Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong xã hội có rất nhiều dạng quan hệ giữa người với người. Trong đó
quan hệ giai cấp và quan hệ dân tộc là hai mối quan hệ cơ bản và có tác động
mạnh mẽ và trực tiếp tới bản thân con người nói riêng và của toàn xã hội nói
chung. Mác- Lênin và chủ tịch Hồ Chí Minh đã nghiên cứu vấn đề giai cấp, dân
tộc và mối quan hệ biện chứng giữa chúng với nhau rất chi tiết, khoa học, có hệ
thống và được ứng dụng vào việc xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa. Thực tiễn
cách mạng Việt Nam đã chỉ cho chúng ta thấy rằng, khi nào và ở đâu vấn đề
giai cấp và và vấn đề dân tộc không được kết hợp một cách đúng đắn, quan điểm
giai cấp, vấn đề dân tộc được vận dụng, xử lý một cách cứng nhắc và giáo điều
hoặc bị coi nhẹ thì cách mạng sẽ không chỉ gặp khó khăn mà thậm chí còn bị tổn
thất nặng nề.
Đặc biệt trong điều kiện nước ta hiện nay, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ lịch
sử của dân tộc cũng là thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giai cấp mang tính lịch sử
trong cuộc đấu tranh giai cấp do giai cấp công nhân, trong khối đại đoàn kết
toàn dân mà nòng cốt là liên minh công nhân, nông dân và trí thức do Đảng lãnh
đạo. Vì vậy nghiên cứu vấn đề giai cấp, dân tộc là rất cần thiết.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VẤN ĐỀ DÂN TỘC, GIAI CẤP TRONG TƯ
TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Lý luận vấn đề dân tộc và giai cấp chủ yếu khái quát trên quan điểm chủ
nghĩa Mác- Lênin và lý luận quốc tế cộng sản.
1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về vấn đề giai cấp
Trong tác phẩm “ Sáng kiến vĩ đại”, Lê Nin định nghĩa: “ Người ta gọi là
giai cấp, những tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ
trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ
của họ( thường thường thì những quan hệ này được pháp luật quy định và thừa
chỉ gắn liền với những giai đoạn phát triển của lịch sử nhất định của sản xuất”.
Ví dụ: Trong xã hội công xã nguyên thuỷ: lực lượng sản xuất thấp kém,
công cụ sản xuất chủ yếu bằng đá, gậy gộc dẫn đến năng suất lao động chưa cao,
chưa có sản phẩm dư thừa vì vậy chưa có chế độ người bóc lột người dẫn đến
chưa hình thành giai cấp. Cuối xã hội nguyên thủy xuất hiện công cụ sản xuất
bằng kim loại làm năng suất lao động tăng, lực lượng sản xuất phát triển, dẫn
đến phân công lao động, thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp, tư hữu thay
công hữu, hình thành xã hội giai cấp. Xã hội nô lệ là xã hội có giai cấp đầu tiên
trong lịch sử loài người: giai cấp chủ nô và nô lệ.
Giai cấp được hình thành từ 2 nguồn gốc : Nguồn gốc sâu xa là do sự
phát triển của lực lượng sản xuất ở trình độ nhất định. Nguồn gốc trực tiếp là sự
ra đời của chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất.
Có 2 con đường dẫn tới sự hình thành giai cấp: thứ nhất, những kẻ có chức
có quyền trong thị tộc, bộ lạc dùng quyền uy của mình để chiếm đoạt tư liệu sản
xuất làm của riêng từ đó hình thành giai cấp thống trị. Thứ hai, tù binh bắt được
trong những cuộc chiến tranh bị biến thành nô lệ, còn bao gồm cả những người
nghèo khổ trong thị tộc, bộ lạc bị mất hết tư liệu sản xuất.
2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về vấn đề dân tộc:
Dân tộc là khái niệm chỉ một cộng đồng người ổn định làm thành nhân
dân một nước có lãnh thổ quốc gia, nền kinh tế thống nhất, quốc ngữ chung, có
ý thức về sự thống nhất của mình, gắn bó với nhau bởi những quyền lợi về:
chính trị, kinh tế, truyền thống, văn hoá, truyền thống đấu tranh chung trong suốt
quá trình dựng nước và bảo vệ đất nước. Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-
Lênin, dân tộc là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của lịch sử.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Mác-Ăngghen đã đặt nền móng tư tưởng cho việc giải quyết vấn đề dân tộc
một cách khoa học. Hình thức cộng đồng tiền dân tộc như thị tộc, bộ tộc, bộ lạc.
Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản dẫn đến sự ra đời của các dân tộc tư bản chủ
nghĩa. Chủ nghĩa tư bản bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, các nước đế
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Đảng Cộng sản về vấn đề dân tộc trong thời đại đế quốc chủ nghĩa, và chỉ ra hai
xu hướng khách quan của sự phát triển dân tộc và biểu hiện trong thời đại ngày
nay là :
Xu hướng 1: Những quốc gia, khu vực gồm nhiều cộng đồng dân cư có
nguồn gốc tộc người khác nhau làm ăn, sinh sống đến một thời kỳ nào đó có sự
trưởng thành ý thức dân tộc, sự thức tỉnh về quyền sống của mình, từ đó tách
khỏi nhau thành lập các dân tộc độc lập. Ví dụ: Liên Xô tách thành Liên Bang
Nga và một số nước xã hội chủ nghĩa. Ý nghĩa: Các dân tộc có quyền tự quyết
định vận mệnh của mình như tự do lựa chọn chế độ chính trị, con đường phát
triển của dân tộc mình.
Xu hướng 2: Các dân tộc muốn liên hiệp với nhau dựa trên nguyên tắc bình
đẳng nhằm có sự giao lưu kinh tế và văn hoá trong xã hội tư bản xuất hiện nhu
cầu xóa bỏ hàng rào ngăn cách giữa các dân tộc. Ví dụ: Liên minh châu Âu EU:
sử dụng đồng tiền chung, nhân dân đi lại giữa các nước rất dễ dàng. Ý nghĩa:
Tạo sự tự chủ, phồn vinh do những tinh hoa, những giá trị của những dân tộc
hoà nhập, bổ sung cho nhau. Những giá trị chung hoà quyện đó không xoá nhoà
những đặc thù dân tộc mà ngược lại, nó bảo lưu, giữ gìn, phát huy những tinh
hoa, bản sắc dân tộc.
3. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về mối quan hệ giữa vấn đề
dân tộc và giai cấp
Giai cấp và quan hệ giai cấp có vai trò quyết định tới sự hình thành xu
hướng phát triển, bản chất xã hội của dân tộc, tính chất quan hệ giữa các dân tộc
với nhau.
Giai cấp nào lãnh đạo dân tộc nào thì dân tộc đó mang bản chất của giai
cấp đó.
Ví dụ: Phương thức sản xuất TBCN: giai cấp tư sản phù hợp với phương
thức sản xuất này đã nắm quyền lãnh đạo ở các nước phương Tây, các dân tộc
này mang bản chất của giai cấp tư sản( năng động, thực dụng, coi trọng lợi ích,
có nền kinh tế phát triển nhưng cũng luôn tồn tại những bất ổn về chính trị…)
Lênin đã thực sự “đặt tiền đề cho một thời đại mới, thật sự cách mạng trong các
nước thuộc địa.”
Như vậy, có thể thấy chủ nghĩa Mác- Lênin luôn đề cao vấn đề giai cấp,
cho rằng vấn đề dân tộc lệ thuộc vào vấn đề giai cấp, là một bộ phận của vấn đề
giai cấp. Ngoài ra, chủ nghĩa Mác- Lênin còn khẳng định: ở mỗi giai đoạn lịch
sử nhất định, việc giải quyết nhiệm vụ dân tộc bao giờ cũng thuộc về một giai
cấp tiêu biểu. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin căn cứ và khái quát dựa trên
tình hình châu Âu nên nó hoàn toàn phù hợp với thực tiễn ở đây.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368