ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ KHÁNH VÂN

VÊ-NÊ-XU-Ê-LA NHỮNG NĂM
ĐẦU THẾ KỶ XXI VÀ QUAN HỆ
VỚI VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: Quan hệ quốc tế
MÃ SỐ: 60 31 40

Giáo viên hƣớng dẫn: TS. LÊ THẾ QUẾ

Hà Nội - 2010
1


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Vê-nê-xu-ê-la nằm ở khu vực Nam Mỹ (với tổng diện tích hơn 912
nghìn km2 và dân số trên 26 triệu người), có vị trí địa - chính trị quan trọng,
giàu tài nguyên khoáng sản phong phú (dầu khí, than đá, quặng sắt, kim
cương, vàng kẽm), có điều kiện tự nhiên cho trồng trọt và chăn nuôi (rừng
chiếm 39% lãnh thổ). Dầu lửa là ngành kinh tế quan trọng nhất của Vê-nê-xuê-la, đứng thứ 5 trên thế giới về sản xuất và xuất khẩu dầu lửa, chiếm hơn
80% kim ngạch xuất khẩu, đóng góp 1/2 thu ngân sách Chính phủ và 1/3
GDP.
Cách đây 200 năm, dưới sự lãnh đạo của người anh hùng dân tộc Ximôn Bô-li-va, nhân dân Vê-nê-xu-ê-la đã anh dũng đứng lên đấu tranh chống
lại ách đô hộ của Chủ nghĩa thực dân, giành lại tự do cho Tổ quốc, mở ra một
trang sử mới cho đất nước Vê-nê-xu-ê-la nói riêng và các nước Mỹ Latinh nói

trào quần chúng rộng lớn, đoàn kết và ủng hộ Việt Nam. Nhiều nhân vật
trong chính giới hiện nay thuộc thế hệ đã từng tham gia phong trào đó và tiếp
tục giành cho Việt Nam những tình cảm tốt đẹp. Với truyền thống hữu nghị
và đoàn kết vốn có, quan hệ giữa Vê-nê-xu-ê-la và Việt Nam thời gian qua
tiếp tục phát triển tích cực trên tất cả các lĩnh vực: quan hệ chính trị được
tăng cường thông qua trao đổi đoàn gia tăng nhanh ở tất cả các cấp; trao đổi
kinh tế - thương mại tiếp tục tăng trưởng, tuy nhiên còn rất khiêm tốn so với
quan hệ chính trị; hai nước luôn phối hợp và ủng hộ lẫn nhau trong khuôn
khổ đa phương. Việc thúc đẩy phát triển quan hệ các mặt giữa Vê-nê-xu-ê-la
với Việt Nam, nhất là về kinh tế - thương mại và đầu tư là một trong các mục
tiêu đối ngoại của Việt Nam trong thời gian tới. Chính vì vậy, việc nghiên
cứu về Vê-nê-xu-ê-la nhằm thúc đẩy mối quan hệ giữa hai nước là cần thiết

3


vì lợi ích chung của cả hai dân tộc. Để có cơ sở khoa học nhằm góp phần thúc
đẩy và phát triển mạnh hơn nữa quan hệ các mặt giữa hai nước, việc nghiên
cứu, đánh giá tình hình Vê-nê-xu-ê-la và xác định các mặt thuận lợi, hạn chế
trong quan hệ hợp tác song phương và từ đó đề xuất một số gợi ý, kiến nghị
là điều hết sức cần thiết.
Do đó, tác giả đã quyết định chọn đề tài “Vê-nê-xu-ê-la những năm
đầu thế kỷ XXI và quan hệ với Việt Nam” làm đề tài Luận văn tốt nghiệp
của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hướng nghiên cứu về Vê-nê-xu-ê-la những năm đầu thế kỷ XXI và mối
quan hệ với Việt Nam, cho đến nay chưa có một công trình nghiên cứu nào
mang tính hệ thống, kể cả trong nước và ngoài nước. Có chăng chỉ là những
bài viết nghiên cứu đơn lẻ về Mỹ la tinh, về Vê-nê-xu-ê-la, về mối quan hệ
giữa hai nước như: “Học tập kinh nghiệm Việt Nam và các nước Chủ nghĩa

Thông tấn xã Việt Nam với nhan đề “U-gô Cha-vết quân đội hoá xã hội Vênê-xu-ê-la” ngày 23/2/2006.
Như vậy, mặc dù ở ta đã có một số công trình nghiên cứu nhưng chỉ
giới hạn trong việc phân tích một số đặc thù, tiềm năng của khu vực và tập
trung vào một số đối tượng cụ thể chứ chưa có công trình nào nghiên cứu về
Vê-nê-xu-ê-la đầu thế kỷ XXI và mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và
quốc gia này. Vì vậy, cả trong nước và ngoài nước, đề tài“Vê-nê-xu-ê-la
những năm đầu thế kỷ XXI và quan hệ với Việt Nam” là đề tài hoàn toàn
mới không trùng lặp với bất kỳ đề tài nghiên cứu nào từ trước đến nay.
3. Đối tƣợng & phạm vi nghiên cứu

5


+ Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Vê-nê-xu-ê-la đầu thế kỷ XXI và
mối quan hệ của Việt Nam với Vê-nê-xu-ê-la.
+ Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu Vê-nê-xu-ê-la trong những năm đầu
thế kỷ XXI. Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu Vê-nê-xu-ê-la lùi xa thời gian từ
sau chiến tranh thế giới lần thứ hai và mối quan hệ, hợp tác giữa Việt Nam và
Vê-nê-xu-ê-la trong giai đoạn hiện nay.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện các nhiệm vụ đặt ra trong luận văn tác giả luận văn sử
dụng các phương pháp lịch sử, phương pháp nghiên cứu quốc tế, phương
pháp thống kê, tổng hợp các tài liệu thu thập được đồng thời tiến hành trao
đổi, tham khảo ý kiến các chuyên gia về khu vực Mỹ Latinh.
5. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1, luận văn nghiên cứu khái quát về tình hình chính trị, xã hội
của Vê-nê-xu-ê-la từ sau chiến tranh thế giới thứ hai. Đặc biệt tập trung phân
tích nội dung cuộc cách mạng Bô-li-va và Chủ nghĩa xã hội Thế kỷ XXI. Cụ

trị và các chế độ độc tài quân sự thay nhau cầm quyền. Năm 1935, sau khi
nhà độc tài quân sự Hoan Vi -xên-tê Gô -mế t qua đời thì phong trào dân chủ
mới loại bỏ được sự thống trị của quân đội. Năm 1945, chế độ độc tài bị lật
đổ, Hiến pháp mới được thông qua. Đảng hành động dân chủ và Đảng dân
chủ Thiên chúa giáo thay nhau nắm quyền.
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, xã hội Vê-nê-xu-ê-la trở nên vô cùng
đa dạng bởi những dòng người nhập cư từ Nam Âu như I-ta-li-a, Tây Ban
Nha, Bồ Đào Nha, cũng như những nước Mỹ La tinh nghèo hơn đã đến đất
nước này.
Năm 1958, Vê-nê-xu-ê-la đã bắt đầu tổ chức bầu cử tự do, nhưng thực
tế vẫn nằm trong thời kỳ dân chủ Pun-tô Phi-hô kéo dài từ những năm đầu
của thập niên 1960 đến tận năm 1999. Đây là cơ chế dân chủ mang tên Hiệp
định Pun-tô Phi-hô mà nội dung là xác định các luật lệ để các đảng phái chính
trị cùng tồn tại sau khi chấm dứt thời kỳ độc tài quân sự. Bảy chính phủ cầm
quyền trong thời kỳ này đều đã thất bại trong điều hành đất nước, đẩy Vê-nêxu-ê-la vào tình trạng bất ổn về chính trị. Tình trạng vi phạm nhân quyền, bất
bình đẳng xã hội diễn ra phổ biến, tham nhũng cửa quyền, đói nghèo đã đến
mức nghiêm trọng khiến người dân mất tin tưởng vào chính quyền, vào chế
độ dân chủ hiện tại.
Nguyên nhân chính là trong thời kỳ này Vê-nê-xu-ê-la đi theo con
đường “chính sách tự do mới” dành cho thị trường vai trò thống soái mà Mỹ
muốn áp đặt cho Tây bán cầu. Tư tưởng chủ đạo của “chủ nghĩa tự do mới” là
xóa bỏ nhà nước phúc lợi; không can thiệp vào kinh tế tài chính; thị trường
dùng quy luật cung cầu để tự điều chỉnh, sắp xếp sản xuất và tiêu dùng, lao
động và tiền lương, xuất khẩu và nhập khẩu; tư hữu hóa toàn bộ hệ thống nền

8


kinh tế và không cần sản xuất thay thế nhập khẩu. Những “đơn thuốc tự do
mới” nói trên thực chất là thủ đoạn thâm hiểm để chiếm nguồn tài nguyên dầu

(MVR) và là ứng cử viên của Liên minh yêu nước đã trúng cử Tổng thống.
Sau khi lên cầm quyền, (2/1999) Tổng thống đã ra sức củng cố bộ máy nhà
nước, tiến hành cải tổ bộ máy lập pháp, tư pháp và hành pháp, có nhiều biện
pháp cải cách mạnh mẽ về kinh tế và xã hội đẩy mạnh chống nghèo đói, tham
nhũng và được sự ủng hộ mạnh mẽ của dân chúng.
Vê-nê-xu-ê-la theo thể chế cộng hòa, trong Cơ quan hành pháp Tổng
thống là người đứng đầu Nhà nước và Chính phủ. Tổng thống được bầu theo
phổ thông đầu phiếu, nhiệm kỳ 6 năm có thể tái tranh cử hai nhiệm kỳ liên
tiếp. Tổng thống có quyền bổ nhiệm phó tổng thống và quyết định quy mô và
thành phần của nội các và bổ nhiệm các thành viên với sự phê chuẩn của
Quốc hội. Tổng thống có thể đề nghị Quốc hội sửa đổi các điều luật nhưng
Quốc hội cũng có thế phủ quyết đề nghị của Tổng thống nếu đa số phản đối.
Cơ quan lập pháp của Vê-nê-xu-ê-la là Quốc hội. Quốc hội nhất viện
Vê-nê-xu-ê-la gồm 167 ghế, nhiệm kỳ 5 năm, trong đó 3 ghế dành cho người
thổ dân, số còn lại do bầu cử. Trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 04/12/2005,
do các lực lượng chính trị đối lập không tham gia, các đảng của Liên minh
cầm quyền hoặc thân Chính phủ giành được toàn bộ 167 ghế. Các đại biểu có
nhiệm kỳ 5 năm và được bầu lại tối đa thêm 2 nhiệm kỳ nữa.
Cơ quan tư pháp của Vê-nê-xu-ê-la là tối cao là tòa án tối cao có 32
thẩm phán do Quốc hội bổ nhiệm, nhiệm kỳ 12 năm.
Vê-nê-xu-ê-la có nhiều đảng chính trị như: Phong trào Cộng hòa thứ
năm (MVR), Phong trào Tiến lên Chủ nghĩa xã hội (MAS), Đảng Hành động
Dân chủ (AD, thành lập 1936), Đảng Dân chủ Xã hội Thiên chúa giáo

10


(COPEI, 1946), Đảng Công lý Tổ quốc cho tất cả (PPT), Chúng ta có thể
(PODEMOS).) vv..
1.1.2. Về tình hình kinh tế

2

sống trong cảnh nghèo đói , hệ thống an sinh xã hội bị phá sản, nhiều trẻ em
bị bỏ rơi, phải sống trong những đường cống ngầm. Lạm phát lên tới 200%,
thất nghiệp 14%. Chênh lệch giàu nghèo ngày càng tăng.
Xuất phát từ tình hình thực tế của Vê-nê-xu-ê-la trong những năm cuối
thế kỷ XX, tiến hành cải cách thực sự là bước đi mang tính tất yếu. Cải cách
là sự lựa chọn hợp lý nhất để đưa Vê-nê-xu-ê-la thoát khỏi tình hình hiện tại.
Hơn nữa thay đổi tình trạng bất công của xã hội hiện tại, xây dựng một xã hội
dân chủ ấm no, quyền con người được tôn trọng luôn là ước mơ ngàn đời của
những người dân nghèo Vê-nê-xu-ê-la, họ ủng hộ ông Cha-vế t - ứng cử viên
Tổng thống vốn xuất thân từ tầng lớp bình dân và đã từng sống trong những
khu phố nghèo vì ông đã cam kết đem lại một tương lai mới cho họ. Họ coi
ông là niềm hy vọng cuối cùng giúp thoát khỏi tình cảnh nghèo khổ, khốn
cùng. Và khi lên nắm quyền, nhà chính trị yêu nước này đã không làm thất
vọng các cử tri của mình.
1.1.3. Về chính sách đối ngoại
Trong suốt thế kỉ XX, đặc biệt từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, mặc
dù còn có một số tranh chấp lãnh thổ với hai nước láng giềng Cô-lôm-bi-a và
Gu-y-a-na song Vê-nê-xu-ê-la vẫn chủ trương duy trì quan hệ hữu hảo với
hầu khắp các nước Mỹ La tinh cũng như các nước phương Tây.
Sau khi đắc cử tổng thống năm 1998, U-gô Cha-vết đã lãnh đạo đất
nước Vê-nê-xu-ê-la theo đường lối cánh tả với học thuyết của chủ nghĩa Bôli-va và Chủ nghĩa xã hội (CNXH) thế kỷ XXI cho châu Mỹ. Vê-nê-xu-ê-la
thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ. Mối quan hệ ngoại giao với
2

Đỗ Minh Tuấn (2005), Lị ch sử hình thành và phát triển của nhà nước Vê-nê-xu-ê-la độc lâp, tạp chí Châu
Mỹ ngày nay, số 5, tr. 60.

12

các cấp, các hiệp định, hợp đồng, dự án đƣợc nghiên cứu triển khai.

1.2. CUỘC CÁCH MẠNG BÔ-LI-VA VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI THẾ
KỶ XXI
Nhân dịp kỷ niệm 200 năm ngày sinh của vị Anh hùng dân tộc Xi-môn
Bô-li-va (24/7/1783 - 24/9/1983), một nhóm sĩ quan quân đội Vê-nê-xu-ê-la
3

có tinh thần yêu nước và ngưỡng mộ Bô-li-va đã thành lập tổ chức “EB-200”

với mục tiêu đấu tranh nhằm đưa đất nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng trầm
trọng. Lúc đó U-gô Cha-vết Phri-át là một sĩ quan trẻ, đã tham gia và sau đó
nhanh chóng trở thành lãnh tụ của phong trào này. Cuộc đời binh nghiệp của
ông đã kết thúc vào ngày 13/02/1992 khi ông đang là trung tá, lữ đoàn trưởng
lữ đoàn dù mang tên Ni-cô-lát Bri-xê-nhô và đã chỉ huy 300 quân dưới quyền
tiến hành đảo chính quân sự nhằm lật đổ chính quyền đương thời. Cuộc đảo
chính thất bại, Cha-vết bị bắt và cầm tù, nhưng tên tuổi ông trở nên nổi tiếng
trong cả nước. Sau hai năm ở tù, ông được ân xá với điều kiện không được trở
lại quân ngũ. Sau khi ra tù, Cha-vết bắt đầu hoạt động chính trị. Ông vận
động các bạn chiến đấu và một số đảng viên các đảng cánh tả lập ra Phong
trào nền Cộng hòa V thông qua đấu tranh nghị trường để nắm chính quyền,
thực hiện mục tiêu cách mạng theo tinh thần Bô-li-va. Trong cuộc bầu cử
Quốc hội tháng 11-1998, MVR giành được 21,3% phiếu bầu, trở thành đảng
lớn thứ hai của đất nước, chỉ đứng sau Đảng Hành động dân chủ (chiếm
21,7% phiếu bầu). Để đảm bảo cho thắng lợi trong cuộc bầu cử Tổng thống
diễn ra vào ngày 06/12/1998, MVR đã vận động các đảng cánh tả như Đảng
Cộng sản (PCV), Phong trào Tiến lên chủ nghĩa xã hội (MAS), Đảng Tổ quốc
3

Viết tắt cuả 2 từ tiếng Tây Ban Nha Ejército Bolivar-200, có nghĩ a “Quân đội Bô-li-va 200”

Ezequiel Zamora, một vị tướng nổi tiếng của phong trào khởi nghĩ a ở Vê-nê-xu-ê-la đầu thế kỷ XIX và
được nhân dân Vê-nê-xu-ê-la tôn thờ với danh hiệu “Vị tướng của Nhân dân”.
5
Simon Rodriguez Robinson, thầy giáo của Simon Bolivar, được tôn vinh là “Người thầy của nền giáo dục
nhân dân, của tinh thần tự do và bình đẳng”.

15


nạn tham nhũng và nghèo đói; gắn việc thực hiện tư tưởng của Bô-li-va với
trường phái chân chính nhất của Thiên chúa giáo, bởi vì “người xã hội chủ
6

nghĩa đầu tiên trong thời đại chúng ta chính là Chúa Giê-xu” .
Tiếp tục phát triển tư tưởng của Bô-li-va lên một bước cao hơn, Tổng
thống U-gô Cha-vết đã chuyển cuộc “Cách mạng Bô-li-va” thành “Chủ nghĩa
xã hội Thế kỷ XXI” và chủ trương áp dụng mô hình này không chỉ ở Vê-nê7

xu-ê-la mà còn ở tất cả các nước Mỹ Latinh . Về mặt lý luận, Chủ nghĩa xã
hội thế kỷ XXI của Vê-nê-xu-ê-la mới ở trong giai đoạn đầu, chưa trở thành
một học thuyết hoàn chỉnh mang tính khoa học, mà chỉ mới là những đường
nét lớn, những luận điểm có tính chủ đạo cho lý luận và thực tiễn, đề cập đến
tư tưởng và những mục tiêu cần đạt được trong quá trình cải tạo xã hội cũ,
xây dựng xã hội mới. Chính Tổng thống Cha-vết đã đề nghị các học giả, các
nhà nghiên cứu trong nước tiếp tục thảo luận vấn đề này.
Theo Hai-xơ Đi-ơ-tơ-ríc Xtê-phan, nhà tư tưởng và cố vấn chính trị
chủ chốt của Tổng thống U. Cha-vết, mục tiêu chính của cuộc “C ách mạng
Bô-li-va” là : thay vì chuyên chính vô sản, sẽ thực hiện việc xây dựng một
nền dân chủ rộng rãi trong đó mọi người dân , được tập hơ ̣p trong các tổ chức
cộng đồng dân cư, đều được quyền tự do tham gia vào quá trình cải tạo xã

Nha giành độc lập, U-gô Cha-vết còn là người ngưỡng mộ và chịu nhiều ảnh
hưởng của các lãnh tụ cánh tả theo đường lối mác-xít nổi tiếng ở Mỹ Latinh
như Chủ tịch Cu-ba Phi-đen Ca-xtơ-rô, cố Tư lệnh Chê Ghê-va-ra và cố Tổng
thống Chi-lê Xan-va-đo A-gien-đê cũng như tư tưởng nhân đạo của Thiên
chúa giáo. Ông định nghĩa: “Chủ nghĩa xã hội của Thế kỷ XXI phải dựa trên
các nguyên tắc của tình đoàn kết, bác ái, yêu thương, tự do và bình đẳng
nhằm cải tạo một cách triệt để toàn bộ cơ cấu chính trị, kinh tế và xã hội của
đất nước” và ông cho rằng “Chủ nghĩa xã hội Thế kỷ XXI ở Vê-nê-xu-ê-la
còn có nguồn gốc từ Chủ nghĩa Mác và Kinh Thánh”. Tại cuộc gặp gỡ với
các linh mục và giáo chủ Thiên chúa giáo ở Thủ đô Ca-ra-cát (01/2007), Tổng
thống U. Cha-vết nói: “Tôi khuyên các vị hãy đọc Mác, Lê-nin và tìm lại
trong Kinh Thánh để thấy rằng chủ nghĩa xã hội đã có sẵn trong các tác
9

phẩm đó rồi” .

8
9

Socialismo del siglo XXI, La Enciclopedia Libre, 9/2007
Phát biểu của Tổng thống U-gô Cha-vết, 2007

17


Với đường lối chung của cuộc cách mạng Bô-li-va là Nhà nước có
trách nhiệm, vai trò trung tâm, hướng dẫn và đồng hành cùng nhân dân trong
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Quốc sách của Cha-vết là phải xây dựng một mô hình kinh tế mới theo
hướng XHCN. Để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI, Nhà

được thiết lập trên cơ sở các ủy ban ruộng đất, thủy lợi, hội đồng địa phương
và các hình thức tổ chức xã hội hiện có. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tư
nhân nào ký thỏa thuận tín dụng hoặc các hợp đồng với Tổng công ty dầu mỏ
quốc doanh Vê-nê-xu-ê-la cũng phải ký các thỏa thuận thúc đẩy các dự án xã
hội để chia sẻ lợi nhuận với người lao động và đóng góp một phần thu nhập
của họ nhằm giúp đỡ thành lập các doanh nghiệp tập thể.
1.2.2. Các biện pháp của chính phủ nhằm xây dựng Chủ nghĩa xã hội Thế
kỷ XXI
Trong diễn văn tại Lễ nhậm chức, Tổng thống U-gô Cha-vết đã tuyên
bố: “Cách mạng Vê-nê-xu-ê-la đang bước vào một giai đoạn mới với Dự án
quốc gia Xi-môn Bô-li-va 2007 - 2021 hướng tới mục tiêu xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở đất nước này.”
Dự án có 5 nội dung chủ yếu, được xem như 5 động lực của công cuộc
cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Vê-nê-xu-ê-la: 1) Luật quyền hạn đặc biệt; 2)
Cải cách hiến pháp; 3) Giáo dục nhân dân; 4) Cải tổ các cơ quan quyền lực; 5)
Tăng cường quyền lực công xã.
Để những động lực trên được khởi động và phát huy vai trò của nó, nhằm
xây dựng Chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI, cách mạng Vê-nê-xu-ê-la đã và đang
nỗ lực thực hiện một số biện pháp như sau:

19


- Một là tháo dỡ bộ máy nhà nước tư sản bằng biện pháp hiến định. Để
hệ thống quyền lực nhân dân phải được thay thế hệ thống quyền lực nhà
nước tư sản.
Nguyên lý của Chủ nghĩa mác-xít về nhu cầu đập tan bộ máy nhà nước
tư sản vẫn giữ nguyên giá trị thực tiễn đối với cách mạng Vê-nê-xu-ê-la. Bởi
vì cho đến nay, bộ máy nhà nước ở Vê-nê-xu-ê-la, về cơ bản, vẫn là bộ máy
nhà nước tư sản cũ nhưng lại hoạt động trong bối cảnh cách mạng. Chính vì

tại Điều 136 đã xác định: "Nhân dân là chủ nhân của chủ quyền quốc gia và
thực hiện chủ quyền đó một cách trực tiếp bằng chính quyền nhân dân. Chính
quyền này sinh ra từ những nhóm xã hội cơ sở có tổ chức của toàn dân.
Chính quyền nhân dân thực thi quyền lực của mình bằng cách xây dựng
những cộng đồng, công xã và cơ quan tự quản của các đô thị; thành lập các
hội đồng công xã, hội đồng công nhân, hội đồng nông dân, hội đồng sinh viên
và các thiết chế cần thiết khác". Như vậy, đất nước sẽ có hai hệ thống quyền
lực quản lý: một là Hệ thống quyền lực nhân dân hoạt động ở cơ sở; hai là Hệ
thống quyền lực nhà nước từ liên bang đến quận, huyện.
Chính quyền Vê-nê-xu-ê-la chủ trương cải tổ hệ thống phân chia hành
chính quốc gia theo hướng xác lập hệ thống các thành phố, đô thị toàn quốc.
Nghĩa là lấy thành phố, đô thị làm trung tâm cho mỗi đơn vị hành chính mới.
Đây cũng là cơ sở để xây dựng hệ thống quyền lực nhân dân các cấp.
Hệ thống quyền lực nhân dân được tổ chức như sau: trên hết là Đại hội
công dân của Chính quyền nhân dân; Đại hội bầu ra (và có quyền bãi nhiệm)
Chính quyền công xã; Chính quyền hoạt động ở các cấp công xã, cộng đồng
và các không gian khác thuộc một thành phố. Mỗi thành phố được xác định là
một đơn vị hành chính cơ bản, bao gồm lãnh thổ của một quận (huyện). Trong
thành phố, có các công xã, được xác định là các tế bào địa - xã hội; mỗi công

21


xã có các cộng đồng. Mỗi cộng đồng là một hạt nhân địa lý cơ sở không thể
chia nhỏ của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Vê-nê-xu-ê-la.
Mục đích của hệ thống quyền lực nhân dân là bảo đảm cho nhân dân là
chủ nhân tối thượng của quyền lực; nhân dân tham gia trực tiếp vào tổ chức,
quản lý các quá trình kinh tế - xã hội; trực tiếp quyết định sự phát triển của
địa phương và quốc gia.
Để hệ thống quyền lực nhân dân thực sự có vai trò quan trọng trong hệ

biện pháp hiến định.
- Hai là xây dựng các lực lượng vũ trang
Để củng cố quyền lực Nhà nước, một trong những nhiệm vụ nữa mà
cách mạng Vê-nê-xu-ê-la cần khẩn trương thực hiện là củng cố, xây dựng và
phát triển các lực lượng vũ trang.
Mặc dù cuộc cách mạng Bô-li-va giành thắng lợi bằng con đường hòa
bình, nhưng thực tiễn lịch sử đã chứng minh đấu tranh giai cấp, đấu tranh
chính trị: cách mạng cần được trang bị đầy đủ lực lượng vũ trang như công cụ
bạo lực chống lại mọi âm mưu của bạo lực phản cách mạng và chủ nghĩa đế
quốc. Chính vì vậy, Chính phủ Tổng thống Cha-vết đã chủ trương tăng quân
dự bị lên đến 2 triệu người; thành lập lực lượng quân địa phương, vũ trang
toàn dân; biến quân đội thành công cụ chính trị - quân sự của Đảng cầm
quyền. Tổng thống Cha-vết khẳng định mạnh mẽ rằng đây là những giải pháp
tất yếu nhằm phòng chống sự can thiệp của chủ nghĩa đế quốc.
- Ba là thực hiện kế hoạch hóa nền kinh tế, chú trọng chính sách xã
hội.
Chính phủ của Tổng thống Cha-vết cho rằng: Cần phải tiến hành kế
hoạch hoá nền kinh tế trên cơ sở phát huy sức mạnh sự tham gia trực tiếp của
quần chúng. Vấn đề này được xem như vấn đề có tính nguyên tắc của chủ

23


nghĩa xã hội. Có như vậy mới bảo đảm đáp ứng các nhu cầu của nhân dân ở
mọi vùng miền. Thiếu kế hoạch hóa kinh tế thì không thể có chủ nghĩa xã hội
và thiếu dân chủ hóa thì không thể có kế hoạch hóa kinh tế. Việc thực hiện kế
hoạch hóa nền kinh tế quốc gia trên cơ sở phát huy sự tham gia trực tiếp của
quần chúng là một trong những chức năng đặc trưng của mô hình nhà nước
XHCN ở Vê-nê-xu-ê-la .
Để thực hiện kế hoạch hóa nền kinh tế đạt hiệu quả, Điều 112 dự thảo

ngoài. Trưng thu ruộng đất bỏ hoang (có đền bù) của các chủ đồn điền chia
cho nông dân. Đóng cửa một số cơ quan truyền thông tư nhân chống Chính
phủ (Đài truyền hình và phát thanh Vê-nê-xu-ê-la; Kênh truyền hình toàn cầu
và Kênh truyền hình Vê-nê-xu-ê-la).
Trong nội dung của Kế hoạch hóa kinh tế xã hội chủ nghĩa của Vê-nêxu-ê-la đã chú trọng đến vấn đề giảm giờ làm cho người lao động theo chuẩn
mới là: giờ làm việc ban ngày của mỗi lao động không quá 6 giờ/ ngày và
không quá 36 giờ/tuần; giờ làm việc ban đêm của mỗi lao động không quá 6
giờ/ngày và không quá 34 giờ/tuần; so với mức chung hiện nay là 8 giờ/ngày
và 44 giờ/tuần trên phạm vi cả nước. Những người làm việc tự do để tự nuôi
sống mình và nuôi gia đình cũng sẽ được hưởng các quyền của người lao
động như: quyền đóng bảo hiểm xã hội, có lương hưu, trợ cấp, chế độ nghỉ
hè, nghỉ đẻ... Giải quyết vấn đề nhà ở cho những người nghèo...
- Bốn là thành lập Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Vê-nê-xu-ê-la
(PSUV)
Việc nhanh chóng cần phải thành lập Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất
Vê-nê-xu-ê-la như đội tiền phong thống nhất và duy nhất trở thành yêu cầu
sống còn của cách mạng Vê-nê-xu-ê-la.

25