DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ

CHỮ VIẾT TẮT

Ban thường vụ

BTV

Chủ nghĩa xã hội

CNXH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CNH,HĐH

Đoàn viên thanh niên

ĐVTN

Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

ĐTNCSHCM

Hệ thống chính trị

HTCT

Kinh tế - xã hội


1.2. Thực trạng vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ

11

Chí Minh trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Vĩnh
Phúc hiện nay
Chương 2. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU

25

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH
NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở TỈNH
VĨNH PHÚC HIỆN NAY
2.1. Phương hướng phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên

57

Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng nông thôn mới
ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay
2.2. Một số giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của Đoàn

57

Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng
nông thôn mới ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


chỉ đạo và đạt được nhiều kết quả, đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ phát triển
KT-XH, củng cố QP-AN của địa phương, đưa diện mạo của tỉnh Vĩnh
Phúc ngày càng “thay da đổi thịt”. Những kết quả trong thực hiện nhiệm
vụ phát triển kinh tế nông nghiệp nói chung, xây dựng NTM nói riêng ở
tỉnh Vĩnh Phúc đã huy động được vai trò, sức mạnh của mọi lực lượng.
Trong đó, vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được đảng


bộ, chính quyền địa phương rất coi trọng, thường xuyên phát huy và đã
đạt được hiệu quả thiết thực trong xây dựng NTM. Tuy nhiên, có lúc, có
nơi vai trò của Đoàn Thanh niên trong xây dựng NTM chưa được phát huy
tối đa, chưa tương xứng với tiềm năng, tính xung kích của tổ chức này.
Biểu hiện chủ yếu ở kết quả tham gia thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ và
hiệu quả một số phong trào xây dựng NTM của Đoàn Thanh niên ở cấp cơ
sở chưa cao, có phong trào còn mang tính hình thức... Do đó, để xây dựng
NTM ở tỉnh Vĩnh Phúc một cách toàn diện, hiệu quả, vấn đề có ý nghĩa
chiến lược, cần thiết, lâu dài là phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò
xung kích, tình nguyện của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong
thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, tiêu chí xây dựng NTM do đảng bộ,
chính quyền tỉnh đã đề ra. Xuất phát từ những lý do chủ yếu trên, tác giả
chọn vấn đề “Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay” làm luận
văn tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Xây dựng nông nghiệp, nông dân, nông thôn phát triển bền vững và
xây dựng NTM là nhiệm vụ trọng yếu luôn được Đảng, Nhà nước, chính
quyền các cấp từ Trung ương đến địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo
đặc biệt. Đảng ta xác định: “nông nghiệp, nông dân, nông thôn” là vấn
đề cơ bản, có tầm chiến lược của sự nghiệp đổi mới, CNH, HĐH đất
nước. Xác định đúng vị trí, tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân,

nước ta hiện nay; Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam - Hôm nay và
mai sau, của Đặng Kim Sơn, Nxb CTQG, H, 2008 [33]. Tác giả làm rõ thực
trạng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam trong hơn 20 năm đổi
mới (1986 - 2007), từ đó đề xuất phương hướng, kiến nghị các chính sách
nhằm thúc đẩy sự phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam;
Giải quyết việc làm cho nông dân vùng đồng bằng Sông Hồng của nước ta
hiện nay, của PGS. TS Bùi Thị Ngọc Lan, Nxb CTQG, H, 2008 [19]; Giải
quyết việc làm cho lao động nông thôn trong quá trình đô thị hoá, của
Nguyễn Thị Thơm, Nxb CTQG, H, 2009 [34]. Các công trình đã nghiên cứu
làm rõ thực trạng việc làm, thu nhập của nông dân dưới tác động của kinh tế


thị trường, quá trình đô thị hóa... Từ đó đề xuất những giải pháp căn bản
nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân.
* Nghiên cứu về xây dựng nông nghiệp, nông dân, nông thôn và xây
dựng nông thôn mới ở tỉnh Vĩnh Phúc:
Trong bài Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng dài lâu của
Đảng và nhân dân ta, của Hồ Xuân Hùng, Tạp chí Cộng sản, số: 818 (2011)
[17]. Tác giả nghiên cứu những vấn đề cơ bản về nông thôn, đề xuất các giải
pháp phát huy vai trò các chủ thể trong xây dựng NTM ở nước ta; Xây dựng
nông thôn mới những vấn đề lý luận và thực tiễn, của Vũ Văn Phúc, Nxb
CTQG, H, 2012 [31]. Từ nghiên cứu những kinh nghiệm quốc tế về xây
dựng NTM, tác giả đề xuất những giải pháp tổ chức thực hiện ở Việt Nam
hiện nay; Xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam, tầm nhìn mới, tổ chức quản
lý mới, bước đi mới, của Tô Xuân Dân, Nxb NN, H, 2013 [6]. Công trình đề
cập tới nội dung, yêu cầu xây dựng NTM gắn liền với quá trình CNH, HĐH
đất nước, chỉ ra những nhiệm vụ và cách thức tổ chức xây dựng NTM hiện
nay; Các Tỉnh ủy vùng đồng bằng sông Hồng lãnh đạo đẩy nhanh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn hiện nay,
của Nguyễn Thị Tố Uyên, Nxb CTQG, H, 2013 [60]. Tác giả phân tích

Đảng; Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong bồi dưỡng lý tưởng
xã hội chủ nghĩa cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay, Luận
văn Thạc sĩ Triết học, H, 2014, của Nguyễn Thành Chung [5]. Luận văn
đã làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và thực trạng vai trò tổ chức đoàn trong
bồi dưỡng lý tưởng XHCN cho học viên, qua đó đề xuất những yêu cầu,
giải pháp phát huy vai trò tổ chức đoàn trong bồi dưỡng lý tưởng XHCN
cho học viên ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
Về vai trò Đoàn Thanh niên trong xây dựng nông thôn mới có các công
trình: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tham gia góp phần tri thức
hóa thanh niên công nhân và nông dân, Báo cáo khoa học của Trần Văn
Miều (2007); Một số giải pháp phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên tham
gia xây dựng nông thôn mới, Báo cáo khoa học mã số: KTN 2010 - 04, của
Phạm Huy Giang (2010) [15]; Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp
cơ sở ở các huyện ngoại thành Hà Nội trong xây dựng nông thôn mới hiện


nay của Nguyễn Đức Long, Luận văn thạc sĩ (2015). Các công trình trên đã
luận giải làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về thực hiện trí thức hóa thanh niên
công nhân, nông dân, xây dựng NTM, đề xuất một số giải pháp nhằm phát
huy vai trò của ĐTN trong thực hiện trí thức hóa công nhân, nông dân và xây
dựng NTM.
* Nhóm các công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn ở tỉnh
Vĩnh Phúc, tiêu biểu như:
Sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc (2011) Quy
hoạch phát triển nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020 và tầm nhìn
đến năm 2030, đề ra các mục tiêu, định hướng lớn cho cả thời kỳ phát triển
dài của toàn bộ ngành nông nghiệp; Hoàng Thị Ngọc Lan (2012), Phát huy
dân chủ ở cơ sở trong quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh
Vĩnh Phúc hiện nay (qua khảo sát một số xã ở huyện Yên Lạc và huyện Lập
Thạch), luận văn Thạc sĩ Chủ nghĩa xã hội khoa học; Ngô Thị Cẩm Linh

niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng nông thôn mới; trên cơ sở đó đề
xuất yêu cầu và những giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Vĩnh Phúc
hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Để hoàn thành mục tiêu nghiên cứu nêu trên, luận văn xác định các
nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
- Làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Vĩnh Phúc trong xây dựng nông thôn mới.
- Đánh giá đúng thực trạng vai trò Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh tỉnh Vĩnh Phúc trong tham gia thực hiện chính sách xây dựng nông
thôn mới hiện nay; nguyên nhân của thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm.
- Xác định phương hướng và đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm
phát huy vai trò của ĐTN Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng NTM ở
tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng
nông thôn mới ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay.
* Phạm vi nghiên cứu


Đề tài luận văn tập trung nghiên cứu vai trò ĐTN Cộng sản Hồ Chí
Minh tỉnh Vĩnh Phúc trong việc tham gia thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ
xây dựng nông thôn mới (từ khi có Nghị quyết số 03 - NQ/TU của Ban chấp
hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc khoá XIV về phát triển nông nghiệp, nông dân,
nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2006 - 2010, định hướng đến năm
2020) đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài
* Cơ sở lý luận

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ
CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI HIỆN NAY
1.1. Một số vấn đề lý luận về vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh trong xây dựng nông thôn mới
1.1.1. Chức năng, nhiệm vụ và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh trong xây dựng nông thôn mới
* Quan niệm và vị trí, vai trò của nông thôn trong sự nghiệp xây dựng,
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Nông thôn Việt Nam truyền thống mang đậm dấu ấn của nền nông
nghiệp lúa nước, sản xuất nhỏ, lẻ, khép kín, tự cung, tự cấp; quan hệ chính trị
- xã hội chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa làng - xã và các quan hệ huyết
thống, dòng họ, tâm lý, tập quán vùng miền. Từ xưa đến nay, làng - xã có vị
trí, vai trò rất to lớn trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc; đồng
thời là nơi sáng tạo và lưu giữ nhiều giá trị văn hóa dân gian. Trong đấu
tranh chống giặc ngoại xâm, làng - xã đã trở thành những pháo đài kiên cố,
chiến luỹ điệp trùng ngăn chặn bước tiến và đánh thắng kẻ thù xâm lược.
Ngày nay, “Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị
các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là
ủy ban nhân dân xã” [4, tr.1]. Theo đó, nông thôn nước ta hiện nay có
những đặc điểm cơ bản: Thứ nhất, là vùng đất đai rộng lớn bao quanh các
đô thị, có điều kiện tự nhiên phong phú, đa dạng hơn đô thị, nhưng kết
cấu hạ tầng phục vụ dân sinh thấp hơn đô thị. Thứ hai, sản xuất nông
nghiệp là nguồn thu nhập chính và chiếm tỷ trọng lớn; quá trình chuyển


dịch cơ cấu kinh tế diễn ra chậm; sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng
hóa và các ngành nghề sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phi nông nghiệp đã
phát triển, nhưng còn chậm hơn đô thị. Thứ ba, mật độ dân cư thưa hơn đô
thị, trình độ văn hóa, khoa học - kỹ thuật, điều kiện giáo dục, y tế, đời

lên CNXH từ một nước lạc hậu. Mặt khác, phải “Thu hút quần chúng nông
dân về phía mình, làm tê liệt tính dao động của giai cấp tư sản, đập tan và
đánh đổ chế độ chuyên chế” [20, tr.355-356].
Kế thừa, tiếp thu và vận dụng một cách sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa
Mác - Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ rất sớm đã khẳng định vị trí, vai trò hết
sức to lớn của sản xuất nông nghiệp, của nông dân đối với sự nghiệp giải phóng
dân tộc và xây dựng đất nước. Ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công,
Người chỉ rõ: “Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp. Nền kinh tế của ta
lấy canh nông làm gốc. Trong công cuộc xây dựng nước nhà, chính phủ trông
mong vào nông dân, trông cậy vào nông nghiệp một phần lớn. Nông dân ta giàu
thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh” [22, tr.215]. Do đó,
Người cho rằng: “Muốn phát triển công nghiệp, phát triển kinh tế nói chung
phải lấy việc phát triển nông nghiệp làm gốc, làm chính” [25, tr.180]. Hồ Chí
Minh còn nhấn mạnh, muốn nâng cao đời sống nhân dân thì trước hết phải
giải quyết tốt vấn đề ăn, mặc rồi mới đến các vấn đề khác. Muốn giải quyết
tốt vấn đề ăn thì phải làm thế nào cho có đủ lương thực, mà lương thực do
nông nghiệp sản xuất ra. Vì vậy, phát triển nông nghiệp là việc cực kỳ quan
trọng của Đảng, Nhà nước [25, tr.14-15]. Để phát triển nông nghiệp, cần phải
phát huy vai trò của giai cấp nông dân. Bởi lẽ, nông dân là nguồn lực dồi
dào, đông đảo và là lực lượng to lớn, luôn sẵn sàng cùng giai cấp công nhân
tiến hành cuộc cách mạng giành độc lập dân tộc, xây dựng cuộc sống mới
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò
của nông thôn, nông dân trong cách mạng XHCN là cơ sở lý luận để Đảng
Cộng sản Việt Nam vận dụng, giải quyết vấn đề nông thôn, nông dân trong xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc. Xuyên suốt trong các giai đoạn cách mạng, Đảng ta
luôn khẳng định: Nông thôn là địa bàn sản xuất và cung cấp lương thực, thực
phẩm cho tiêu dùng của cả xã hội; là thị trường quan trọng để tiêu thụ sản phẩm
của khu vực thành thị hiện đại. Nông thôn chiếm đại đa số nguồn tài nguyên,
đất đai, khoáng sản, động thực vật, rừng, biển nên sự phát triển bền vững nông

của nông thôn Việt Nam. Đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn.
Tạo môi trường thuận lợi để khai thác mọi khả năng đầu tư vào nông


nghiệp và nông thôn” [11, tr.197-198]. Như vậy, xây dựng NTM không
chỉ là “cuộc vận động lớn” mà còn là nhiệm vụ rất quan trọng, có ý nghĩa
như một cuộc cách mạng, giúp cho cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng
lòng xây dựng gia đình, thôn, xã, của mình giàu có, khang trang, sạch
đẹp; có đời sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn ổn định, đời
sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Xây dựng NTM có
kết cấu hạ tầng KT-XH hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức
sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp và
dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, bản sắc văn
hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ;
HTCT ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường [2, tr.2].
Đến Đại hội lần thứ XII, Đảng ta khẳng định rõ vai trò: “Chủ thể của quá
trình phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới là giai cấp nông
dân”[12, tr.161]. Quan điểm trên thể hiện phương châm của Đảng ta là xây
dựng và phát huy vai trò chủ thể của giai cấp nông dân trong xây dựng NTM
là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng các tiêu chí, quy chuẩn, xã đặt ra
các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướng dẫn. Các hoạt động cụ thể do chính
người dân ở thôn, bản bàn bạc dân chủ để quyết định tổ chức và thực hiện.
Xây dựng NTM được thực hiện trên cơ sở kế thừa và lồng ghép các chương
trình từ mục tiêu Quốc gia, chương trình hỗ trợ và được gắn với các quy
hoạch, kế hoạch phát triển KT-XH, đảm bảo AN, QP của mỗi địa phương.
Xây dựng NTM là nhiệm vụ của cả HTCT và toàn xã hội; cấp ủy Đảng,
chính quyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành, xây dựng quy hoạch, kế hoạch tổ
chức thực hiện. Mặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức CT-XH vận động mọi
tầng lớp nhân dân, phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong thực hiện cuộc
vận động “Toàn dân xây dựng nông thôn mới”. Trong đó, ĐTN Cộng sản Hồ

huy.
* Chức năng, nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Thanh niên Việt Nam là một bộ phận trong xã hội có tính đặc thù, với
độ tuổi khoảng từ 16 đến 30 tuổi, có mặt ở mọi thành phần giai cấp, dân tộc,
tầng lớp xã hội. Đây là lứa tuổi phát triển mạnh mẽ về thể chất, tinh thần, trí
tuệ và phẩm chất, nhân cách của một công dân, hình thành thế giới quan và
lý tưởng đạo đức cuộc sống; được quy tụ, tập hợp hành động cách mạng chủ


yếu trong tổ chức ĐTN Cộng sản Hồ Chí Minh. Điều lệ Đoàn nêu rõ: “Đoàn
thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội tập hợp những
thanh niên Việt Nam tiên tiến, phấn đấu vì lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt
Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc; có lối
sống lành mạnh, cần kiệm trung thực; tích cực, gương mẫu trong học tập, lao
động, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên;
chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật của nhà nước và Điều lệ Đoàn” [14, tr.3].
Điều lệ Đoàn cũng ghi rõ những chức năng chủ yếu của ĐTN Cộng sản Hồ Chí
Minh:
Một là, đại diện, bảo vệ quyền bình đẳng, dân chủ, lợi ích hợp pháp và
chính đáng của ĐVTN, tham gia xây dựng Đảng, tham gia quản lý Nhà nước.
Hai là, đoàn kết, tập hợp, tuyên truyền, giáo dục, vận động, tổ chức
hướng dẫn Đoàn viên Thanh niên và Thiếu niên nhi đồng thực hiện chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Ba là, phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, hướng dẫn
thiếu nhi làm theo 5 điều Bác Hồ dạy và phấn đấu trở thành đoàn viên ĐTN
Cộng sản Hồ Chí Minh, người công dân tốt của đất nước.
Để thực hiện đúng chức năng trên, ĐTN Cộng sản Hồ Chí Minh có
nhiệm vụ:
Một là, tuyên truyền, vận động, giáo dục Đoàn viên thanh niên và thiếu

đóng góp, Thanh niên làm, Thanh niên quản lý và Thanh niên kiểm tra”.
Thanh niên biết: Thanh niên có quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm
hiểu biết sâu sắc về đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và
Nhà nước; hệ thống kiến thức khoa học, kỹ thuật, văn hóa, xã hội, truyền
thống dân tộc,... từ đó đóng góp ý kiến vào quá trình khảo sát thiết kế các
quy hoạch phát triển KT-XH, các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sở
văn hóa phục vụ cho thanh niên và nhân dân ở nông thôn. Thanh niên phải
nắm chắc thông tin về những công trình mà họ tham gia: mục đích xây dựng
công trình, yêu cầu đóng góp, trách nhiệm, quyền lợi... và trở thành lực
lượng xung kích trong tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao hiểu biết


về XDNTM và ủng hộ chủ trương, chính sách xây dựng NTM của Đảng và
Nhà nước.
Thanh niên bàn: thanh niên tham gia ý kiến đóng góp về kế hoạch
phát triển sản xuất, các giải pháp và mọi hoạt động của nông dân như: lựa
chọn mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mô hình sản xuất kinh
doanh, đầu tư xây dựng công trình phúc lợi, các giải pháp thiết kế, phương
thức khai thác, quản lý công trình, mức đóng góp, phương thức quản lý tài
chính...
Thanh niên đóng góp: thanh niên đóng góp những giá trị vật chất và tinh
thần: nhận thức về quyền sở hữu và tính trách nhiệm, tính tự giác của từng
ĐVTN trong cộng đồng. Nội dung, hình thức đóng góp có thể bằng tiền của,
sức lao động, vật tư tại chỗ hoặc đóng góp bằng trí tuệ, ý tưởng...
Thanh niên làm: thanh niên trực tiếp lao động với sức khỏe, sự sáng tạo,
dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, xung kích, tình nguyện tham gia
vào phát triển các mô hình kinh tế - xã hội hiệu quả ở các địa phương, thanh
niên trực tiếp cùng người dân tham gia vào các hoạt động phát triển nông
thôn mới.
Thanh niên quản lý: thanh niên tham gia thành viên Ban quản lý, giám sát

Thanh niên, VOV Thanh niên, các chuyên mục, bài viết, chuyên đề về nông thôn
mới được đăng tải thường xuyên. Ngoài ra, Trung ương Đoàn đã phối hợp với
Đài Truyền hình Việt Nam xây dựng, sản xuất và phát sóng các phóng sự,
chuyên mục trên các kênh VTV1, VTV3... nhằm giáo dục ĐVTN về nhận thức
và trách nhiệm trong xây dựng NTM. Tiêu biểu là chương trình “Sinh ra từ làng”
- giới thiệu, tuyên truyền các nhà nông trẻ xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh,
StartUp (khởi nghiệp)...
Các tỉnh, thành đoàn đã chủ động và linh hoạt trong tổ chức các hoạt
động tuyên truyền về NTM dưới nhiều hình thức đa dạng như: phối hợp với
báo, đài địa phương xây dựng các chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền về
Chương trình mục tiêu quốc gia, tiêu chí xây dựng NTM; phản ánh hoạt
động xây dựng NTM của đoàn thanh niên; các bản tin phát hành định kỳ cho
sinh hoạt chi đoàn; tổ chức các hội thi tìm hiểu về nông thôn mới, hội diễn văn
nghệ, biểu diễn tiểu phẩm, hội thảo, diễn đàn, tọa đàm, đối thoại, tập huấn, tuyên
truyền trực quan bằng poster, tờ rơi, sổ tay “Hướng dẫn tham gia xây dựng nông


thôn mới”, “Tuyên truyền viên môi trường”, “Mô hình Câu lạc bộ, Tổ hợp tác,
Hợp tác xã thanh niên tiêu biểu toàn quốc năm 2013”; qua hệ thống phát thanh
thôn, bản, xã những đĩa nhạc bài hát “hành trình tuổi 20”, “Hành trình nông
thôn mới”...
Thứ hai, là lực lượng chủ yếu trong tham gia xây dựng hạ tầng, cảnh
quan và bảo vệ môi trường nông thông
Xây dựng hạ tầng, cảnh quan và bảo vệ môi trường nông thôn là tiêu
chí rất quan trọng trong xây dựng NTM. Do vậy, tổ chức Đoàn các cấp đã
đăng ký nhiều công trình, phần việc cụ thể: tham gia làm mới, tu sửa, dặm
vá, phát quang đường giao thông nông thôn; vận động nhân dân làm cột cờ,
hàng rào, làm đường điện thắp sáng; làm mới, sửa chữa hệ thống kênh
mương nội đồng, nhà văn hóa, nhà nhân ái, trường học, cầu giao thông nông
thôn. Tiêu biểu là các hoạt động “Thắp sáng đường quê”, “Bê tông hóa

nghèo trên địa bàn nông thôn là tiêu chí quan trọng nhất của xây dựng NTM.
Do đó, tổ chức Đoàn các cấp đã có nhiều hoạt động hỗ trợ thanh niên tham gia
phát triển kinh tế, như: tổ chức tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ
thuật trong hoạt động sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp; trao đổi kinh nghiệm,
giới thiệu, tham quan, học hỏi các mô hình sản xuất kinh doanh tiêu biểu; xây
dựng, duy trì và củng cố các mô hình phát triển kinh tế trong thanh niên; phối
hợp với ngành Lao động Thương binh và Xã hội, Ngân hàng Chính sách xã
hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Quỹ quốc gia hỗ trợ
việc làm, tổ chức tư vấn, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm, hướng dẫn vay
vốn phát triển sản xuất, kinh doanh; tổ chức các hoạt động tôn vinh, biểu
dương các gương thanh niên nông thôn làm kinh tế giỏi… Đã tổ chức 9.730
lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, thu hút 678.973 ĐVTN tham gia;
thành lập và duy trì hoạt động của 20.378 câu lạc bộ, tổ hợp tác, hợp tác xã
thanh niên; 1.548 câu lạc bộ khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư; tư vấn, tổ
chức dạy nghề, giới thiệu và giải quyết việc làm cho hơn 2,6 triệu ĐVTN.
Đoàn Thanh niên đã thiết thực hỗ trợ thanh niên tham gia phát triển
kinh tế. Trong đó, tập trung xây dựng và mở rộng các mô hình liên kết, hợp
tác phát triển kinh tế với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với
từng địa phương; chất lượng, hiệu quả kinh tế các mô hình ngày càng cao,


góp phần tạo việc làm và thu nhập tại chỗ cho hàng triệu lao động ở nông
thôn.
Thứ tư, là lực lượng quan trọng trong tham gia xây dựng
đời sống văn hóa ở nông thôn
Xây dựng đời sống văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân
là một trong những tiêu chí không thể thiếu trong xây dựng NTM. Đoàn
thanh niên các cấp đã tổ chức cho ĐVTN tích cực tham gia cuộc vận động
“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”; tham gia tu
sửa, làm đẹp các công trình, di tích lịch sử, văn hóa của địa phương; đi đầu bài

khiếu kiện vượt cấp); “Xã 3 không” (Không vi phạm pháp luật an toàn giao
thông, không tham gia tệ nạn và tội phạm ma túy, không tham gia đánh bạc
dưới mọi hình thức).
Các hoạt động giao lưu, kết nghĩa giữa đoàn thanh niên các địa phương
với các đơn vị lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn được đẩy mạnh,
góp phần tổ chức hiệu quả phong trào “Đoàn kết ba lực lượng”; chú trọng
giáo dục, cảm hóa các đối tượng thanh niên chậm tiến, thanh niên có nguy cơ
vi phạm pháp luật. Nhiều mô hình hoạt động như: Câu lạc bộ Nhịp sống trẻ,
Sức sống trẻ, Thắp sáng niềm tin… được duy trì thường xuyên, có hiệu quả,
đã giúp các đối tượng thanh niên này hòa nhập với cộng đồng và cùng xây
dựng tổ chức Đoàn vững mạnh. Các hoạt động cao điểm về an toàn giao
thông trên địa bàn nông thôn được đẩy mạnh với các hoạt động như: tổ chức
tuyên truyền về an toàn giao thông thông qua hệ thống tờ rơi; các buổi diễn
đàn “Thanh niên với văn hóa giao thông”; xây dựng các “Bến đò ngang an
toàn”, “Đội thanh niên tình nguyện”…
Thứ sáu, là chủ thể trong công tác xây dựng tổ chức Đoàn vững
mạnh toàn diện và tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền đồng
thời thực hiện quy chế dân chủ ở nông thôn.
Trong công tác xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đoàn, các cấp bộ
đoàn triển khai học tập, quán triệt có hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đoàn
các cấp và Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X. Tiếp tục triển khai Nghị
quyết số 02 NQ/TWĐTN về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn,
cuộc vận động “Xây dựng chi đoàn mạnh” và tiến hành đồng bộ nhiều giải


pháp nhằm nâng cao chất lượng chi đoàn, đoàn cơ sở ở nông thôn như: mô
hình 3 chi (chi bộ, chi hội cựu chiến binh và chi đoàn thanh niên), thành
lập các câu lạc bộ “Bí thư chi đoàn trên địa bàn dân cư”, câu lạc bộ
“Thanh niên lao động nhập cư”, mô hình “Chi đoàn nông thôn mới”; từng
bước đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi đoàn trên địa bàn nông