TÓM TẮT
Trước tình hình tiêu thụ nông sản của ĐBSCL đang gặp nhiều khó khăn nói
chung, việc tiêu thụ Khoai lang ở địa bàn Tỉnh Vĩnh Long sản xuất sản phẩm này vẫn
còn nhiều bất cập đang đứng trước bối cảnh cạnh tranh không lành mạnh , làm cho
việc phát triển sản xuất thiếu ổn định và bền vững, đời sống của người nông dân
không được bảo đảm, mà nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự liên doanh, liên kết
trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Chính vì vậy mà đề tài “Thực trạng và giải pháp
hoàn thiện kênh phân phối sản phẩm khoai lang của Tỉnh Vĩnh Long” được nghiên
cứu để giải quyết vấn đề đặt ra.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, có nhiều tác nhân tham gia trong kênh phân
phối, chính những trung gian trong hệ thống phân phối này, đã làm cho sản phẩm
phải gánh chịu nhiều chi phí không cần thiết, làm cho giá trị lợi nhuận biên của nông
dân luôn bị điều tiết quá mức, làm ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích của người sản
xuất và người tiêu dùng.
Do sự liên kết giữa các tác nhân còn yếu, hoạt động của các thương nhân trong
kênh phân phối có tính tự phát, riêng lẻ, không có sự chủ động ngay từ ban đầu. Đó
là nguyên nhân có thể dẫn đến việc mất cân đối hoặc rối loạn thị trường làm mất ổn
định về giá cả,giá bán của nông dân, gây ra những thiệt hại, khó khăn cho việc phát
triển nông nghiệp.
Qua kết quả điều tra nghiên cứu thực tế về thực trạng sản xuất, tiêu thụ về
kênh phân phối sản phẩm khoai lang cho thấy, việc hoàn thiện kênh phân phối sản
phẩm này là cần thiết, với các giải pháp để xây dựng kênh phân phối phù hợp đã
được lựa chọn, nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu thụ khoai lang trên địa bàn góp phần
giải quyết khó khăn và đem lại lợi ích thiết thực cho nông dân và giới kinh doanh.

-iii-


ABSTRACT
The consumption of agricultural products of The Mekong Delta is facing with
the difficulties in general, the consumption of sweet potatoes in the manufacture area

LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
TÓM TẮT ................................................................................................................ iii
ABSTRACT ............................................................................................................. iv
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT .....................................................................x
DANH SÁCH CÁC HÌNH...................................................................................... xi
DANH SÁCH CÁC BẢNG ................................................................................... xiii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.......................................................................................1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ................................................................................2
2.1. Mục tiêu chung .............................................................................................2
2.2. Mục tiêu cụ thể .............................................................................................2
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ....................................................2
3.1. Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................2
3.2. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................3
3.2.1. Giới hạn vùng nghiên cứu .......................................................................3
3.2.2. Giới hạn thời gian nghiên cứu ................................................................3
3.2.3. Giới hạn nội dung nghiên cứu.................................................................3
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................................3
4.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp............................................................3
4.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp .............................................................3
4.3. Phương pháp phân tích .................................................................................4
5. KHUNG NGHIÊN CỨU.....................................................................................6
6. LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU....................................................................................7
7. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ...............9

-v-


7.1. Ý nghĩa khoa học ..........................................................................................9
7.2. Ý nghĩa thực tiễn...........................................................................................9


2.2 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT KHOAI LANG ......................36
2.2.1 Nguồn gốc và giống khoai lang ................................................................36
2.2.2 Qui trình trồng khoai lang.........................................................................37
2.2.3 Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai lang ở Việt Nam .............................39
2.2.3.1. Tình hình sản lượng sản xuất lương thực ở Việt Nam.......................39
2.2.3.2. Thị trường khoai lang ........................................................................40
2.2.4. Tình hình sản xuất ở Vĩnh Long ..............................................................41
2.3. Thực trạng sản xuất khoai lang ở Tỉnh Vĩnh Long ........................................46
2.3.1. Đặc điểm chung của các tác nhân ............................................................46
2.3.1.1. Độ tuổi................................................................................................46
2.3.1.2. Trình độ học vấn ................................................................................47
2.3.1.3. Kinh nghiệm của các tác nhân ...........................................................48
2.3.2. Những tác nhân trong kênh phân phối khoai lang tại Tỉnh Vĩnh Long ...49
2.3.3. Hiệu quả tài chính của mô hình trồng khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình
Minh và Bình Tân ..............................................................................................53
2.3.4. Phân tích lợi nhuận, thu nhập, doanh thu của mô hình trồng khoai lang 56
2.3.5. Những khó khăn trong sản xuất khoai lang của nông hộ ........................58
2.4. Thực trạng tiêu thụ khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân ....... 59
2.4.1. Tình hình tiêu thụ khoai lang của nông hộ ..............................................59
2.4.2. Thông tin về thương lái trong kênh tiêu thụ khoai lang ở Huyện Tam Bình,
Bình Minh và Bình Tân .....................................................................................61
2.4.2.1. Hoạt động mua ...................................................................................61
2.4.2.2. Hoạt động bán ....................................................................................62
2.4.3. Hoạt động mua bán của công ty xuất khẩu ..............................................62
2.4.4. Hoạt động mua bán của nhà vựa trong kênh phân phối khoai lang.........63
2.4.4.1 Hoạt động mua khoai lang ..................................................................63
2.4.4.2 Hoạt động bán khoai lang ...................................................................63
2.4.5. Hoạt động mua bán của người bán lẻ trong kênh phân phối khoai lang ở
Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân .......................................................64

3.1.1.2 Khó khăn .............................................................................................87
3.1.1.3 Kết quả nghiên cứu, nhận định ...........................................................88
3.1.2 GIẢI PHÁP TỔNG THỂ ..........................................................................89

-viii-


3.1.2.1 Giải pháp về quy hoạch đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng .....................89
3.1.2.2 Giải pháp về chuyển giao công nghệ và khoa học kỹ thuật ................90
3.1.2.3 Giải pháp về thị trường .......................................................................90
3.1.2.4 Giải pháp về tài chính tín dụng ...........................................................91
3.1.2.5 Giải pháp về dây giống .......................................................................91
3.1.2.6 Giải pháp về lao động .........................................................................91
3.1.3 GIẢI PHÁP CỤ THỂ ĐỐI VỐI TỪNG TÁC NHÂN THAM GIA KÊNH
PHÂN PHỐI ......................................................................................................92
3.1.3.1 Đối với nông dân.................................................................................92
3.1.3.2 Đối với thương lái ...............................................................................92
3.1.3.3 Đối với hợp tác xã ...............................................................................93
3.1.3.4 Đối với công ty kinh doanh xuất nhập khẩu .......................................93
3.1.3.5 Đối với Đại lý bán sỉ và người bán lẻ .................................................94
KẾT LUẬN ..............................................................................................................95
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................96
PHỤ LỤC .................................................................................................................99
PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NÔNG HỘ TRỒNG KHOAI
LANG TỈNH VĨNH LONG ..................................................................................99
PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN VỰA KHOAI LANG TỈNH
VĨNH LONG ........................................................................................... 109
PHỤ LỤC 3: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN THƯƠNG LÁI MUA KHOAI
LANG TỈNH VĨNH LONG ................................................................................114
PHỤ LỤC 4: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NGƯỜI BÁN LẺ KHOAI LANG


Tốc độ tăng trưởng kinh tế (Tổng sản phẩm Quốc nội)

GTGT:

Giá trị gia tăng

HSX:

Hộ sản xuất

HTX:

Hợp tác xã

KD:

Kinh doanh

KT-XH:

Kinh tế - Xã hội

LTLP:

Lương thực- thực phẩm

NC:

Nghiên cứu


Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam

VH:

Văn hóa

XH:

Xã hội

-x-


DANH SÁCH CÁC HÌNH
Số hiệu hình
Hình 1

Tên hình

Trang

Khung nghiên cứu

6

Hình 1.1

Trung gian làm tăng hiệu quả tiếp xúc


15

Hình 1.7

Kênh 3 cấp độc lập

15

Hình 1.8

Kênh 3 cấp chọn lọc

15

Hình 1.9

Kênh 3 cấp phụ thuộc vào nhà bán lẻ

16

Hình 1.10

Kênh 3 cấp phụ thuộc vào nhà phân phối

16

Hình 1.11

Kênh 3 cấp phụ thuộc vào nhà sản xuất


40

Hình 2.3

Diện tích Khoai Lang Tỉnh Vĩnh Long

41

Hình 2.4

Mục đích vay vốn của nông hộ

51

Hình 2.5

Giống khoai lang sản xuất của nông hộ

52

Hình 2.6

Khó khăn trong sản xuất khoai lang

58

Hình 2.7

Tỷ lệ người quyết định giá khoai


Hình 2.11

Sơ đồ kênh phân phối khoai lang tím Nhật

66

Hình 2.12

Sơ đồ kênh tiêu thụ khoai lang trắng và khoai bí đỏ

66

Hình 2.13

Tổng hợp kênh phân phối sản phẩm khoai lang trên địa bàn
Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân

-xii-

84


DANH SÁCH CÁC BẢNG
Số hiệu bảng
Bảng 1

Bảng 2

Tên bảng
Số mẫu điều tra tác nhân tham gia sản xuất và tiêu thụ Khoai


42

Bảng 2.4

Đặc điểm về tuổi của các tác nhân

47

Bảng 2.5

Đặc điểm về trình độ học vấn của các tác nhân

48

Bảng 2.6

Kinh nghiệm sản xuất khoai lang của các tác nhân

49

Bảng 2.7

Nguồn lực của nông hộ

49

Bảng 2.8

Diện tích đất sản xuất khoai lang của các nông hộ


56

Bảng 2.14

Tổng hợp chi phí markting và lợi nhuận nhóm kênh xuất khẩu

67

Bảng 2.15

Bảng 2.16

Bảng 2.17

Chi phí marketing và lợi nhuận của khoai lang trắng và khoai
lang bí đỏ
Phân tích hiệu quả kinh doanh của kênh xuất khẩu sản phẩm
khoai lang tím Nhật
Phân tích hiệu quả kinh doanh của kênh nội địa sản phẩm
khoai lang trắng và khoai bí đỏ

-xiii-

69

75

76



Phân phối sản lượng từ hộ sản xuất đến các tác nhân

82

Bảng 2.23

Phân phối sản lượng từ thương lái đến các tác nhân

82

Bảng 2.24

Phân phối sản lượng từ công ty xuất khẩu đến xuất khẩu

83

Bảng 2.25

Phân phối sản lượng từ người bán lẻ đến người tiêu dùng

83

Bảng 2.26

Phân phối sản lượng từ vựa đến các tác nhân

83

-xiv-

-97-


[14] Ngô Quang Trung (2011), Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiệu thụ
Bưởi Năm Roi của Huyện Bình Minh, Tỉnh Vĩnh Long, Luận văn Thạc sĩ Kinh
tế, Đại học Cần Thơ.
[15] Trần Ngọc Trang (2008), Quản trị kênh phân phối, NXB thống kê.
[16] Tổng Cục thống kê Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2015), Quyết định
số 1225/QĐ-TTg ngày 31 tháng 07 năm 2015.
Tiếng Anh
[17] Bain, J.S. (1986), Industrial Organization, 2nd Edition, John Wiley, New York.
[18] Clodius, R.L. và W.F. Mueller (1961), “Market Structure Analysis as an
Orientation of Research in Agricultural Econaomics”, Journual of Faem
Economics, 43(3), pp..515 – 553.
[19] Stern, L.W, Ansary, A.I.E. và Coughlan, A.T (1996), Marketing Channels, 5th
Edition, Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall International.

-98-