CHUYÊN
 ĐỀ
 5
LÝ THUYẾT CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ
ỨNG DỤNG CỦA DOANH NGHIỆP
PGS.TS
 
 Đỗ Phú Trần Tình
[email protected]
1


NỘI DUNG
1.
 Một
 số
 khái
 niệm
2.
 Phân
 tích
 chi
 phí
 trong
 ngắn
 hạn
3.
 Phân
 tích
 chi
 phí


1.
 Một số khái niệm
-­‐‑ Theo quan điểm các nhà kế toán, CPSX
là chi phí kế toán gồm toàn bộ những
khoản chi bằng tiền mà DN dùng để mua
các yếu tố đầu vào, để sử dụng trong QTSX,
được ghi trên sổ sách kế toán.
-­‐‑ Theo quan điểm các nhà kinh tế, CPSX là
chi phí kinh tế = chi phí kế toán + chi phí
cơ hội.
3

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


2.
 Phân tích chi
  phí trong ngắn hạn
Chi
 phí
 trong
ngắn
 hạn

Các
 loại

 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


a.
  Các loại tổng chi
 phí
Ø Chi phí cố định (FC): Là toàn bộ chi phí mà
DN chi ra trong mỗi đơn vị thời gian cho các yếu
tố sản xuất cố định: nhà xưởng, khấu hao máy
móc, chi phí quản lý ....
FC không thay đổi theo sản lượng.
Ø Chi phí phí biến đổi (VC): Là toàn bộ chi phí
mà DN chi ra trong một đơn vị thời gian để mua
các yếu tố sản xuất biến đổi: nguyên vật liệu, thuê
công nhân, ...
VC thay đổi theo sản lượng.
5

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


§ Tổng chi phí (TC): Là toàn bộ chi phí mà DN
chi ra trong một đơn vị thời gian trong quá trình
sản xuất. Bao gồm chi cho các yếu tố sản xuất cố
định và các yếu tố sản xuất biến đổi.

AFC càng giảm khi Q càng tăng
- Chi phí biến đổi trung bình (AVC): là
chi phí biến đổi tính trung bình cho mỗi đơn
vị sản phẩm ở mỗi mức sản lượng.
AVCi = VC / Qi
7

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


- Chi phí trung bình (AC): là chi
phí tính trung bình cho mỗi đơn vị
sản phẩm tương ứng với mỗi mức
sản lượng.
ACi = TC/Qi = AFCi + AVCi

8

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


- Chi phí biên (MC) là chi phí tăng thêm
khi doanh nghiệp sản xuất thêm một đơn vị sản
phẩm.

Q

10

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


Vận dụng
Trong ngắn hạn, việc phân biệt giữa định phí
và biến phí là rất quan trọng.
Khi xem xét mối quan hệ giữa một bên là TC
và AC, TFC và AFC, TCV và AVC, MC…với 1
bên là sản lượng, ta có thể xác định được các
hàm và các đường chi phí. Những hàm này cho
biết mức thay đổi sản lượng sẽ ảnh hưởng đến
chi phí của doanh nghiệp như thế nào ? Đây
chính là mối quan tâm hàng đầu của doanh
nghiệp.
11


• Ví dụ 1: Một DN
  có hàm tổng chi
 phí như sau:
 
TC
 =

 =
 =
 Q2 – 5Q
 +
 100
 
MC
 =
 (TC)’
  =
 =
 3Q2 – 10Q
  +
 100
12

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


Ví dụ 2:
Hàm  tổng  chi  phí  ngắn  hạn  của  một  công  ty  
được  cho  bởi  phương  trình  sau:
TC  =  190  +  53.Q  (Đơn  vị  tính  của  TC  và  Q  
là  10.000).
a. Chi  phí  cố  định
b. Nếu  công  ty  sản  xuất  100.000  SP,  chi  phí  
biến  đổi  trung  bình  ?


3.
  Phân
 tích
  chi
  phí
  trong
 dài
  hạn
v Tổng chi phí dài hạn (LTC): Là chi phí
tối thiểu ở mọi mức sản lượng khi tất cả các
yếu tố sản xuất đều biến đổi.
TC
LTC

TC2
TC1
Q1

Q2

Q

16

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


  phí
  trong
 dài
  hạn
Đường chi
 phí
  trung bình dài hạn
Chi
 phí
LAC
SAC1
SAC2

0

Q1

Q
18

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


3.
  Phân
 tích
  chi

Sản lượng
20

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


4.
 Tính
 kinh
 tế
 và
 phi
 kinh
 tế
 theo
  quy
 mô

-­‐ Tính kinh tế theo quy mô: chi
 
phí trung bình dài hạn giảm khi
tăng sản lượng.
-­‐ Tính phi kinh tế theo quy mô:
chi
 phí trung bình dài hạn tăng khi
tăng sản lượng.
21

 theo
quy mô
0

Q1

Q
22

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN


Với các xí nghiệp, đường chi phí trung bình
có ý nghĩa quan trọng. Xét về phương diện chi
phí, các nhà máy lớn có chi phí trung bình thấp
hơn, ta nói có hiệu quả nhờ quy mô.
Khi chọn nhà máy để xây dựng cần đặc biệt
chú ý đến sự linh động, mềm dẻo của thiết bị
nhà xưởng nếu quy mô sản lượng dự kiến chưa
thật chắc chắn.
Nên chọn thiết bị, nhà xưởng thích nghi và dễ
thay đổi.
23


5.
 Nguyên tắc tối đa hoá lợi nhuận

thì Pr’ = 0 ⇔ (TR - TC)’ = 0 ⇔ TR’ = TC’
MC = MR
25

ThS.
 NGUYỄN
 THANH
 HUYỀN