CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO TÓM TẮT
SÁNG KIẾN, CẢI TIẾN ĐỀ NGHỊ XÉT CÔNG NHẬN
DANH HIỆU CHIẾN SĨ THI ĐUA CẤP HUYỆN
_____________
Kính gửi: Ban thi đua – Khen thưởng huyện.

I. SƠ LƯỢC BẢN THÂN
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh Tuyền.

Năm sinh: 1978

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: ĐHSP Ngữ văn.
- Chức năng nhiệm vụ được phân công: Tổ trưởng CM, Dạy lớp.
- Đơn vị công tác: Trường THCS Thạnh Lợi.
II. NỘI DUNG
1. Thực trạng:
a/ Thuận lợi:
- Ban giám hiệu sắp xếp, phân công giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy
bộ môn Ngữ văn lớp 7 đúng chuyên môn, đúng năng lực tạo điều kiện cho giáo
viên dạy tốt. Đồng thời còn giúp cho học sinh lớp 7 có được nền tảng vững chắc để
học tốt ở những năm học sau.
- Đa số học sinh lớp 7 đều ngoan ngoãn, biết vâng lời thầy cô. Các em có
trình độ đồng đều, học sinh khá giỏi chiếm tỉ lệ cao còn lại học sinh trung bình. Các
em tích cực chuẩn bị bài ở nhà và lên lớp hăng say phát biểu ý kiến.
b/ Khó khăn:
- Đặc thù kiến thức văn nghị luận rất khó, khô khan đòi hỏi học sinh phải
có vốn hiểu biết rộng, sâu. Bên cạnh, học sinh cần phải có vốn sống thực tế.
- Học sinh bị hạn chế về vốn hiểu biết và cả vốn sống thực tế. Đây chính là
trở ngại lớn nhất đối với các em.

3.3 Một số giải pháp giúp học sinh viết tốt bài văn nghị luận chứng minh:
Nhằm giúp học sinh viết tốt bài văn nghị luận chứng minh tôi xin đưa ra
một số giải pháp như sau:
3.3.1 Nắm đặc trưng kiểu bài:
- Khái niệm: Chứng minh là một phép lập luận dùng những lí lẽ, bằng
chứng chân thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm là đáng tin cậy.
- Các yếu tố quan trọng trong văn nghị luận học sinh cần nắm rõ:
+ Luận điểm: ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn.
+ Luận cứ: những lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm.
+ Lập luận: cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm.


3.3.2 Nắm vững cách làm bài văn nghị luận chứng minh:
Về cách làm bài văn nghị luận chứng minh, sách giáo khoa hướng dẫn kỹ
nhưng giáo viên cần gợi ý cụ thể hơn để học sinh cảm thấy dễ hiểu và có hứng thú
với kiến thức khó khăn này.
* Bước 1: Hướng dẫn học sinh kỹ năng tìm hiểu đề
- Đọc kỹ đề, gạch chân những từ ngữ quan trọng, nắm yêu cầu của đề ra.
- Xác định kiểu bài: Kiểu bài chứng minh đề ra thường có các lệnh như
hãy chứng minh, hãy làm sáng tỏ, bằng những dẫn chứng hãy chứng minh rằng, …
- Xác định vấn đề cần chứng minh:
+ Vấn đề cần chứng minh thường được chứa trong nội dung câu tục ngữ,
ca dao, ý kiến, nhận định (phần nằm trong dấu ngoặc kép)
+ Vấn đề cần chứng minh thường được thể hiện rõ trong nội dung ý kiến,
nhận định nhưng có khi ẩn trong nghĩa bóng, nghĩa rộng. Trường hợp này, học sinh
phải tìm ra nghĩa bóng, nghĩa rộng để rút ra vấn đề cần chứng minh .
- Phạm vi cần chứng minh: trong giới hạn nội dung, thực tế cuộc sống,
trong sách vỡ,…
*Bước 2: Hướng dẫn học sinh kỹ năng tìm ý
- Giải thích câu tục ngữ, ca dao, ý kiến, nhận định có nội dung như thế

bài.
+ Mở bài nên gọn, tự nhiên, phù hợp với bài viết, gây được tâm thế cho cả
người viết và người đọc.
Bài "Cách làm bài văn lập luận chứng minh" (Sách giáo khoa ngữ văn
7) có hướng dẫn ba cách mở bài sau đây: Đi thẳng vào vấn đề; Suy từ cái chung
đến cái riêng; Suy từ tâm lý con người. Sau khi các em làm quen với những cách
mở bài trên, tôi đưa ra các đoạn văn mở bài sai để học sinh nhận ra lỗi. Từ đó, học
sinh có thể hiểu được yêu cầu của đoạn văn mở bài và viết đúng.
Ví dụ: Có hai đoạn mở bài cho đề chứng minh sau:
“Ca dao là tiếng hát về tình cảm gia đình đằm thắm và ngọt ngào”.
Cách 1: Trong gia đình Việt Nam có những tình cảm ngọt ngào và đằm
thắm. Thứ tình cảm ngọt ngào, đằm thắm thiêng liêng ấy mà hầu như ai trong mỗi
con người chúng ta đều có là tình cảm gia đình. Chính vì vậy, ta có thể khẳng định
rằng: Ca dao là tiếng hát về tình cảm gia đình đằm thắm và ngọt ngào.
Cách 2: Ca dao là cây đàn muôn điệu, là tiếng nói đời sống tình cảm tâm
hồn đất Việt xưa. Những lời ca ấy diễn tả thật chân thành và xúc động về tình cảm
của con người. Và tiếng hát về tình cảm gia đình trong ca dao ngọt ngào và đằm
thắm biết bao.
Hãy nêu nhận xét của em về những cách mở bài đó.
→ Học sinh nhận xét cách mở bài 1: viết chưa đúng. Vì câu (1), (2) diễn
đạt luẩn quẩn, không thoát ý, lặp từ "ngọt ngào, đằm thắm". Câu (1), (2) chưa nói


gì đến ca dao, vậy mà câu (3) đã khẳng định: "Ca dao là tiếng hát về tình cảm gia
đình đằm thắm và ngọt ngào ".
→ Học sinh nhận xét cách mở bài 2: viết đúng
Từ chỗ đạt yêu cầu viết đúng, học sinh cần vươn tới cái đích là viết hay. Vì
vậy, giáo viên đưa ra các bài tập luyện diễn đạt - lựa chọn cách diễn đạt hay để làm
cho người đọc có được ấn tượng ban đầu về bài viết.
Ví dụ: Để mở bài cho đề: Chứng minh: "Hình tượng Bác hồ là hình


Tổng
số

7A1

39

7A2

34

0 - < 3.5 3.5 - < 5.0
SL
TL SL
TL
20.5
23
8
9
%
%
20.5
47.2
7
16
%
%

5.0 - < 6.5


0%

- Sau khi áp dụng các giải pháp, cải tiến nêu trên: (Kết quả bài viết số 5
năm học 2015 -2016)
Lớp

Tổng
số

7A1

37

0 - < 3.5 3.5 - < 5.0 5.0 - < 6.5
SL TL SL
TL SL TL
2.7
43.3
0 0% 1
16
%
%

6.5 - < 8.0
SL
TL

8.0 - 10,0
SL


40.5
%

8

26.1
%

- Sau khi áp dụng các giải pháp, cải tiến nêu trên: (Kết quả bài viết số 5
năm học 2016 - 2017)

7A1

Tổng 0 - < 3.5
số
SL TL
42
0
0%

7A 2

42

Lớp

0

0%

(ký tên, đóng dấu)

Thạnh Lợi, ngày 10 tháng 03 năm 2017
Người báo cáo

Nguyễn Thị Thanh Tuyền