MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU

2

1. Lý do chọn đề tài

2

2. Mục đích nghiên cứu

2

3. Đối tượng nghiên cứu

2

4. Phương pháp nghiên cứu

2

II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

4

1. Cơ sở lí luận

4

2. Thực trạng


Phương pháp 2: Học sinh tự đặt câu hỏi, tự trả lời

9

Phương pháp 3: Giáo viên đặt câu hỏi cho 1 nhóm học sinh trả lời

10

Phương pháp 4: Cả lớp cùng tham gia kiểm tra bài cũ

11

3.2.2. Đối với tiết học thực hành trên máy tính

13

Phương pháp giáo viên và học sinh cùng tham gia kiểm tra bài cũ

14

4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

15

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

17

1. Kết luận


sinh lại quên. Tình trạng không học bài cũ thường xuyên diễn ra khiến học sinh bị
ì lại, lãng quên kiến thức dẫn đến kết quả kiểm tra (1 tiết, học kỳ,...) bị thấp.
Từ những lí do trên, tôi đã trăn trở để tìm ra phương pháp kiểm tra bài cũ
mới giúp tạo hứng thú học tập cho học sinh, để góp phần thay đổi phương pháp
học và mang lại nhiều hiệu quả trong học tập nói chung và bộ môn Tin học nói
riêng.
Sau một năm nghiên cứu và triển khai có hiệu quả tôi xin trình bày SKKN:
"Đổi mới phương pháp kiểm tra bài cũ để tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong môn Tin học THPT” để giúp các em chủ động hơn trong học tập, tích luỹ
kiến thức, kỹ năng đồng thời tạo không khí sinh động trong các giờ học.
2. Mục đích nghiên cứu
Đưa ra 1 số phương pháp trong việc kiểm tra bài cũ để tạo hứng thú học tập
cho học sinh và nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Tin học.
3. Đối tượng nghiên cứu
Sáng kiến kinh nghiệm có đối tượng nghiên cứu là học sinh các lớp: 11A4,
11A5, 10A5, 10A6 Trường THPT Đặng Thai Mai.
4. Phương pháp nghiên cứu
2


Để trình bày sáng kiến kinh nghiệm này, tôi đã sử dụng phối kết hợp nhiều
phương pháp như: nghiên cứu tài liệu, thuyết trình, quan sát, thực nghiệm so sánh,
phân tích kết quả thực nghiệm, … phù hợp với môn học thuộc lĩnh vực Tin học.

3


II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1. Cơ sở lý luận
Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tin học

năm 2010 chủ tịch tỉnh Thanh hóa có quyết định chuyển đổi trường THPT Đặng
Thai Mai sang hình thức công lập nhưng chất lượng đầu vào của học sinh vẫn còn
thấp so với các trường trong Huyện.
Trong những năm gần đây nhà trường cũng đã có nhiều thành tích nổi bật
như: Năm học 2013 - 2014 được UBND Tỉnh Thanh Hóa tặng bằng khen - QĐ số
3645/QĐ - UBND, ngày 30/10/2014.
Năm học 2014 - 2015 đón cờ thi đua của UBND Tỉnh về đơn vị dẫn đầu, QĐ
số 3335/QĐ UBND tỉnh Thanh Hoá ngày 1/9/2015,...
* Thuận lợi:
Trường hiện có 26 lớp, đã trang bị 2 phòng học thực hành Tin học, có lắp
đặt máy chiếu, đảm bảo cơ sở vật chất đầy đủ cho việc học môn Tin học của nhà
trường.
Ban giám hiệu nhà trường, giáo viên luôn quan tâm đến từng học sinh.
* Khó khăn:
Đa số học sinh ở nông thôn, kiến thức về bộ môn bị hổng nhiều nên nhiều
em chưa thật sự yêu thích bộ môn này. Điều này dẫn đến ý thức tự giác học tập
của nhiều em chưa cao.
Nhiều em bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà một mình hoặc ở với ông bà, chú bác
nếu không có ý thức tự giác thì cũng không học bài buổi tối vì không có người
giám sát.
Một số em khác do chỉ tập trung học các môn thi đại học nên thường
xem môn Tin học là môn phụ nên học qua loa, đối phó là chính.
Một số em khác thì tham gia vào các tệ nạn như: game online, facebook…
cũng không học bài cũ.
Môn Tin học là môn học đặc thù có nhiều kiến thức khó như lập trình Pascal
lớp 11, nhiều thao tác như lớp 10... nhưng thường bị xem nhẹ, bị xem là “môn
phụ”. Học sinh - phụ huynh chưa mặn mà, chưa quan tâm đúng mực tới môn học
này.

5

Lớp

Khá

TB

Dưới TB

Sĩ số
SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

11A4

36

5


8

20.5

10A5

38

6

15.8

12

31.6

11

28.9

6

15.8

10A6

37

5

13.
5
13.
3

6


Dựa vào kết quả kiểm tra miệng ở sổ điểm vào cuối mỗi năm học ở các lớp
tôi nhận thấy rằng số lượng điểm trung bình và dưới trung bình chiếm tỉ lệ 57.3%
tổng số học sinh được kiểm tra, điều đó cho thấy hiệu quả của việc kiểm tra bài
cũ theo cách truyền thống là chưa cao, dẫn đến chất lượng điểm kiểm tra định kì
cũng giảm sút.
Từ thực trạng trên tôi đã nghiên cứu một số biện pháp để đổi mới phương
pháp kiểm tra bài cũ theo cách truyền thống với mong muốn tạo hứng thú học tập
cho học sinh.
3. Các biện pháp sử dụng để giải quyết vấn đề
3.1. Phương pháp kiểm tra bài cũ theo cách truyền thống.
Giáo viên đặt câu hỏi và gọi 1 hoặc 2 học sinh lên bảng trả lời câu hỏi, hoặc
nêu câu hỏi sau đó lấy tinh thần xung phong của học sinh. Sau khi học sinh trả lời
xong giáo viên nhận xét và cho điểm.
* Đánh giá hiệu quả:
Phương pháp kiểm tra bài cũ theo cách truyền thống không cao. Nhiều học
sinh không học bài cũ do nghĩ có thể không đến lượt mình, một số lại học đối phó
bằng cách học bài cũ một hôm để xung phong lên bảng lấy điểm cao sau đó có thể
không cần học bài cũ nữa…
Mặt khác, cách kiểm tra này vừa tốn nhiều thời gian, lại gây tâm lí căng
thẳng cho học sinh, không thể kiểm tra được nhiều em cùng một lúc.
3.2. Một số đổi mới trong kiểm tra bài cũ.
3.2.1. Đối với tiết học lí thuyết.

Google Chrome

FireFox

Cốc Cốc

Internet Explorer

Opera

* Đánh giá hiệu quả:
- Với phương pháp kiểm tra này học sinh được chủ động đặt câu hỏi, câu trả lời.
- Học sinh không còn lo sợ đến giờ kiểm tra bài cũ.
8


- Tạo hứng thú cho học sinh trong các giờ học.
Phương pháp 2: Học sinh tự đặt câu hỏi, tự trả lời (Áp dụng cho học sinh dưới
trung bình).
Sau tiết học tôi dặn dò các em về nhà học bài, làm bài tập và mỗi học
sinh tự đặt 1 câu hỏi cho mình và tự tìm câu trả lời của bài học trước.
Để thực hiện phương pháp này, tôi tiến hành thực hiện các bước sau:
Bước 1: Giáo viên gọi học sinh lên bảng tự đặt câu hỏi và tự trả lời câu hỏi
của mình.
Bước 2: Giáo viên nhận xét và cho điểm.
Dựa vào học sinh tự đặt câu hỏi, kết quả trả lời và thực hành trên máy tính giáo
viên nhận xét cho điểm học sinh. Trong phương pháp này học sinh thường không
được điểm tối đa 9 - 10.
VD: Tại lớp 10A5 vào tiết theo PPCT là Tiết 53 Bài 19. Tạo và làm việc với bảng.
Giáo viên: Gọi 1 học sinh lên bảng.

Đại diện 1 học sinh trong nhóm trả lời câu hỏi và thực hành trên máy.
Bước 3: Giáo viên nhận xét và cho điểm.
Căn cứ vào kết quả trả lời của đại diện 1 học sinh trong nhóm mà giáo viên có thể
cho điểm cả nhóm.
VD: Tại lớp 10A5 vào tiết theo PPCT là Tiết 40 Bài 15. Làm quen với Microsoft
Word (tiết 2).
Câu hỏi: Em hãy nêu các bước sao chép văn bản? [6].
Học sinh: Thảo luận câu trả lời sau đó đại diện 1 học sinh trong nhóm trả lời câu
hỏi.
Đáp án:
Sao chép văn bản gồm các bước sau:
 Chọn phần văn bản muốn sao;
 Chọn Edit→Copy hoặc (CTRL+C). Khi đó, phần văn bản đã chọn được
lưu vào Clipboard;
 Đưa con trỏ văn bản tới vị trí cần sao;
 Chọn Edit→Paste hoặc (CTRL+V).
* Đánh giá hiệu quả:
Đây là hình thức kiểm tra đơn giản nhất, dễ thực hiện, có thể áp dụng cho
việc kiểm tra bài cũ hoặc củng cố bài.
Với cách này học sinh sẽ bớt đi tâm lý lo sợ, e ngại khi kiểm tra miệng và
có được nhiều sự lựa chọn hơn.
11


Phương pháp 4: Cả lớp cùng tham gia kiểm tra bài cũ.
Sau mỗi tiết học tôi dặn dò học sinh về nhà học bài, làm bài tập và đọc
trước bài học.
Để thực hiện phương pháp này, tôi tiến hành thực hiện các bước sau:
Bước 1: Giáo viên phát cho mỗi bàn 1 tờ đề gồm 10 câu hỏi trắc nghiệm,
yêu cầu cả lớp suy nghĩ câu hỏi và khoanh vào các đáp án đúng.


C. Rewrite(<tên tệp>);
D. Rewrite(<tên biến tệp>);
Câu 5: Trong PASCAL mở tệp để ghi kết quả ta phải sử dụng thủ tục
A. Reset(<tên tệp>);
B. Reset(<tên biến tệp>);
C. Rewrite(<tên tệp>);
D. Rewrite(<tên biến tệp>);
Câu 6: Để đọc dữ liệu từ tệp văn bản ta có thể sử dụng thủ tục
A. Read(<tên tệp>,<danh sách biến>);
B. Read(<tên biến tệp>,<danh sách biến>);
C. Write(<tên tệp>,<danh sách biến>);
D. Write(<tên biến tệp>,<danh sách biến>);
Câu 7: Để ghi kết quả vào tệp văn bản ta có thể sử dụng thủ tục
A. Read(<tên tệp>,<danh sách kết quả>);
B. Read(<tên biến tệp>,<danh sách kết quả>);
C. Write(<tên tệp>,<danh sách kết quả>);
D. Write(<tên biến tệp>,<danh sách kết quả>);
Câu 8: Pascal để đóng tệp ta dùng thủ tục
A. Close(<tên biến tệp>);
B. Close(<tên tệp>);
C. Stop(<tên biến tệp>);
D. Stop(<tên tệp>);
Câu 9: Read(<tên biến tệp>,<danh sách biến>); có ý nghĩa gì ?
A. thủ tục mở tệp để ghi dữ liệu.
B. thủ tục đọc dữ liệu từ tệp.
C. thủ tục ghi dữ liệu vào tệp.
D. thủ tục đóng tệp.
Câu 10: Write(<tên biến tệp>,<danh sách kết quả>); có ý nghĩa gì ?
A. thủ tục mở tệp để ghi dữ liệu.

Bước 3: Giáo viên nhận xét và cho điểm học sinh.
Khi thực hiện cách kiểm này, giáo viên cần linh hoạt gợi ý cho học sinh phù
hợp với nội dung cần kiểm tra, để không bị lạc đề và đỡ tốn thời gian vào bài mới.
VD: Tại lớp 11A4 vào tiết theo PPCT là Tiết 44 Bài 18. Ví dụ về cách viết và sử
dụng chương trình con.
Câu hỏi:
Giáo viên: Trình chiếu chương trình con tính tổng 2 số x, y.

14


Yêu cầu:
1. Chỉ ra biến cục bộ trong chương trình (nếu có)?
2. Chỉ ra biến toàn cục trong chương trình (nếu có)?
3. Chỉ ra tham số thực sự trong chương trình (nếu có)?
4. Chỉ ra tham số hình thức trong chương trình (nếu có)? [8]
Giáo viên: Gọi học sinh đứng tại chỗ trả lời câu hỏi.
Học sinh: Trả lời lần lượt từng câu.
Giáo viên: Nhận xét và cho điểm.
Đáp án:
1. Biến cục bộ: s.
2. Không có biến toàn cục trong chương trình.
3. Không có tham số thực sự trong chương trình.
4. Tham số hình thức: x,y.
* Đánh giá hiệu quả:
Cách kiểm tra này không chỉ áp dụng cho kiểm tra bài cũ mà còn có thể áp
dụng với cả khi kiểm tra phần củng cố cuối bài.
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm


Tổng
%
Số HS SL

Khá

TB

Dưới TB

SL

%

SL

%

SL

%

36

19

52.78

15


40

53.33

31

41.33

5

6.67

0

0

Bảng 2: Kết quả không áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm
học

Lớp
11A5
(Không áp dụng
SKKN)

2015 - 2016

10A6
(Không áp dụng
SKKN)

15.8

12

31.6

11

28.9

6

15.8

37

5

13.5

9

24.3

14

37.8

9


Các cách trên đều có thể kết hợp xen kẽ nhau để mang lại hiệu quả cao nhất
trong dạy và học Tin học THPT.

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Đổi mới phương pháp giáo dục phải gắn liền với đổi mới kiểm tra đánh giá,
trong đó đổi mới kiểm tra bài cũ là một khâu vô cùng quan trọng và mang tính cấp
bách mà giáo viên phải thực hiện thường xuyên, để nâng cao chất lượng giáo dục
và phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức.
Qua một năm áp dụng đề tài trên, tôi nhận thấy không khí lớp học đã sinh
động hẳn, thái độ học tập của các em mang tính tự giác cao, các em không còn tư
tưởng học chỉ để đối phó. Hơn nữa kết quả học tập của học sinh cũng được cải
thiện đáng kể. Chính điều đó cũng là động lực giúp giáo viên nhiệt tình, phấn chấn
hơn trong các giờ dạy. Thông qua các hình thức kiểm tra bài cũ thường xuyên này,
giáo viên sẽ phát hiện được khả năng của học sinh cũng như biết được em nào còn
yếu kém để kịp thời giúp đỡ các em bổ sung kiến thức và kỹ năng. Ngoài ra còn
giúp giáo viên điều chỉnh quá trình dạy học của mình cho phù hợp với trình độ
17


hiểu biết, nhận thức của học sinh.
Với phương châm: "Không có học sinh yếu, chỉ có học sinh chưa chăm" tôi
luôn trăn trở tìm giải pháp để học sinh hào hứng hơn trong các giờ Tin học, để
"Mỗi ngày đến trường là 1 ngày vui".
2. Kiến nghị
Qua thực tế giảng dạy và thực hiện đề tài này tôi xin được kiến nghị một số
việc như sau:
- Chương trình sách giáo khoa nên được giảm tải để giáo viên có thời gian hơn
trong việc kiểm tra bài cũ học sinh.
- Thư viện nhà trường nên bổ sung thêm nhiều sách tham khảo cho giáo viên và

[9]. Câu hỏi và bài tập trắc nghiệm Tin học 11 - Đào Hải Tiệp, Lê Thái Hòa - Nhà
xuất bản Hà Nội, 2007.

[10]. Tham khảo tài liệu trên mạng Internet
Nguồn: http://tailieu.com.vn.

19