LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan rằng: Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng
tôi. Các số liệu, kết quả đƣợc nêu ra trong luận văn hoàn toàn trung thực và chƣa
từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác trƣớc đó.
Đồng thời, tác giả cũng xin cam đoan rằng: Các thông tin đƣợc trích dẫn
trong luận văn đều đƣợc chỉ rõ về xuất xứ, nguồn gốc và đảm bảo tính trung thực,
chính xác.
Hải phòng, ngày 10 tháng 09 năm 2015
Tác giả luận văn

KS. Đỗ Thành Phố

i


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài “Nghiên cứu xây dựng bô ̣ bài tâ ̣p huấ n luyêṇ
thực hành cho sinh viên thực tâ ̣p tố t nghiêp̣ trên phòng mô phỏng NTPro 5000
của khoa Hàng hải” tác giả đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy giáo,
cán bộ đồng nghiệp và gia đình cùng với sự tìm tòi tài liệu, vận dụng những kiến
thức đã học trong nhà trƣờng, đến nay luận văn tốt nghiệp của tác giả đã đƣợc hoàn
thành.
Tác giả xin chân thành cảm ơn đến các cán bộ, giảng viên của Viện Đào tạo
sau đại học, Khoa Hàng hải, các Phòng, Ban chức năng của Nhà trƣờng đã tạo điều
kiện giúp tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành đề tài luận
văn.
Tác giả xin đƣợc bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến thầy PGS, TS. Nguyễn Viết
Thành đã giành sự tận tình quan tâm tới tác giả trong quá trình học tập và thực hiện
đề tài luận văn.
Tuy rằng bản thân đã giành thời gian và đã cố gắng hết sức trong quá trình

1.2.3 Trạm chỉ huy Conning Display ............................................................... 10
1.2.4 Máy lái ..................................................................................................... 11
1.2.5 Màn hình IBID ......................................................................................... 11
1.2.6 Hệ thống hiển thị hải đồ điện từ Ecdis .................................................... 11
1.2.7 Các trang thiết bị nghi khí hàng hải khác và bàn thao tác hải đồ ............ 11
CHƢƠNG 2: YÊU CẦU CỦA IMO ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HUẤN LUYỆN...12
iii


2.1 Các tiêu chuẩn quản lí việc sử dụng mô phỏng .......................................... 12
2.1.1 Các tiêu chuẩn thực hiện chung đối với mô phỏng dùng cho huấn luyện
………………… ............................................................................................... 12
2.1.2 Các tiêu chuẩn thực hiện chung đối với mô phỏng dùng để đánh giá năng
lực …………………………………………………………………………13
2.1.3 Các điều khoản khác ................................................................................ 14
2.2 Thực tế hệ thống mô phỏng huấn luyện của trƣờng ĐHHHVN ................. 16
2.2.1 Tàu chủ ..................................................................................................... 16
2.2.2 Tàu mục tiêu ............................................................................................. 26
2.2.3 Khu vực mô phỏng ................................................................................... 31
2.3 Đội ngũ cán bộ giảng dạy và phƣơng pháp huấn luyện mô phỏng............. 33
2.3.1 Đội ngũ giảng dạy .................................................................................... 33
2.3.2 Phƣơng pháp huấn luyện mô phỏng......................................................... 33
2.4 Các kĩ thuật cơ bản có thể huấn luyện bằng hệ thống mô phỏng ............... 35
CHƢƠNG 3 XÂY DỰNG CÁC BỘ BÀI TẬP HUẤN LUYÊN TRÊN HỆ
THỐNG MÔ PHỎNG .......................................................................................... 37
3.1 Đối tƣợng của công tác huấn luyện ............................................................................ 37
3.2 Hƣớng dẫn chung ........................................................................................ 37
3.2.1 Cảnh giới.................................................................................................. 37
3.2.2 Xác định vị trí tàu .................................................................................... 38
3.2.3 Điều động tàu ........................................................................................... 39

Radar

RAdio Detection and Ranging

ARPA

Electronic Chart Display and
Information System
Automatic radar plotting aid

LNG

Liquefied Natural Gas

VLCC

Very large crude carriers

STCW

Standards of Training, Certification
and Watchkeeping for Seafarers

IMO

International Maritime Organization

NTPro5000

Navigation tranning professional


Tên bảng

Trang

2.1

Bảng 09 tàu chủ

16

2.2

Pilot card tàu Bulk carier

17

2.3

Pilot card tàu Panamax

18

2.4

Pilot card tàu Car carier

19

2.5


Pilot card tàu VLCC

25

2.11

Bảng tàu mục tiêu

26

3.1

Điều kiện ban đầu bài tập 1

50

vii


3.2

Bảng đánh giá thực hành dẫn tàu đi theo đƣờng
đi đã định

52

3.3

Điều kiện ban đầu bài tập 2


Bảng đánh giá thực hành điều động cứu ngƣời
rơi xuống nƣớc

62

viii


DANH MỤC CÁC HÌNH

Số hình

Tên hình

Trang

1.1

Sơ đồ hệ thống mô phỏng khoa Hàng hải

4

1.2

Phòng huấn luyện viên

5

1.3


Radar Furuno

41

3.3

Radar Nuleus

41

3.4

Mặt máy chỉ huy conning display

43

3.5

Mặt máy chỉ huy conning display thẻ máy lái

44

3.6

Hình ảnh hệ thống máy liên lạc VHF

45

ix

thực tế mà nó còn có thể mô phỏng các tình huống cần thiết phục vụ cho công tác
huấn luyện mà trong thực tế huấn luyện trên tàu thực tập chƣa chắc có thể gặp
đƣợc.
Chính vì vậy mà việc xây dựng, hoàn thiện, bổ sung cho chƣơng trình huấn
luyện trên hệ thống mô phỏng buồng lái, của KHH trƣờng ĐHHVN là một việc
làm mang tính cấp bách và cần thiết.
2.Mục đính của đề tài
Dựa trên cơ sở là các kỹ thuật yêu cầu đối với sỹ quan ngành boong mức
trách nhiệm vận hành và quản lý đƣợc qui định trong Công ƣớc quốc tế STCW-78
sƣ̉a đổ i 2010, đề tài tập trung đi vào nghiên cứu xây dựng bộ bài tập thực hành dẫn
tàu trong một số tình huống cụ thể. Sau khi đƣợc thực hành với những bài tập này
và qua hƣớng dẫn của các huấn luyện viên, các giảng viên có thể phát triển đƣợc
một số kỹ thuật đáp ứng đƣợc các tiêu chuẩn về năng lực của quốc tế.

1


3.Phương pháp nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
Đề tài đi vào phân tích các yêu cầu của Công ƣớc quốc tế STCW-78 sƣ̉a
đổ i 2010 đối với năng lực của sỹ quan ngành boong mức trách nhiệm vận hành và
quản lý, cũng nhƣ các yêu cầu đối với công tác huấn luyện bằng các hệ thống mô
phỏng đồng thời tham khảo các tài liệu về huấn luyện bằng các hệ thống mô phỏng
hàng hải, tham khảo chƣơng trình huấn luyện của một số trung tâm giảng dạy ở
Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Philipine. Từ kết quả thu đƣợc tổng kết các kỹ thuật cần
huấn luyện bằng mô phỏng cho học viên và xây dựng nên bộ bài tập để huấn luyện
đa số các kỹ thuật đó trong phạm vi hạn chế của trang thiết bị mô phỏng của KHH
trƣờng ĐHHVN.
4.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Khi đề tài hoàn thành và đƣợc thông qua, nó sẽ bổ sung và hoàn thiện hệ bài tập
huấn luyện trên mô phỏng buồng lái, của KHH trƣờng ĐHHHVN. Đề tài sẽ góp

- Xây dựng nên các bộ bài tập huấn luyện với các tình huống để huấn luyện các kỹ
thuật đó cùng với các hƣớng dẫn và các bảng đánh giá chi tiết, cụ thể và áp dụng
phƣơng pháp huấn luyện phù hợp.
Sau khi xây dựng xong các bài tập phải đƣợc kiểm tra đánh giá tính hiệu
quả của các bài tập đó qua thực tế huấn luyện. Nếu kết quả chƣa đạt yêu cầu thì
cần thiết phải sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Cuối cùng lập nên bộ bài tập hoàn
chỉnh dùng cho công tác huấn luyện sinh viên, thuyền viên.
3


1.1 Giới thiêụ về hê ̣thống mô phỏng NTPro5000 KHH
Đƣợc thành lập vào năm 1990 bởi mô ̣t nhóm nhƣ̃ng ngƣời đi biể n và ki ̃ sƣ ,
trải qua hơn 2 thâ ̣p kỷ phát triể n , Transas đã trở thành mô ̣t trong nhƣ̃ng công ty
hàng đầu thế giới về các giải pháp công nghệ cao hiện đại cho các lĩnh vực Giao
thông, dầ u khi,́ an toàn ƣ́ng phó khẩ n cấ p, quố c phòng và giáo dục.
Là một công ty với hơn 100 năm kinh nghiê ̣m , các sản phẩm mô phỏng của
Transas đã có mă ̣t ở hơn 100 quố c gia trên thế giới đề u đƣơ ̣c đánh giá cao và đƣơ ̣c
cấ p chƣ́ng chỉ bởi các hañ g đăng kiể m lớn trên thế giới.
Tính đến thời điểm này , sản phẩm mà hãng Transas lắp đặt tại Bộ môn : Mô
Phỏng Hàng Hải, KHH, Trƣờng ĐHHHVN là phiên bản mới và hiê ̣n đa ̣i nhấ t

.

Hiê ̣n nay, ở Việt Nam cũng đã có nhiều Trƣờng đại học , Trung tâm đào ta ̣o , huấn
luyê ̣n thuyề n viên trang bi ̣hê ̣ thố ng mô phỏng nhƣ : Trung tâm Thuyề n viên của
Trƣờng ĐHHHVN, đại học giao thông vận tải Hồ Chí Minh, trung tâm huấ n luyê ̣n
thuyề n viên Vosco…Tuy nhiên, hê ̣ thố ng mô phỏng trang bi ̣ta ̣i Bô ̣ môn Mô Ph ỏng
Hàng Hải đƣơ ̣c các chuyên gia hañ g Transas đánh giá là hiê ̣n đa ̣i nhấ t ở Viê ̣t Nam ,
đáp ƣ́ng đầ y đủ điề u kiê ̣n đào ta ̣o , huấ n luyê ̣n ho ̣c viên , thuyề n viên chấ t lƣơ ̣ng
cao.

- Lái tàu;

5


- Điề u đô ̣ng tàu ra vào cầ u , neo tàu , điề u đô ̣ng tàu trong luồ ng la ̣ch he ̣p , điề u đô ̣ng
tàu trong điều kiện tầm nhìn xa hạn chế, hành hải ban ngày và ban đêm…
- Thao tác đồ giải tránh va Radar/Arpa;
- Thao tác với màn hin
̀ h Conning Display;
- Thao tác với hê ̣ thố ng GMDSS;
- Thao tác với hê ̣ thố ng thông tin và hiể n thi ̣hải đồ điê ̣n tƣ̉ ECDIS;
- Thao tác với mô ̣t số thiế t bi ̣nghi khí hàng hải khác nhƣ

: GPS, ECHO

SOUNDER, LOG SPEED, U-AIS, VDR,…
- Các tình huống đặc biệt nhƣ tàu lai kéo , lai đẩ y , tìm kiếm cứu nạn , xác định bán
kính vòng quay trở, xác định tốc độ, MOB…
Trang bi ̣
- Hê ̣ thố ng thông tin liên la ̣c GMDSS;
- 02 Radar/Arpar;
- 01 trạm Conning display;
- 01 màn hin
̀ h IBID;
- 01 màn hình Bearing;
-01 hê ̣ thố ng thông tin và hiể n thi ̣hải đồ điê ̣n tƣ̉ ECDIS (Navi Sailor 4000);
- Các trang thiết bị nghi khí Hàng hải khác và bàn thao tác hải đồ;

Hình 1.3 Hình ảnh mô phỏng buồ ng lái chính


7


Hình 1.4 Hình ảnh phòng học class room

8


1.2. Hê ̣thố ng trang thiết bị trong phòng mô phỏng
1.2.1 Hê ̣thố ng thông tin liên la ̣c

Hình 1.5 Hê ̣ thố ng thông tin liên la ̣c
1.2.2 Radar/Arpar;
a. Phần mềm máy tính trang bị
03 loại Radar hàng hải với ARPA:
Với cả 02 loại băng X và băng S
Đƣờng bờ đƣợc thể hiện đầy đủ
Mục tiêu phản xạ phù hợp
Racon và SART
Nhiễu do tình trạng thời tiết(sóng, mƣa)
b. Những chức năng đƣợc mô phỏng
Dải sóng (short, medium, long)
Điều khiển khuếch đại
Khử nhiễu biển
Khử nhiễu mƣa
Chế độ chuyển động thật và chế độ chuyển động tƣơng đối
9





• Tay chuông truyền lệnh
1.2.4 Máy lái
Vô-lăng lái
Bảng điều khiển lái tự động, lái cần
Bảng điều khiển hệ động lực lái tàu
Đồng hồ chỉ báo góc chân vịt
Bảng điều khiển chân vịt mũi
Hệ thống điều khiển máy và chỉ báo
Chỉ báo vòng tua chân vịt RPM và bƣớc chân vịt Pitch
1.2.5 Màn hình IBID
1.2.6 Hê ̣thố ng hiể n thi ha
̣ ̉ i đồ điêṇ tử ECDIS (Navi Sailor 4000)
1.2.7 Các trang thiết bị nghi khí Hàng hải khác và bàn thao tác hải đồ;

11


Chương 2: Yêu cầu của IMO đối với công tác huấn luyện
Xuất phát từ đối tƣợng dự định huấn luyện là các sinh viên thực tập tốt
nghiệp nên phạm vi đề tài chỉ tìm hiểu các kỹ thuật họ phải có theo yêu cầu của
IMO.
Để tìm hiểu các yêu cầu của IMO đối với công tác huấn luyện chúng ta hãy
tìm hiểu các yêu cầu đƣợc nêu trong Công ƣớc quốc tế STCW-78 sƣ̉a đổ i 2010 đối
với các tiêu chuẩn quản lý việc sử dụng mô phỏng và các qui định về năng lực tối
thiểu cho sỹ quan boong trực ca biển, thuyền trƣởng và đại phó trên tàu 500 tấn
đăng ký toàn phần hoặc lớn hơn.
2.1. Các tiêu chuẩn quản lý việc sử dụng mô phỏng:
Các tiêu chuẩn này đƣợc qui định trong mục A/I-12 của Công ƣớc quốc tế STCW78, bao gồm 2 phần: [2, tr 92-97]

đánh giá.
Cung cấp sự phân cách mà qua đó học viên có thể tƣơng tác với thiết bị và môi
trƣờng đƣợc mô phỏng.
Cung cấp môi trƣờng hoạt động đƣợc điều khiển có thể tạo ra sự thay đổi điều
kiện bao gồm cả tình huống khẩn cấp, gây nguy hiểm hoặc bất thƣờng liên
quan đến đối tƣợng đánh giá.
Cho phép đánh giá điều hành, kiểm tra và ghi chép các bài tập cho kết quả đánh
giá thực hành của học viên.
Các tiêu chuẩn thực thi bổ xung
Ngoài ra để đáp ứng các yêu cầu cơ bản đề ra ở đoạn 1 và 2, các thiết bị mô phỏng
áp dụng ở mục này phải thoả mãn các tiêu chuẩn thực hiện cho dƣới đây theo các
loại riêng của chúng.
Mô phỏng thiết bị thao tác Radar
Thiết bị mô phỏng Radar có khả năng mô phỏng mọi khả năng hoạt động của thiết
bị Radar hàng hải mà nó phải thoả mãn tất cả các tiêu chuẩn đƣợc Tổ chức * thông
qua và các phƣơng tiện phối hợp để:
Hoạt động cả 2 chế độ chuyển động tƣơng đối ổn định và chế độ chuyển động
thật ổn đinh cho các lúc tàu chạy và cả lúc tàu đậu.

13


Tạo mô hình thời tiết, dòng thuỷ triều, dòng chảy, vùng tối, các tính hiệu giả
và các tín hiệu lan truyền khác cũng nhƣ đƣờng bờ, các phao dẫn đƣờng và phát
báo Radar tìm cứu.
Hình thành sự phối hợp hoàn cảnh, tình huống thao tác ít nhất 2 tàu chủ theo
thời gian thật với khả năng thay đổi hƣớng và tốc độ tàu chủ kể cả các tham số
ít nhất cho 20 tàu mục tiêu và các phƣơng tiện thông tin liên lạc thích hợp.
Mô phỏng thiết bị thao tác Radar tự động (ARPA)
Thiết bị mô phỏng ARPA có thể mô phỏng mọi khả năng hoạt động của ARPA nó

Các học viên phải đƣợc tóm tắt có ấn tƣợng để đảm bảo rằng các mục tiêu huấn
luyện đã đƣợc đề cập và các kỹ năng thao tác đã đƣợc thể hiện theo đúng tiêu
chuẩn thừa nhận.
Sử dụng sự đánh giá tƣơng đƣơng trong lúc tổng kết để động viên, và;
Bài tập mô phỏng đƣợc thiết kế và thử nghiệm sao cho đảm bảo phù hợp với
các mục tiêu huấn luyện qui định.
Các thủ tục đánh giá
Ở những nơi mô phỏng đƣợc sử dụng nhằm đánh giá khả năng của học viên để thể
hiện trình độ năng lực thì ngƣời đánh giá phải đảm bảo rằng:
Tiêu chuẩn thực hiện đƣợc phân biệt rõ ràng và dứt khoát, đồng thời phải có
hiệu lực và sẵn có cho học viên.
Tiêu chuẩn đánh giá đƣợc thiết lập phải rõ ràng và dứt khoát để đảm bảo độ tin
cậy và tính nhất quán trong việc đánh giá và để tối ƣu hoá việc xác định đối
tƣợng, sao cho tính phán quyết ở mức tối thiểu.
Các học viên đƣợc tóm tắt nhiệm vụ và /hoặc kỹ năng đƣợc đánh giá một cách
rõ ràng đồng thời tóm tắt các tiêu chuẩn thực hiện và các nhiệm vụ đƣợc xác
định theo năng lực của họ.
Đánh giá việc thực hiện theo các thủ tục hoạt động bình thƣờng và bất cứ quan
hệ lẫn nhau của học viên trên mô phỏng hoặc nhóm điều hành mô phỏng.
Phƣơng pháp ghi điểm hoặc xếp hạng để đánh giá việc thực hiện đƣợc ghi chú
cho tới khi chúng có giá trị thực sự.
Tiêu chuẩn cơ bản là: học viên thể hiện khả năng thực hiện một nhiệm vụ an
toàn và có hiệu quả đƣợc sự hài lòng của đánh giá viên.
15