Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
1. TÍNH TẤT YẾU CỦA ĐỀ TÀI
Nguồn vốn bên ngoài đầu từ vào Việt Nam trong thời kì mở cửa ngày
càng gia tăng một cách mạnh mẽ nhằm hỗ trợ cho việc phát triển nền kinh
tế, trong khi đó các hợp đồng, chương trình hỗ trợ của các quốc gia và các
tổ chức quốc tế, kể cả các hợp đồng, chương trình có giá trị lớn do nguồn
vốn trong nước cũng đều được thực hiện qua hình thức đấu thầu là chủ
yếu.Trong các phương thức đấu thầu hiện nay, đấu thầu quốc tế ngày càng
mở rộng và phát triển cả về quy mô và lẫn hình thức, được coi là một trong
những hình thức mua sắm hiệu quả nhất. Đấu thầu quốc tế cũng là xu
hướng chính hiện nay được sử dụng do yêu cầu minh bạch hoá và nguyên
tắc bình đẳng trong đấu thầu ngày càng được coi trọng. Mặc dù trên thế
giới, đấu thầu quốc tế đã được sử dụng khá lâu song tại Việt Nam, phương
thức mua sắm đó vẫn còn mới mẻ với thời gian hoạt động chưa lâu.Việt
Nam đã cho ra đời Luật Đấu thầu Việt Nam 2005 đã được áp dụng gần 2
năm cùng với nhiều văn bản pháp quy đi kèm nhằm điều chỉnh có hiệu quả
hoạt động đấu thầu tại Việt Nam trong đó có hoạt động đấu thầu quốc tế.
Song thực tế vẫn còn nhiều vấn đề liên quan đến đấu thầu quốc tế còn đang
được xem xét. Xuất phát từ vấn đề trên, em xin lựa chọn đề tài Đấu thầu
quốc tế tại Việt Nam: thực trạng và giải pháp. Trong phạm vi hẹp của đề án
môn học, em xin chỉ nghiên cứu thực trạng và giải pháp đối với đấu thầu
quốc tế trong lĩnh vực xây lắp, lĩnh vực hiện nay vẫn đang chiếm tỷ trọng lớn
nhất trong tổng số giá trị cũng như về số lượng gói thầu đấu thầu quốc tế.
Mục đích của việc nghiên cứu vần đề này là giúp chúng ta hiểu rõ
hơn về đấu thầu quốc tế của các doanh nghiệp Việt nam trong thời gian qua
và từ đó có thể đưa ra những chính sách hợp lý để khuyến khích các doanh
nghiệp Việt Nam phát huy hình thức này nhằm mang lại lợi nhuận cho
doanh nghiệp nói riêng và toàn xã hội Việt Nam nói chung.
SV: Phạm Văn Hà Lớp: Kinh tế quốc tế 47
1

2
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU QUỐC TẾ
1.1. Sự ra đời và phát triển của đấu thầu quốc tế tại Việt Nam
Đấu thầu là một trong những phương thức mua sắm hàng hoá, dịch
vụ trong đời sống xã hội loài người. Nó ra đời cùng với phương thức sản
xuất dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất.Cùng với sự phát triển mạnh
mẽ cuả khoa học kỹ thuật, cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của
các quốc gia, hoạt động đấu thầu ngày càng đóng vai trò cần thiết trong các
hoạt động mua sắm, đầu tư. Trên thế giới, hoạt động đấu thầu quốc tế ra
đời rất sớm song những luật lệ liên quan đến đấu thầu ra đời muộn hơn và
lần đầu tiên xuất hiện ở Anh. Khi Hiệp hội kỹ sư tư vấn quốc tế (FIDIC)
thành lập thì quy trình đấu thầu ngày càng được hoàn thiện dần. Ngày nay,
chúng ta có thể tìm thấy các quy định về đấu thầu ở các tổ chứuc quốc tế và
các quốc gia trên khắp thế giới.
Đấu thầu quốc tế ra đời là do những nguyên nhân chủ yếu sau:
Thứ nhất là do yêu cầu của quy luật cạnh tranh trong nền kinh tế thị
trường. Các bên tham gia vào đấu thầu quốc tế đều có cơ hội ngang như
nhau để giành quyền cung cấp hàng hoá, dịch vụ hay xây dựng các công
trình.
Thứ hai là do đấu thầu là một phương thức hiện đại nhằm giúp phân
chia rủi ro giữa bên mời thầu và bên nhận thầu.
Thứ ba là do một số các công trình xây dựng hay mua sắm hàng
hoá, dịch vụ, các nhà tài trợ yêu cầu buộc phải đấu thầu quốc tế.
Tại Việt Nam, hoạt động đấu thầu quốc tế mới xuất hiện từ cuối
những năm 70 của thế kỷ trước, nhưng nó chỉ mới thực sự phát triển từ
giữa những năm 90 của thế kỷ 20. Cơ sở pháp lý cho hoạt động đấu tại
Việt Nam bắt đầu từ tháng 7/1996 Chính phủ ban hành Nghị định (NĐ)
42/CP về Quản lý đầu tư và xây dựng, đồng thời ban hành NĐ 43/CP về

thầu thuộc các dự án quy định trên cơ sở bảo đảm tính cạnh tranh, công
bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
SV: Phạm Văn Hà Lớp: Kinh tế quốc tế 47
4
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Trên cơ sở hiểu rõ khái niệm đấu thầu, các tổ chức quốc tế, các quốc
gia trong đó có cả Việt Nam cũng đưa ra khái niệm về Đấu thầu quốc tế.
Theo Luật đấu thầu Việt Nam 2005, đấu thầu quốc tế là quá trình
lựa chọn nhà thầu đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu với sự tham gia của
các nhà thầu nước ngòai và nhà thầu trong nước.
Theo ADB, đấu thầu cạnh tranh quốc tế sẽ tạo ra một phạm vi rộng
rãi cho bên vay lựa chọn hồ sơ dự thầu tốt nhất trong số những người cung
cấp hàng hoá, dịch vụ, xây dựng… tham gia dự thầu và để tạo cơ hội bình
đẳng cho các nhà dự thầu tiềm năng của nước thành viên hợp lệ tham gia
cung cấp hàng hoá dịch vụ và các công trình xây dựng… bằng vốn vay của
ADB.
Theo WB, khái niệm đấu thầu quốc tế được như sau
Đấu thầu cạnh tranh quốc tế (ICB) là việc cung cấp cho các nhà thầu có
triển vọng và đủ tư cách các bản thông báo kịp thời, đầy đủ về yêu cầu của
bên mời thầu và các cơ hội ngang bằng để thắng thầu mua sắm, tư vấn hay
công trình xây dựng .
Như vậy, mặc dù có những định nghĩa giải thích khác nhau nhưng
tựu chung lại, chúng vẫn có cùng bản chất. Việt Nam hiện nay đang cố
gắng xích gần lại không chỉ với các khái niệm chung được sử dụng rộng rãi
trên toàn thế giới mà còn là các nguyên tắc và các quy trình tổ chức đấu
thầu quốc tế.
Theo luật Đấu thầu Việt Nam, các Trường hợp sử dụng đấu thầu
quốc tế bao gồm:
• Gói thầu thuộc dự án sử dụng vốn ODA mà nhà tài trợ quy định phải
đấu thầu quốc tế

không giành được hợp đồng. Và cũng có những nhà thầu vì không tìm
được nhà thầu phụ theo quy định nên cũng không trúng thầu. Chính vì
những lý do trên người ta nói trong đấu thầu thì thị trường thuộc về phía
mời thầu, họ vừa là người chủ động vừa là người bị động.
SV: Phạm Văn Hà Lớp: Kinh tế quốc tế 47
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
c. Thời gian và địa điểm mở thầu xác định
Thời gian mở thầu phải được quy định trước, thông thường nó được thực
hiện sau khi thông báo mời thầu một số ngày nhất định. Ngày giờ, địa điểm
sẽ được xác định cụ thể trong hồ sơ mời thầu. Địa điểm mời thầu trong
thực tế thường là tại nước chủ đầu tư, nước người mời thầu và cách thức
mở thầu cũng là nét đặc thù riêng. Khi mở thầu, các nhà thầu thường phải
có mặt nghe công bố tính hợp lệ đơn chào và ký vào một biên bản đã được
chuẩn bị trước. Bên mời thầu sẽ công bố công khai một số chỉ tiêu cơ bản
của hồ sơ dự thầu. Hiện nay các tổ chức quốc tế như WB và ADB đều có
văn bản hướng dẫn đấu thầu công khai, cụ thể và chi tiết về những vấn đề
này.
d. Ngoài bên mời thầu, nhà thầu còn có người tư vấn
Kỹ sư tư vấn là người đảm bảo hạn chế tới mức tối thiểu các tiêu cực có
thể phát sinh, những thông đồng thoả hiệp làm cho chủ dự án bị thiệt hại.
Vì vậy, người tư vấn phải là người có trình độ, năng lực chuyên môn để
giúp chủ dự án giải quyết các vấn đề kỹ thuật với nhà thầu.Tuỳ theo công
trình, dự án bên mời thầu thuê một hoặc một số loại hình dịch vụ thích hợp.
Hiện nay, hình thức đấu thầu tư vấn hiện đang rất phát triển và ngày càng
chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị của gói thầu.
1.3.2. Hàng hoá đấu thầu là hàng hoá vô hình hoặc hữu hình, thừơng
có khối lượng lớn, quy cách phẩm chất phức tạp, giá trị cao.
Hàng hoá đấu thầu không chỉ là hàng hoá hữu hình (như máy móc,
thiết bị..) mà còn có cả những hàng hoá vô hình (bí quyết kỹ thuật, dịch vụ

dựa vào các tiêu thức sau:
1.4.1 Căn cứ vào đối tượng đấu thầu
a. Đấu thầu quốc tế mua sắm hàng hoá
Trong đấu thầu mua sắm hàng hoá, các nhà thầu cạnh tranh nhau
thông qua việc đảm bảo cung cấp hàng hoá có đủ chất lượng theo yêu cầu
của cơ quan mua sắm nhưng với chi phí hợp lý nhất cùng với các dịch vụ
bảo hành, bảo trì, dịch vụ sau bán hàng thuận lợi đối với người mua. Sự
cạnh tranh trong cung cấp hàng hoá còn được thể hiện ở chỗ nhà thầu đưa
SV: Phạm Văn Hà Lớp: Kinh tế quốc tế 47
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
ra nhũng hàng hoá với công nghệ mới, đem lại nhiều lợi thế trong sử dụng.
Các nhà thầu trong cung cấp hàng hoá cũng luôn phải cạnh tranh nhau bằng
uy tín của mình. Như vậy, về thực chất, đây là hình thức áp dụng để mua
hàng tiêu dùng, máy móc thiết bị lẻ, nhà máy công nghiệp, kể cả dịch vụ có
liên quan.
b. Đấu thầu quốc tế xây dựng công trình
Là hình thức đấu thầu quốc tế áp dụng để xây lắp gồm những công việc
thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt thiết bị các công trình, hạng mục công
trình, cải tạo, sửa chữa lớn. Trong loại hình đấu thầu này, các tiêu chuẩn
đánh giá hồ sơ dự thầu (giá cả, kỹ thuật, uy tín, tiến độ) được coi trọng hơn
cả.người chào giá thấp chưa hẳn là người sẽ giành được hợp đồng. Cũng
trong loại hình này, người ta đề cao vai trò của người tư vấn, của vấn đề
bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo hành công trình.
c. Đấu thầu quốc tế cung cấp dịch vụ tư vấn
Đó là hình thức đấu thầu quốc tế dùng để đấu thầu các dịch vụ tư vấn
chuẩn bị dự án, dịch vụ tư vấn thực hiện dự án và dịch vụ tư vấn điều hành
quản lý dự án. Do tính chất đặc biệt của dịch vụ tư vấn nên người ta thường
coi trọng kinh nghiệm và năng lực của nhà thầu hơn là giá cả. Điều này thể
hiện rõ trong quy định của ADB về tuyển chọn tư vấn và quy định của WB

Đây là hình thức lựa chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói
thầu.Chỉ định thầu theo Luật đấu thầu của Việt Nam được áp dụng trong
các trường hợp sau đây:
- Sự cố bất khả kháng do thiên tai, dịch họa, sự cố cần khắc phục ngay
thì chủ đầu tư hoặc cơ quan chịu trách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó
được chỉ định ngay nhà thầu để thực hiện; trong trường hợp này chủ đầu tư
hoặc cơ quan chịu trách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó phải cùng với
nhà thầu được chỉ định tiến hành thủ tục chỉ định thầu theo quy định trong
thời hạn không quá mười lăm ngày kể từ ngày chỉ định thầu;
- Gói thầu do yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài;
SV: Phạm Văn Hà Lớp: Kinh tế quốc tế 47
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Gói thầu thuộc dự án bí mật quốc gia; dự án cấp bách vì lợi ích quốc
gia, an ninh an toàn năng lượng do Thủ tướng Chính phủ quyết định khi
thấy cần thiết;
- Gói thầu mua sắm các loại vật tư, thiết bị để phục hồi, duy tu, mở rộng
công suất của thiết bị, dây chuyền công nghệ sản xuất mà trước đó đã được
mua từ một nhà thầu cung cấp và không thể mua từ các nhà thầu cung cấp
khác do phải bảo đảm tính tương thích của thiết bị, công nghệ;
-Gói thầu dịch vụ tư vấn có giá gói thầu dưới năm trăm triệu đồng, gói
thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp có giá gói thầu dưới một tỷ đồng thuộc dự
án đầu tư phát triển; gói thầu mua sắm hàng hóa có giá gói thầu dưới một
trăm triệu đồng thuộc dự án hoặc dự toán mua sắm thường xuyên; trường
hợp thấy cần thiết thì tổ chức đấu thầu.
d. Tự thực hiện
Là hình thức đấu thầu quốc tế được sử dụng đối với các gói thầu mà
chủ đầu tư có đủ năng lực thực hiện trên cơ sở tuân thủ theo các nguyên tắc
chỉ định thầu .Hình thức tự thực hiện được áp dụng trong trường hợp chủ
đầu tư là nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu

Hơn 24% DN đấu thầu qua mạng
Tại Hội thảo Đấu thầu điện tử thông qua Cổng đấu thầu điện tử dgMarket
Vietnam (dgMarket VN) ngày 4-10-2008 tại Đà Nẵng, bà Trần Thị Thu
Hương, Giám đốc Trung tâm Phát triển bền vững (VnSDC) trình bày kết
quả khảo sát thực trạng đấu thầu tại Việt Nam. Trong 1 năm, VnSDC đã
khảo sát trên 10.000 đơn vị với 12 loại hình đơn vị khác nhau, trong đó loại
hình công ty TNHH chiếm nhiều nhất với tỷ lệ 28,8%, công ty cổ phần
21,4%, cơ quan Nhà nước cũng chiếm đến 15,3%.
Quy mô của các đơn vị được khảo sát rất lớn, có đến 35,65% số đơn
vị có phạm vi hoạt động trên toàn quốc, 34,6% đơn vị hoạt động tại TP. Hồ
Chí Minh và Hà Nội. Kết quả cho thấy, 59,7% thông tin dự thầu được
SV: Phạm Văn Hà Lớp: Kinh tế quốc tế 47
12