KINH NGHIỆM DẠY HIỆU QUẢ TÀI LIỆU: “AN TOÀN GIAO THÔNG
CHO NỤ CƯỜI NGÀY MAI” Ở TRƯỜNG THPT CẨM THỦY 2.
I. MỞ ĐẦU
1.1.Lí do chọn đề tài:
Tình hình giao thông hiện nay ở Việt Nam rất phức tạp, với số người
chết vì tai nạn giao thông cao. Nhiều cảnh tượng đau lòng đã xảy ra; Tai nạn
giao thông không chỉ cướp đi mạng sống của nhiều người mà còn để lại nhiều di
chứng nặng nề cho những người sống sót. Sau tai nạn giao thông, kinh tế gia
đình sa sút; Có người phải bán cả nhà cửa, ruộng vườn để cứu chồng, cứu con;
Có người rơi vào cảnh bấn loạn “tiền mất” mà “tật vẫn mang”.
Theo thống kê của Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia (năm 2015) tai
nạn giao thông ở lứa tuổi thanh thiếu niên chiếm tỉ lệ cao. Trong đó, tai nạn giao
thông lứa tuổi từ 15 – 19 (học sinh THPT) đang có chiều hướng gia tăng.
Việc giáo dục ý thức tham gia giao thông cho học sinh là vô cùng cần
thiết. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra đối với ngành giáo dục là phải xây dựng một thế
hệ tương lai có kiến thức và ý thức tuân thủ Luật giao thông, có cách xử sự văn
minh khi tham gia giao thông. Song, hiện nay trong chương trình giáo dục hiện
hành, chưa có phân môn cụ thể về an toàn giao thông mà chỉ dưới hình thức
lồng ghép, tích hợp trong các tiết Giáo dục công dân, Sinh hoạt ngoại khóa,
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp...với thời lượng khiêm tốn; Thậm chí, ở
nhiều trường việc giảng dạy an toàn giao thông còn qua loa, chiếu lệ.
Nhận thức rõ hậu quả của tai nạn giao thông và sự cần thiết của việc giáo
dục ý thức cho người tham gia giao thông, đặc biệt là các em học sinh. Trong
những năm qua, phối hợp với Công ty Honda Việt Nam, Ban giám hiệu Trường
THPT Cẩm Thủy 2 đã triển khai đến tất cả cán bộ, giáo viên và học sinh của
trường, giao cho Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và nhóm Giáo dục
công dân tổ chức học tập nghiêm túc tài liệu: “An toàn giao thông cho nụ cười
ngày mai” do Công ty Honda Việt Nam cung cấp.
Từ thực tế giảng dạy đó, tôi xin chia sẻ kinh nghiệm dạy hiệu quả tài
liệu: “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” do Công ty Honda Việt nam
cung cấp ở trường chúng tôi nhằm trao đổi với bạn bè đồng nghiệp cách nghĩ,
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1
Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật về trật tự ATGT trong
trường học nói riêng là nhiệm vụ thường xuyên và cấp bách trong những
năm trước mắt của nhà nước.
Thực hiện chỉ thị 3988/BGDĐT- CTHSSV về Tăng cường triển khai công
tác giáo dục ATGT đầu năm học 2016-2017 và Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày
05/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các giải pháp cấp bách bảo
đảm trật tự, an toàn giao thông. Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các Sở giáo
dục và đào tạo, các nhà trường chỉ đạo triển khai thực hiện công tác giáo dục an
toàn giao thông bằng hình thức đưa việc chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn
giao thông là một tiêu chí đánh giá hạnh kiểm, đạo đức của học sinh; đưa công
tác giáo dục an toàn giao thông trong trường học thành một trong những tiêu chí
đánh giá thi đua trong năm học 2016-2017.
“An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” là chương trình giảng dạy về An
toàn giao thông cho học sinh các trường Trung học phổ thông (THPT), được
triển khai thí điểm từ năm 2011. Năm 2015, chương trình đã được mở rộng tới
31 tỉnh thành và năm học 2016 – 2017 đã được mở rộng trong cả 63 tỉnh, thành
trên cả nước.
Để triển khai thành công chương trình này thì các thầy cô giáo chính là
nhân tố quan trọng nhất cho việc truyền đạt và xây dựng nền tảng, ý thức giao
thông cho các em. Đây thực sự là một trong những hoạt động giáo dục về An
toàn giao thông thiết thực, hiệu quả và bổ ích nhất cho giáo viên và các em hoc
sinh.
2
Vì vậy, cần cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bản ban đầu, những
Một số em lại cho rằng: xe đạp là xe thô sơ nên các phương tiện khác phải
chủ động tránh, vì vậy các em cứ ngang nhiên lao thẳng ra đường.
Số ít nữa chưa hiểu được sức mạnh và rủi ro có thể có khi đi xe máy phân
khối lớn mà chưa đủ điều kiện, chưa biết cách dự đoán phòng tránh nguy
hiểm…nên những năm trước đây vẫn còn vài trường hợp bị tai nạn giao thông.
Từ thực trạng trên, tôi nhận thấy sự cần thiết phải triển khai nghiêm túc
tài liệu: “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” đến với tất cả học sinh của
trường để các em có những kiến thức cơ bản, có ý thức và kĩ năng khi tham gia
giao thông.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Từ thực trạng trên tôi đã đưa ra các giải pháp để giảng dạy hiệu quả an
toàn giao thông. Cụ thể như sau:
3
Thứ nhất: Nghiên cứu từng bài học để xác định nội dung, phương pháp
sau đó tôi tiến hành tìm kiếm tài liệu phù hợp.
Chuẩn bị tư liệu, hình ảnh minh họa cho bài giảng. Với phần chuẩn bị này
có thể bằng hai cách:
+ Giáo viên tự tra cứu, tự tìm kiếm.
+ Giới thiệu nguồn tư liệu, giao nhiệm vụ trước cho học sinh tự lấy hình
ảnh, số liệu trên mạng Internet...( Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao ý
thức trách nhiệm và sự hợp tác để thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh)
Thứ hai: Ứng dụng công nghệ thông tin để tuyên truyền, phổ biến một
cách có hiệu quả tài liệu an toàn giao thông.
Ví dụ: Khi dạy bài 2 - Cách đi xe đạp an toàn.
Tôi chọn chiếu một số hình ảnh về đi xe đạp không an toàn như sử dụng
ô, dù, điện thoại, lạng lách đánh võng, đu bám xe khác khi đi xe đạp…Đồng thời
sẽ chiếu các hình ảnh đi xe đạp an toàn để các em nhận biết hành vi nào là đúng,
hành vi nào là sai.
toàn giao thông sẽ thống kê chuyển cho Cờ đỏ để hạ một bậc thi đua của chi
đoàn này trong tuần đó.
Bên cạnh hình thức xử lí nghiêm khắc, Đoàn trường cũng tuyên dương
những Chi đoàn có 100% đoàn viên chấp hành đúng luật giao thông để nhân
rộng tập thể tiêu biểu, tạo sức lan tỏa, làm cho văn hóa giao thông thấm sâu vào
nhận thức để thay đổi hành vi của các em khi tham gia giao thông.
Thứ năm: Lựa chọn thời điểm thích hợp để tuyên truyền có hiệu quả tốt
nhất.
Hằng năm vào tháng 9 - hưởng ứng tháng an toàn giao thông, Nhà trường
phối hợp với giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh và phụ huynh kí cam kết
chấp hành Luật giao thông. 100% học sinh và phụ huynh thực hiện cam kết với
những nội dung cụ thể, tạo nên sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.
Tổ chức dạy và học ATGT ở trường THPT Cẩm Thủy 2
Chương trình giáo dục “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” do
Công ty Honda Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục trung học, Ủy ban An toàn
giao thông Quốc gia, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ xây dựng dựa trên tài
liệu hiện có về An toàn giao thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo và giáo trình
giảng dạy An toàn giao thông cho học sinh cấp THPT của Honda Motor.
Chương trình được triển khai thí điểm từ năm 2011. Năm 2015, chương trình đã
được mở rộng tới 31 tỉnh thành và năm học 2016 – 2017 đã được mở rộng trên
cả 63 tỉnh, thành của cả nước.
5
Tài liệu kết cấu gồm 5 bài:
- Bài 1: Tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy tắc giao thông đường bộ.
- Bài 2: Cách đi xe đạp an toàn
Đặc biệt năm học 2016 – 2017 này, tôi may mắn được lọt vào vòng 2 của
Cuộc thi an toàn giao thông cho nụ cười ngày mai và dự thi vòng Chung kết tổ
chức vào tháng 3 vừa qua tại Thành phố Đà Lạt; Đây là cơ hội để các thầy cô
giáo và các em học sinh được giao lưu, chia sẻ phương pháp dạy học tích cực,
được tổng kết và đánh giá hiệu quả dạy và học của chính mình. Kết quả tôi đã
đoạt giải Ba. Cũng trong năm học này, Trường chúng tôi có ba học sinh đoạt giải
khuyến khích ở cuộc thi này là: Phạm Thị Hằng, Lê Thị Lệ, Dương Thị Hằng.
.
6
Giao lưu đổi mới phương pháp giảng dạy ATGT dành cho 30 giáo viên xuất sắc
Ngày 28 tháng 03 năm 2017 tại Đà Lạt
Lễ trao giải cuộc thi ATGT năm học 2016 – 2017
7
Giáo viên và học sinh Tỉnh Thanh Hóa trong lễ trao giải ATGT năm 2017
Kết quả đạt được của cô và trò tuy còn khiêm tốn nhưng cũng đã tạo
động lực cho bản thân tôi không ngừng nỗ lực học hỏi kinh nghiệm, kĩ năng của
đồng nghiệp để hoạt động Dạy và Học an toàn giao thông ngày một hiệu quả
hơn.
3.KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
Với nội dung nghiên cứu và đưa vào áp dụng cụ thể kinh nghiệm trên,
bản thân rút ra được những bài học kinh nghiệm cụ thể như sau :
Nói về giao thông an toàn thì hầu như ai cũng nghĩ mình làm được; Tuy
nhiên hàng ngày vẫn có rất nhiều vụ tai nạn giao thông đáng tiếc xảy ra; Nên tôi
thấy sự cần thiết phải nâng cao ý thức, văn hóa giao thông cho học sinh nhằm
Hoàng Hồng Hạnh
9
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
1
2
3
4
TÊN TÀI LIỆU
TÁC GIẢ
An toàn giao thông cho nụ cười Công ty Honda Việt Nam
ngày mai.
Số liệu thống kê (năm 2015)
Chỉ thị 3988/BGDĐT- CTHSSV.
Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày
Ủy ban an toàn giao
thông Quốc gia
Bộ Giáo dục & Đào tạo
Thủ tướng Chính phủ
05/7/2016.
DANH MỤC
10
hiệu quả tiết 14 “ Con người
là chủ thể của lịch sử, là mục
Cấp Sở GD
& ĐT
C
2015 - 2016
tiêu phát triển của xã hội”,
Giáo dục công dân lớp 10.
PHỤ LỤC
TIẾT DẠY MINH HỌA
11
BÀI 1: TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC TUÂN THỦ CÁC QUY TẮC
GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ.
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- Học sinh nắm được tình hình trật tự an toàn giao thông đường bộ ở nước ta
hiện nay;
- Hiểu được các nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông;
- Phân tích được các yếu tố chi phối đến người lái xe khi tham gia giao thông.
Từ đó thấy được tầm quan trọng của việc tuân thủ Luật giao thông đường bộ.
2. Kĩ năng:
- Phân tích số liệu thống kê để thấy được tai nạn giao thông là nguyên nhân dẫn
12
- Giáo viên dẫn dắt: Tình hình trật tự an toàn giao thông đường bộ ở nước ta
hiện nay rất phức tạp, có nhiều yếu tố dẫn đến tai nạn giao thông, tình hình tai
nạn giao thông ở lứa tuổi học sinh( đặc biệt là học sinh trung học) đang có chiều
hướng gia tăng, nguyên nhân gây tai nạn giao thông…đó chính là lí do yêu cầu
chúng ta phải tuân thủ các quy tắc giao thông và cũng chính là nội dung của bài
học hôm nay.
2. Tổ chức dạy bài mới:
Hoạt động 1: Quan sát hình ảnh, phân tích số liệu. ( 7 phút)
*Mục tiêu: Tìm hiểu tình hình trật tự giao thông đường bộ ở nước ta hiện nay
*Cách thực hiện: GV sử dụng phương pháp trực quan, vấn đáp, động não, phân
tích số liệu…
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CHÍNH CẦN ĐẠT
Giáo viên cho học sinh xem video và các hình ảnh 1. Tình hình giao thông đường
về ùn tắc đường và tai nạn giao thông.
bộ
Hỏi: Em hãy cho biết tình hình giao thông
đường bộ hiện nay ở nước ta? Nêu một số biểu
hiện về trật tự an toàn giao thông mà em quan
sát được?
Học sinh thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao.
Giáo viên gọi 1 – 2 học sinh báo cáo kết quả.
Giáo viên cho học sinh khác bổ sung
Tình hình giao thông đường bộ ở
Giáo viên chốt kiến thức:
nước ta hiện nay rất phức tạp; Với
em
Hoạt động 2: Các yếu tố ảnh hưởng đến tai nạn giao thông ( 7 phút)
*Mục tiêu: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tai nạn giao thông.
*Cách thực hiện: GV sử dụng phương pháp thảo luận lớp, vấn đáp…
*Giáo viên chuyển ý: Hậu quả của tai nạn giao thông là hết sức nặng nề, vậy yếu
tố nào ảnh hưởng đến tai nạn giao thông cô và các em cùng tìm hiểu phần tiếp
theo:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CHÍNH CẦN ĐẠT
Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tai
GV tiến hành thảo luận lớp.
nạn giao thông.
Yếu tố nào ảnh hưởng đến tai nạn giao thông?
Lớp thảo luận
Đại diện báo cáo.
HS liệt kê:
- Phóng nhanh, vượt ẩu
- Đường sá xuống cấp
- Chưa hiểu luật giao thông
- Nhiều phương tiện tham gia giao thông
- Do thời tiết xấu;
- Tránh vượt sai quy định;
- Đi không đúng phần đường, làn đường…
GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức: Có rất
nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông
nhưng có thể chia thành hai nguyên nhân chính là
nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách
quan.
Hỏi: Trong các nguyên nhân trên, nguyên nhân
GV chiếu sơ đồ thể hiện những nguyên
nhân gây tai nạn giao thông ở lứa tuổi
học sinh(gồm 4 yếu tố)
Cho HS lần lượt phân tích từng yếu tố.
Lấy ví dụ?
+ Dàn hàng hai, hàng ba;
Thứ nhất: Ý thức tham gia giao thông
+ Dùng ô khi điều khiển xe
chưa tốt của một bộ phận học sinh khiến
+ Tụ tập nhóm đứng nói chuyện chờ bạn cho tình hình TNGT ở độ tuổi học sinh trở
ở trên đường
nên rất nghiêm trọng.
+Không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp
điện
+ Chưa đủ tuổi nhưng vẫn điều khiển xe
máy…
Vậy HS cần phải làm gì để tham gia giao
thông đúng luật và an toàn?
Phải có kiến thức về Luật giao thông
GV chia lớp thành 2 nhóm, Thảo luận
trong 3 phút
Nhóm 1: Đánh giá kiến thức giao
thông của các em?
Nhóm 2: Nếu kiến thức giao thông
chưa tốt thì cần phải làm gì?
Các nhóm thảo luận
Đại diện nhóm báo cáo
Thứ hai: Kiến thức về Luật giao thông
GV bổ sung và chốt kiến thức
chưa tốt, nhiều học sinh chưa đọc luật và
Hỏi: Khi cơ thể mệt mỏi có ảnh hưởng
đến việc tham gia giao thông không?
HS trả lời
Gv chiếu một số hình ảnh khi cơ thể mệt
mỏi, căng thẳng sẽ ảnh hưởng đến việc
điều khiển xe và chốt kiến thức:
+Thứ ba: Tình trạng cơ thể không tốt
cũng ảnh hưởng rất lớn đến việc điều
khiển xe.
Cuối cùng cho học sinh tìm hiểu yếu tố
thứ tư liên quan đến TNGT đó là kĩ năng
lái xe.
GV cho HS giải quyết một tình huống
cụ thể ( xem video) Khuất tầm nhìn cố
định.
Từ video kết hợp với hiểu biết bản thân
HS rút ra được kĩ năng điều khiển xe
chưa tốt cũng là một nguyên nhân khiến
tai nạn giao thông gia tăng.
HS tự rút ra kết luận.
Như:
+ Chưa hiểu được đặc điểm phương tiện
+ Kĩ thuật lái xe chưa tốt
+ Chưa biết cách dự đoán, phòng tránh
nguy hiểm…
16
GV bổ sung và chốt kiến thức:
Mỗi câu hỏi được lật mở sẽ có một hoặc một số kí tự trong từ khóa.
Nếu trong quá trình lật mở câu hỏi, ai tìm được từ khóa sớm sẽ là người chiến
thắng.
Câu 1: Gồm 12 chữ cái
Đây là một trong những quy định của người đi mô tô, xe máy?
ĐÁP ÁN: ĐỘI MŨ BẢO HIỂM
Câu 2: Gồm 8 chữ cái
Yếu tố gây ảnh hưởng nhiều nhất đến tai nạn giao thông ?
ĐÁP ÁN: CON NGƯỜI
Câu 3: Gồm 8 chữ cái
Quan sát hình ảnh và cho biết: Hành vi trên của người tham gia giao thông?
ĐÁP ÁN: ĐÁNH VÕNG
Câu 4: Gồm 12 chữ cái
Người qua đường cần phải tránh điều này?
ĐÁP ÁN: BĂNG QUA ĐƯỜNG
TỪ KHÓA: VĂN HÓA GIAO THÔNG.
Hoạt động 5: Luyện tập ( 5 phút)
17
VII. Luyện tập:
Để kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS, GV cho
các em làm bài tập trắc nghiệm trên phiếu học tập.
18