Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Quá trình hình thành tư tưởng về vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc của Hồ Chí Minh
đã gắn liền với cuộc đời hoạt động cách mạng của Người ngay từ những năm cuối thế kỉ
XIX, đầu thế kỷ XX. Như mọi người đều thấy rõ, trước khi học thuyết Mac-LeNin du nhập
vào Việt Nam thì các phong trào yêu nước của người Việt Nam chống thực dân Pháp liên
tục nổ ra nhưng đều thất bại chính là do bế tắc về đường lối, mặc dù các bậc lãnh tụ của
phong trào yêu nước ấy đã dành nhiều tâm huyết cho sự nghiệp của mình, nhưng do họ
không nhận thức được xu thế của thời đại, nên không thấy giai cấp trung tâm lúc bấy giờ là
gia cấp công nhân- giai cấp đại biểu cho một phương thức sản xuất mới, một lực lượng tiến
bộ xã hội. Do đó, mục tiêu đi tới phong trào ấy không phản ánh đúng xu thế vận động của
lịch sử và của thời đại, nên không thể đem lại kết quả và triển vọng tốt đẹp cho sự phát triển
của xã hội Việt Nam. Chỉ đến khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành quyết định ra đi tìm
đường cứu nước, giải phóng dân tộc thì sự nghiệp giải phóng dân tộc của chúng ta mới thực
sự đi đến thành công. Trong quá trình đó Người đã được học tập và nghiên cứu ở nước
ngoài, và đã tìm ra hướng đi đúng đắn cho dân tộc mình và đã dẫn dắt cách mạng Việt Nam
đi đến hết thắng lợi này đến thắng lợi khác.
“Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp” là một vấn đề được Người
hết sức quan tâm, nó là một trong những sáng tạo lớn của Hồ Chí Minh trong việc vận dụng
và phát triển chủ nghĩa Mac-Lenin. Nó có tác dụng lớn lao đối với việc tập hợp lực lượng
vào sự nghiệp giải phóng dân tộc ở Việt Nam cũng như ở các nước thuộc địa nói chung.
Chính vì tầm quan trọng của mối quan hệ này nên chúng ta cần tìm hiểu rõ vấn đề để có thể vận
dụng tốt vào việc xây dựng đất nước ta.
SV: Lương Thị Duyên
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
A-MỐI QUAN HỆ GIỮA VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ VẤN ĐỀ GIAI CẤP
Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan hệ rất chặt chẽ với nhau.
Trong một cộng đồng dân tộc bao giờ cũng có nhiều giai cấp và các tầng lớp xã hội
khác nhau cùng chung sống. Lợi ích dân tộc là lợi ích chung của tất cả các giai cấp, các lực
lượng xã hội sống trong cộng đồng ấy. Mỗi một giai đoạn phát triển cụ thể của lịch sử, giai

đấu tranh giai cấp, tạo cơ sở sức mạnh giai cấp
SV: Lương Thị Duyên
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản, Mac –Engels đề cập đến vấn đề dân tộc và vấn
đề giai cấp như sau:
Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở giai đoạn đầu mang tính chất dân tộc, vì phong
trào vô sản là phong trào độc lập của khối đại đa số, mưu lợi ích cho khối đại đa số. Vì vậy,
cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản, không phải là cuộc đấu tranh
dân tộc, nhưng lúc đầu mang hình thức dân tộc. Như vậy, Mac-Engels đã thấy được mối
quan hệ gắn bó giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp. Hai ông không xem nhẹ vấn đề dân
tộc. Tuy nhiên, hai ông không đi sâu giải quyết vấn đề dân tộc vì:
- Tại các nước này, mâu thuẫn cơ bản của xã hội là mâu thuẫn giữa hai giai cấp đối kháng:
tư sản và vô sản.
- Về cơ bản, ở châu Âu, vấn đề dân tộc đã được giải quyết trong cách mạng tư sản.
- Vào thời của Mac, hệ thống thuộc địa đã có, nhưng các cuộc đấu tranh giành độc lập chưa
phát triển mạnh.
Do vậy, trong sự nghiệp giải phóng hai ông nhấn mạnh đến giải phóng giai cấp công nhân.
Mac-Engels viết: "Hãy xóa bỏ tình trạng người bóc lột người thì tình trạng dân tộc này bóc
lột dân tộc khác sẽ được xóa bỏ" và: "Khi mà sự đối kháng giữa các giai cấp trong nội bộ
dân tộc không còn nữa thì sự thù địch giữa các dân tộc cũng đồng thời mất theo". Như vậy
theo Mac-Engels, để giải quyết sự đối kháng dân tộc, trước hết phải giải quyết sự đối kháng
giai cấp, giải phóng giai cấp là nhiệm vụ trung tâm, là điều kiện
để giải phóng dân tộc. Lenin từng nhận xét, đối với Marx so với vấn đề giai cấp vô sản thì
vấn đề dân tộc chỉ là vấn đề thứ yếu thôi.
II- LÊNIN
Đến thời Lenin, khi chủ nghĩa đế quốc trở thành hệ thống thế giới, cách mạng giải
phóng dân tộc trở thành một bộ phận của cách mạng vô sản, Lenin mới có cơ sở thực tiễn để
phát triển vấn đề dân tộc thuộc địa thành một hệ thống lý luận. Lenin cho rằng cuộc đấu
tranh của giai cấp vô sản chính quốc sẽ không giành được thắng lợi, nếu nó không liên minh

mặt cấu trúc kinh tế không giống như xã hội phương Tây thời trung cổ, cũng như thời cận
đại, và đấu tranh giai cấp ở đó không quyết liệt như ở đây…".
Đối với Việt Nam, Hồ Chí Minh cho rằng Việt Nam là một nước thuộc địa nửa phong
kiến, mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc và tay sai nổi trội hơn mâu
thuẫn giữa giai cấp nông dân với địa chủ phong kiến, giữa tư sản với vô sản. Do đó, không
phải giải quyết vấn đề giai cấp rồi mới giải quyết vấn đề dân tộc như ở phương Tây. Ngược
lại chỉ có thể giải quyết vấn đề dân tộc mới giải phóng được giai cấp. Quyền lợi dân tộc và
giai cấp là thống nhất, quyền lợi dân tộc không còn, thì quyền lợi mỗi giai cấp, mỗi bộ phận
trong dân tộc cũng không thể thực hiện được. Quan điểm này sau này thể hiện rõ ở Nghị
quyết Hội nghị Trung ương VIII, năm 1941 do Người chủ trì: "Trong lúc này quyền lợi của
bộ phận giai cấp phải đặt dưới sự tồn vong sinh tử của quốc gia dân tộc. Trong lúc này nếu
không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được tự do độc lập cho toàn dân
tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ
phận giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được."
II- TƯ TƯỞNG BIỆN CHỨNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA
VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ VẤN ĐỀ GIAI CẤP LÀ MỘT TRONG NHỮNG NHÂN TỐ
ĐẢM BẢO THÀNH CÔNG CHO CÁCH MẠNG VIỆT NAM, MỘT TRONG
NHỮNG ĐÓNG GÓP XUẤT SẮC CỦA NGƯỜI VÀO KHO TÀNG LÝ LUẬN CÁCH
MẠNG CỦA CHỦ NGHĨA MAC-LENIN
Hồ Chí Minh đi tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác Lenin, xác định con
đường giải phóng dân tộc mình theo cách mạng vô sản tức là Người đã tiếp thu lý luận về
giai cấp và đấu tranh giai cấp của chủ nghĩa Mác Lenin, thấy rõ mối quan hệ giữa dân tộc và
giai cấp, giữa cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản. Nhưng xuất phát từ thực
SV: Lương Thị Duyên
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tiễn dân tộc thuộc địa, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển những quan điểm
của chủ nghĩa Mác Lenin về vấn đề dân tộc.
Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp, nhưng đồng thời đặt
vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc. Giải phóng vấn đề

quyết và chân thành những sai lầm, khuyết điểm của các Đảng Cộng sản chính quốc. Các
Đảng Cộng sản này, tuy thừa nhận 21 điều kiện của Quốc tế cộng sản, trong đó Điều 8 quy
định các Đảng Cộng sản ở chính quốc phải ủng hộ và hoạt động một cách thiết thực giúp đỡ
phong trào giải phóng dân tộc, nhưng trên thực tế hoạt động rất ít, do không nhận thức đúng
tầm quan trọng của vấn đề thuộc địa.
SV: Lương Thị Duyên
5