i

TÓM TẮT LUẬN VĂN
NHNT Lào là 1 trong 4 ngân hàng thương mại lớn của CHDCND Lào,
NHNT đã đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của CHDCND
Lào thông qua huy động được lượng vốn lớn, tài trợ cho các hoạt động của
doanh nghiệp và đầu tư, đặc biệt là tài trợ các hoạt động xuất nhập khẩu của Lào.
Tuy nhiên, hoạt động thanh toán của NHNT Lào chưa phát triển; quy
mô thanh toán còn nhỏ; đối tượng, phạm vi còn hạn hẹp; phương thức thanh
toán còn đơn giản, đơn điệu; chất lượng và hiệu quả thanh toán chưa cao. Do
đó, để phát triển hoạt động thanh toán của NHNT Lào đang là nhu cầu bức
xúc của thực tiễn hiện nay, việc nghiên cứu những vấn đề mang tính lý luận,
phân tích đánh giá thực trạng và từ đó để ra các giải pháp nhằm đáp ứng nhu
cầu bức xúc đó, nên đề tài “Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại
NHNT Lào” được chọn làm đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế.
1.1.

Khái quát về NHTM

1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của NHTM
a. Khái niệm: NHTM là một doanh nghiệp đặc biệt kinh doanh về tiền
tệ với hoạt động thường xuyên là huy động vốn, cho vay, chiết khấu, bảo
lãnh, cung cấp các dịch vụ tài chính và các hoạt động khác có liên quan.
NHTM là tổ chức tài chính trung gian cung cấp danh mục các dịch vụ tài
chính đa dạng.
b. Đặc điểm: NHTM là doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh
vực tiền tệ - tín dụng vì mục tiêu lợi nhuận. Các hoạt động của NHTM nhằm
thúc đẩy và lưu chuyển các dòng tiền tệ phục vụ cho việc giao dịch, thanh
toán, phát sinh hàng ngày cho nền kinh tế, đồng thời thông qua các hoạt động
huy động vốn và cho vay. Các NHTM có khả năng tạo tiền từ các nghiệp vụ
kinh doanh của mình thông qua các công cụ lãi suất, tỉ giá.

có khả năng và điều kiện để phát triển các loại hình dịch vụ ngân hàng. Các dịch


iii

vụ ngân hàng cung cấp cho khách hàng bao gồm: Dịch vụ ngân quỹ; Chuyển
tiền; Dịch vụ thanh toán ( thanh toán quốc nội và thanh toán quốc tế); Thu hộ;
Mua – bán hộ.
1.2. Hoạt động thanh toán của NHTM. Có 2 phương thức thanh toán qua
ngân hàng như: Thanh toán bằng tiền mặt và TTKDTM.
TTKDTM là các quá trình tiền tệ thực hiện chức năng phương tiện lưu
thông và phương tiện thanh toán không trực tiếp bằng tiền mặt mà thực hiện
bằng cách trích chuyển trên các tài khoản ở Ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc
bù trừ lẫn nhau giữa những người phải thanh toán và những người thụ hưởng.
TTKDTM chỉ được phát triển và hoàn thiện trong nền kinh tế thị
trường và được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực kinh tế tài chính đối nội cũng
như đối ngoại. Sự phát triển rộng khắp của TTKDTM hiện nay là do yêu cầu
phát triển vượt bậc của nền kinh tế hàng hóa phát triển càng cao, khối lượng
hàng hóa trao đổi trong nước và ngoài nước càng lớn thì cần có những các
hình thức trả tiền thuận tiện, an toàn và tiết kiệm. Hiện nay, có các hình thức
thanh toán qua ngân hàng như sau: các loại séc; Lệnh chi hay ủy nhiệm chi;
Nhờ thu hay ủy nhiệm thu; Thư tín dụng; Thẻ thanh toán; Thanh toán trong
nội bộ ngân hàng; Thanh toán liên ngân hàng; Thanh toán quốc tế
Ngoài những phương thức trên, ngân hàng còn thực hiện các nghiệp
vụ thanh toán khác hoặc thực hiện các nghiệp vụ bảo lãnh thanh toán, chiết
khấu bộ chứng từ thanh toán ...
Trong chiến lược phát triển dịch vụ ngân hàng, phát triển hoạt động
thanh toán là một trong các mục tiêu chiến lược quan trọng được các ngân
hàng đặc biệt quan tâm. Có thể hiểu một cách đơn giản nhất: phát triển
TTKDTM là mở rộng và phát triển các dịch vụ thanh toán qua các kênh thanh

Lào đã có 18 chi nhánh, có 38 sở giao dịch, có 10 đại lý mua bán ngoại tệ và có
205 địa chỉ đặt máy ATM tại các trung tâm kinh tế lớn trong cả nước.


v

* Công tác huy động vốn của NHNT Lào liên tục tăng trưởng. Tốc độ tăng
trưởng nguồn vốn bình quân hàng năm đạt 25-35%/năm. Đến 31-12-2012, tổng
vốn huy động của NHNT Lào đạt trên 13.756 tỷ LAK, tăng 20% so với kế hoạch
năm và tăng 17,17% so với cùng kỳ năm 2011 trong đó nguồn bằng ngoại tệ
chiếm 66,93% trên tổng nguồn vốn. Về cơ cấu vốn, tiền gửi vãng lai và tiền gửi
tiết kiệm không kỳ hạn chiếm 97,88%, tiền gửi có kỳ hạn chiếm 2,11% đã góp
phần làm giảm lãi suất đầu vào, tăng thu nhập cho NHNT Lào và có điều kiện
hỗ trợ cho các doanh nghiệp với lãi suất thấp. Huy động từ dân cư là một ưu thế
nổi trội của NHNT Lào, điều này phản ánh chính sách khách hàng đang đi theo
đúng hướng đi đôi với hoạt động quảng bá các sản phẩm mang tính tiện ích cao
hơn hẳn so với các ngân hàng thương mại khác.
* Công tác sử dụng vốn: Tổng số cho vay nền kinh tế quốc dân tính đến cuối
năm 2012 đạt 7.260 tỷ LAK. Đây là mốc đánh dấu sự phát triển của hoạt động
tín dụng ngân hàng. Bên cạnh đó, các sản phẩm dịch vụ tín dụng của ngân
hàng cũng được phát triển, đối tượng khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa
và nhỏ cũng được ngân hàng quan tâm nhiều hơn... chính là các yếu tố thúc
đẩy hoạt động tín dụng mở rộng và tăng trưởng cao trong năm 2012.
* Cung cấp các dịch vụ tài chính khác như: Thanh toán quốc tế; Kinh doanh
ngoại tệ; Dịch vụ ngân hàng điện tử và phát hành thẻ.
2.2. Thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại NHNT Lào
Tình hình thanh toán chung của ngân hàng diễn ra rất tốt trong 3 năm
qua. Nhìn chung doanh số đều tăng lên theo các năm từ năm 2010 đến năm
2012 tăng 5.279 tỷ LAK cụ thể:
- Tỷ trọng trong thanh toán không dùng tiền mặt có xu hướng tăng

 Các dịch vụ thanh toán của ngân hàng đa dạng và phong phú hơn để
người tham gia thanh toán lựa chọn.
 Thị trường dịch vụ thanh toán trở nên cạnh tranh hơn.


vii

 Ứng dụng công nghệ và đầu tư trang thiết bị hạ tầng cơ sở phục vụ
cho các dịch vụ TTKDTM qua ngân hàng đặc biệt phát triển mạnh kể từ
2010.
Tuy nhiên, đạt được những kết quả đáng kể song hệ thống thanh toán hiện tại
của NHNT Lào vẫn còn những điểm hạn chế nhất định cần phải giải quyết như:
 Các hình thức TTKDTM chưa phong phú, còn tập trung ở một số
hình thức như: UNC, thư tín dụng. Trong khi các hình thức khác chưa được
khai thác hết công dụng và tính năng.
 Phạm vi và đối tượng thanh toán còn hạn hẹp. Số người sử dụng
dịch vụ ngân hàng vẫn chủ yếu là các doanh nghiệp lớn, lao động ở khu vực
có vốn đầu tư nước ngoài, nhân viên công sở có thu nhập cao và ổn định.
 Chất lượng, tiện ích và tính đa dạng về dịch vụ TTKDTM chưa
phong phú. Khả năng đáp ứng nhu cầu của nhiều loại đối tượng sử dụng còn
hạn chế. Các phương tiện TTKDTM chưa đạt được tính tiện ích và phạm vi
thanh toán để có thể thay thế cho tiền mặt. Phương thức giao dịch chủ yếu vẫn
là tiếp xúc trực tiếp và mặt đối mặt.
 Trong thanh toán bù trừ việc lập, xử lý chứng từ vẫn hoàn toàn thủ
công. Việc áp dụng tin học như chuyển file, chuyển giao đĩa mềm chỉ để rút
ngắn thời gian thao tác trong thanh toán bù trừ nhưng cuối cùng khi quyết
toán thanh toán bù trừ vẫn phải giao nhận chứng từ trực tiếp.
 Nền tảng kỹ thuật viễn thông của Lào chưa đồng bộ và thiếu sự
thống nhất trong đầu tư kỹ thuật nên có những hạn chế trong việc áp dụng
công nghệ tiên tiến vào đổi mới nghiệp vụ Ngân hàng.

toàn cho khách hàng và ngân hàng.
* Phát triển các phương tiện thanh toán và sản phẩm dịch vụ hiện đại
- Về thanh toán thẻ, NHNT Lào cần phát triển mạng lưới thanh toán thẻ
và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ.


ix

- Phát triển các dịch vụ Ngân hàng hiện đại. Tổ chức một dây chuyền và
công nghệ giao dịch của mình để tăng cường mạng lưới phục vụ ở tất cả các
chi nhánh, nhất là đáp ứng cho việc mở rộng thanh toán qua Ngân hàng trong
dân cư. Tăng cường phát triển công nghệ Ngân hàng nhằm quản lý chặt chẽ
về nghiệp vụ giao dịch và hạch toán, đồng thời quản lý chặt chẽ số dư tài
khoản tiền gửi của các tổ chức kinh tế và dân cư. Từng bước hiện đại hóa
công nghệ phục vụ thanh toán nhanh chóng, chính xác, an toàn, đơn giản và
thuận tiện.
- Đầu tư trang thiết bị, công nghệ, đòi hỏi cần được chú trọng đầu tư
hơn nữa bằng các nguồn vốn tích lũy của bản thân Ngân hàng và vốn vay.
Bên cạnh đó cần chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào
lĩnh vực thanh toán. Phải có chính sách ưu đãi để thu hút nhân tài, khuyến
khích nhiều chuyên gia làm việc, ứng dụng công nghệ mới để mở rộng hoạt
động TTKDTM trong nền kinh tế.
3.2.3. Phát triển hoàn thiện các hệ thống thanh toán của NHNT Lào
Kết nối mạng thanh toán của hệ thống ngân hàng với mạng thanh toán
quốc gia của NHNN. Việc này sẽ mang lại cho ngân hàng một bước nhảy vọt
trong hoạt động TTKDTM ở Lào. Đồng thời, đầu tư xây dựng hệ thống thanh
toán qua mạng SWIFT bằng đường truyền hiện đại.
3.2.4. Mở rộng phạm vi và đối tượng thanh toán
- NHNT Lào cần tăng cường vận động các siêu thị, nhà hàng, khách
sạn... ký hợp đồng chấp nhận thanh toán bằng séc, thẻ thanh toán.

phạm vi, nâng cao hiệu quả của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng;
Mở rộng thực hiện dự án hiện đại hóa hệ thống thanh toán liên ngân hàng: tổ
chức các trung tâm thanh toán bù trừ theo khu vực, tiến tới chuẩn bị điều kiện
thành lập một trung tâm thanh toán quốc gia; Cần phải phát triển một chương
trình xử lý thanh toán séc liên ngân hàng; Tăng cường tuyên truyền để mở rộng
TTKDTM trong dân cư.