Chuyên đề: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh THCS
1/ PHẦN MỞ ĐẦU :
Trong GD – ĐT từ xưa đến nay việc kiểm tra đánh giá học sinh là sự cần thiết
nhất trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ. Đây là chức năng cơ bản thể hiện ở chỗ
phát hiện được thực trạng về kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh để từ đó xác
định mức độ đạt được và khả năng tiếp tục học tập vươn lên của học sinh. Đây cũng
là phương pháp hữu hiệu kiểm tra hiệu quả hoạt động của giáo viên, của nhà trường
cũng như của mọi người, mọi cơ sở tham gia công tác giáo dục.
Kiểm tra đánh giá là một trong những khâu quan trọng của quá trình dạy học.
Nó giúp cho học sinh thấy được những ưu điểm và nhược điểm của mình trong học
tập để tiếp tục vươn lên, nó cũng giúp cho giáo viên thấy được những ưu điểm và
nhược điểm của mình trong giảng dạy để không ngừng cải tiến trong quá trình dạy
học.
Kiểm tra đánh giá còn góp phần quan trọng trong việc rèn luyện cho học sinh
những phẩm chất tốt đẹp như lòng hăng say học tập, tinh thần cố gắng, ý thức vươn
lên, lòng khiêm tốn, tự trọng, trung thực. Kiểm tra đánh giá góp phần đáng kể trong
việc điều chỉnh phương pháp giáo dục của giáo viên đối với học sinh.
Kiểm tra đánh giá là một khâu quan trọng không thể thiếu được trong quá
trình giáo dục. Đánh giá thường nằm ở giai đoạn cuối cùng của một quá trình giáo
dục và sẽ là cơ sở bước đầu của một giai đoạn giáo dục tiếp theo với yêu cầu cao
hơn, chất lượng mới hơn trong suốt một quá trình giáo dục .
Trong quá trình kiểm tra đánh giá học sinh theo phương pháp cũ so với
phương pháp mới thì thấy được những ưu điểm và hạn chế sau:
* Ưu điểm:
+ Học sinh :
- Chuẩn đoán được những năng lực và trình độ học sinh để phân loại, tuyển
chọn và định hướng học sinh.
- Xác định kết quả học tập của học sinh theo mục tiêu của chương trình các
môn học.
- Thúc đẩy động viên học sinh cố gắng khắc phục thiếu sót, phát huy năng lực
của mình để học tập đạt kết quả tốt hơn.

sinh nh sau:
Vic dy hc nh trng ph thụng núi chung, õy l quỏ trỡnh thng nht
gia hot ng dy ca thy v vic hc ca trũ, õy l mt quỏ trỡnh hot ng luụn
i mi v phỏt trin . Ch th l giỏo viờn, khỏch th l hc sinh, gia ch th v
khỏch th luụn cú s liờn h xuụi-ngc vi nhau. Vic truyn t thụng tin ca giỏo
viờn cho hc sinh l con ng liờn h xuụi. Sau khi tip thu kin thc, suy ngh c
lp, hc sinh bỏo cỏo kt qu hc tp ca mỡnh trc thy cụ thụng qua vic kim
tra, ỏnh giỏ ú l con ng liờn h ngc. Giỏo viờn da vo kt qu thụng bỏo
ngc t ú nh ra phng hửụựng tip tc tỏc ng lờn hc sinh mt cỏch cú
hiu qu hn. Trong quỏ trỡnh hc tp, hc sinh cng tỡm thy c thiu xút ca
mỡnh qua vic kim tra ỏnh giỏ ca giỏo viờn v t ú tỡm cỏch khc phc nú, bng
s hng dn ca thy coõ hc sinh nm kin thc mt cỏch chớnh xỏc, y
hn. õy l con ng liờn h ngc, ú l mt trong nhng iu kin c bn
phỏt huy tinh thn c lp ch ng hoùc taọp ca hc sinh.
Nh Vy hc sinh s thu thp c hai loi tớn hiu ngc-xuụi l nh kt
qu t kim tra ỏnh giỏ v nhng kt qu kim tra ỏnh giỏ do giỏo viờn v nh
trng tin hnh. Do vy hc sinh cn chỳ ý tn dng vic kim tra ỏnh giỏ ca
thy ng thi tin hnh h thng l vic t kim tra ỏnh giỏ ca mỡnh nh:
- Tỏi hin nhng kin thc ó hc bng cỏch t lp hoc t nh li dn ý bi
ó hc, hỡnh dung nh li nhng s kin, hin tng, khỏi nim, theo dn bi
t trỡnh by hoc trao i vi bn.
- Tp tr li nhng cõu hi trong SGK . Mun thc hin c hỡnh thc t
kim tra ỏnh giỏ ny hc sinh cn:
Trang : 2
Chuyên đề: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh THCS
+ Xác định được yêu cầu của câu hỏi, xác định được nội dung câu trả lời có
trong SGK ,tài liệu tham khảo, từ đó dự kiến trả lời dưới dạng dàn ý, tái hiện kiến
thức liên quan để trả lời .
+ Hoàn thành các bài tập độc lập do giáo viên đưa ra để nắm vững hệ thống
kiến thức đã học trong một bài học hoặc một số bài và để rèn luyện được kỹ năng

) Hướng 3: Bài viết chỉ yêu cầu vấn đề nhất định theo một nội dung thể loại
đã vừa học xong và học sinh chỉ thực hành viết bài. Các bước làm bài học sinh chỉ
thực hiện trên giấy nháp ngoại trừ sửa chữa lỗi viết.
c) Hình thức 3: Đối với các môn thực hành như Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật
là điển hình phương pháp kiểm tra, đánh giá thường sử dụng là giáo viên chọn nội
dung trọng tâm và cho học sinh thực hành kỹ năng thực hiện các động tác, thao tác
hữu hình của cơ thể (Thể dục) , bốc thăm bài hát và thể hiện lời ca (Âm nhạc), vẽ
tranh theo đề tài (Mỹ thuật).
-Quy trình xây dựng đề kiểm tra đánh giá :
Theo phân phối chương trình quy định kiểm tra, đánh giá định kỳ, giáo viên
đơn vị trường theo các bước sau để xây dựng đề :
Bước 1: Chuẩn bị :
Trang : 3
Chuyên đề: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh THCS
. Xác định nội dung kiến thức và những kỹ năng cần kiểm tra đánh giá. Bao
gồm nội dung của từng chương, phần và kỹ năng lập luận, so sánh đối chiếu ,… của
học sinh.
. Xác định hình thức đánh giá : Tức là lựa chọn hình thức trắc nghiệm hay tự
luận hoặc trắc nghiệm kết hợp với tự luận.
. Chọn ngữ liệu: Lựa chọn những nội dung cụ thể của từng đơn vị bài học
theo một trình tự hợp lý.
. Thành lập ma trận đề: Tùy theo từng đơn vị kiến thức mà giáo viên quy định
lượng kiến thức thuộc các phần: Biết - Hiểu - Vận dụng thuộc hình thức trắc nghiệm
hoặc tự luận trong ma trận đề .
Bước 2: Thiết kế :
. Xây dựng hệ thống câu hỏi theo ma trận đề (Có chỉnh sửa, bổ sung hợp lý
theo lực học của từng lớp học trong một khối lớp.)
. Xây dựng đáp án : Tiến hành sau khi giáo viên đã xây dựng xong hệ thống
câu hỏi. Đáp án phải rõ ràng, chính xác mang tính thuyết phục và khoa học
Bước 3: Thử nghiệm các phép thử trả lời: Giáo viên thực thi phép thử nghiệm

qua từng môn học để các em tự điều chỉnh nhận thức theo cách thích hợp. Cơ sở của
việc kiểm tra định kỳ giúp học sinh giải quyết các vấn đề đặt ra thông qua bài học,
hướng rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, … hành vi đạo đức, lỗi học tập, nâng cao hiệu quả
sử dụng vốn hiểu biết của học sinh. Việc kiểm tra định kỳ bằng nhiều hình thức (đã
nêu ở phần hình thức đề kiểm tra) . Biện pháp tổ chức kiểm tra ở đơn vị thường sử
dụng : Ra đề trên giấy, đề giống nhau ( đề chẵn, lẽ ) với các dạng như :
+ Câu hỏi nhận dạng
+ Câu hỏi điền khuyết
+ Câu hỏi ghép đôi – Ghép vế với nhau cho phù hợp
+ Dạng câu hỏi suy nghĩ - Tự luận
* Chấm trả bài kiểm tra theo các hình thức như :
Việc trả bài kiểm tra đối với các môn khác như :Tiếng Anh, Sinh, Sử….
không có tiết dành riêng để trả bài, nên giáo viên thường dành 15 phút đầu giờ để
trả bài kiểm tra, đối với môn toán có tiết trả bài học kì, riêng môn Ngữ văn ở các tiết
trả bài kiểm tra giáo viên thực hiện theo quy trình sau ( và xem đây cũng như quy
trình chung của tiết trả bài kiểm tra ) :
- Hoạt động 1: Yêu cầu học sinh đọc lại đề bài văn (Nhắc lại nguyên văn của
đề)
- Hoạt động 2: Thực hiện yêu cầu của đề bài:
Đối với bài viết yêu cầu học sinh :
- X ác dịnh yêu cầu về thể loại
- X ác định yêu cầu về nội dung : Giáo viên cho học sinh phát biểu và sửa
chữa trên cơ sở đáp án của bài viết ( nội dung chung hoặc lập bố cục 3 phần ).
Đối với các bài kiểm tra ở phân môn văn và phân môn tiếng việt, giáo viên
cho học sinh xác đ ịnh :
- Các yêu cầu của phần trắc nghiệm
- Các yêu cầu trong từng câu hỏi của phần tự luận
- Hoạt động 3: Sửa chữa lỗi .
1) Lỗi chính tả:
Giáo viên nêu lên những lỗi chính tả cơ bản của học sinh (Lấy trong bài làm

Giáo viên cho học sinh đọc một phần của bài chưa hoàn chỉnh để từ đó học sinh ý
thức được bài làm tốt hơn.

2.2/ Tổ chức thực nghiệm:
Định hướng đổi mới phương pháp dạy học luôn gắn liền với việc cải tiến hình
thức, nội dung kiểm tra đánh giá. Mục đích của việc kiểm tra đánh giá là xác định
được kết quả học tập của học sinh đạt đến trình độ nào theo yêu cầu của chương
trình. Đồng thời xem xét phương pháp giảng dạy của giáo viên và phương pháp học
tập của học sinh để trên cơ sở đó có thể đánh giá được mức độ thích hợp những yêu
cầu đạt về kiến thức và kỹ năng của chương trình, đồng thời giúp điều chỉnh quá
trình dạy - học cho hợp lý hơn .
Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cần đảm bảo các yêu
cầu về nội dung kiểm tra tập trung vào những yêu cầu về kiến thức và kỹ năng cơ
bản cần đạt theo quy định của chương trình.
Kết quả kiểm tra năm lớp (trong đó môn Tiếng anh hai lớp 8 và môn Ngữ văn
ba lớp 6 với Tổng số học sinh : 167
Giỏi Khá Tb Yếu
SL % SL % SL % SL %
2 1,2 25 15 112 67,1 28 16,7

Qua thực tế tổ chức kiểm tra thực nghiệm theo phương pháp đổi mới hiện nay
là phù hợp, mặc dù tỷ lệ học sinh giỏi khá không cao so với yêu cầu song cũng
Trang : 6
Chuyên đề: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh THCS
đánh giá được đầy đủ từng đối tượng học sinh, phân loại năng lực học tập của từng
học sinh từ đó giáo viên có hướng điều chỉnh . Qua đây rút ra được những ưu điểm
và hạn chế sau :
- Ưu điểm: Cùng lúc kiểm tra được dàn trải kiến thức tạo cho các em có được
sự nhạy cảm và tự tin trong những phán đoán đúng. Từ đó giúp học sinh thấy được
bản thân các em đã có những tiến bộ gì và những gì họ chưa đạt được. Kết quả kiểm

- BGH cần có kế hoạch cụ thể, chỉ đạo cho việc sao in đề đến với học sinh .
- Nhà trường cần thành lập ngân hàng đề kiểm tra nhằm tạo ra sự đa dạng
phong phú nội dung kiến thức cũng như các hình thức kiểm tra giúp cho việc kiểm
tra đánh giá ngày càng hoàn thiện .
- Xin lãnh đạo Phòng GD cho thêm máy Vi tính để phục vụ chuyên môn, Cho
máy Pôtô để thuận tiện trong việc chuẩn bị đề kiểm tra
Trang : 7
Chuyên đề: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh THCS

MỤC LỤC
1. Phần mở đầu ……………………………………………… Trang 1
2. Nội dung ………………………………………………… Trang 3
3. Kết luận …………………………………………………… Trang 7
Trang : 8
Chuyên đề: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh THCS
Trang : 9