Trường THPT Minh Hà
Ngày soạn:
Tiết: 4 AXIT- BAZƠ VÀ MUỐI (TIẾT 1)
I –MỤC TIÊU BÀI HỌC
1- Kiến thức: HS biết: Khái niệm axit , bazơ theo thuyết Bron-stêt.
Ý nghóa củahằng số phân li axit , hằng số phân li bazơ .Muối là gì và sự điện li của muối.
2- Kó năng : Vận dụng thuyết axit, bazơ của A-rê-ni-ut và Bro-stêt để phân biệt được axit , bazơ
Biết viết phương trình phân li của các axit, bazơ và muối
- Dựa vào hằng số phân li bazơ để tính nồng độ ion H
+
và OH
-
trong dung dòch.
3- Thái độ: Rèn luyện đức tính cẩn thận, nghiêm túc trong nghiên cưú khoa học
II-CHUẨN BỊ : Dụng cụ: Ống nghiệm
-Hoá chất: Các dung dòch: NaOH, HCl, NH
3
, muối kẽm ZnCl
2
hoặc ZnSO
4
. Quỳ tím
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Trực quan - Nêu và giải quyết vấn đề - Đàm thoại
IV-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1- Ổn đònh lớp
2- Kiểm tra bài cũ:
a. Thế nào là chất điện li mạnh, chất điện li yếu. Viết PTĐL của các chất sau H
2
S, Na
2
Viết PT phân li : KOH, Mg(OH)
2
, Bi(OH)
3
,
Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
.
* Cacù axit,bazơ nhiều nấc thì nấc một phân li
hoàn toàn.
HOẠT ĐỘNG 3
I- AXIT VÀ BAZƠ THEO THUYẾT A-RÊ-NI-UT
( Thuyết điện li )
1-Đònh nghóa:
a/ Axít: Là chất khi tan trong nước p li ra cation H
+
VD: HCl
®
H
+
+Cl
-
; H
2
SO
4
®
-
2- Axit nhiều nấc, Bazơ nhiều nấc
a/ Axit nhiều nấc
- Axit một nấc: Là axit mà phân tử chỉ phân li một
nấc ra ion H
+
.
VD: HS
- Axit nhiều nấc:Là axit mà phân tử phân li nhiều nấc
ra ion H
+
VD:HS
b/ Bazơ nhiều nấc
- Bazơ một nấc: Là bazơ mà phân tử chỉ phân li một
nấc ra ion OH
-
.
VD: HS
- Bazơ nhiều nấc:Là bazơ mà phân tử phân li nhiều
nấc ra ion OH
-
VD HS
3-Hiđrôxit lưỡng tính :
Là hidrôxit khi tan trong nước vừa có thể phân li như
Giáo Án 11-NC Nguyễn Việt Khoa
Trường THPT Minh Hà
GV: Làm hoặc mô tả thí nghiệm.
- Cho từ từ dd NaOH vào dd muối Zn
2+
có thể là bazơ
được không tại sao ?
- Vì sao ddNH
3
có tính bazơ điều này được giải
thích bằng thuyết Bronstêt
- GV yêu cầu HS nghiên cứu Thí dụ 2 SGK.
Ion NH
4
+
và OH
-
sinh ra do đâu?
- Dựa vào PTPƯ
+ Chiều thuận vai trò NH
3
, H
2
O
+ Chiều nghòch vai trò NH
4
+
và H
2
O
- Kết luận về H
2
O?
- Xác đònh vai trò các chất trong VDï 1.
* Lưu ý: Chất có thể là phân tử hoặc ion
…
II- KHÁI NIỆM VỀ AXIT – BAZƠ THEO
THUYẾT BRON-STÊT
1. Đònh nghóa
- Axit là chất nhường Proton H
+
- Bazơ là chất nhận Proton
- H
2
O là chất lưỡng tính
- Axit – Bazơ có thể là phân tử hoặc ion
VD SGK
2-Ưu đểm của thuyết Bron – stêt
-Thuyết A-rê-ni-ut chỉ đúng trong trường hợp dung
môi là nước.
-Thuyết Bronstêt tổng quát hơn
V. CỦNG CỐ - HDVN - RÚT KN:
1. Củng cố: - Nhắc lại các nội dung chính của bài
- u cầu HS làm bài tập
1/ Dãy nào gồm các chất có tính axit : a .HSO
4
-
, NH
4
+
, HCO
3
-
; b . NH
4
,CO
3
2-
, b. Na
+
, NH
4
+
, H
3
O
+
c HCO
3
-
, Zn(OH)
2
, H
2
O d H
3
O
+
, S
2-
, Cl
-
2. HDVN: - Làm các bài tập 4, 5, 7, 8 SGK/15. 1,2,3 SBT /6
- Về nhà xem trước bài sau
3. Rút KN:
a. Thế nào là chất điện li mạnh, chất điện li yếu. Viết PTĐL của các chất sau H
2
S, Na
2
S, HClO,
HClO
4
, Mg(OH)
2
, CH
3
COOH ?
b. Cho dd Na
2
CO
3
0,1 M, KCl 0,1M, HClO0,1M. Tính nồng độ mol của các ion trong các dd ?
3. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG 5
Hằng số phân li xảy ra đối với những
axit nào?
HS cho ví dụ và viết PTĐL , viết biểu
thức hằng số phân li của axit yếu.
K
a
phụ thuộâc vào yếu tố nào?
HS nghiên cứu SGK.Viết biểu thức
hằng số phân li bazơ
* Lưu ý: Khi viết biểu thức axit, bazơ
O H
3
O
+
+ CH
3
COO
-
Ka =
3
3
[ ] [ ]
[ ]
H x CH COO
CH COOH
+ -
=
3 3
3
[ ] [ ]
[ ]
H O x CH COO
CH COOH
+ -
Ka là hằng số phân li của axit, phụ thuộc vào bản chất axit
,T
o
. Ka càng nhỏ lực axit càng yếu.
2- Hằng số phân li bazơ
3
3
[ ] [ ]
[ ]
CH COOH x OH
CH COO
-
-
Kb là hằng số phân li của bazơ, phụ thuộc vào bản chất
bazơ ,T
o
. Kb càng nhỏ lực bazơ càng yếu.
IV- MUỐI
1- Đònh nghóa: Muối là hợp chất khi tan trong nước phân li
ra cation kim loại(NH
4
+
) và anion gốc axit
* Phân loại
- Muối trung hoà: Anion gốc axit không còn H có khả năng
phân li ra ion H
+
: NaCl, Na
2
SO
4
.............
- Muối axit: anion gốc axit còn H có khả năng phân li ra
ion H
+
SO
4
, NaCl, KCl,
Na
2
HPO
4
, NaHSO
4
, [Ag(NH
3
)
2
]
2
SO
4
,
[ Cu(NH
3
)
4
]Cl
2
Hầu hết các muối khi tan trong nước phân li hoàn toàn ra
cation kim loại( NH
4
+
) và anion gốc axit ( chất điện li
mạnh).Trừ một số muối là chất điện li yếu HgCl
[Ag(NH
3
)
2
]
+
+ Cl
-
[Ag(NH
3
)
2
]
+
Ag
+
+ 2NH
3
V. CỦNG CỐ - HDVN - RÚT KN:
1. Củng cố: - Nhắc lại các nội dung chính của bài
2. HDVN: - Làm các bài tập 9, 10 SGK/15. 1,2,3 SBT /6
- Về nhà xem trước bài sau
3. Rút KN:
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
Ngày soạn:
1. Ổn đònh lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
Hãy xác đònh các chất sau là axit , bazơ , lưỡng tính, trung tính theo thuyết Bron-stêt
a/ HCl, CH
3
COO
-
, Al(OH)
3
, S
2-
, NH
3
b/ HPO
4
2-
, Na
+
HCO
3
-
, SO
4
2-
, Zn(OH)
2
Bài tập 10a,b SGK
3. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG 1
I- NƯỚC LÀ CHẤT ĐIỆN LI YẾU
1/ Sự điện li của nước:Nước là chất điện li rất yếu
H
2
O H
+
+ OH
-
( Arêniut)
H
2
O + H
2
O H
3
O
+
+ OH
-
( Bron-stêt )
2/Tích số ion của nước
K =
2
[ ] [ ]
[ ]
H x OH
H O
+ -
; K
H
]=[OH
-
]= 10
-7
M
3/ Ý nghóa tích số ion của nước
a- Môi trường axit: là môi trường trong đó
[H
+
]>[OH
-
] hay [H
+
]> 10
-7
M
b- Môi trường kiềm: là môi trường trong đó
[H
+
]<[OH
-
] hay [H
+
]< 10
-7
M
* Kết luận: SGK
V. CỦNG CỐ - HDVN - RÚT KN:
1. Củng cố: - Nhắc lại các nội dung chính của bài
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
Ngày soạn:
Tiết: 7
SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC –pH- CHẤT CHỈ THỊ AXIT- BAZƠ (TIẾT 2)
Giáo Án 11-NC Nguyễn Việt Khoa
Trường THPT Minh Hà
I –MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Tương tự tiết 1
II-CHUẨN BỊ
- DD axit loãng ( HCl , H
2
SO
4
) dd bazơ loãng ( NaOH ), nước cất, PP, giấy đo pH.
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Trực quan - Nêu và giải quyết vấn đề - Đàm thoại
III-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Ổn đònh lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
- Phát biểu các ĐN môi trường axít, trung tính, bazơ theo nồng độ ion H
+
.
3. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ
TRÒ
NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG 5
HS nghiên cứu SGK => khái niệm về
-3
10
-4
10
-5
10
-6
10
-7
10
-8
10
-9
10
-10
10
-11
10
-12
10
-13
10
-14
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
độ axit tăng trung tính độ kiềm tăng
2/ Chất chỉ thò axit bazơ
Là chất có màu biến đổi phụ phuộc vào giá trò pH của dd
VD: quỳ tím, dung dòch phenol phtalein, chất chỉ thò vạn
năng, máy đo pH