Hướng dẫn thực hiện
Thông tư Quy định về xây dưng trường học an tòan,
phòng, chống tai nạn thương tích, trong cơ sở giáo dục mầm non
============
Tai nạn thương tích là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong
và gây ra những biến chứng trầm trọng cho trẻ, vì vậy việc bảo đảm an tòan,
phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong
việc chăm sóc, giáo dục trẻ thơ.
Để các địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ năm học hàng năm về công tác
chăm sóc giáo dục trẻ mầm non trong đó có nhiệm vụ về đảm bảo an tòan, phòng
chống tai nạn thương tích cho trẻ ở các cơ sở giáo dục mầm non. Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành Thông tư Quy định về xây dựng trường học an tòan, phòng,
chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non.
I. Mục tiêu
Về kiến thức:
- Biết được quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn
thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non, bao gồm: tiêu chuẩn, nội dung
xây dựng, hồ sơ thủ tục công nhận, cách tổ chức thực hiện
- Cung cấp, phân tích cách thu thập thông tin về tai nạn thương tích; Nguồn
kinh phí thực hiện và nội dung chi của công tác y tế trong các trường học,
để phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch phòng, chống tai nạn thương tích
trong cơ sở giáo dục mầm non.
Về Kỹ năng:
- Biết cách sử dụng bảng kiểm trường học an tòan, phòng, chống tai nạn
thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non.
- Biết cách vận dụng Thông tư Quy định về xây dựng trường học an toàn,
phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non vào việc
kiểm soát, giám sát và đánh giá môi trường an toàn của chính cơ sở giáo dục
Bảng kiểm trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo
dục mầm non và Mẫu giấy chứng nhận trường học an toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm 2010.
- Từ xây dựng ở đây không chỉ đơn giản là xây dựng cơ bản mà nó bao
gồm” xây dựng mới, cải tạo cũ trường/ lớp, xây dựng ý thức, trách nhiệm cao ,
xây dựng thói quen tốt, xây dựng tình thương đối với học sinh của giáo viên, xây
dưng mối quan hệ tốt giữa nhà trường và gia đình trong việc bảo đảm an toàn,
phòng tránh các tai nạn thương tích cho học sinh.
- Đối với trẻ lứa tuổi mầm non, ở độ tuổi chưa ý thức được nguy hiểm xảy
ra với mình, việc đảm bảo an toàn cho trẻ phụ thuộc hoàn toàn toàn vào người lớn
thì ý nghĩa của cụm từ “xây dựng” là vô cùng quan trọng. Nhiều văn bản quy
phạm pháp luật của bậc học mầm non đã quy định việc đảm bảo an toàn cho trẻ,
tuy nhiên tai nạn thương tích vẫn xảy ra với mức độ ngày càng nhiều, nghiêm
trọng hơn. Do vậy, nếu chỉ đưa ra quy định về an toàn mà đảm bảo không có tai
nạn thương tích cho trẻ là không đủ, mà phải xây dựng (với ý nghĩa xây dưng đã
trình bày trên) mới mong tai nạn thương tích sẽ được hạn chế.
- Minh họa thực tế, thông qua các trường hợp trẻ bị tử vong do tai nạn
thương tích từ đầu năm 2010 đến nay để thấy rõ ý nghĩa của cụm từ” xây dựng”
2
trong việc đảm bảo an toàn cho trẻ (yếu tố nguy cơ – nguyên nhân – xây dựng tình
thương, trách nhiệm…)
3.1.2/ Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng.
- Thông tư này quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai
nạn, thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non, bao gồm: tiêu chuẩn, nội dung
xây dựng, hồ sơ thủ tục công nhận và tổ chức thực hiện.
- Thông tư này áp dụng đối với nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, trường mẫu
giáo, trường mầm non.
3.1.3/ Khái niệm, các tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ.
Trẻ còn ngậm đồ chơi vào mồm và có thể rách niêm mạc miệng, gãy răng hoặc hít
vào gây dị vật đường thở, nuốt vào gây dị vật đường ăn...
+ Tai nạn thương tích do súc vật và động vật hoang dã ( chó, rắn, ong... ):
trong đó chủ yếu do súc vật cắn và thường xảy ra ở nơi vui chơi, một số ít xảy ra
ở gia đình
+ Do bỏng: chủ yếu do trẻ sau khi chơi, khát nước - uống nhầm vào nước
nóng, khi ăn, uống, trẻ cũng có thể bị bỏng do thức ăn (canh, cháo, súp ....) mang
từ nhà bếp lên còn đang rất nóng, nếu không chú ý mà ăn, uống ngay sẽ gây bỏng
cho trẻ. Có trường hợp trẻ bị bỏng do cháy, hoả hoạn ...
+ Tai nạn giao thông: đối với trẻ mầm non các tai nạn thương tích chủ yếu
do trẻ được đèo bằng xe đạp và bằng xe máy.
3.1.4/ Mục đích ban hành Quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng,
chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non.
- Là công cụ để cơ sở giáo dục mầm non tự đánh giá, nhằm thực hiện tốt
nhiệm vụ bảo đảm an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em.
- Là cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền đánh giá, công nhận cơ sở giáo
dục mầm non đạt tiêu chuẩn quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng,
chống tai nạn thương tích cho trẻ.
- Để đảm bảo an toàn cho trẻ, khi trẻ được chăm sóc, nuôi, dạy tại cơ sở
giáo dục mầm non.
3.2. Tìm hiểu tiêu chuẩn, nội dung và hồ sơ, thủ tục công nhận trường
học an toàn, phòng,chống tai nạn thương tích.
3.2.1/ Tiêu chuẩn trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích:
- Nhà trường có Ban chỉ đạo công tác y tế trường học, hàng năm xây dựng
và triển khai thực hiện kế hoạch phòng, chống tai nạn thương tích của nhà trường.
Có cán bộ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm về công tác y tế trường học, được tập
huấn để thực hiện tốt các hoạt động sơ cứu, cấp cứu tai nạn thương tích. Giáo
viên, cán bộ công nhân viên được cung cấp những kiến thức cơ bản về các yếu tố
nguy cơ và cách phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ.
- Môi trường xung quanh trường an toàn và có hiệu quả. Tuy nhiên, hiện
giáo dục can thiệp, khắc phục, giảm thiểu nguy cơ gây tai nạn thương tích:
+ Truyền thông giáo dục nâng cao nhận thức về xây dựng trường học an
toàn, phòng, chống tai nạn thương tích bằng nhiều hình thức như tờ rơi, băng rôn,
áp phích, khẩu hiệu;
+ Tổ chức thực hiện các hoạt động can thiệp, giảm nguy cơ gây tai nạn,
thương tích;
+ Cải tạo môi trường chăm sóc, nuôi, dạy an toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích;
+ Kiểm tra, phát hiện và khắc phục các nguy cơ gây thương tích, tập trung
5
ưu tiên các loại thương tích thường gặp do: ngã, vật sắc nhọn đâm, cắt, đuối nước,
tai nạn giao thông, bỏng, điện giật, ngộ độc;
+ Huy động sự tham gia của các thành viên trong cơ sở giáo dục mầm non,
phụ huynh của trẻ và cộng đồng, phát hiện và báo cáo kịp thời các nguy cơ gây tai
nạn, thương tích, để có các biện pháp phòng, chống tai nạn, thương tích tại cơ sở;
+ Nâng cao năng lực cho các cấp lãnh đạo, cán bộ, giáo viên của ngành giáo
dục về các nội dung phòng, chống tai nạn thương tích;
+ Có tủ thuốc và các dụng cụ sơ cấp cứu theo quy định;
+ Có quy định về phát hiện và xử lý tai nạn; có phương án khắc phục các
yếu tố nguy cơ gây tai nạn và có phương án dự phòng xử lý tai nạn thương tích.
- Thiết lập hệ thống ghi chép, theo dõi, giám sát và báo cáo xây dựng trường
học an toàn, phòng, chống tai nạn, thương tích.
- Tổ chức đánh giá quá trình triển khai và kết quả hoạt động xây dựng
trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích, đề nghị, công nhận trường
học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích vào cuối năm học.
3.2.3/ Hồ sơ, thủ tục công nhận trường học an toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích
Hồ sơ đề nghị:
non trong địa bàn.
- Đưa nội dung tiêu chuẩn xây dựng trường học an toàn phòng, chống tai
nạn thương tích là một trong những tiêu chí thi đua về công tác y tế trường học ở
các cơ sở giáo dục mầm non.
- Chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá các cơ sở giáo dục mầm non trong việc triển
khai thực hiện xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn, thương tích.
- Báo cáo kết quả xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn,
thương tích về Bộ Giáo dục và Đào tạo (đối với sở giáo dục và đào tạo), về sở
giáo dục và đào tạo (đối với phòng giáo dục và đào tạo).
3.3.3/ Trách nhiệm của cơ sở giáo dục mầm non
- Thành lập Ban chỉ đạo công tác y tế trường học, gồm: Trưởng Ban chỉ đạo
là hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng, phó ban chỉ đạo là cán bộ y tế trường học,
một số thành viên là giáo viên đại diện các nhóm, lớp, đại diện hội cha mẹ học
sinh của nhà trường.
- Căn cứ kế hoạch của địa phương, hàng năm cơ sở giáo dục mầm non tham
mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương lập và triển khai kế hoạch xây dựng
trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích của cơ sở.
- Hàng năm tổ chức tập huấn, tuyên truyền, giáo dục cho giáo viên, cán bộ
công nhân viên những kiến thức cơ bản về các yếu tố nguy cơ, cách phòng, chống
tai nạn thương tích và đánh giá kết quả xây dựng trường học an toàn, phòng,
7
chống tai nạn thương tích của cơ sở.
3.4. Tìm hiểu về bảng kiểm và cách sử dụng
3.4.1/ Khái niệm về bảng kiểm trường học an toàn: là bảng kiểm các yêu cầu
đảm bảo an toàn cho trẻ, mà cơ sở giáo dục mầm non khi xây dựng trường học an
toàn phải đạt được để giảm thiểu các yếu tố, nguy cơ dẫn đến tai nạn, thương tích
cho trẻ. Các yêu cầu này sẽ là cơ sở để đánh giá, xem xét cơ sở giáo dục mầm non
có đạt tiêu chuẩn trường học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích hay không?
kiêm nhiệm công tác y tế trường học.
3
Các thành viên trong nhà trường được cung cấp những
kiến thức về yếu tố nguy cơ và cách phòng, chống tai
nạn, thương tích.
4
Có kế hoạch xây dựng trường học an toàn.
Đạt
Chưa đạt
8
5
Có các quy định về việc phát hiện và xử lý khi xảy ra
tai nạn thương tích.
6
Có lồng ghép nội dung phòng, chống tai nạn thương
tích vào chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ.
7
Nội dung
a/
Vị trí.
13
Trường, lớp được đặt tại khu dân cư phù hợp với quy
hoạch chung, thuận lợi cho trẻ em đến trường/lớp.
14
Đảm bảo các quy định về an toàn và vệ sinh môi
trường.
15
Khuôn viên của cơ sở có tường bao ngăn cách với bên
ngoài.
16
Cổng trường phải chắc chắn, đóng, mở theo quy định.
17
Ở vùng sông nước, trường, lớp có thuyền, phao cứu
sinh.
kiên cố, đảm bảo an toàn.
22
Đảm bảo lối thoát hiểm khi có sự cố.
23
Đảm bảo cho trẻ em khuyết tật thuận tiện khi sử
dụng.
24
Cửa sổ có chấn song chắc chắn và an toàn.
25
Nền nhà (phòng) luôn khô ráo, không bị trơn trựợt.
26
Cầu thang phải có tay vịn, có cửa chắn ở đầu hoặc
cuối cầu thang.
27
Lan can có chấn song chắc chắn, đảm bảo kích thước
quy định, trẻ không chui, trèo qua được.
28
Bếp đun bằng than tổ ong không được gần phòng học,
ngủ, chơi của trẻ.
34
Nhà bếp được sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.
35
Quy trình chế biến, nấu nướng, chia ăn được sắp xếp
theo nguyên tắc bếp ăn một chiều.
36
Thực phẩm đảm bảo vệ sinh, rõ nguồn gốc, còn thời
10
hạn sử dụng.
37
Thực hiện lưu mẫu thức ăn hàng ngày theo quy định.
38
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
39
Các cây cao, cây cổ thụ ở sân trường được chặt tỉa
cành trước mùa mưa bão.
46
Chậu hoa, cây cảnh được đặt ở vị trí an toàn, chắc
chắn.
47
Không trồng những cây có vỏ, lá, hoa chứa chất độc
hại và mùi hôi thối.
48
Đường đi lại bằng phẳng, khô ráo, thuận tiện.
49
Lối đi ra suối, ao, hồ, hố sâu… phải có rào chắn.
e/
Công trình chứa nước, công trình vệ sinh
50
Giếng nước, bể nước, chum, vại nước cần phải có nắp
đậy chắc chắn, độ cao phải đảm bảo an toàn cho trẻ
Bàn, ghế chắc chắn, mặt bàn không được trồi đinh,
góc bàn nhẵn.
56
Giường, tủ, giá, kệ chắc chắn, kê xếp hợp lý, an toàn,
thuận tiện cho trẻ khi sử dụng.
57
Đồ dùng, đồ chơi phù hợp với độ tuổi của trẻ.
58
Đồ dùng, đồ chơi làm bằng chất liệu không gây độc
hại cho trẻ.
59
Đồ chơi ngoài trời phải thường xuyên được kiểm tra,
tu sửa, bảo dưỡng.
60
Đồ dùng chăm sóc dạy trẻ được sắp xếp gọn gàng,
ngăn nắp, thuận tiện, hợp lý và an toàn cho trẻ khi sử
dụng.
61
Biết cách sơ cứu, cấp cứu khi tai nạn xảy ra.
Đạt
Chưa đạt
3.4.3.4. Về quan hệ giữa gia đình và nhà trường.
12
TT
Nội dung
67
Cha mẹ/người chăm sóc trẻ được tuyên truyền về
phòng, chống tai nạn, thương tích cho trẻ.
68
Thường xuyên có sự trao đổi giữa nhà trường và gia
đình của trẻ về tình hình sức khỏe của trẻ nói chung và
việc phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ.
Đạt
Chưa đạt
một dòng thông tin chính thức về tai nạn thương tích trẻ em, nên từ trước tới nay
bậc học mầm non chưa có số liệu về số trẻ bị tai nạn thương tích trong thời gian
trẻ đến lớp để đáp ứng nhu cầu quản lý và xây dụng kế hoạch phòng chống tai nạn
thương tích trẻ em của ngành. Do vậy cần thống nhất cơ chế thu thập thông tin về
tai nạn thương tích trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non...
- Một số biểu mẫu thống kê về tình hình tai nạn thương tích trẻ em trong
các cơ sở giáo dục mầm non:
Mẫu 1: Báo cáo chung
Báo cáo
Tình hình tai nạn thương tích trẻ em
---------------------T
T
Loại TNTT
1
2
3
4
5
6
Ngã
Đuối nước
Ngộ độc
Cắt, đâm
Hóc, sặc
Tai nạn giao
Tổng số
Mẫu 2: Tai nạn thương tích theo bộ phận bị thương
TT
1
Bộ phân cơ thể bị thương
Mắc
Số lượng
%
Tay
15
2
3
4
Chân
Thân mình
Bộ phận khác
Mẫu 3: Các loại tai nạn thương tích trẻ hay mắc phải
TT
Các loại TNTT trẻ hay mắc phải
trường học ( Thông tư 14/2007/TT-BTC ):
3.5.2.1/ Nguồn kinh phí: Thuộc nguồn ngân sách nhà nước bố trí trong chi
sự nghiệp giáo dục và đào tạo hàng năm của đối tượng học sinh theo quy định hiện
hành.
3.5.2.2/ Nội dung chi của công tác y tế trường học.
- Chi thực hiện hoạt động chăm sóc, bảo vệ và tư vấn cho sức khỏe học
sinh, bao gồm:
+ Sơ cấp cứu, xử lý ban đầu cho học sinh khi bị tai nạn thương tích và các
bệnh thông thường trong thời gian đang học và tham gia các hoạt động khác tại
trường.
+ Chi mua thuốc cho tủ thuốc của trường theo danh mục do Bộ Y tế quy
định.
16
+ Tổ chức khám sức khỏe định kỳ và phân loại sức khỏe cho học sinh 01
lần/năm vào đầu năm học thông qua hợp đồng với cơ sở y tế theo mức chi hiện
hành về việc thu một phần viện phí.
+ Chi mua văn phòng phẩm, tủ tài liệu phục vụ việc quản lý hồ sơ sức khỏe
học sinh tại trường.
+ Chi mua sách, tài liệu, dụng cụ phục vụ giảng dạy để tổ chức các bài học
ngoại khóa về giáo dục sức khỏe, tư vấn sức khỏe...
+ Chi mua sắm các tài liệu, dụng cụ phục vụ cho hoạt động tuyên truyền,
giáo dục truyền thông; dịch bệnh truyền nhiễm, lây lan trong trường; HIV/AIDs;
tai nạn thương tích; đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ( đồ ăn, nước uống); xử
lý vệ sinh môi trường, phòng chống các bệnh lây lan trong phạm vi nhà trường;
vận động học sinh tham gia tiêm chủng... do cơ quan có thẩm quyền phát hành.
+ Chi tập huấn chuyên môn cho cán bộ y tế trường học theo quy định hiện
hành về chế độ công tác phí, hội nghị phí