SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD & ĐT NHƯ THANH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH MỘT SỐ KỸ NĂNG SỐNG CHO
TRẺ MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI THÔNG QUA VIỆC GIÁO DỤC LỄ
GIÁO TẠI TRƯỜNG MẦM NON XUÂN THỌ
Người thực hiện: Nguyễn Thị Tám.
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Xuân Thọ
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2017
MỤC LỤC
2
MỤC LỤC: ..................................................................................................
1. Mở đầu.....................................................................................................
1.1. Lý do chọn đề tài........……………………………………………............
1.2. Mục đích nghiên cứu....………………………………………...............
1.3. Đối tượng nghiên cứu… .…………………………………….................
1.4. Phương pháp nghiên cứu……………………………………................
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm..........................………………………..
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm....……………………...........
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm................
“ Giáo dục mầm non là nền móng đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, là
nền tảng là cơ sở đầu tiên cho việc hình thành phát triển nhân cách con người mới xã
hội chủ nghĩa...”[1]
Trong những năm gần đây nền kinh tế - Văn hóa - Xã hội phát triển mạnh,
mang tính đột phá và vượt bậc của kỹ thuật khoa học, công nghệ đã đưa con người
3
lên một vị trí văn minh cao nhất trong lịch sử hình thành và tồn tại của nhân loại.
Song sự phát triển của nguồn lực con người mới là yếu tố cốt lõi không thể thiếu
trong quá trình bắt kịp với nhịp sống, thời đại, và giáo dục mầm non cũng có những
bước phát triển vượt bậc. Chính vì vậy đã đặt ra cho giáo dục mầm non những
nhiệm vụ mới và không ngừng đổi mới về phương pháp giảng dạy đồng thời lồng
ghép những nội dung giáo dục vào để dạy trẻ, những nội dung đó là những vấn đề
cấp thiết của xã hội, và làm thế nào để hình thành cho trẻ một số kỹ năng trong cuộc
sống, thông qua giáo dục lễ giáo để trẻ tích lũy được những kinh nghiệm cơ bản
trong cuộc sống, nhằm giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội
giúp trẻ có thể chuyển kiến thức, thái độ, cảm nhận thành những khả năng thực thụ,
giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình ở các tình huống khác nhau trong cuộc sống.
Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống đồng thời nắm được
nhiều kỹ năng và biết sử dụng linh hoạt những kỹ năng đó thì đảm bảo cá nhân này
có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả và có mối quan hệ tốt với
mọi người. Lâu nay trong việc giáo dục trẻ em, chúng ta vẫn nghe thấy nói đến cụm
từ “kỹ năng sống”. Thực chất của kỹ năng sống chính là giáo dục cho trẻ những việc
hàng ngày để chuẩn bị cho cuộc sống tự lập sau này, bởi kỹ năng sống chính là năng
lực tâm lý xã hội để đáp ứng và ứng phó với những tình huống những yêu cầu và
thách thức trong cuộc sống xã hội...[2].
Cùng với sự phát triển của xã hội thì việc giáo dục cho trẻ phát triển về trí tuệ
thôi không đủ mà phải giáo dục hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân
cách con người mới xã hội chủ nghĩa: khỏe mạnh, nhanh nhẹn, phát triển hài hòa,
tuổi thông qua việc giáo dục lễ giáo tại trường mầm non Xuân Thọ.
Phạm vi: Lớp mẫu giáo nhỡ 4- 5 tuổi trường mầm non Xuân Thọ.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Trong đề tài này tôi đã chọn và sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Gồm phương pháp điều tra, quan sát, đàm
thoại.
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Điều tra ở lớp mẫu
giáo 4-5 tuổi A trường Mầm non Xuân Thọ tổng số 28 cháu.
Phương pháp nghiên cứu lí luận: Gồm phương pháp phân tích, tổng hợp,
phân loại và hệ thống hóa các tài liệu và văn bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Tài liệu, sách báo, mạng internet, bài thơ
câu chuyện có nội dung giáo dục lễ giáo cho trẻ.
Phương pháp thống kê sử lý số liệu: Phương pháp toán học và các bảng biểu.
Phương pháp đàm thoại trò chuyện: Trò chuyện giữa giáo viên với các đồng
nghiệp, phụ huynh của trẻ và với trẻ để tìm hiểu sự hiểu biết của trẻ về các kỹ năng,
nề nếp, thói quen, tình cảm của từng trẻ, tìm hiểu sự hiểu biết của đồng nghiệp và
của phụ huynh về cách thức hình thành một số kỹ năng cho trẻ.
2. NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận.
Như chúng ta đã biết. Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực phát
triển kinh tế xã hội, xây dựng và bảo vệ đất nước. Giáo dục là sự nghiệp của Đảng,
Nhà nước và toàn dân. Mục đích của nền giáo dục XHCN Việt Nam là đào tạo ra
những con người có kiến thức văn hoá, có sức khoẻ, có kỹ năng nghề nghiệp, lao
động tự chủ sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã
hội, có cuộc sống lành mạnh đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước...[3]. Các cơ
sở giáo dục mầm non có nhiệm vụ tạo điều kiện tốt nhất để trẻ phát triển hài hoà thể
chất và tinh thần, có một số kinh nghiệm, một số kỹ năng, để trẻ phát triển một cách
toàn diện, đặt nền tảng đầu tiên cho sự hình thành những phẩm chất con người mới
XHCN :
Chương trình giáo dục mầm non ra đời với kì vọng sẽ đem đến cho đứa trẻ
năng sống cho trẻ mầm non thông qua việc giáo dục lễ giáo cho trẻ là ta nhằm giúp
trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên
làm, nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em phải hết sức đơn giản và gần gũi
với trẻ.
Thông qua giáo dục lễ giáo chúng ta dạy kỹ năng sống cho trẻ chính là chúng
ta dạy trẻ biết sự hợp tác, tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và
giao tiếp. Trẻ sẽ học cách có được những mối liên kết mật thiết với các bạn khác
trong lớp, biết chia sẻ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình
trong nhóm bạn.
Và điều quan trọng chúng ta mong muốn là sẽ giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin
khi tiếp nhận các thử thách mới qua việc phát triển các kỹ năng cho trẻ. Nếu chỉ suy
ngẫm và trò chuyện thôi thì chưa đủ, cần có các kỹ năng ứng dụng vào thực tế. Ngày
nay trẻ cần được trải nghiệm, hiểu kết quả của hành vi ứng xử và muốn chủ động
đưa ra những quyết định có sức ảnh hưởng lớn, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn cơ thể phát
triển hoàn hảo cân đối. Vì vậy hình thành kỹ năng sống cho trẻ thông qua giáo dục lễ
giáo cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo 4 -5 tuổi nói riêng là rất quan trọng
và cần thiết trong trường mầm non.
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến:
2.2.1. Thuận lợi:
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự chỉ đạo trực
tiếp về chuyên môn của Phòng giáo dục, sự ủng hộ nhiệt tình cả vật chất lẫn tinh
thần của cha mẹ học sinh.
Có đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ nhiệt tình trong công tác, tâm huyết, yêu
nghề, mến trẻ có tinh thần ham học hỏi, cầu tiến bộ, tích cực học tập để nâng cao
kiến thức, kỹ năng, phương pháp.
Bên cạnh đó, bản thân được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát
sao với công tác chuyên môn. Luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn, tạo
mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học hiện đại. Đặc biệt
6
Thời gian tổ chức lồng ghép giáo dục cho trẻ rất hạn hẹp vì nội dung hướng
dẫn trẻ vì thời gian trẻ ở trường ở nhóm lớp có giới hạn, không tổ chức hướng dẫn
suốt cả một hoạt động của trẻ mà nó chủ yếu chỉ được lồng ghép và tích hợp thông
qua giáo dục lễ giáo vào các hoạt động mà thôi.
* Đối với phụ huynh:
Một số phụ huynh cho rằng việc chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non là
ngoài việc trẻ chỉ hoạt động với các môn học như: Văn học, toán, tạo hình, âm nhạc,
khám phá khoa học và một số hoạt động khác ra thì, việc giáo dục hình thành kỹ
năng cho trẻ thông qua giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 4 -5 tuổi
nói riêng lại hoàn toàn xa lạ đối với họ.
Đồng thời phụ huynh cũng chưa quan tâm đến việc giáo viên hay chính họ
hướng dẫn trẻ có được một số kỹ năng cho con em mình.
* Đối với trẻ:
Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không thích tham
gia vào các hoạt động tập thể.
7
Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế, trẻ dễ dàng nhập cuộc để
tham gia vào các hoạt động do cô tổ chức, nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi
nếu trẻ không còn hứng thú, trẻ không hứng thú tham gia dẫn đến trẻ tiếp thu còn
hạn chế.
Trước khi áp dụng kinh nghiệm vào tổ chức hình thành kỹ năng sống thông
qua giáo dục lễ giáo cho trẻ 4 - 5 tuổi A, tôi khảo sát tổng số trẻ là: 28 cháu.
BẢNG KHẢO SÁT TRẺ ĐẦU NĂM
KÊT QUẢ
Nhóm kĩ năng Tổng
Đạt
Chưa đat
đặc trưng
7
25
5
17,9
tiếp - hợp tác.
3. Kĩ năng thực
28
7
25
8
28,6
8
28,6
5
17,9
hành, lao động.
4. Kĩ năng phòng
28
5
17,9
7
25
9
32,1
7
25
ngừa - chia sẽ.
Nhìn vào bảng trên chúng ta thấy rằng hình thành một số kỹ năng sống cho trẻ
thông qua việc giáo dục lễ giáo cho học sinh chưa đạt kết quả cao, điều này khiến tôi
phải suy nghĩ và tìm ra những giải pháp, biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động,
Hình ảnh: Góc kỹ năng
Đồng thời tôi trang trí ở góc sách có nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông
qua các cuốn sách có bài thơ câu chuyện về lễ giáo, giúp trẻ lĩnh hội được những kỹ
năng sơ dẳng trong hành động, lời nói, hay trong cuộc sống diễn ra hàng ngày của
mình.
Hình ảnh:Tủ sách bé rèn luyện kỹ năng
2.3.2.2. Biện pháp 2: Phối hợp tuyên truyền với các bậc phụ huynh.
Tận dụng cơ hội để thực hiện tốt công tác tuyên truyền đến mọi tầng lớp nhân
dân, ngoài việc giáo viên triển khai tốt ở lớp ra cần phải có sự phối kết hợp của phụ
huynh, của gia đình và toàn xã hội. Cô giáo phải là những nhà tuyên truyền viên tích
cực tới các bậc phụ huynh. Thông qua hội nghị phụ huynh ở lớp, cùng thảo luận với
phụ huynh về nội dung này, phụ huynh hiểu được người lớn chính là tấm gương
9
phản chiếu để trẻ bắt chước làm theo. Trong buổi họp phụ huynh đầu năm tôi mạnh
dạn trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc hình thành kỹ năng sống
thông qua giáo dục lễ giáo đối với trẻ mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi, phải làm cho phụ
huynh thấy rõ trách nhiệm giáo dục, hình thành các kĩ năng sống thông qua việc giáo
dục lễ giáo cho trẻ, các kỹ năng cơ bản ban đầu, bố mẹ, gia đình đóng vai trò vô
cùng quan trọng, đặc biệt là kĩ năng giao tiếp, hoà nhập, bố mẹ phải luôn là tấm
gương và công bằng trong tất cả các tình huống.
Bên cạnh việc dạy trẻ ở trường, tôi cũng chú trọng đến việc trao đổi với phụ
huynh để cùng phối hợp dạy và hình thành kỹ năng sống thông qua giáo dục lễ giáo
cho trẻ. Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dậy trẻ tính tự
lập từ bé. Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự vệ, nhận biết những mối nguy
hiểm từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử thách trong
mọi tình huống. Điều đó được chứng minh rõ ràng từ thực tế. Chính vì vậy, cách bảo
lường của xã hội.
2.3.2.3. Biện pháp 3:Giáo dục lồng ghép vào các môn học.
Đối với trẻ mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ là rèn luyện kỹ năng ứng xử
hợp lý các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc sinh hoạt theo
nhóm, rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ, kỹ năng phòng chống tai nạn,
rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hoá. Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm
non là tư duy trực quan hình tượng, những kiến thức giáo dục cho trẻ phải cụ thể,
gần gũi dễ hiểu đối với trẻ. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn những phương pháp sau để
dạy trẻ:
Hình ảnh: Cô giáo đang giáo dục trẻ hình thành kỹ năng
Tôi tổ chức phương pháp dạy theo hướng “lấy trẻ làm trung tâm”. Cô tổ chức trẻ hoạt động; cô chủ đạo – trẻ chủ động và cô trò cùng tương tác. Đặc biệt với
chương trình giáo dục mầm non, việc giáo dục lễ giáo để hình thành kỹ năng sống
cho trẻ vào các môn học có rất nhiều ưu thế, nhằm hình thành cho trẻ những thói
quen, hành vi, những kỹ năng.
Ví dụ: Đối với giờ làm quen tác phẩm văn học:
Tôi cho trẻ làm quen với một số truyện cổ tích Việt Nam, thông qua nội dung truyện
dẫn đến giáo dục lễ giáo cho trẻ một cách nhẹ nhàng mà hình thành được một số kỹ
năng cho trẻ cao, lại phù hợp với lứa tuổi, không gò bó áp đặt mà đạt hiệu quả cao
cho trẻ. Tôi lên kế hoạch truyện có nội dung phù hợp với chủ điểm, tôi xây dựng kế
hoạch làm quen với văn học cho trẻ ngay từ đầu năm học theo từng chủ đề, chủ
điểm. Chính vì vậy để đạt được mục đích đề ra tôi đã tổ chức cho trẻ làm quen với
truyện kể vào mọi lúc mọi nơi mọi thời điểm khác nhau trong ngày.
Như qua câu chuyện "Người bạn tốt"
+ Cô đàm thoại cùng trẻ:
+ Linh và Trang là đôi bạn như thế nào?
11
+ Khi Linh gặp nạn thì Trang đã làm gì?
bạn, lắng nghe bạn nói và chờ đến lượt mình nói, biết nói rõ ràng để bạn hiểu và
chơi cùng bạn.
Ví dụ: Đối với giờ học tạo hình: "Vẽ ngôi nhà của bé"
Cô giáo dục trẻ biết yêu quí ngôi nhà mình ở, biết quét dọn nhà cửa sạch sẽ,
sắp xếp đồ dùng trong gia đình ngăn nắp gọn gàng.
cảm ơn chân tình khi được người khác giúp đỡ mình.
Như chúng ta đã biết trẻ em rất giàu tình cảm, đặc biệt với trẻ mẫu giáo, trong
mọi hành động đều chịu sự chi phối của tình cảm, một hành vi tốt của trẻ thường do
cảm xúc khi được khích lệ khen ngợi. Chính vì vậy việc giáo dục các chuẩn mực, quy
tắc và động cơ hành vi được coi là cốt lõi của công tác giáo dục lễ giáo để hình
thành kỹ năng sống cho trẻ.
2.3.2.4. Biện pháp 4: Thông qua việc tạo tình huống cụ thể.
Đây là biện pháp cực kì quan trọng vì trước đây, với những nội dung dạy trẻ
nhận biết một số nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường
12
giáo dục trẻ với những lời dặn dò nhắc nhở đơn giản thông qua nội dung các bài thơ,
câu chuyện, bài hát có nội dung giáo dục dạy trẻ. Song trên thực tế, trong chương
trình có rất ít bài hát, bài thơ, câu chuyện có nội dung đó. Vì vậy, trong năm học này,
tôi nghiên cứu lựa chọn những tình huống bất trắc thường xảy ra đưa ra những tình
huống cụ thể để dạy trẻ có kỹ năng ứng biến khi gặp tình huống khó khăn, biết cách
suy nghĩ và giải quyết .
Ở đây tôi giáo dục trẻ bằng trải nghiệm thực tế, từ những nội dung thiết kế
thành nhiều hoạt động phù hợp với chủ đề, không đặt để đưa vào một cách gượng
ép, cần diễn ra một cách tự nhiên, các hoạt động gây hứng thú cho trẻ, giúp trẻ trải
nghiệm tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ được hết cảm xúc, tạo nhiều tình huống cho trẻ giải
quyết bằng kỹ năng sống mà trẻ có được. Ngoài ra, có thể đưa ra nhiều trò chơi, hợp
tác nhóm, trò chuyện để trẻ chia sẻ, khám phá theo nhiều cách khác nhau, phù hợp
với điều kiện cụ thể ở lớp, bởi chơi là phương thức học chủ yếu của trẻ mầm non và
tư duy lôgích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có thêm kinh nghiệm
trong cuộc sống.
13
2.3.2.5. Biện pháp 5: Thông qua hợp tác, giao tiếp và quan hệ xã hội
Trong chương trình Giáo dục Mầm non mới nói chung việc phát triển tình
cảm – kỹ năng xã hội là tiền đề quan trọng cho việc học, phát triển toàn diện của trẻ
và là nguồn lực thúc đẩy sự phát triển các lĩnh vực khác, do đó, giáo viên có thể tổ
chức các hoạt động của trẻ theo hướng tích hợp và tích hợp theo chủ đề. Tăng cường
các hoạt động để trẻ được trải nghiệm, rèn luyện các kỹ năng sống cần thiết. Vì vậy
việc giáo dục kỹ năng hợp tác cho trẻ mầm non là rất cần thiết. Bởi trẻ mầm non còn
nhỏ, có nhiều việc không thể tự làm được nếu không có người khác giúp đỡ. Khi trẻ
được bạn giúp đỡ và khi trẻ giúp đỡ được bạn trẻ sẽ nhanh chóng hoàn thành nhiệm
vụ của mình. Qua đó trẻ có niềm vui, có bạn bên cạnh để chia sẻ công việc, giúp
phát triển kỹ năng và tình cảm xã hội của trẻ.
Để giáo dục kỹ năng hợp tác cho trẻ tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ chơi và làm
việc theo nhóm với các trẻ khác trong tất cả các hoạt động.
Ví dụ: Cho trẻ thảo luận theo tổ để cùng nhau nhận xét về đặc điểm của 1 đối
tượng nào đó trong các hoạt động, tạo những cảm nhận giúp trẻ tôn trọng những
quyền lợi của trẻ khác qua việc chia sẻ, hướng dẫn trẻ cư xử lịch sự với bạn khác.
Tổ chức một số hoạt động phát triển kỹ năng hợp tác như: Thảo luận về sự
hợp tác: Trò chuyện với trẻ có sử dụng câu hỏi như “Con và bạn đã cùng nhau làm
những việc gì? Trò chơi nào con thích hơn khi có bạn cùng chơi? Tại sao con phải
hợp tác với bạn, một mình con có làm được việc này không? Điều gì con cảm thấy
vui khi hợp tác?...Qua việc trò chuyện giúp trẻ hiểu hợp tác là có nhiều người cùng
thực hiện một việc gì đó, cùng vui thích khi làm việc: Trò chơi “ đôi bạn hợp
tác”: Cho trẻ tìm thêm bạn để ghép đôi với nhau. Các đôi ngồi quay mặt vào nhau,
nắm lấy tay nhau, cùng ngồi xuống hoặc cùng đứng lên mà không buông tay nhau
ra: Trò chơi “Những chiếc tháp tập thể”. Yêu cầu trẻ ngồi xung quanh cái bàn và đưa
Mỗi tình huống khó khăn mà trẻ gặp phải sẽ có tác dụng giúp trẻ lĩnh hội được
kinh nghiệm sống thông qua việc tìm cách giải quyết vấn đề đó. Cho nên với mỗi
tình huống xảy ra hàng ngày tôi đều tận dụng cho trẻ quan sát và gợi ý để trẻ tìm ra
cách giải quyết một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Ví dụ: khi trẻ làm lăn đồ dùng vào gậm tủ mà tay không với tới được, tôi gợi
ý để trẻ biết dùng gậy để lấy đồ dùng đó ra…
Bước 3: Tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các mối quan hệ với trẻ khác:
Nếu trẻ tương tác với nhau một cách phù hợp, qua đó trẻ sẽ học được các quy
tắc ứng xử trong xã hội. Vì vậy, tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động tập thể cho
trẻ trong lớp như tổ chức sinh nhật, biểu diễn văn nghệ tổng hợp cuối chủ đề, hoạt
động góc…để các trẻ được làm việc theo nhóm với nhau. Trong quá trình hoạt động
luôn khuyến khích trẻ giao tiếp thỏa thuận với bạn cùng chơi, biểu lộ mong muốn
một cách thích hợp, biết giúp đỡ bạn trong khi chơi. Như khi tổ chức một số trò
chơi :Giúp trẻ biết lắng nghe người khác nói.
Ví dụ: Hoạt động “điện thoại bạn bè”: Cho 2 trẻ chơi gọi điện cho bạn (2 bạn
ở gần nhau). Theo dõi quá trình trò chuyện của trẻ. Sau đó hỏi trẻ: Hai người cùng
nói một lúc thì có nghe rõ điều gì không? Khi nào con nghe thấy tiếng bạn? Con cảm
thấy thế nào khi nghe được, khi không nghe được?
Hay khi giáo dục trẻ biết quan tâm và chia sẻ với người khác.
Ví dụ: Hoạt động“chúc bạn chóng khỏe”: Nếu trong lớp có một trẻ bị ốm
không đến lớp được, Tôi sẽ tổ chức cho trẻ cả lớp làm một tấm thiệp để gửi lời thăm
hỏi và chúc bạn nhanh khỏe rồi gửi tới bạn bị ốm.
2.3.2.6. Biện pháp 6. Giáo dục thông qua hoạt động vui chơi; mọi lúc mọi nơi :
Đối với trẻ mầm non, hoạt động vui chơi chiếm vai trò chủ đạo trong hoạt
động của trẻ ở trường. Thông qua giờ chơi, trẻ được đóng các vai khác nhau trong xã
hội, trẻ đóng vai và tái hiện lại những gì trẻ nhìn thấy trong cuộc sống. Tất cả những
kiến thức và kinh nghiệm cuộc sống mà trẻ có sẽ được trẻ thể hiện qua họat động vui
chơi. Chính vì vậy, tôi rất chú trọng đến việc tạo các tình huống khi trẻ đóng vai để
trẻ tìm cách giải quyết, cũng như quan sát những điều trẻ thể hiện được những kiến
thức mà trẻ đã có.
giao tiếp, giáo dục lòng yêu quê hương đất nước con người.
Tổ chức ngày hội “ Bánh chưng, bánh giày” lồng ghép giáo dục qua câu
chuyện lịch sử “Sự tích bánh chưng, bánh giày”. Hoạt động vui chơi giải trí này còn
dành thời gian cho học sinh khối 4 - 5 tuổi thực hành chuyên đề “Bé tập làm nội
trợ”qua hội thi gói bánh chưng ngày tết.
Tổ chức hội diễn văn nghệ rằm trung thu cho trẻ tại các góc chơi với chủ đề
“Trường mầm non”.
16
Hình ảnh: Trẻ biểu diễn văn nghệ tại các góc chơi
Tổ chức cho trẻ lớp tôi tham quan, vui chơi các trò chơi dân gian trong dịp
đầu xuân như: Đập heo, lò cò, cướp cờ, đánh mảng, ném còn tại sân vận động hoặc
nhà văn hoá xã, giúp trẻ có dịp đến tham quan tìm hiểu nét văn hóa đặc trưng ở địa
phương.
Tổ chức hoạt động nghệ thuật cho trẻ qua hội thi “ Vẽ những điều mơ ước cho
mẹ”, tổ chức hoạt động phát triển tư duy qua một số hội thi có sự tham gia trực tiếp
của cha mẹ để cùng chơi với trẻ qua đó rèn luyện tính kiên nhẫn, kỹ năng hợp tác
với cha mẹ, ông bà để chiến thắng yêu cầu thử thách của luật chơi, phát triển kỹ
năng giao tiếp, kỹ năng sống tự tin, phát triển tình cảm, nhận thức ở trẻ.
Trong giờ chơi cô giáo dục cháu đoàn kết với bạn bè, không tranh giành đồ
chơi. Giờ đón trẻ, giờ trả trẻ là lúc cô áp dụng biện pháp hiệu quả nhất.
Ví dụ: Trò chuyện với trẻ trong giờ đón trẻ.
Cô trò chuyện cởi mở, tự nhiên gần gũi trẻ để trẻ tự bộc lộ bản thân như:
Trời mùa đông rất lạnh các con đến trường đội mũ, mặc áo ấm và đi tất chân... vào
để giữ gìn sức khỏe cho bản thân mình nhé! Từ đó cô có thể kể chuyện có nội dung
về giáo dục lễ giáo để hình thành kỹ năng sống cho học sinh một cách cơ bản.
Ví dụ: Giờ hoạt động ngoài trời, với chủ điểm "Động vật" thông qua nội dung
bài hát "Đàn Vịt con". Đàm thoại với trẻ về nội dung bài hát...[7].
Tạo môi trường giáo dục cho trẻ theo chủ đề, hình thành được cho trẻ những
kỹ năng sống cơ bản thông qua giáo dục lễ giáo, phát huy tính tích cực của trẻ tham gia
vào các hoạt động ...
Từ đó lập kế hoạch cụ thể cho từng chủ đề để đưa nội dung hướng dẫn trẻ sao
cho phù hợp, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn chất lượng giáo dục ngày
một nâng lên, thường xuyên đánh giá rút kinh nghiệm.
Công tác tuyên truyền phụ huynh đạt kết quả cao, các bậc phụ huynh đã hiểu
được tầm quan trọng của việc hình cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản từ ngay
những bước phát triển đầu đời của trẻ thông qua việc giáo dục lễ giáo.
* Đối với phụ huynh:
Đối với các bậc cha mẹ đã gây được sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức,
họ đã thấy được trách nhiệm của mình đối với con cái, đã xây dựng mối quan hệ
“Gia đình - Nhà trường” gắn bó hơn, cha mẹ thống nhất với nhà trường để hình
thành cho con em mình những kỹ năng cơ bản thông qua việc giáo dục con cái có
những hành vi đạo đức chuẩn mực mọi lúc mọi nơi, khi trẻ ở nhà, kết hợp cùng hỗ
trợ với nhà trường khi cần thiết nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện về "Đức – Trí –
Thể - Mỹ".
*Đối với trẻ:
Đối với nội dung giáo dục này tôi lấy trẻ làm trung tâm để hướng dẫn trẻ hình
thành những kỹ năng sống thông qua việc giáo dục lễ giáo cho trẻ, thì tôi thấy qua
thời gian áp dụng trẻ đã có những chuyển biến rõ nét về ý thức, tích cực tham gia
vào các hoạt động, mạnh dạn tự tin khi giao tiếp, khéo léo hơn trong sử trí các tình
huống.
100% trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết và kỹ năng cơ
bản.
Qua một năm ứng dụng các biện pháp trên vào công tác giáo dục trẻ, tôi thấy
các cháu lớp tôi có những chuyển biến tích cực cả về nội dung lẫn hình thức, đạt
được hiệu quả rõ rệt. Đặc biệt, với những hình thức cô đưa ra, trẻ nhận thức rất
nhanh và biết ứng dụng trong cuộc sống thông qua việc trẻ được trải nghiệm trong
hoạt động vui chơi. Từ đó, tạo cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin.
1. Kĩ năng học tập
28
10 35,7 14
50
4
14,3
0
0
- vui chơi.
2. Kĩ năng giao
28
10 35,7 13 46,4
5
17,9
0
0
tiếp - hợp tác.
3. Kĩ năng thực
28
11 39,3 13 46,4
4
14,3
0
0
hành - lao động.
4. Kĩ năng phòng
28
9
32,1 12 42,9
6
dạy trẻ biết tiết kiệm, quản lý đồ dùng cá nhân, đồ ăn uống của mình, của gia đình
một cách hợp lý.
Bên cạnh đó nó còn kích thích trẻ tham gia vào các hoạt động học tập hứng
thú giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách tốt hơn, giúp hoạt động trở nên sôi nổi, hứng
thú hơn, giúp trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, thỏa mãn nhu cầu khám phá thế
giới xung quanh, giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách đặc biệt là kỹ năng sống.
Bản thân cô giáo phải luôn năng động linh hoạt sáng tạo trong giảng dạy, tự
học, tự bồi dưỡng kiến thức, nâng cao trình độ bằng nhiều hình thức. Bởi kiến thức
của một giáo viên mầm non tuy không chuyên sâu nhưng phải đa dạng, phong phú.
Để chúng ta có thể đáp ứng được phần nào trong muôn vàn thắc mắc của trẻ
thơ, nắm bắt được đặc điểm, tính chất, công việc, hoàn cảnh gia đình của từng trẻ,
cũng như việc quan tâm của các bậc phụ huynh trong việc rèn lễ giáo cho trẻ để hình
thành những kỹ năng sống phù hợp với xu thế của thời đại, phải có sự ủng hộ, phối
kết hợp của phụ huynh, quá trình giáo dục, cô giáo phải có đánh giá, tổng kết, và có
hình thức động viên, khích lệ những trẻ.
3.2. Kiến nghị đề xuất.
Để có môi trường học tập, vui chơi tốt hơn, bản thân rất mong rằng các cấp
lãnh đạo, ban nghành, đoàn thể quan tâm giúp đỡ nhà trường xây dựng cơ sở vật
chất, mở rộng khuôn viên để đảm bảo cho trẻ có một môi trường giáo dục tốt nhất,
bắt kịp với sự phát triển chung của sự nghiệp phát triển giáo dục hiện nay.
Để ngày càng có nhiều kinh nghiệm hướng dẫn cho trẻ hình thành kỹ năng
sống thông qua giáo dục lễ giáo mong Phòng Giáo dục tạo điều kiện mở nhiều lớp
tập huấn để chúng tôi được học tập, từ đó rút kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên
môn và học hỏi được những phương pháp hay để truyền đạt cho trẻ đạt hiệu quả hơn
và hướng dẫn trẻ khoa học hơn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong trường
mầm non.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của cá nhân tôi nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục nói chung và hình thành một số kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi
thông qua việc giáo dục lễ giáo nói riêng, kính mong được sự quan tâm góp ý của
đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để phương pháp giáo dục của tôi ngày một hoàn
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Tám
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên Trường Mầm Non Xuân Thọ
TT
Tên đề tài SKKN
Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại
(Phòng, Sở,
(A, B,
Tỉnh...)
hoặc C)
Năm học
đánh giá xếp
loại
1.
Biện pháp hình thành một số
kỹ năng sống cho trẻ mẫu
giáo 4 - 5 tuổi thông qua việc
Phòng
A
2016 - 2017
giáo dục lễ giáo tại trường