Tiết 1 - Tuần 1. Bài 1
Văn bản: Cổng trờng mở ra
( Lí Lan )
Kết quả cần đạt:
Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái;
thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời mỗi con ngời.
Nắm đợc cấu tạo và ý nghĩa của các loại từ ghép
Hiểu rõ về liên kết văn bản, một trong những tính chất quan trọng nhất của VB
Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản :
Cổng trờng mở ra
Ngày soạn :.2/9/2007.
Ngày dạy :8/9/2007
I.Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh hiểu đợc tâm trạng của ngời mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến trờng, qua đó
thấy đợc tình cảm và tấm lòng của ngời mẹ dành cho con.
II.Chuẩn bị đồ dùng :
Sách bài tập,Sách ĐHVB,Bảng phụ.
III.Các b ớc lên lớp:
1.ổn định
2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS
3.Bài mới
Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trờng đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm tởng ...
Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:Hớng dẫn HS đọc và
chú thích .
? VB này có cách đọc ntn?
Em hãy đọc văn bản.
? Văn bản có xuất xứ ntn ?
H Giải nghĩa từ: nhạy cảm, háo
hức, khai trờng ...

? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn
hay 1 bài thơ nói về tấm lòng ngời mẹ
- Con là mầm đất tơi xanh
Nở trong tay mẹ, mẹ ơm mẹ trồng
Hai tay mẹ bế mẹ bồng
Nh con sông chảy nặng dòng phù sa
Mẹ nhìn con đẹp nh hoa
Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời
Sao tua rua đã lên rồi
Con ơi có cả đất trời bên con
Cho dù đạn réo ma bom
Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng
Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng
Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh nôi
? Ngời mẹ đang nói chuyện trực tiếp
với con không?Theo em ngời mẹ đang
nói với ai?
? Cách viết này có tác dụng gì?
? Câu văn nào nói lên tầm quan trọng
của nhà trờng với thế hệ trẻ?
? Hiểu đợc tqtrọng đó, mẹ đã định nói
với con ntn trong buổi ngày mai khi
con đến trờng?
? Em hiểu TG kỳ diệu đó là gì?
? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều gì
tập trung trằn trọc, ko ngủ đ-
ợc, nhớ về ngày ktrờng đtiên
của mình
- Vì mẹ rất yêu con, quan
tâm đến con, bởi mẹ đã đợc

- TG của niềm vui ...
--> nhà trờng là tất cả
tuổi thơ ...
2
về mẹ và vai trò của nhà trờng?
? Tại sao VB có tựa đề Cổng trờng
mở ra-? VB này có cốt truyện và có 1
chuỗi sviệc nh ở lớp 6 không?
H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ
của mẹ về giáo dục nớc Nhật
Thảo luận:
- TG của điều hay, lẽ phải, của tình th-
ơng và đạo lý làm ngời
- ... ánh sáng tri trức nhân loại
- ... tình bạn, tình thầy trò cao đẹp
- Vô cùng quan trọng
* Khái quát: Qua VB, em hiểu đợc sự
quan tâm, chăm lo của mẹ dành cho
con, hiểu đợc tqtrọng vô cùng của
ngày đầu tiên đến trờng mốc
qtrọng của cuộc đời con --> chăm lo
về trí tuệ.
-Gọi HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động 3:Hớng dẫn luyện tập
IV.HDVN:
- Cảm nghĩ của em về ngời mẹ trong
văn bản Cổng trờng mở ra.Soạn
văn bản Mẹ tôi.
-Không mà chủ yếu chỉ là
tâm trạng

3. Bài mới
* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,
thiêng liêng và cao cả, nhng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết đợc điều đó. Chỉ đến khi
mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả. VB Mẹ tôi sẽ cho ta 1 bài học
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hớng dẫn HS đọc tác phẩm tìm
hiểu chú thích .
Gọi HS đọc văn bản.
? Nêu hiểu biết của em về tác giả
? VB cần đọc với giọng ntn?
? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối
hận, vong ân bội nghĩa
? Hãy TT bức th của ngời cha ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung
VB
? VB này viết về điều gì?
? enricô đã giới thiệu bức th của
bố ntn? Tởng tợng và kể lại
? Biết đợc lỗi lầm của con, ngời
cha đã có thái độ ra sao? Câu nói
nào thể hiện? Từ ngữ nào diễn tả?
? Tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời
lẽ trong bức th thể hiện thái độ
buồn bã, tức giận của bố?
? Tại sao thể hiện sự tức giận của
mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ?
? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1
Hoạt động của trò

phê phán
4
đứa con mất mẹ để giáo dục
enricô?
? Hãy tìm 1 số từ ghép trong đoạn
này nói lên nỗi đau của đứa con
mất mẹ?
? Bố đã thể hiện sự kiên quyết của
mình ntn?
? Bố đã khuyên con phải xin lỗi
mẹ ntn?
? Qua bức th, em thấy bố đã giáo
dục enricô điều gì?
? Tất cả những thái độ của bố đợc
bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong
bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi
con: enricô của bố ạ ... cách
viết đó có tác dụng gì?
? Vì thế đã tác động đến enrico ra
sao?
? Qua bức th, em còn thấy bố thể
hiện tình cảm với mẹ của enrico
ntn?
? Ngời mẹ không trực tiếp xuất
hiện trong câu chuyện, nhng ta
vẫn thấy hiện lên rất rõ nét. Vì
sao?
? Qua bức th ngời bố gửi con, em
thấy enrico có một ngời mẹ ntn?
? Cách để cho nv bộc lộ qua cái

- Bố đã kể về mẹ cho enrico
nghe --> ngời mẹ xuất hiện qua
cái nhìn của bố
--> lý giải cho nhan đề Mẹ
tôi
- Tăng tính khách quan của
sviệc, thể hiện tình cảm và thái
độ của ngời kể
- Con hãy nhớ rằng tình yêu
thơng, kính trọng cha mẹ là
tình cảm thiêng liêng hơn cả.
- giáo dục đạo đức cho
con
- yêu thơng con hết mực
* Với mẹ:
Rất trân trọng
2. Hình ảnh ngời mẹ:
- Yêu thơng, hy sinh tất
cả vì con
--> cao cả, lớn lao
5
?Tại sao bố không nói chuyện với
enrico mà lại viết th?
-> Bài học ứng xử trong gđ, ở tr-
ờng, ngoài XH
GV : Mẹ tôi chứa chan tình phụ
tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của
những tấm lòng cao cả.
Đ. Amixi đã để lại trong lòng ta
hình ảnh cao đẹp thân thơng của

HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK
HS Tự lựa chọn
- Có thể chọn phần ghi nhớ.
* Ghi nhớ:SGK
III/ Luyện tập
-----------------------------------------------------------------------------------
Tiết 3: Từ ghép
Ngày soạn:
Ngày dạy:
6
I.Mục tiêu bài học:
- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép đợc học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ ghép và
nghĩa của cac loại từ ghép đó.
II.Chuẩn bị đồ dùng.
Bài tập, Bảngb phụ.
III.Các b ớc lên lớp:
1
. ổ
n định
2. Kiểm tra:
VB Mẹ tôi đã đem đến cho em bài học gì? hãy đọc 1 đoạn VB mà em cho là sâu sắc
nhất?
3. Bài mới:
* Giới thiệu: Lớp 6 các em đã đợc học về từ và cấu tạo từ TV. Hãy nhắc lại thế nào là từ
ghép?
Từ ghép là những từ phức đợc tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về
nghĩa.
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy

- 2 cách --> 2 kiểu
Nội dung cần đạt
I/ Các loại từ ghép
* Ví dụ:
-bà ngoại
-thơm phức
7
? Thế nào là từ ghép C P?
G: Kiểu ghép những tiếng ngang
hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ
ghép đẳng lập.
? Từ ghép đẳng lập là gì?
Hoạt động 2 Hớng dẫn HS tìm
hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh
nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa
của từ bà (lớp 6 đã học cách giải
nghĩa)
? Cả bà nội và bà ngoại đều có
chung 1 nét nghĩa là bà, nhng
nghĩa của 2 từ này khác nhau. Vì
sao?
? Tơng tự thơm, thơm phức
? So sánh nghĩa của từ ghép C- P
với nghĩa của tiếng chính?
Vậy từ ghép C-P có t/c gì?
? So sánh nghĩa của từ quần áo
với nghĩa của mỗi tiếng quần,
áo
? Tơng tự trầm bổng
? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL với

- Bổng: ............................... cao
- Trầm bổng: âm thanh lúc cao
lúc thấp nghe vui tai
- Có nghĩa kquát hơn
1. Từ ghép C-P
2. Từ ghép đẳng lập
* Ghi nhớ:SGK
II/ Nghĩa của từ ghép
- Từ ghép C-P có tính
chất phân nghĩa
- Từ ghép đẳng lập có
tính chất hợp nghĩa
8
G: Đa tình huống
Có 1 bạn nói: tớ mới mua 1 cuốn
sách vở. Theo em bạn ấy nói 1
cuốn sách vở là đúng hay sai. Vì
sao? Chữa lại cho đúng.
G: chốt, những đơn vị kiến thức cần
nhớ
Hoạt động 3:
Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận
Sau BT 5rút ra kết luận
IV.HDVN:
- BT 6, 7
- Học thuộc ghi nhớ
- Và chuẩn bị tiết 4
H- Đọc ghi nhớ SGK
Chia nhóm:
- Sách vở là từ ghép ĐL mang

II.Chuẩn bị đồ dùng:
Bảng phụ, Văn bản mẫu.
III.Các b ớc lên lớp:
9
1. ổn định
2. Kiểm tra: Có mấy loại từ ghép? nghĩa của từ ghép?
3. Bài mới:
* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t/chất nào?
VB là các tác phẩm văn học và văn kiện ghi bằng giấy tờ
VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hớng
dẫn HS tìm hiểu về
liên kết và phơng tiện
liên kết trong VB
? Những câu trong VD
đợc trích trong VB
nào? ndung 3?
? Theo em, nếu bố
enrico chỉ viết mấy câu
này thì enrico có hiểu
điều bố muốn nói
không?
? Nêu lý do?
? Muốn cho đoạn văn
có thể hiểu đợc thì nó
phải có tính chất gì?
? Đoạn văn thiếu ý gì
mà trở nên khó hiểu?

VB
2. Phơng tiện liên kết trong
VB
* Liên kết về nội dung các câu
cùng hớng về chủ đề chính,
gắn bó chặt chẽ
10
? Chỉ ra sự thiếu liên
kết trong đoạn văn?
? Hãy sửa lại để thành
1 đoạn văn có nghĩa
? Từ ngữ còn bây giờ
và từ con giữ vai trò
gì trong câu văn đoạn
văn?
? Từ 2VD cho biết 1VB
có tính liên kết trớc hết
phải có điều kiện gì?
? Cùng với điều kiện ấy
các câu trong VB phải
sử dụng các phơng tiện
gì?
Hoạt động 2: Hớng
dẫn HS luyện tập
Sắp xếp các câu văn
cho hợp lý
Điền các từ ngữ vào
chỗ trống
IV.HDVN:
- BT4, 5

ợc nỗi đau đớn xót xa những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh và biết
thông cảm chia xẻ ...
- thấy đợc tqtrọng của bố cục trong VB. Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập VB ...
- Hiểu rõ kn mạch lạc trong VB, từ đó biết tạo lập VB
Tiết 5, 6.
Văn bản: Cuộc chia tay của những con búp bê
I.Mục tiêu bài học:
-Thấy đợc cái hay của truyện là ở cách kể chuyện chân thật và cảm động.
II.Chuẩn bị đồ dùng:
-Bảng phụ,Bài soạn.
III.Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra: - Thế nào là liên kết trong VB?
- Cho biết những phơng tiện liên kết trong VB?
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hớng dẫn HS
đọc, tóm tắt VB.
? VB có thể chia ra mấy phần?
? Truyện viết về ai, về việc gì?
Ai là nhân vật chính trong
truyện?
Hoạt động 2: Tìm hiểu VB.
*Tình huống:
- Truyện đợc kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng?
Hoạt động của trò
4 phần:

học ở lớp 6 không?
? Tìm những chi tiết trong
truyện diễn tả tâm trạng đau
khổ của 2 anh em Thành
? Hai anh em đã có hành động
gì?
? Cảnh Thuỷ chào từ biệt cô và
các bạn khiến em có cảm nhận
ntn?
? Chi tiết nào trong cuộc chia
tay của Thuỷ với lớp học làm
cô giáo bàng hoàng và khiến
em cảm động nhất? Vì sao?
? Giây phút chia tay của 2 anh
em đã diễn ra ntn?
--> nỗi đau khổ của Thuỷ và
Thành trớc bi kịch gia đình đã
đợc Khánh Hoài thể hiện qua
nhiều chi tiết xúc động, chứa
chan tình nhân đạo
? Hãy tìm các chi tiết trong
truyện để thấy 2 anh em Thành
Thuỷ rất mực gần gũi, thơng
yêu chia sẻ và quan tâm đến
nhau
? Thành đã nghĩ về câu chuyện
em vá áo cho mình từ hồi lớp 5
với tình cảm ntn?
? Khi mẹ bảo chia đồ chơi, hai
anh em đã làm gì?

- Thành giúp em học, chiều nào cũng đón
em, vừa đi vừa trò chuyện
- Thành nhờng hết đồ chơi cho em, Thuỷ
để lại con vệ sỹ
- Rất đỗi thơng yêu
- Anh nhờng tất cả cho em
- Em để lại hết cho anh
Thảo luận:
- Một mặt Thuỷ giận dữ không muốn
con thơ
- Hai anh em vô
cùng đau khổ và
cảm thấy cô đơn
- Thủy nh ngời
mất hồn, loạng
choạng, buồn bã.
- Thành đau đớn,
lặng lẽ, bơ vơ
2. Tình cảm hai
anh em
- Thành và Thủy
rất mực gần gũi,
thơng yêu, chia sẻ
và quan tâm đến
nhau
13
búp bê có gì mâu thuẫn?
Theo em có cách nào giải
quyết đợc mâu thuẫn ấy
không?

chia rẽ 2 con búp bê, nhng mặt khác lại
rất thơng anh sợ đêm không có con vệ sỹ
canh cho anh ngủ
--> muốn giải quyết mâu thuẫn chỉ có
một cách duy nhất là gia đình Thuỷ đoàn
tụ, hai anh em không phải chia tay.
- Thuỷ để lại con em nhỏ để chúng
không bao giờ phải xa nhau
--> gợi trong lòng ngời đọc lòng thơng
cảm cho cảnh ngộ của hai anh em, thơng
cho sự bất hạnh quá lớn của Thành và
Thuỷ.
--> Chi tiết này khiến ngời đọc thấy sự
chia tay của 2 em nhỏ là không nên có
--> thức tỉnh các bậc làm cha làm mẹ
H- Theo dõi đoạn kết
- Thành kinh ngạc vì thấy mọi việc đề
diễn ra bình thờng, cảnh vật vẫn rất đẹp,
cuộc đời vẫn bình yên .. thế mà sao hai
anh em lại phải chịu đựng sự mất mát và
đổ vỡ quá lớn
--> Đây là 1 diễn biến tâm lý đợc tác giả
miêu tả rất chính xác làm tăng thêm nỗi
buồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng bơ vơ
của nvật trong truyện
- Thể hiện đợc chủ đề câu chuyện. Anh
em Thành Thuỷ cũng nh 2 con búp bê:
trong sáng, ngây thơ, vô tội thế mà phải
chia tay nhau --> xót xa, thơng cảm
- Gia đình đổ vỡ, bố mẹ ly hôn, con cái

đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng
ấy.
- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả tâm
lý nvật, tả cảnh vật xung quanh
- Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp với
tâm trạng nvật.
- HS tự bộc lộ.
- HS có thể trao đổi với nhau để trả lời.
* Ghi nhớ: SGK
III/ Luyện tập
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Bài 2 Tiết 7 Bố cục trong văn bản
Ngày soạn.
Ngày dạy
I.Mục tiêu bài học:
- HS hiểu sự cần thiết phải có bố cục khi viết văn bản và các yêu cầu cần đạt đối với 1 bố
cục VB.
II.Chuẩn bị đồ dùng.
Bảng phụ ,Văn bản mẫu.
III.Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra: Em hãy nêu ý nghĩa truyện Cuộc chia tay của những con búp bê?
3. Bài mới
* Giới thiệu
* Tiến trình:
15
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Làm rõ kn bố cục VB
và những yc
? Nêu nội dung chính của 1 lá đơn

Gọi HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động của trò
* Phần chính:
- Đơn gửi ai?
- Ai gửi đơn?
- Lý do gửi đơn?
- Nguyện vọng, yêu cầu
- Không, vì lá đơn sẽ rất lộn xộn
không theo một trật tự nhất định
--> ngời đọc không hiểu
--> không đạt mục đích giao tiếp
- VB sẽ rõ ràng, hợp lý, khoa học
H - Đọc ghi nhớ
H- Đọc VD(1)/29
- cha có bố cục, ý sắp xếp lộn xộn
Thảo luận:
- Các câu không đợc sắp xếp theo
một trình tự hợp lý
- 2 đoạn
--> bố cục không rõ ràng
H - Đọc VD2/29
- Sắp xếp ngợc trình tự
--> câu chuyện không còn nêu đ-
ợc ý nghĩa phê phán và không còn
buồn cời nữa
--> bố cục phải hợp lý để giúp cho
VB đạt mức cao nhất mục đích
giao tiếp mà ngời tạo lập đặt ra.
H- Đọc ghi nhớ SGK
Nội dung cần đạt

lần lợt từmg kinh nghiệm học tập
--> kết quả học tập --> nguyện vọng
muốn nghe ý kiến trao đổi ...
IV. HDVN:
- Thử sắp xếp bố cục cho 1 VB
miêu tả chủ đề tự chọn.
- 3 phần: mở thân kết
- Rất cần thiết vì bố cục 3 phần
giúp VB trở nên rành mạch và hợp
lý
Thảo luận
- MB: đa ngời đọc đến với đề tài
mình viết một cách hứng thú
- KB: chốt lại vấn đề, nêu cảm t-
ởng phải để lại ấn tợng tốt đẹp cho
ngời đọc
H - Đọc ghi nhớ: SGK
4 phần:
- Thành nghĩ về ngày xa
- Hai anh em chia đồ chơi
- hai anh em chia tay cô giáo
- cảnh chia tay của hai anh em
- Bố cục cha rành mạch và hợp lý.
Các điểm 1, 2, 3 ở phần thân bài
mới chỉ kể lại việc học tốt chứ cha
trình bày kinh nghiệm học tốt. (4)
lại không nói về vấn đề học tập
* Ghi nhớ 2
3. Các phần của bố
cục

- Thông suốt, liên tục, không đứt
đoạn
Hoạt động 2:
? Chủ đề truyện cuộc chia tay
của những con búp bê
? ý chính đã xuyên suốt qua 4
đoạn VB ntn?
? Các từ ngữ: chia tay, chia đồ
chơi, chia ra, chia đi, ... & 1 loạt
từ ngữ chi tiết khác biểu thị ý
không muốn phân chia cứ lặp đi
lặp lại. theo em đó có phải là chủ
đề liên kết các sự việc nêu trên
Hoạt động của trò
- Cả 3 ý kiến
- VB là mạch lạc là sự tiếp nối của
các câu, các ý theo 1 trình tự hợp lý
- Sự đau khổ, bất hạnh đến vô cùng
của hai anh em Thành và Thuỷ khi
bố mẹ chia tay nhau
- Liệt kê nội dung 4 phần
- Toàn bộ sự việc xoay quanh sự
việc chính cuộc chia tay --> chủ
đề liên kết các sự việc thành 1 thể
thống nhất
Nội dung cần đạt
I/ Mạch lạc và
những yêu cầu về
mạch lạc trong VB
1. Mạch lạc trong

của VB tạo nên tính mạch lạc cho
VB
--> mạch lạc và liên kết có sự thống
nhất với nhau
- Liên hệ thời gian và tâm lý
-> Tự nhiên và hợp lý
- Liên hệ thời gian
- Liên hệ không gian
- Liên hệ tâm lý (nhớ lại)
- Liên hệ ý nghĩa
- Giúp cho mạch chủ đề VB đợc giữ
vững
- Tất cả các câu, đoạn trong VB đều
hớng về chủ đề chính
- Đợc tiếp nối theo 1 trình tự hợp lý
làm cho chủ đề liền mạch
H - Đọc ghi nhớ 32/SGK
- Chủ đề: tâm trạng, thái độ và suy
nghĩ của cha trớc lỗi lầm của con
- Chủ đề này xuyên suốt qua các
phần của VB
- Các phần đợc tiếp nối theo trình
tự tâm lý: chỉ ra lỗi của E --> gợi
hình ảnh mẹ --> khuyên con nhận
lỗi
- Chủ đề: Lao động là vàng xuyên
suốt bài thơ
2 câu mở bài: nêu chủ đề từ kho
vàng ... tốt thu lý giải vàng
Còn lại: nhấn mạnh, khắc sâu chủ

chia tay của 2 đứa trẻ. Việc thuật
lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc
chia tay của 2 ngời lớn có thể làm
cho ý tứ chủ đạo bị phân tán, không
có sự thống nhất, mất đi sự mạch
lạc của câu chuyện
BT2.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tuần 3 Bài 3
Ca dao Dân ca
Những câu hát về tình cảm gia đình
Những câu hát về tình yêu quê hơng đất nớc, con ngời
Ngày soạn :19/9/2007..
Ngày dạy :22/92007.
Kết quả cần đạt:
- Hiểu đợc khái niệm ca dao, dân ca. nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ
thuật tiêu biểu của những bài ca có chủ đề tình cảm gia đình và tình yêu quê hơng, đất nớc, con
ngời trong bài học.
- Nắm đợc cấu tạo từ láy. bớc đầu hiểu đợc âm nghĩa của nó
- Nắm đợc các bớc tạo lập VB
- Viết tốt bài TLV số 1
20
Tiết 9. Đọc hiểu văn bản:
Ca dao dân ca
Những câu hát về tình cảm gia đình
I.Mục tiêu cần đạt:
- Hiểu đợc ca dao, dân ca
- Nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao dân ca qua
những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình
II.Các b ớc lên lớp:

gian của mỗi miền quê. Dân ca có lời
thơ là ca dao
--> cả 2 đều thuộc thể loại thơ trữ tình
H- Đọc bài ca dao 1
- Lời của ngời mẹ nói với con qua điệu
hát ru
- Công lao trời biển của cha mẹ đối
với con và bổn phận của kẻ làm con tr-
ớc công lao to lớn ấy
- Sử dụng lối ví von quen thuộc của ca
dao, lấy những cái to lớn, mênh mông,
vĩnh hằng của tự nhiên để so sánh với
công cha, nghĩa mẹ. Đây là những
biểu tợng truyền thống của văn hoá
phơng Đông, nó là cảm nghĩ dân gian,
dễ hiểu, thấm sâu
- Diễn tả công lao của cha mẹ vô cùng
to lớn, bao la.
- Cù lao chín chữ --> hình ảnh quen
thuộc nói lên lòng biết ơn sâu nặng
của con đối với cha mẹ, tăng thêm âm
Nội dung cần đạt
I/ Khái niệm ca dao,
dân ca
II/ Tìm hiểu những bài
ca dao
* Bài 1
Bài thơ diễn tả công
lao trời biển của cha mẹ
đối với con và bổn phận

? Nỗi nhớ ấy đợc đặc biết
diễn tả bằng động từ gì?
--> Bài ca giản dị, mộc mạc
mà đau khổ, xót xa
Hoạt động 4:
? Bài ca dao thứ 3 diễn tả điều
gì?
? Những tình cảm đó đợc diễn
tả ntn? Có gì độc đáo?
- Nhìn những sự vật đó mà
trong lòng cháu trào lên nỗi
điệu tôn kính, nhắn nhủ, tâm tình của
câu hát.
Công cha ... đạo con
H- Đọc bài ca dao 2
- Tâm trạng, nỗi lòng ngời con gái lấy
chồng xa quê nhớ mẹ nơi quê nhà. Đó
là nỗi buồn xót xa, sâu lắng, đau tận
trong lòng, âm thầm không biết chia
sẻ cùng ai.
- buổi chiều là lúc gợi cái tàn lụi, gợi
buồn, gợi tình thơng nhớ. Chiều là
thời điểm của sự trở về vậy mà ngời
con gái vẫn bơ vơ nơi quê ngời.
- ngõ sau vắng lặng, heo hút --> gợi
cảnh ngộ cô đơn của thân phận ngời
phụ nữ dới chế độ phong kiến
- Nhớ về quê mẹ mà thấy mình lẻ loi,
đau xót.
- Trông về --> 1 cái nhìn đăm đắm,

? Bài ca dao khuyên nhủ điều
gì? ( câu cuối)
? Những biện pháp nghệ
thuật nào đợc 4 bài ca dao sử
dụng?
HĐ6; HDHS luyện tập
IV. HDVN:
- Học thuộc lòng các bài ca
dao đã hoc và nắm chắc nội
dung,nghệ thuật.
Nuột lạt gợi nhớ đến công lao của ông
bà đã xây dựng ngôi nhà ...
Nuột lạt còn đó mà ông bà đã đi xa
--> biểu tợng của sự kết nối bền chặt
nh tình cảm huyết thống
_ So sánh tăng cấp bao nhiêu.... bấy
nhiêu --> Lòng biết ơn ông bà vô hạn
của con cháu
--> câu ca dao nói lên 1 tình cảm đẹp
của con ngời Vn. Có hiếu thảo với cha
mẹ thì mới biết nhớ ông bà tổ tiên
H đọc bài ca dao 4
- Cùng chung--> điệp 2 lần làm nổi
bật mqh rất thân thiết của anh em
trong gia đình
- So sánh hình ảnh: nh thể tay chân.
H/ả mang đậm màu sắc dân gian-->
anhem phải biết yêu thơng nhau gắn
bó đỡ đần nhau
- Anh em ruột thịt có biết yêu nhau

Những câu hát về tình yêu quê hơng đất nớc, con ngời
Ngày soạn:20/9/2007..
Ngày dạy:24/92007
A.Mục tiêu bài học:
- Qua nghệ thuật, các câu ca dao đã ngợi ca vẻ đẹp của các danh lam, thắng cảnh đất nớc có
tính chất tiêu biểu thể hiện thái độ trân trọng, tình cảm đối với quê hơng đất nớc.
B.Chuẩn bị đồ dùng.
Thầy:Những câu ca dao thể hiện tình yêu quê hơng, đất nớc.
Trò :Soạn bài .
C.Các hoat động dạy và học:
1.
ổ
n định
2. Kiểm tra: Em thuộc những câu ca dao nào nói về tình cảm gia đình? Em cảm nhận đợc
điều gì khi học những câu ca dao đó?
3. Bài mới:
* Giới thiệu:Bên cạnh những câu ca dao, dân ca khẳng định những giá trị về tình cảm gia
đình là những câu ca ca ngợi về quê hơng đất nớc.Vậy những câu ca đó thể hiện cụ thể ntn?
* Tiến trình:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1 Phân tích nội dung và
nghệ thuật bài 1
? Bài ca dao đợc thể hiện dới hình
thức nào?
? Em hiểu thế nào về hình thức đối
đáp?
? Câu hỏi 1 (SGK)
? Vì sao chàng trai cô gái lại dùng
những địa danh với những đặc điểm
nh vậy để hỏi đáp?

Hoạt động 2
Phân tích nội dung và nghệ thuật
bài 2
? Bài ca dao có nội dung gì?
? Bài ca dao đợc mở đầu bằng một lời
mời rủ nhau .... Phân tích cụm từ
rủ nhau.
? Khi nào thì ngời ta thờng rủ nhau?
? Em biết những câu ca dao nào cũng
mở đầu bằng rủ nhau?
? ở bài ca dao này, ngời ta rủ nhau
làm gì? Từ nào đợc lặp lại nhiều lần?
Thể hiện điều gì?
?Những địa danh đợc nêu ra trong bài
là những địa danh ntn?
? Em có nhận xét gì về cách tả cảnh
trong bài ca dao này?
? Câu ca dao có gợi cho em nhớ đến 1
câu chuyện truyền thuyết nào không?
từng địa danh để hỏi
- Rất sắc sảo, những nét đẹp
riệng về thành quách, đền đài,
sông núi của mỗi miền quê đều
đợc nàng thông tỏ
- Lời đối đáp đã làm hiện lên một
giang san gấm vóc rất đáng yêu
mến tự hào, dân ca đã mợn hình
thức đối đáp để thể hiện tình yêu
quê hơng đất nớc và lòng tự hào
dân tộc