọc thơ, qua cách trả lời câu hỏi của cô và hát nhẩm theo cô hàng
ngày mà vốn từ của trẻ được trao dồi.
Ví dụ 2: Trong giờ vệ sinh trước và sau khi ăn cô thường hỏi trẻ:
- Trước khi ăn các con phải làm gì?
- Rửa tay bằng gì các con?

- Cô hỏi trẻ: Bạn Hùng có sứng đáng được bé ngoan không con?
- Tại sao bạn Hùng là bé ngoan?
- Bạn đi học có khóc nhè không?
- Khi đến lớp bạn đã biết chào chưa?
- Có biết giúp đỡ, nhường bạn khi chơi không?
- Bạn có ngủ ngoan, ăn hết xuất không nào?...
( Trong khi trẻ trả lời, cô chú ý sửa sai và hướng dẫn trẻ trả lời rõ ràng, đủ câu.)
Ví dụ 2: Tôi tạo hứng thú cho trẻ bằng cách hóa trang cho một cô giáo thành
một nhân vật hoạt hình hay nhân vật trong truyện cổ tích mà trẻ yêu thích đến để
trò chuyện, phát bé ngoan và phát quà cho trẻ trong giờ bình xét bé ngoan cuối
tuần. Qua cách hỏi thăm, trò chuyện của trẻ cùng với các nhân vật sẽ giúp cho
ngôn ngữ của trẻ được rèn luyện, được nghe và được nói sẽ mở rộng thêm vốn từ
cho trẻ và trẻ còn cảm thấy phấn khởi khi được nhận quà, cô gắng chăm ngoan để
tuần sau lại được như vậy.
Chính vì vậy khi áp dụng biện pháp này vào lớp của mình tôi thấy trẻ rất vui,
rất hào hứng phấn đấu trong tuần đạt các tiêu chí để nhận bé ngoan. Qua việc nhớ
các tiêu chí và nhận xét cho bạn mà vốn từ của trẻ được củng cố và phát triển thêm.
Biện pháp 3: Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua cách trang trí lớp học,
các góc chơi.
Như chúng ta đã biết lứa tuổi mầm non là lứa tuổi của các màu sắc sặc sỡ.
Một trong những biện pháp giúp trẻ hứng thú hoạt động đó là phần trang trí đồ
dùng đồ chơi hay nói chung là trang trí lớp học. Chúng ta thường thấy trẻ hay bị
thu hút bởi những gì có màu sắc đẹp. Vì vậy mà phát triển vốn từ cho trẻ qua cách
12


trang trí nhóm lớp, các góc chơi, làm đồ dùng theo từng chủ đề nhánh phong phú,
bắt mắt, hấp dẫn trẻ sẽ có hiệu quả rất cao.
Trang trí mảng chính ở lớp, luôn được thay đổi qua các chủ đề, các nhánh,
thông qua các chủ đề là cách phát triển ngôn ngữ rất tốt cho trẻ

Tôi thường làm đồ dùng đồ chơi tự tạo bằng các nguyên vật liệu phế liêu để
bổ xung và trang trí vào các góc trong lớp như: bìa lịch cũ, ống lon, chai, lọ bằng
nhựa...Tôi khuyến khích trẻ làm cùng, vừa làm vừa trò chuyện qua đó cung cấp
vốn từ thêm cho trẻ.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm ô tô bằng lõi ống giấy vệ sinh cùng cô. Cô hỏi trẻ:
- Chúng mình làm o tô bằng gì?
- Đây là gì của ô tô?
- Ô tô này có màu gì?...
Khi trẻ vừa được làm vừa được nói sẽ rèn ngôn ngữ mạch lạc cùng với đó là
trẻ được cung cấp thêm từ mới làm giàu thêm vốn từ cho trẻ.
Dựa vào từng chủ đề lên kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi một cách cụ thể. Mỗi
một chủ đề đều có bộ đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc học vui chơi của trẻ.
13


Như vậy: Thông qua cách trang trí lớp, các góc chơi, các hoạt động làm đồ
dùng đồ chơi,...tôi nhận thấy rằng trẻ rất hứng thú trong việc phát âm những từ
mới. Vì vậy việc phát triển vốn từ cho trẻ thông qua cách trang trí lớp, làm đồ
dùng, đồ chơi là một biện pháp rất hữu hiệu để cô tận dụng cơ hội cung cấp vốn từ
cho trẻ.
Biện pháp 4: Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua hoạt động tuyên truyền,
phối hợp với phụ huynh
Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh là một việc làm thường xuyên của
giáo viên Mầm non, qua việc phối hợp tốt có một tác dụng rất lớn trong việc phát
triển toàn diện của trẻ. Bởi phụ huynh là người hiểu rõ nhất đặc điểm cá tính của
từng trẻ con em mình, đồng thời là một lực lượng hỗ trợ đắc lực cho giáo viên
trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ.[5]. Vì vậy cô nên thường
xuyên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập trong ngày, với mục đích phối
hợp để chăm sóc và nuôi dạy trẻ tốt hơn. Để có kết quả như mong muốn tôi thực
hiện tốt công tác phối hợp với phu huynh như:

Ghi chú (Trích dẫn TLTK ở trang này):

14


- Ở mục Biện pháp 4: Đoạn từ “Tuyên truyền,.............. Giáo dục trẻ” được tham khảo trong nguồn tài liệu số 5

Để từ đó cô và phụ huynh phối hợp cùng nhau chăm sóc và giáo dục trẻ hơp lý
hơn. Bên cạnh đó tôi còn dành thời gian đến nhà phụ huynh vào ngày nghỉ thứ 7
hoặc chủ nhật để gần gũi với trẻ và gia đình trẻ hơn. Có nhiều thời gian để cô và
phụ huynh trao đổi tâm sự, hiểu nhau hơn. Qua đó cũng là cách để cô cùng gia đình
phối kết hợp phát triển vốn từ cho trẻ thêm
tốt hơn.
Khuyến khích và tuyên truyền với phụ huynh cung cấp kinh nghiệm sống
cho trẻ. Tránh không nói tiếng địa phương, tập cho trẻ nói tiếng việt mọi lúc mọi
nơi, cần tránh cho trẻ nghe những hình thái ngôn ngữ không chính xác…
Tôi trao đổi với phụ huynh nên thường xuyên trò chuyện cùng trẻ bằng ngôn
ngữ tiếng Việt
Ví dụ: - Hôm nay con đi học cô cho con ăn gì?
- Đến lớp con học những gì?
- Lớp con có những ai?...
Khi nghe phụ huynh nói với con bằng tiếng địa phương tôi sẽ gặp phụ huynh
đó và trao đổi thẳng thắn về việc không nên nói tiếng địa phương với con mà phải
tạo mọi điều kiện để giúp con phát âm bằng tiếng việt sẽ giúp con phát triển được
vốn từ một cách chính xác nhất.
Việc tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh là một điều rất quan trọng trong
việc giúp trẻ phát triển vốn từ. Chính vì vậy khi sử dụng biện pháp phát triển vốn
từ cho trẻ thông qua hoạt động tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh tôi nhận thấy
vốn từ của trẻ tăng lên một cách rõ rệt, góp phần làm tăng khả năng phát âm và làm
giàu vốn từ cho trẻ.


100

0

0

11/15

26

14/15

93,3

1/15

6,7

74

4/15

Đạt

Cuối năm
Tỷ lệ
CĐ

Tỷ lệ

góc với những hình ảnh đẹp hấp dẫn thu hút trẻ tìm hiểu, khám phá tạo ra môi
trường để vốn từ của trẻ phát triển mạnh. Và một biện pháp triển vốn từ cho trẻ có
hiệu qủa lại luôn tạo cho trẻ niềm vui, niềm tự hòa về bản thân với mọi người đó là
được nhận phiếu bé ngoan mỗi tuần.
Giáo viên cần phải hiểu rõ tầm quan trọng của ngôn ngữ với việc hình thành
và phát triển nhân cách trẻ, không ngừng học tập để nâng cao trình độ chuyên
môm, nghiệm vụ, tự rèn luyện ngôn ngữ của mình đẻ phát âm chuẩn tiếng việt.
Giáo viên luôn tạo không khí vui tươi, thoải mái cho trẻ, động viên trẻ đi học
đều, tạo điều kiện quan tâm những trẻ nhút nhát, dành thời gian gần gũi, trò chuyện
với trẻ mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động tập thể giúp trẻ được giao tiếp
nhiều hơn.
Giáo viên cần chăm chỉ, cố gắng tỉ mỉ trang trí nhóm lớp mình thật đẹp, khoa
học tạo cho trẻ môi trường học tập lý thú, bổ ích.
Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình nhà trường, để giáo viên nắm
vững đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để từ đó có kế hoạt phát triển vốn từ cho trẻ
Cần tổ chức nhiều trò chơi sử dụng ngôn ngữ, cô giáo cần tạo điều kiện cho
trẻ nghe nhiều và nói chuyện nhiều với trẻ, luôn tìm cách thúc đẩy trẻ sử dụng
ngôn ngữ một cách chủ động.
Tích cực cho trẻ tiếp cận và làm quen với thiên nhiên để phát triển khả năng
quan sát của trẻ, giúp trẻ củng cố và phát triển vốn từ
Vận động phụ huynh đóng góp các loại hoa, cây cảnh, để xây dựng góc thiên
nhiên phong phú, thông qua các tiết học, cô kết hợp nội dung phát triển ngôn ngữ
cho trẻ phù hợp
Giáo viên cần quan tâm đăc biệt đến những trẻ chậm, yếu kém , những trẻ có
hoàn cảnh khó khăn. Để từ đó có biện pháp phát triển riêng cho trẻ.
Như vậy, trong tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ ở trường, cô phải tích
cực trò chuyện với trẻ, hỏi trẻ đẻ trẻ trả lời, nếu trẻ không trả lời được cô nhắc nhở
trẻ, có như vậy vốn từ của trẻ mới tăng, trẻ mới hiểu được nghĩa của từ, biết sử
dụng từ trong các tình huống giao tiếp.


.

ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI
CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
TRƯỜNG MN

Ngày tháng năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác

Trịnh Thị Trường

17


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường
mầm non theo chủ đề trẻ 24 – 36 tháng của nhà xuất bản giáo dục việt nam.
[2]. Hướng dẫn Tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non nhà trẻ
của nhà xuất bản giáo dục việt nam.
[3]. Bài soạn thực hiện chăm sóc giáo dục trẻ hàng ngày
[4]. Trò chơi nhà trẻ - mẫu giáo của Bộ giáo dục và Đào tạo
[5]. Thông tư 36/BGD&ĐT ban hành Bồi dưỡng thường xuyên cho giáo
viên Mầm non.
[6]. Các tài liệu tham khảo khác có liên quan trong chương trình giáo dục
mầm non, tham khảo qua mạng, trang thư điện tử, báo chí…

18



1
1
1
2
2
3
3

II
III

IV
C
I
II

4
5
5

Biện pháp 2: Phát triển vốn từ cho trẻ qua một số hoạt động
trong ngày ở trường của trẻ.

6

Biện pháp 3: Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua cách trang
trí lớp học, các góc chơi.

12