LỜI MỞ ĐẦU
Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam mà còn là nhà
chính trị nhà ngoại giao ,nhà tư tưởng nhà văn hoá kiệt xuất của nhân loại . Tư tưởng
của Người dẫn dắt phong trào cách mạng Việt Nam và đóng góp to lớn vào tiến trình
lịch sử của nhân loại ở thế kỉ XX. Tư tưởng của Người là nền tảng tư tưởng ,là kim chỉ
nam cho hành động của Đảng ,của cách mạng Việt Nam.
Tư tưởng của Hồ Chí minh cũng giống như tư tưởng của nhiều vĩ nhân khác được
hình thành dưới tác động , ảnh hưởng của những điều kiện lịch sử -xã hội nhất định của
dân tộc và thời đại mà nhà tư tưởng đã sống như : điều kiện lịch sử -xã hội Việt Nam
(Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp và là một nước nửa thuộc địa, nửa
phong kiến .Đời sống nhân dân vô cùng khó khăn cực khổ .Từ đó tồn tại hai mâu thuẫn
cơ bản là: mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp .Đây là thời kì tăm tối nhất của dân
tộc Việt Nam) gia đình và quê hương(Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà nho
hiếu học, yêu nước và gần gũi với nhân dân .Nhân cách của Người chịu ảnh hưởng sâu
sắc từ người cha :cụ Nguyễn Sinh Sắc -một nhà nho có lòng yêu nước thương dân sâu
sắc , ý chí kiên cường vượt qua gian khổ khó khăn đặc biệt có tư tưởng thương dân ;quê
hương của Người là Nghệ Tĩnh-một miền quê giàu truyền thống yêu nước chống giặc
ngoại xâm ) bối cảnh thời đại (cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX chủ nghĩa tư bản từ tự do
cạnh tranh chuyển sang giai đoạn độc quyền đế quốc chủ nghĩa lưc lượng sản xuất phát
triển mạnh và mâu thuẫn gay gắt với quan hệ sản xuất dẫn đến các mâu thuẫn về kinh tế
và mâu thuẫn về chính trị.Thời kì này diễn ra lien minh với các nước tư bản với nhau
đàn áp thuộc địa .Cách mạng tháng 10 năm 1917 thành công chấm dứt sự thống trị toàn
cầu của chủ nghĩa tư bản mở ra thời đại mới thời kì quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội ).Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước phát triển mới của chủ nghĩa Mác-Lê
nin, được vận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn giải phóng dân tộc và xây dựng chủ
nghĩa xã hội Việt Nam. Đặc biệt mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp luôn được Người
giải quyết đúng đắn .Người khẳng định phải đi từ giải phóng dân tộc đến giải phóng giai
cấp ;dân tộc không thoát khỏi kiếp ngựa trâu thì ngàn năm giai cấp cũng không được
giải phóng. Từ đó ta thấy tư tưởng biện chứng của Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa
1
vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp là một trong những nhân tố đảm bảo thành công của
nguyện vọng chung là độc lập dân tộc
Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp , độc lập dân tộc với CNXH,chủ
nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế
Giải quyết vấn đề dân tộc trên cơ sở lập trường của giai cấp công nhân
Vấn đề dân tộc là vấn trên hết ,trước hết
Giải phóng dân tộc là tiền đề giải phóng giai cấp
Trong một nước thuộc địa thì lợi ích giai cấp phục tùng lợi ích dân tộc
,có giành được độc lập thì các giai cấp mới được giải phóng.
Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH phản ánh nguyện vọng dân tộc xu thế
phát triển của thời đại phản ánh khát vọng và truyền thống dân tộc
Xây dựng CNXH là điều kiện để bảo vệ và phát huy những thành quả đạt
được trong sự nghiệp giải phóng dân tộc
Thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trong phạm vi
toàn cầu
Độc lập dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập dân tộc khác
Kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế
II- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề giai cấp
Hồ Chí Minh tiếp thu tư tưởng của Mac-Anghen luôn coi trọng vấn đề giai
cấp.Người luôn giải quyết vấn đề giai cấp một cách cẩn thận .Người coi giai cấp là một
bộ phận quan trọng trong quá trình giải phóng dân tộc .phải phối hợp chặt chẽ vấn đề
giai cấp với vấn đề dân tộc . Trong khi đề cao mục tiêu giải phóng dân tộc, Hồ Chí
Minh không bao giờ xa rời mục tiêu giải phóng giai cấp.
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh thì tư tưởng về giai cấp công nhân
trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc là một quan điểm nhất quán, đánh giá
đúng bản chất cách mạng và năng lực lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam. Tùy
từng thời kỳ lịch sử, Người đã phát triển nhận thức của mình về vai trò, vị trí của giai
cấp công nhân một cách đúng đắn, phù hợp với nhiệm vụ cách mạng chung của cả
nước.
3
III- Mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc va vấn đề giai cấp
V.I. Lênin; như một tất yếu lịch sử. Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi là một sự
kiện chính trị đặc biệt quan trọng trong quá trình hoạt động tìm đường cứu nước của
Nguyễn Ái Quốc. Đặc biệt, sau khi đọc ''Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về dân tộc và
thuộc địa” của V.I. Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã thấy rõ hơn con đường đúng đắn mà
cách mạng Việt Nam sẽ trải qua. Người khẳng định: ''Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa
cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế
giới khỏi ách nô lệ''; rằng: ''Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường
nào khác con đường cách mạng vô sản''. Kết luận trên đây của Nguyễn Ái Quốc là sự
khẳng định một hướng đi mới, nguyên tắc chiến lược mới, mục tiêu và giải pháp hoàn
toàn mới, khác về căn bản so với các lãnh tụ của các phong trào yêu nước trước đó ở
Việt Nam; đưa cách mạng giải phóng dân tộc vào quỹ đạo của cách mạng vô sản, tức là
sự nghiệp cách mạng ấy phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo, lấy hệ tư tưởng
của chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng. Vì vậy, con đường phát triển tất yếu của cách
mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng XHCN. Người chỉ rõ: ''Cách
mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành
được thắng lợi hoàn toàn''.
Trong quá trình hoạt động thực tiễn cách mạng, Nguyễn Ái Quốc đã đấu tranh và
chỉ đạo giải quyết mối quan hệ giữa giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp, bền bỉ
chống các quan điểm không đúng về vấn đề dân tộc và thuộc địa, đã phát triển lý luận
về cách mạng giải phóng dân tộc. Ngay từ khi hoạt động trong phong trào công nhân ở
Pháp, Người đã nhận thấy một hố sâu ngăn cách giữa giai cấp công nhân và nhân dân
lao động ''chính quốc'' với giai cấp công nhân và nhân dân lao động thuộc địa. Đó là chủ
nghĩa sô-vanh nước lớn của các dân tộc đi thống trị và chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi đối với
các dân tộc bị thống trị.
Trong Đại hội Tua, thành lập Đảng Cộng sản Pháp (1920), Nguyễn Ái Quốc đã
kêu gọi những người xã hội ủng hộ phong trào giải phóng ở các thuộc địa và lên án phái
nghị viện đi theo đường lối cơ hội của Đệ nhị quốc tế, theo đuổi bọn thực dân phản
5