Ngày soạn :4/9/04
Tuần 1 Bài 1 ,
Tiết 1
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghóa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp : với môn iếng việt qua bài từ ghép , với phân môn tập làm
văn liên kết trong vb
- Một số bước tranh minh hoạ về ngày tựu trường
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sách vở và việc soạn bài của hs
3, Bài mới
Tất cả chúng ta , đều trải qua cái buổi tối trước ngày khai giảng trọng đại chuyển từ mẫu giáo
lêân lớp 1 bậc tiểu học . Còn vương vấn trong nổi nhớ của chúng ta xiết bao bồi hồi , xao xuyến …
cảø lo lắng và sợ hãi . Bây giờ nhớ lại ta thấy thật ngây thơ và ngọt ngào , tâm trạng của mẹ ntn
khi cổng trường sắp mở ra đó đứa con yêu q của mẹ. Tiết học hôm nay sẻ làm rõ điều đó .
Gv cùng hs đọc văn bản
(?) Văn bản này thuộc loại văn bản gì ? ( nhật dụng)
(?) Ở lớp 6 các em đã học loại vb này rồi , em hãy nhắc
lại vb nhật dụng là gì ?( Là loại vb đề cập đến nội
dung có tính cập nhật , đề tài có tính thời sự đồng thời
là những vấn đề xh có ý nghóa lâu dài )
(?) Em hãy tóm tắt đại ý vb bằng 1 vài câu ngắn gọn ?
- Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm
không ngủ trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con
(?) Theo dõi vb cho biết , người mẹ nghó đến con trong
thời điểm nào ? ( đêm trước ngày con vào lớp 1)
(?) Thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong tình cảm hai mẹ

(?) Trong vb có phải người mẹ đang trực tiếp nói với
con không ? cách viết này có tác dụng gì ?
- Người mẹ không trực tiếp nói với ai cả. Cách viết này
làm nổi bật tâm trạng , khắc hoạ được tâm tư tình cảm
của người mẹ
Gọi hs đọc từ Mẹ nghe nói cho đến hết
(?) Em nhận thấy ở nước ta , ngày khai trường có diễn
ra như ngày lễ của toàn xh không ? ( có)
(?) Hãy miêu tả miệng quang cảnh ngày hội khai
trường của trường em ? ( quang cảnh ngày khai trường :
cảnh sân trường … thầy trò … các đại biểu … tiếng trống
trường )
(?) Trong đoạn cuối vb xuất hiện câu tục ngữ “sai một
li đi một dặm” . Em hiểu câu tục ngữ này có ý nghóa gì
khi gắn với sự nghiệp giáo dục ?
- Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo dục quyết
đònh tương lai cho một đất nước
(?) Kết thúc bài văn người mẹ nói “ Bước qua cánh
cổng trường là thế giới diệu kì sẽ mở ra” . Em đã học
qua thời cấp I , bây giờ em hiểu thế giới kì diệu ở đây
là gì ? (HSTLN)
(?) Học qua vb này , những kỉ niệm sâu sắc nào thức
dậy trong em ?
a, Diễn biến tâm trạng của
người mẹ
- Hôm nay mẹ không tập
trung được vào việc gì cả
- Mẹ lên giường trằn trọc …
không ngủ được
- Mẹ nhớ sự nôn nao , hồi

- Biết tóm tắt vb
- Xem và soạn bài “ Mẹ tôi”
Ngày soạn: 4/9/04
Tiết 2

EN- MÔN ĐÔA-MI-XI
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
- Hiểu được cách nghiêm khắc nhưng vẫn tế nhò , có lí , có tình của người cha
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp : vb Cổng trường mở ra , Tiếng việt Từ ghép , TLV liên kết
trong vb
- Một số bức tranh minh hoạ
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :Hãy tóm tắt ngắn gọn vb “ Cổng trường mở ra”
- Bài học sâu sắc nhất mà em học tập được ở vb này là gì ?
3, Bài mới : Từ xưa đến nay người VN luôn có truyền thống “ Thờ cha, kính mẹ” . Dù xh
có văn minh tiến bộ ntn nữa thì sự hiếu thảo , thờ kính cha mẹ vẫn là biểu hiện hàng đầu của
thế hệ con cháu . Tuy nhiên lúc nào ta cũng có ý thức được điều đó , có lúc vì vô tình hay tự
ta phạm phải những lỗi lầm đối với cha mẹ . Chính những lúc đó cha mẹ mới giúp ta nhận ra
được những lỗi lầm mà ta đã làm . VB “ Mẹ tôi” mà chúng ta tìm hiểu ngày hôm nay sẽ giúp
ta thấy được tình cảm của các bậc cha mẹ đối với con cái mình .
(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ?
Gv cùng hs đọc toàn bộ vb ( trong khi đọc thể hiện hết
tâm tư và tình cảm của người cha trước lỗi lầm của con)
Giải thích từ khó
(?) Em hãy tóm tắt lại vb ?
(?) Tại sao nội dung vb là bức thư người bố gửi cho con ,

(?) Tìm những từ ngữ thể hiện thái độ của người bố đối
với En-ri-cô?
(?) Em có suy nghó gì trước những lời cảnh tỉnh của người
cha ? (Hs tự do trả lời)
(?) Qua đó em thấy thái độ của bố đối với EN-ri-cô ntn?
( vừa dứt khoát như ra lệnh , vừa mềm mại như khuyên
nhủ )
(?) Lí do gì khiến ông có thái độ đó ? Qua thái độ đó bố
mong muốn ở con điều gì ?
- Vì ông cảm thấy hụt hẩng bất ngờ
- Mong muốn con hiểu được công lao , sự hi sinh vô bờ
bến của mẹ
(?) Theo em điều gì khiến En-ri-cô xúc động khi đọc thư
bố .Trong 4 lí do đã nêu trong phần tìm hiểu vb sgk?
(HSTLN)
(?) Trước tấm lòng của người mẹ , bố đã khuyên En-ri-cô
điều gì ?
(?) Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của bố ?
( Đối với mẹ chúng ta cố gắng đừng làm một điều gì sai
trái khiến mẹ phải đau lòng , và khi lỡ sai phạm chúng ta
phải biết nhận lỗi )
(?) Theo em đó là một lời khuyên như thế nào ?
(?) Theo em tại sao người bố không nói trực tiếp mà lại
viết thư ? (HSTLN)
(?) Qua bức thư người bố gửi cho En-ti – cố em rút ra
được bài học gì ?(Chúng ta phải hiểu được công lao to
lớn của mẹ và hãy làm nhiều điều tốt để đền đáp công
ơn đó)
- Sự hổn láo của con
như một nhát dao đâm

- Thấy được những tình cảm chân thành , sâu nặng của 2 anh em trong câu chuyện . Cảm
nhận được nỗi xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh .
Biết thông cảm và chia sẽ với những người bạn ấy.
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động
- Rèn kó năng miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp : Tiếng việt với khái niệm từ ghép , tập làm văn ở bài Bố cục
và mạch lạc trong vb
- Một số bức tranh minh hoạ
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ:
Viết một đoạn văn ngắn , khoảng 5-6 câu trình bày cảm nhận của em về hình ảnh và vai trò
của người mẹ qua 2 vb nhận dụng vừa mới học : Cổng trường mở ra và Mẹ tôi
3, Bài mới : Trong cuộc sống , ngoài việc trẻ được sống đầy đủ về vật chất thì cha mẹ còn làm
cho con trẻ đầy đủ , hoàn thiện về đời sống tinh thần . Trẻ có thể thiếu thốn vật chất nhưng tinh
thần cần phải đầy đủ . Cho dù rất hồn nhiên , ngây thơ nhưng trẻ vẫn cảm nhận , vẫn hiểu biết 1
cách đầy đủ về c/ s gia đình mình . Nếu chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh , các em cũng
biết đau đớn , xót xa , nhất là khi phải chia tay với gia đình thân yêu cảu mình . Để hiểu rõ hoàn
cảnh đó , bài học hôm nay sẽ giúp ta hiểu được vấn đề đó
(?) Em hiểu gì về tác giả ,tác phẩm của vb này ?
GV gọi hs đọc những đoạn tiêu biểu
(?) Em hãy tóm tắt vb này một cách ngắn gọn nhất ?
Giải thích từ khó
(?) Truyện viết về I , về việc gì ? Ai là nhân vật chính ?
- Truyện viết về những em bé không may đứng trước sự đổ
vỡ của gia đình , đó là 2 anh em T và T
(?) Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của những con
búp bê” ? Tên truyện có liên quan gì đến ý nghóa
củatruyện không ? (hstln)

Thuỷ rất giận dữ khi Thành chia 2 con búp bê ra và vui
vẽ khi 2 con búp bê đứng cạnh nhau
(?) Theo em có cách nào giải quyết mâu thuẩn đó không ?
(Gia đình phải đoàn tụ )
Theo dõi cuộc chia tay với lớp
(?) Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
làm cô giáo bàng hoàng ?(Thuỷ sẽ không được đi học nữa
(?) Vì sao cô bàng hoàng ?
- bởi vì học trò của mình không chỉ bất hạnh do gia đình
tan đàn xẻ nghé mà còn bất hạnh không được đến trường
(?) Theo em từ chi tiết trên ở khía cạnh đề tài sáng tác về
quyền trẻ em thì truyện ngắn này muốn nói lên điều gì ?
Muốn đề cập đến quyền lợi gì của trẻ em ?
- 1 sự thật trong đời sống xh khiến cho những đứa trẻ rơi
vào hoàn cảnh bất hạnh , khổ đau . Trẻ phải được nuôi dạy
, được chăm sóc yêu thương , được đi học
(?) Trong đoạn này , chi tiết nào khiến em cảm động nhất ?
Vì sao ?( cô cho tặng Thuỷ quyển vở và cây bút nắp vàng
– thể hiện tình yêu thương , sự quan tâm của cô giáo đối
với học trò)
(?) Hãy giải thích vì sao khi Thành dắt em ra khỏi cổng
trường. Thành lại có tâm trạng “ Kinh ngạc thấy mọi người
vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên
cảnh vật” ?(HSTLN)( Có thể là vì trong khi mọi việc diễn
ra bình thường , có cảnh vật rất đẹp , cuộc đời vẫn bình
yêu …ấy thế mà Thành và Thuỷ phải chòu đựng sự mất mát
và đổ vỡ quá lớn )
(?) Hãy nhận xét về cách kể truyện của tác giả , cách kể
này có tác dụng gì trong việc làm nổi rõ tư tưởng của
truyện ? ( Kể bằng con mắt và những suy nghó của những

(?) Qua câu chuyện này , theo em tác giả muốn gửi gắm
đến mọi người điều gì ?
4,Củng cố : Cho hs đọc thêm “ Trách nhiệm của bố mẹ”
- Học qua vb này em có cảm nghó gì về hoàn cảnh của hai ah em Thành và Thuỷ
5, Dặn dò : - Tóm tắt vb
- Học phần ghi nhớ
- Soạn bài “ Những câu hát về tình cảm gia đình”
Ngày soạn 10/9/04
Tiết 7

I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs hiểu rõ :
- Tầm quan trọng của bố cục trong vb : trên cơ sở đó , có ý thức xd bố cục khi tạo lập vb
- Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xd được bố cục rành mạch , hợp lí
cho bài làm
- Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục 3 phần , nhiệm vụ của mỗi phần trong bố
cục , để từ đó có thể làm Mở bài , Thân bài và Kết bài đúng hướng hơn , đạt kết quả tốt
hơn
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “ Cuộc chia tay của những con búp bê” và
các vb đã học
- Một số bài văn có bố cục rành mạch , hợp lí
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : - Thế nào là liên kết trong vb ?
- Muốn 1 vb có tính liên kết người viết phải ntn?
3, Bài mới : Trong những năm học trước , các em đã được làm quen với công việc xây dựng
dàn bài , Dàn bài lại là chính kết quả , hình thức thể hiện của bố cục . Vì thế bố cục trong vb
không phải là 1 vấn đề hoàn toàn mới mẻ đối với chúng ta . Tuy nhiên trên thực tế , vẫn có rất
nhiều học sinh không qua tâm đến bố cục , và rất ngại xd bố cục trong lúc làm bài . Vì vậy bài

trong vb
- Nội dung trong vb phải
thống nhất chặt chẽ với
nhau , giữa chúng phải có
sự phân biệt rạch ròi
- Trình tự sắp xếp các
này và đoạn kia có phân biệt được với nhau không ?
(?) Vậy trong vb bố cục phải như thế nào ? ( ghi nhớ)
(?)Rành mạch có phải là yêu cầu duy nhất với 1 vb không
Yêu cầu hs chú ý câu chuyện thứ 2
(?) Câu chuyện này gồm mấy đoạn ? ( 2 đoạn)
(?) Nội dung của mỗi đoạn văn ấy có tương đối thống nhất
không ? ( Tương đối thống nhất )
(?) Vậy cách kể này bất hợp lí chổ nào ?
- Làm cho câu chuyện không nêu bật được ý phê phán,
không còn buồn cười
(?) Từ đây em rút ra được bài học gì về 1 bố cục ràng
mạch , hợp lí ? ( ghi nhớ 2)
(?) Hãy nêu nhiệm vụ 3 phần MB,TB,KB trong văn miêu
tả và tự sự ?
(?) Qua đó em thấy 1 vb gồm có mấy phần ? Nhiệm vụ của
từng phần có phân biệt rõ ràng không ? ( 3 phần có)
(?) Có ý kiến cho rằng phần Mb chỉ là sự tóm tắt , rút gọn
của phần TB , phần kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại 1
phần nữa của mở bài . Nói như vậy có đúng không ? Vì
sao?( Nói như vậy lá không đúng vì qua bảng hệ thống đã
điền vào nd thích hợp và qua sự lập luận về 1 bố cục rành
mạch như trên , ta thấy rõ sự phân biệt giữa các đoạn ,
phần . Có như thế bố cục mới đạt yêu cầu )
(?) Một bạn khác lại cho rằng nd chính của việc miêu tả ,

5, Dặn dò : Học ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại , Soạn bài “ Mạch lạc trong vb”
Ngày soạn : 12/9/04
Tiết 8
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong vb và sự cần thiết phải làm cho vb có
mạch lạc , không đứt đoạn hoặc quẩn quanh
- Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp :phần văn ở các văn bản đã học
- Một số vb mẫu có sự mạch lạc
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ:
- Bố cục của vb là gì ?
- Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí ? cho vd minh hoạ .
3, Bài mới : Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt , sự phân chia nhưng vb lại không thể
không liên kết . Vậy làm thế nào để các phần , các đoạn của 1 vb vẫn được phân cách rành
mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau ? Để làm được điều đó thì cô cùng các
em tìm hiểu tiết học này .
(?) Dựa vào hiểu biết (sgk/ 31) , Em hãy xác
đònh mạch lạc trong vb có những tính chất gì
trong số 3 tính chất được nêu trong sgk ?(,c)
(?) Khái niệm mạch lạc trong vb có được dùng
theo nghóa đen không ?
(?) Nội dung của khái niệm mạch lạc trong vb
có hoàn toàn xa rời với nghóa đen của từ mạch
lạc không ?
(?) Vậy sự mạch lạc có vai trò ntn đối với vb ?
- rất cần thiết

Bài tập 1 :
+ ý chủ đạo xuyên suốt toàn đoạn
văn là : sắc vàng trù phú , đầm ấm
lại : anh cho em tất , chẳng muốn chia bôi ,
chúng lại thân thiết quàng tay lên vai nhau ,
không bao giờ để chúng ngồi xa cách nhau …
.Theo em đó có phải là chủ đề ( vấn đề chủ yếu
) liên kết các sự việc nêu trên thành một thể
thống nhất không ? ( Phải )
(?) Đó có thể xem là mạch lạc của vb không ?
( có)
(?) Trong vb Cuộc chia tay của những con búp
bê có đoạn kể việc hiện tại , có đoạn kể việc
quá khứ , có đoạn kể việc ở nhà , có đoạn kể
việc ở trường , có đoạn kể chuyện hôm nay , có
đoạn kể chuyện sáng mai . Hãy cho biết các
đoạn ấy được nối với nhau theo mối liên hệ nào
trong các mối liên hệ dưới đấy : Liên hệ thời
gian , không gian , liên hệ tâm lí , liên hệ ý
nghóa ?
(?) Mối liên hệ giữa các đoạn ấy có tự nhiên và
hợp lí không ? ( Tự nhiên và hợp lí )
(?) Từ thực tế của truyện , theo em 1 vb có tính
mạch lạc là 1 vb như thế nào ? ( hs đọc điểm
thứ 2 trong phần ghi nhớ )
Yêu cầu hs đọc bài tập 1
(?) Nêu yêu cầu của bài tập 1? (HSTLN)
(?) Bài tập 2 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
của làng quê vào mùa đông , giữa
ngày mùa . Ý tứ ấy được dẫn dắt

Tiết 9
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs :
- Hiểu được Ca dao, dân ca là gì ?
- Nắm được nội dung , ý nghóa của một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao , dân
ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình
- Thuộc những bài ca dao trong vb và biết thêm 1 số bài ca dao thuộc hệ thống của chúng
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp :Văn – Tập làm văn : văn bản , thể thơ lục bát , văn biểu
cảm ; Văn – Tiếng việt Từ láy
- Một số bài ca dao có liên quan
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Tóm tắt truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê”
- Nêu ý nghóa truyện ?
3, Bài mới : Đối với tuổi thơ mỗi người VN , ca dao – dân ca là dòng sữa ngọt ngào , vỗ về
, an ủi tâm hồn chúng ta qua lời ru ngọt ngào của bà , của mẹ , của chò những buổi trưa hè
nắng lửa , hay những đêm đông lạnh giá . Chúng ta ngủ say mơ màng , chúng ta dần dần
cùng với tháng năm , lớn lên và trưởng thành cùng với dòng suối trong lành đó . Bây giờ ta
cùng đọc lại ï , lắng nghe và suy ngẫm .
Gọi hs đọc phần chú thích
(?) Em hiểu thế nào là ca dao – dân ca?
Gv giới thiệu thêm về cadao , dân ca cho hs rõ
Giáo viên đọc 4 bài ca dao sau đó gọi hs đọc lại ( chú ý
ngắt nhòp thơ lục bát , giọng đọc dòu nhẹ , chậm êm ..)
(?) Theo em , tại sao bốn bài ca dao ,dân ca khác nhau lại
có thể kết hợp thành 1 vb ?
-Vì cả 4 đều có nd tình cảm gia đình
(?) Trong chủ đề chung tình cảm gia đình , mỗi bài có một

Công lao cha mẹ nuôi con vất vả nhiều bề
(?) Theo em , có gì sâu sắc trong cách ví von so sánh ở lời
ca : công cha nư núi ngất trời . Nghóa mẹ như nước ở ngoài
biển Đông ?
(?) Tìm những bài ca dao nói về công cha , nghóa mẹ như
bài 1 ? (học sinh bộc lộ ) ï
Gọi hs đọc bài 2
Bài ca dao số 2 là tâm trạng của người phụ nữ lấy chồng
xa quê
(?) Tâm trạng đó là gì ? ( nổi buồn , xót xa nhớ quê , nhớ
mẹ)
(?)Tâm trạng đó được diễn ra trong không gian , thời gian
nào ? - Thời gian : chiều chiều
- Không gian : ngõ sau
(?) Không gian, thời gian ở đây có đặc điểm gì ?
- Ngõ sau : là nơi kín đáo , lẫn khuất ít ai qua lại , để ý
- Chiều chiều : là thời gian cuối ngày , lặp đi lặp lại
(?) Hãy nêu nội dung của bài ca dao này ?
(?) Em còn thuộc bài cao dao nào khác diễn tả nỗi nhớ
thương cha mẹ của người đi xa?
Gọi hs đọc bài ca dao số 3
Bài 3 diễn tả nổi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà
(?) Những tình cảm đó được diễn tả ntn?
- Bằng hình thức so sánh
(?) Nêu cái hay của cách diễn đạt đó ?(HSTLN)
- Nhóm từ “ ngó lên” trong văn cảnh thể hiện sự trân
trọng tôn kính
- Hình ảnh so sánh “ Nuộc lạt mái nhà”gợi sự nối kết bền
chặt , không tách rời các sự vật cũng như tình cảm huyết
thống

lòng . , phải biết
cùng”, “chung” ,”một” . Điều đáng chú ý là khi nói đến
tình cảm anh em , các tác giả dân gian nói đến tình lớn hơn
bao trù ấy là tình cảm tra mẹ “ Cùng chung bác mẹ một
nhà cùng thân” . Anh em là 2 nhưng lại là 1 cha mẹ sinh ra
, cùng chung sống , sướng khổ có nhau trong 1 ngôi nhà
- Quan hệ anh em được so sánh bằng hình ảnh “ như thể
tay chân” Bài ca đưa những bộ phận của cơ thể , của xương
thòt con người mà so sánh , nói về tình cảm anh em . Cách
so sánh đó ù càng biểu hiện sự gắn bó thiêng liêng của anh
em
(?) Bài ca dao trên nhắc nhở chúng ta điều gì?
- anh em phải hoà thuật để cha mẹ vui lòng , phải biết
nương tựa lẫn nhau
(?) Nêu nội dung của bài ca dao số 4 ?
- Thể hiện sự gắn bó thiêng liêng của tình anh em
(?) Bốn bài ca dao , dân ca hợp lại thành một vb tập trung
thể hiện tình cảm gia đình . Từ tình cảm ấy em nhận được
vẻ đẹp cao q nào trong đời sống tinh thần của dân tộc ta
nương tựa lẫn nhau
- Thể hiện sự gắn bó
thiêng liêng của tình
anh em
III, Ghi nhớ
Sg / 36
4, Củng cố : Ca dao , dân ca là gì ? Hãy nhắc lại nội dung 4 bài ca dao về tình cảm gia đình
5, Dặn dò :
- Học thuộc khái niệm ca dao,dân ca
- Học thuộc 4 bài ca dao và nội dung của mội bài , học thuộc phần ghi nhớ
- Soạn bài “ Những câu hát về tình yêu quê hương , đất nước , con người”

; Đường vô xứ Nghệ quanh quanh … Em hiểu gì về hiện tượng
này ?
GV : Hiện tượng này được gọi là hiện tượng dò bản , một bài ca
dao có nhiều bản khác nhau . Đó là một đặc điểm vh dân gian
(?) Theo em , vì sao bốn bài ca khác nhau có thể hợp thành một
vb ?
(?) Từ nội dung cụ thể của từng bài , hãy cho biết : Những bài
nào phản ánh tình cảm quê hương đất nước , bài nào kết hợp
phản ánh tình yêu con người ? (bài 1,2,3,Bài 4)
(?) Theo em những câu hát này thuộc kiểu tự sự ( kể chuyện)
hay biểu cảm ? ( vb biểu cảm)
Gọi hs đọc bài 1
(?) Bài a dao này lời của 1 người hay 2 người ? So với các bài
khác , bài ca dao này có bố cục khác thế nào ?
- Lời của 2 người . Bố cục 2 phần
(?) Hỏi đáp là hình thức đối đáp trong ca dao dân ca . Em biết
bài ca dao nào khác có hình thức đối đáp ? Theo em , hình thức
này có phổ biến trong ca dao không ?
(?) Các đòa danh trong bài này mang những đặc điểm riêng và
I, Đọc , Tìm hiểu vb
1, Đọc – Tìm hiểu chú
thích
*, Đọc : bằng giọng
vui , trong sáng , tự
tin và chậm rãi
*, Tìm hiểu chú thích
- Có hiện tượng dò
bản trong bài 3
2, Bố cục :
3, Phân tích

(?) Lời ca Hỏi ai gây dựng nên non nước này gợi nhiều cách
hiểu : Khẳng đònh công đức của ông cha ta ; Ca ngợi tài hoa của
ông cha ; Nhắc nhở mọi người hãy hướng về HN , chăm sóc và
bảo vệ các di sản văn hoá dân tộc . Em chọn cách hiểu nào ?
(chọn cách thứ 2)
(?) Hãy tái hiện bài 3 bằng giọng đọc diễn cảm của em ?
(?) Từ láy quanh quanh trong câu Đường vô Xứ Huế quanh
quanh có sức gợi tả một không gian như thế nào ?
- Rộng , Đường uốn khúc , mềm mại
(?) Các tính từ trong lời ca Non xanh nước biếc gợi tả vẻ đẹp nào
của phong cảnh xứ Huế?
- Núi và nước đều có màu xanh . Một vẻ đẹp êm dòu , tươi
mát , trong sạch , hiền hoà
(?) Lời ca Ai vô xứ Huế thì vô toát lên ý nghóa nhắn gửi gì ?( Lời
mời chào mọi người hãy đến với Huế )
(?) Theo em có những tình cảm nào ẩn chứa trong lời nhắn gửi
chào mời đó ?
- Tình yêu Huế , niềm tự hào về Huế , lòng tin mọi người sẽ đến
Huế tươi đẹp
Gọi hs đọc bài 4
(?) Quan sát 2 dòng đầu và nhận xét cấu tạo đặc biệt của 2
những hiểu biết và
tình cảm yêu quý tự
hào vẻ đẹp văn hoá
lòch sử dân tộc
Bài 2
- Đòa danh Hà Nội
- Các danh lam
thắng cảnh Hà Nội
- Phản ánh sức hấp

(?) Từ những vẻ đẹp đó , bài ca đã toát lên tình cảm dành cho
quê hương cvà con người . Theo em , đó là tình cảm nào ?
- yêu q , tự hào về vẻ đẹp , sức sống của quê hương và con
người . Tin vào c/s tốt đẹp ở làng quê
(?)Từ nội dung bài học và phần ghi nhớ sgk hãy cho biết : Gía trò
nội dung nổi bật của những câu hát .. Gía trò hình thức nổi bật
của vb này ?
- Nội dung phản ánh tình yêu quê hương , đất nước , con người
- Dùng đối đáp , hỏi mời , nhắn gửi
(?) Từ tình cảm đó , nét đẹp nào của tâm hồn dân tộc được bộc
lộ ?( thuỷ chung , gắn bó với quê hương đất nước , con người
đầu
- Gợi tả vẻ đẹp và
sức sống thanh xuân
đầy hứa hẹn của
người thôn nữ
- Vẻ đẹp của đồng
quê , vẻ đẹp của con
người
* Ý nghóa : Biểu
hiện tình cảm yêu
q , tự hào , lòng tin
vào cuộc sống tốt
đẹp nơi quê hương
II, Ghi nhớ :
Sgk
4, Củng cố : hãy nâu lại một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong 4 bài ca , có thể cho vd
minh hoạ ở những bài khác
5, Dặn dò : Học thuộc 4 bài ca dao
- Học thuộc phần ghi nhớ

- Từ láy toàn bộ : đăm đăm
- Láy bộ phận : mếu máo , liêu xiêu
Yêu cầu hs đọc tiếp 2 vd trong phần 3
(?) Tại sao không dùng bật bật thăm thẳm mà
lại dùng bần bật , thăm thẳm ?
- Vì đây là những từ láy toàn bộ đã có
sự biến đổi thanh điệu và phụ âm cuối
(?)Qua phân tích những vd trên em hãy nhận
xét : những từ láy nguyên vẹn tiếng gốc hoặc
có sự biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối
để có sự hài hoà về vần và thanh ta gọi là từ
láy gì ? ( Toàn bộ )
(?) giữa các tiếng có sụ giống nhau về phụ
âm đầu hoặc phần vần ta gọi là từ láy gì ? ( bộ
phận )
(?) Vậy thế nào là từ láy toàn bộ , từ láy bộ
phận ? (Ghi nhớ sgk )(lấy vd minh hoạ)
(?) Nghóa của các từ láy : Ha hả , oa oa , tích
tắc , gâu gâu được tạo do đặc điểm gì của âm
thanh ? (Mô phỏng âm thanh )
(?) Các từ láy trong mỗi nhóm sau đây có đặc
điểm gì chung về âm thanh và có ý nghóa gì ?
a, Lí nhí , li ti , ti hí
b, nhấp nhô , phập phồng , bập bềnh.
I, Bài học
1, Các loại từ láy
-Từ láy toàn bộ : các tiếng lặp
laại hoàn toàn , nhưng cũng có một
số trường hợp tiếng đứng trước
biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm

nhờ vào đâu ? (Ghi nhớ sgk )
(?) Bài tập 1 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
(HSTLN)
(?) Hãy nêu yêu cầu bài tập 2 ?
Gọi hs đọc bài tập 3
(?) Nêu yêu cầu bài tập 4 ?( HSTLN)
- Láy toàn bộ :bần bật , thăm
thẳm , chiền chiện , chiêm chiếp
- Láy bộ phận : Rực rỡ , rón rén ,
lặng lẽ, ríu ran
Bài tập 2 :
Lấp ló , nho nhỏ , khanh khách ,
thâm thấp , chênh chếch , anh ách
Bài tập 3 : Tìm từ thích hợp điền
vào chổ trống
- nhẹ nhàng , nhẹ nhỏm
- Xấu xa , xấu xí
- Tan tành , tàn tác
Bài tập 4 : đặt câu
- cô ấy có thân hình nhỏ nhắn
- chuyện đó nhỏ nhặt đừng để ý
- con người đó rất nhỏ nhen
- Lan ăn nói rất nhỏ nhẹ
- Món tiền nhỏ nhoi này …
4, Củng cố : Thế nào tà từ láy toàn bộ , từ láy bộ phận ? cho vd minh hoạ
- Nêu nghóa của từ láy
5, Dặn dò : Học phần ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại
- Soạn bài mới “ Đại từ”
Ngày soạn : 15/9/04
Tiết 12

là muốn giải bà tình cảm yêu thương của cha mẹ
đối với con cái . Từ đó kêu gọi bổn phận của
người làm con phải biết đến công ơn sinh thành
dưỡng dục ấy
- Cổng trường mở ra : Tâm trạng lo lắng , nôn nao
, bồn chồn của người mẹ trong đêm trước ngày
khai trường đầu tiên của đứa con yêu khi bước
vào lớp 1 . Đó cũng là tâm trạng chung của các
bấc phụ huynh
(?) vậy có phải cứ có điều muốn nói là chắc chắn
sẽ tạo ra một vb tốt hay không ?
- Không , nếu cứ tạo ra một vb thì vb ấy không có
giá trò
(?) Từ đó suy ra , văn bản sẽ như thế nào , nếu
người tạo lập vhỉ biết mình phải nói ( viết ) cái
gì , nói ( viết ) để làm gì mà chưa chú ý mình nói
( viết) cho ai
? (Sẻ làm cho bài văn lan man , lạc đề )
(?) Vậy để tạo nên 1 vb thật sự tốt người tạo lập
cần phải làm gì , ntn? (Ghi nhớ )
(?) Sau khi đònh hướng , các em đã có thể bắt tay
vào việc tạo lập vb ngay chưa ?
I, Bài học
1, Các bước tạo lập vb
- Đònh hướng chính xác : Vb viết
(nói)cho ai , để làm gì , về cái gì
và ntn?
- Tìm ý và sắp xếp ý để có một bố
- Cơ bản là có thể bắt tay vào việc tạo lập vb
ngay sau khi đã đònh hướng đúng đắn

lạc và liên kết chặt chẽ với nhau
- Kiểm tra xe vb vừa tạo lập có đạt
yêu cầu đã nêu ở trên chưa và cần
sửa chữa gì không
II, Ghi nhớ : sgk
III, Luyện tập
Bài tập 2:
+ Bạn trình bày không đúng đối
tượng giao tiếp . Bản báo cáo của
bạn phải được trình bày với hs chứ
không phải với thầy cô
+ Bạn không chỉ thuật lại công việc
học tập và báo cáo thành tích học
tập . Điều quan trong nhất là là bạn
phải từ thực tế ấy rút ra những kinh
nghiệm học tập để giúp các bạn
khác học tập tốt hơn
Bài tập 3
+ Dàn bài cần phải viết đủ ý nhưng
càng ngắn càng tốt , vì thế không
nhất thiết là những câu văn hoàn
chỉnh , tuyệt đối đúng ngữ pháp và
luôn liên kết , chặt chẽ với nhau
(?) Bài tập 3 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
(HSTLN)
+ Các phần các mục lớn nhỏ trong
dàn bài cần được thể hiện trong
một hệ hống kí hiệu được quy đònh
chặt chẽ
+ Việc trình bày các phần các mục

- Nội dung : kể về câu chuyện lí thú hoặc buồn cười , cảm động mà em đã gặp
 Giáo viên gợi ý : câu chuyện lí thú có thể được xem phim minh hoa ïhoặc là được thưởng
thức món ăn dân gian sau khi được học trong truyện truyền thuyết .
Còn câu chuyện cảm động có thể là giúp đỡ bạn tàn tật , chép bài
4, Củng cố : sau khi cho đề giáo viên nhắc nở hs
5, Dặn dò : Soạn bài “ Qúa trình tạo lập vb”
Ngày soạn : 17/9/04
Tuần 4 Bài 4
Tiết 13
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Nắm được nội dung và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu ( hình ảnh , ngôn ngữ ) của
những bài ca về chủ đề than thân trong bài học
- Thuộc những cbài ca dao trong vb
II, Chuẩn bò
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần Tiếng việt qua bài Đại từ , Phần Tập làm văn Quy
trình tạo lập vb
- Một số bài ca dao có nội dung than thân
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Đọc thuộc 4 bài ca dao về tình yêu quê hương đất nước , con người
- Đằng sau những lời hỏi đáp , nhắn nhủ và bức tranh phong cảnh , đó là tình cảm gì ? Hãy
phân tích 1 câu để làm rõ ?
3, Bài mới : Trong kho tàng VHDGVN , ca dao – dân ca là một bộ phận rất quan trọng . Nó
chính là tấm gương phản ánh tâm hồn của nhân dân , là sự gắn bó chặt chẽ giữa thơ và nhạc dân
gian . Nó không chỉ là tiếng hát yêu thương , tình nghóa trong quan hệ gia đình , là những bài thơ
ca ngợi về tình yêu quê hương đất nước , con người mà bên cạnh đó nó còn là những tiếng than
thở cho những mãnh đời cơ cực , đắng cay , cũng như tố cáo xh phong kiến = những hình ảnh ,
ngôn ngữ sinh động , đa dạng mà các em sẽ được tìm hiểu qua tiết học hôm nay .

gần gũi , gắn bó với người nông dân , hơn nữa con cò có cuộc
đời , phẩm chất , của người nông dân : hiền lành , trong sạch ,
I, Đọc , Tìm hiểu vb
1, Đọc- tìm hiểu chú
thích
2, Bố cục :
3, Phân tích
Bài 1
- Lời của người lao
động kể về số phận
cuộc đời con cò

- Số phận lẻ loi , cô
độc , bé nhỏ ,
- Dùng hình ảnh đối
lập
* Ý nghóa :Mượn hình
ảnh con cò để nói đến
số phân lận đận , vấn
vả của người nông