SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH BÌNH
PHÒNG GD&ĐTTHẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CÁC TRÒ
CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN 5 – 6 TUỔI

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thạch Bình
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn


THẠCH THÀNH, NĂM 2017

MỤC LỤC
TT
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3
2.3.1
2.3.2
2.3.3
2.3.4

Lồng ghép tổ chức các trò chơi dân gian vào các hoạt động trong 9
ngày phù hợp
Tạo hứng thú để thu hút trẻ trong lớp tham gia vào trò chơi dân 10
gian
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục 11
trong nhà trường
Kết luận, kiến nghị
12
Kết luận
12
Kiến nghị
12


1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Có lẽ thời ấu thơ, ai trong mỗi chúng ta cũng đà từng được chơi với một
vài trò chơi dân gian, đọc những bài vè, câu đố, thuộc một vài câu đồng dao. Đó
chính là nguồn tri thức dân gian quý báu được gọt giũa, chỉnh sửa và truyền từ
đời này qua đời khác.
Trò chơi dân gian cũng là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và
niềm tin của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân
gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều
điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, nó làm cho
thế giới xung quanh trở nên đẹp hơn, mở rộng hơn. [2].
Đúng như PGS-TS Nguyễn Văn Huy, Giám đốc bảo tàng Dân tộc học
Việt nam đã nói: “ Cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi. Trò
chơi dân gian không chỉ đơn thuần là một trò chơi của trẻ em mà nó còn chứa
đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt nam độc đáo, giàu bản sắc. Trò chơi dân gian

chơi dân gian cho trẻ tôi đã rút ra " Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức các
trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi" và áp dụng thực hiện tại
lớp mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi trường mầm non Thạch Bình.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu các biện pháp tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo
lớn 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Thạch Bình .
Phân tích, nhận xét thực trạng và đề xuất những giải pháp, biện pháp tổ
chức các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi tại trường mầm non
Thạch Bình
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Tổng kết các kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho
trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi trường mầm non Thạch Bình
Đối tượng thực nghiệm là trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi và giáo viên
Trường mầm non Thạch Bình
1.4. Phương pháp nghiên cứu :
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế.
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết.
- Phương pháp thống kê xử lí số liệu.
2. Nội dung:
2.1. Cơ sở lý luận.
Trò chơi dân gian là một sinh hoạt văn hóa do nhân dân sáng tạo trong
quá trình lao động, sản xuất và được lưu truyền tự nhiên, rộng rãi trong cộng
đồng, trò chơi dân gian xưa được xem như là hình thức giáo dục đơn giản, giúp
hình thành nhân cách cũng như phát triển thể chất cho trẻ nhỏ. Nó thường được
thể hiện là các hành vi bắt chước của trẻ nhỏ từ các hành động của người lớn
hay sự truyền dạy của người lớn cho trẻ nhỏ. Cứ thế các trò chơi dân gian được
lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác như một di sản văn hoá dân tộc.
Những trò chơi dan gian đã đến với trẻ thơ một cách nhẹ nhàng tạo điều kiện
cho trẻ “ vừa học, vừa chơi. Các trò chơi dân gian Việt nam thường gần gũi,

chức các trò chơi dân gian cho trẻ trong nhóm lớp
2.2.2. Khó khăn
Giáo viên còn trẻ nhiều, vốn kiến thức phong phú về các trò chơi dân gian
còn hạn chế dẫn đến chưa linh hoạt và sáng tạo trong tổ chức các trò chơi dân
gian cho trẻ
Mức độ khó hay dễ của các trò chơi không giống nhau nên còn có nhiều
vướng mắc trong khi tổ chức cho trẻ chơi
Trẻ chưa có hứng thú tham gia các trò chơi. Trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi
những cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi khi trẻ không hứng thú
Trong lớp còn có một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin vào không thích
tham gia các hoạt động tập thể
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các trò chơi dân gian còn thiếu nhìều nên
khó khăn cho việc tổ chức câc trò chơi cho trẻ
2.2.3. Kết quả thực trạng
Từ những thuận lợi, khó khăn trên tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng
trên trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi khi chơi các trò chơi dân gian . Kết quả như sau:
Tổng
Kết quả khảo sát trên trẻ
số trẻ
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Nội dung khảo sát
khảo Số
% Số %
Số
% Số %
sát
trẻ

mầm non Thạch Bình.
2.3. Các biện pháp đã sử dụng
2.3.1. Xây dựng kế hoạch, sưu tầm, lựa chọn các trò chơi dân gian
phù hợp với chủ đề, lĩnh vực phát triển và lứa tuổi của trẻ.
Trò chơi dân gian giúp trẻ sớm hình thành các thói quen hoạt động có hệ
thống, tính tập thể, tính tự tin, linh hoạt hơn trong mọi hoạt động cũng như sự
phát triển sau này của trẻ. Thông qua trò chơi dân gian trẻ sẽ phát triển các giác
quan, phát triển trí nhớ, phát triển tư duy, trí tưởng tượng, ngôn ngữ.
Các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưng
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ mầm non. Vì thế, giáo viên nên có
sự cân nhắc lựa chọn trò chơi cho phù hợp với từng độ tuổi, từng chủ đề và từng
lĩnh vực phát triển. Việc xây dựng kế hoạch, sưu tầm, lựa chọn các trò chơi dân
gian phù hợp với độ tuổi, với chủ đề và với từng lĩnh vực phát triển là rất quan
trọng, nó góp phần nâng cao chất lượng của hoạt động chơi và củng cố cho trẻ
những kiến thức đã học. Trò chơi sôi động, phù hợp với khả năng, độ tuổi sẽ tạo
được hứng thú cho trẻ trong khi chơi từ đó phát huy được tính sáng tạo chủ động
của trẻ trong khi chơi, trẻ biết phối hợp với các bạn chơi để hoàn thành nhiệm vụ
chơi của mình. Nếu giáo viên có một nguồn trò chơi dân gian phong phú sẽ có
thể dễ dàng lựa chọn được những trò chơi phù hợp, mới là, kích thích trẻ hứng
thú, tìm tòi, khám phá .. tạo điều kiện cho trẻ phát triển những năng lực khác
nhau.
Vai trò của người giáo viên trong việc xây dựng, sưu tầm, lựa chọn các trò
chơi dân gian phù hợp để tổ chức cho trẻ chơi là rất quan trọng. Nhận thức được
điều đó là giáo viên đứng lớp, trực tiếp tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ, khi
sưu tầm, lựa chọn các trò chơi tôi luôn chú ý đến nội dung của trò chơi phải gắn
với nội dung của chủ đề và phù hợp với các lĩnh vực phát triển của trẻ và điều
quan trọng là phải phù hợp với độ tuổi trẻ lớp tôi phụ trách.
Để có những trò chơi dân gian tổ chức cho trẻ phù hợp với chủ đề và lĩnh
vực phát triển vào đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch tổ chức các trò chơi
dân gian cho trẻ cụ thể trong từng chủ đề, sưu tầm các trò chơi, cứu kỹ nội dung

( Hình ảnh trẻ đang chơi kéo co)
Như vậy trò chơi dân gian là một thể loại có thể lồng ghép để tổ chức cho
trẻ hoạt động vào tất cả các thời điểm trong ngày, nhưng quan trọng là cô giáo
phải biết cách lựa chọn và xây dựng kế hoạch tổ chức các trò chơi cho phù hợp
với từng thời điểm và đúng theo nội dung của từng chủ đề trong năm học
2.3.2. Chuẩn bị các điều kiện phù hợp để tổ chức các trò chơi dân
gian cho trẻ mẫu giáo
* Dạy trẻ đọc thuộc lời ca đối với những trò chơi có lời đồng dao:
Đa phần các trò chơi dân gian đều có lời ca. Dạy trẻ thuộc lời ca của các
trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết, nếu trẻ không thuộc lời ca thì sẽ
không chơi được các trò chơi dân gian có lời ca. Các trò chơi dân gian có lời ca
đi kèm trong khi chơi đã làm cho không trí tổ chức các trò chơi vui vẻ nhộn nhịp
hơn. Trẻ sẽ hứng thú hơn nhiều khi vừa chơi trò chơi vừa đưọc đọc những lời
đồng dao trong các trò chơi. Căn cứ vào kế hoạch tổ chức các trò chơi dân gian
tôi đã xây dựng từ dầu năm. Đến chủ đề cần học với những trò chơi dân gian có
lời ca tôi tổ chức cho trẻ đọc thuộc lời ca trước khi trò chơi được đưa vào tổ
chức
Ví dụ:
Trò chơi: “Thả đỉa ba ba” sẽ tổ chức cho trẻ chơi trong chủ đề “ Thế giới
động vật” tôi cho trẻ đọc thuộc lời ca vào các thời điểm như hoạt động chiều,
hoạt động đón, trả trẻ .... khi trẻ đã thuộc lời ca tôi tiến hành tỏ chức cho trẻ chơi
vào thời điểm hoạt động ngoài trời.
Hoặc trò chơi : “ Trồng nụ, trồng hoa” trước khi tổ chức cho trẻ chơi tôi
cũng cho trẻ đọc thuộc lời ca của trò chơi, khi trẻ chơi trẻ vừa chơi vừa đọc: “
Một nụ, hai nụ - một hoa, hai hoa ....” Cùng với lời ca trẻ sẽ chồng những bàn
tay lên để cho các bạn nhảy qua từng bàn một, nhờ có những lời đồng dao trong
trò chơi đã giúp trẻ chơi rất say sưa và cố gắng phấn đấu để hoàn thành nhiệm
vụ của trò chơi.
Hoặc trò chơi “ Chi chi chành chành” khi tre đã thuộc lời ca thì trẻ chơi tự
tin và kết quả chơi sẽ hấp dẫn hơn nhiều. Trẻ thuộc lời ca thì trẻ sẽ chăm chú để

từng loại trò chơi, tôi đã khảo sát và phân loại không gian chơi cho lớp tôi gắn


liền với các loại trò chơi, từ đó lập kế hoạch tổ chức các trò chơi dân gian trong
từng chủ đề cho phù hợp.
Ví dụ : Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “ Rồng rắn lên mây” thuộc chủ
đề: bản thân. Đây là một trò chơi mang tính tập thể có nhiều trẻ chơi nên cần
diện tích rộng thoáng nên tôi chọn địa điểm chơi là ngoài sân trường và tổ chức
vào thời điểm hoạt động ngoài trời

( Hình ảnh trẻ đang chơi Rồng rắn lên mây )
Hay trò chơi “ Ô ăn quan”, trò chơi “ Chuyền thẻ”, “ Chi chi chành
chành”.... là một trò chơi theo nhóm, không cần diện tích lớn nên tôi chọn địa
điểm chơi ở các góc chơi trong lớp ….. tổ chức vào thời điểm hoạt động góc
hoặc chơi buổi chiểu.
Như vậy, muốn tổ chức có hiệu quả các trò chơi dân gian điều quan trọng
là giáo viên cần phải nghiên cứu kỹ nội dung của trò chơi dân gian để lựa chọn
không gian chơi cho phù hợp với trò chơi, và luân phiên thay đổi các vị trí chơi
để trẻ chơi được nhiều nhất, hứng thú nhất, có như vậy mới phát huy tối đa hiệu
quả của các trò chơi dân gian.
* Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các trò chơi dân gian
Trò chơi dân gian là trò chơi xuất phát từ cuộc sống lao động. Các đồ
dùng, đồ chơi để chơi các trò chơi dân gian có rất nhiều trong cuộc sống xung
quanh trẻ. Đồ dùng, đồ chơi của các trò chơi dân gian vô cùng đa dạng và phong
phú, mang tính đặc trưng được làm từ phế liệu, các nguyên vật liệu từ thiên
nhiên, được thiết kế dựa vào nội dung chơi, cách chơi, luật chơi của từng trò
chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng, đồ chơi tương ứng
mà thiếu nó trò chơi không thể thực hiện được
Ví dụ:
Trò chơi” Ô ăn quan” đòi hỏi phải có một hòn sỏi to để làm quan và có

triển thể lực cho trẻ
Ví dụ:
Chủ đề : Trường mầm non tôi tổ chức cho trẻ chơi “ Bỏ dẻ”, “ Dung dăng,
dung dẻ”, “Luồn cằng dế” …
Chủ để “ Thể giới động vật: Tôi cho trẻ chơi các trò chơi “ Hùm bắt lợn”,
“ Rồng rắn lên mây”, “ Dê mẹ tìm con” ....
* Với hoạt động góc: Vì địa điểm hẹp tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi
theo nhóm nhỏ như trò chơi, “Ô ăn quan”,“Chơi chuyền”,“Rải ranh”, “Chuyền
thẻ”….
* Với hoạt động học có chủ định và hoạt động chiều ( chủ yếu là diễn ra
trong nhóm, lớp ) nên tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tĩnh nhằm phát triển
nhận thức cho trẻ như trò chơi “ Tập tầm vông”, “ Rải ranh”, “ Chơi cờ”, “ Vấn
đáp”, “ Đếm sao”, “Đọc câu”, “Dệt vải”, “Bắtvịt trên cạn”, “ Nu na nu nống’....
Như vậy, tuỳ vào tính chất của từng trò chơi để tôi lồng ghép các trò chơi
gian vào thực hiên trong từng chủ đề năm học cho phù hợp với tính chất trò
chơi, với nội dung chủ đề và các thời điểm trong ngày cho phù hợp.
2.3.4. Tạo hứng thú để thu hút trẻ trong lớp tham gia vào trò chơi dân gian
Tạo hứng thú cho trẻ trong khi học, khi chơi là một biện pháp quan trọng


góp phần trong việc giúp trẻ tiếp thu những kiến thức mà giáo viên hướng dẫn
trẻ .Đối với trò chơi dân gian cũng vậy nếu cô tạo được hứng thú để trẻ tham
gia chơi thì trong khi chơi trẻ sẽ ham thích và chơi rất tích cực. Từ đó sẽ phát
huy tối đa khả năng sáng tạo của trẻ trong khi chơi, trẻ sẽ thực hiện tốt các
nhiệm vụ được giao trong khi chơi
Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cả
những ai muốn chơi, không quy định số người chơi nhất định. Chính vì thế mà
trước khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian tôi đã dùng thủ thuật để thu hút
tất cả các trẻ trong lớp tham gia chơi nhưng các thủ thuật tạo hứng thú được tôi
thay đổi tuỳ vào tính chất của từng trò chơi. Có những trò chơi tôi thu hút trẻ

dao ... lúc trước tưởng chừng rất xa lạ với trẻ, giờ đây đã trở thành thân quen
trong mọi hoạt động của trẻ trong trường mầm non
2.4. Kết quả sau khi áp dụng các biện pháp trên vào tổ chức các trò
chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi
* Kết quả khảo sát khi sử dụng các giải pháp trên
Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào tổ chức các trò chơi dân gian cho
trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi ở lớp tôi phụ trách, tôi tiến hành đánh giá kết quả trên
trẻ
Tổng
Kết quả khảo sát trên trẻ
số
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Nội dung khảo sát
trẻ
Số
%
Số
%
Số
% Số %
khảo trẻ
trẻ
trẻ
trẻ
sát
Trẻ hứng thú với trò 46
16 34,8 20

chơi dân gian vừa giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, vừa góp phần nâng cao


nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực cho trẻ, góp phần hoàn
thiện nhân cách trẻ, giúp trẻ trở thành những người lao động tài giỏi trong tương
lai. Chính vì thế mà khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian giáo viên nên
dùng thủ thuật để tạo hứng thú cho trẻ, dẫn dắt trẻ đến với các trò chơi dân gian,
để trẻ phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ trong khi chơi có như thế thì trò
chơi mới đạt được kết quả
cao nhất. Trẻ thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức
và thể lực của các trẻ được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng động, tự tin và
hồn nhiên trong giao tiếp với các bạn trong lớp và với mọi người xung quanh
trẻ. Trẻ có ý thức, biết nhường nhịn và luôn giúp đỡ mọi người xung quanh.
Thông qua chơi các trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó
với nhau, nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ. Trẻ có kỹ năng
hoạt động tập thể và hoạt động theo nhóm
Bằng việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, tôi đã giúp trẻ được
thỏa mãn nhu cầu vui chơi, đồng thời bảo tồn được một di sản văn hóa tốt đẹp
của dân tộc, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động " Xây dựng trường học thân
thiện - Học sinh tích cực".
3.2. Kiến nghị
Nhà trường cần mua sắm thêm các đồ dùng, đồ chơi để tổ chức cho trẻ
chơi các trò chơi dân gian. Cung cấp thêm các tư liệu, sách hướng dẫn chơi các
trò chơi dân gian để giáo viên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian đa
dạng. Từ đó phát triển ở trẻ tinh thần hợp tác tập thể, biết nhường nhịn bạn bè,
biết giao lưu,
chia sẻ kinh nghiệm của mình với các bạn ở trong nhóm lớp .
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc tổ chức cho trẻ mẫu
giáo lớn chơi các trò chơi dân gian đã được thực hiện trong lớp mẫu giáo lớn
trường mầm non Thạch Bình. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của Hội