ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TỐT TRÒ CHƠI DÂN GIAN
CHO TRẺ 5 -6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi được xem là hoạt động chủ đạo,
thông qua vui chơi trẻ không chỉ thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí mà còn phát
triển toàn diện về nhân cách. Xuất phát từ vai trò quan trọng của hoạt động vui
chơi đối với trẻ, việc giáo viên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi nói chung và
đặc biệt trò chơi dân gian nói riêng là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa. Bởi
trò dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ
thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi,
quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng. Nó làm cho thế
giới xung quanh các em đẹp hơn và rộng mở, tuổi thơ của các em sẽ trở thành
những kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình cảm và trí tuệ
cho các em. Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giới
thiệu trong nhà trường tuỳ theo lứa tuổi của trẻ. Đúng như phó Giáo sư Tiến sĩ
Nguyễn Văn Huy, giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã nói: “ Cuộc sống
đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian không đơn
thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt
Nam độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân gian không chỉ chắp cánh cho tâm
hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình
bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Ngày nay, các em ở một xã hội
công nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có khoảng thời gian chơi cũng là
một thiệt thòi. Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những
trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước đang ngày càng bị mai một và quên
lãng, không chỉ có ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê. Vì thế, giúp các
em hiểu và quay về với các trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết”.
Chơi là lĩnh vực quan trọng của trẻ nhưng một số giáo viên chưa chú ý
đến việc lập kế hoạch của trò chơi, ít quan tâm tạo điều kiện cho trẻ chơi theo
đúng yêu cầu của nó. Đối với giáo viên mầm non, do đặc thù công việc phần lớn

trường, đến tận từng giáo viên.
Đối với trường tôi công tác đã triển khai với nhiều hình thức như bồi
dưỡng lý thuyết, xây dựng các tiết dạy mẫu, cung cấp tài liệu cho giáo viên
nghiên cứu.
Năm học 2014 - 2015 nhà trường phân tôi dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi với số
lượng 31 cháu. Với tình hình thực tế lớp tôi đang phụ trách, tôi thấy có những
thuận lợi và khó khăn sau:
1.1. Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường trong việc trang
cấp trang thiết bị, tài liệu cho trò chơi.
Thường xuyên bồi dưỡng chuyên đề về hoạt động vui chơi cho giáo viên.
Phòng học thoáng, rộng, sân bãi sạch sẽ nên dễ dàng tổ chức trò chơi cho
trẻ.
Bản thân tôi là một giáo viên luôn chịu khó tìm tòi học hỏi các nội dung
hướng dẫn về trò chơi dân gian.
1.2. Khó khăn:
- Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế, sự hứng thú của trẻ
chưa bền.
- Đồ dùng đồ chơi cho trò chơi còn ít.
2


- Thời gian tổ chức trò chơi cho trẻ không thể diễn ra suốt cả hoạt động
của trẻ mà nó chủ yếu lồng ghép và tích hợp vào các hoạt động khác.
1.3. Điều tra thực tiển
Vào đầu năm học, sau khi tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian tôi
nhận thấy rằng:
+ 30% khả năng trẻ học thuộc các bài đồng dao và chơi được với trò chơi.
+ 50% trẻ hứng thú chơi.
+ 30% trẻ có kỹ năng kết hợp giữa lời đồng dao và động tác.

*Ví dụ trò chơi: Rồng rắn lên mây
Trẻ đọc: Rồng rắn lên mây
3


Có cây lúc lắc
Hỏi thăm thầy thuốc
Có nhà hay không
Thầy thuốc đi chơi
Rồng rắn đi đâu
………………
Tha hồ mà đuổi
* Hoặc trò chơi: Chi chi chành chành
Trẻ đọc: Chi chi chành chành
Cái đanh thổi lửa
Con ngựa đứt cương
…………………..
Ú tim ù ập.
* Trò chơi : Thả đĩa ba ba
Trẻ đọc: Thả đĩa ba ba.
Chớ bắt đàn bà
Phải tội đàn ông
Cơm trắng như bông
Gạo thuyền như nước
Đổ mắm, đổ muối
…………………
Đổ phải nhà nào
Nhà ấy phải chịu
Lời đồng dao nhường như chẳng có mạc ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó trò
chơi không thể tiến hành. Lời đồng dao còn giúp trẻ phát âm rõ ràng, chính xác

+ Cách chơi: Cho trẻ đứng nắm tay nhau quây thành vòng rộng. Hai người ở
giữa cùng bị bịt chặt mắt bằng miếng vải, một làm dê vừa chạy vừa kêu be be,
một người săn, nghe tiếng dê mà định hướng tìm bắt. Người làm vòng rào reo hò
mách nước cho người bắt, nhưng là mách sai để gây cười, người săn bắt được
dê, thì dê được thay chổ, làm người săn và một người khác ở hàng rào vào làm
dê, luân phiên nhau người săn thắng cuộc trở lại làm hàng rào.
+ Luật chơi: Người đi săn, mắt phải bịt kín, bắt được người làm dê là thắng
cuộc.
* Tổ chức cho trẻ chơi: Tùy nội dung trò chơi mà tập hợp trẻ, phân chia lớp
ra các tổ hoặc chọn trưởng trò.
*Ví dụ Trò chơi “ Cáo ơi ngủ à” cho trẻ chơi cùng một lúc, còn trò chơi “
Cướp cờ” từng trẻ lên chơi. Nếu tổ chức không tốt sẽ dẫn đến trẻ không tập
trung chú ý, kết quả không cao.Vì vậy, giáo viên cần linh hoạt hướng dẫn trẻ, xử
lý kịp thời các tình huống hoặc điều chỉnh các chi tiết của trò chơi để trò chơi
thêm sinh động, hấp dẫn, trẻ thích thú chơi. Trong quá trình chơi tôi luôn chú ý
kích thích tinh thần thi đua giữa các trẻ, chú ý đến sự đoàn kết, vui vẻ, tránh sự
xô đẩy, tranh giành đồ chơi trong khi chơi.
2.2. Lựa chọn trò chơi dân gian phải phù hợp với độ tuổi
Kho tàng trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng
nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ mẫu giáo. Vì thế, tôi có sự
cân nhắc, lựa chọn các trò chơi có luật chơi và cách chơi phù hợp với độ tuổi,
không nên chọn trò chơi dân gian có nội dung quá khó vì những trò chơi dân
gian phức tạp, không những không giúp trẻ phát triển mà ngược lại, trẻ sẽ rất
lúng túng, thụ động trong quá trình giải quyết vấn đề. Đối với trẻ mẫu giáo lớn,
khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ tốt hơn, nên trẻ chơi được các
trò chơi dài và khó hơn. Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ tôi thực hiện
theo các tiêu chí sau:
Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
Giúp trẻ củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động cho trẻ.

Đặc biệt khi tích hợp trò chơi dân gian trong hoạt động chung, giáo viên
cần lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc điểm của từng lĩnh vực.
Ở lĩnh vực phát triển thể chất: lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn
luyện thân thể khỏe mạnh, hoạt bát. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải mạnh mẽ
nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng. Ví dụ trò chơi “ Chồng nụ chồng hoa” có
nhiều mức độ chơi từ một nụ, hai nụ, đến ba nụ…..đến năm hoa….. trẻ phải
vượt qua dần dần từng mức độ. Do vậy tôi phải kích thích sự cố gắng, dẻo dai ở
trẻ để hoàn thành trò chơi ở mức độ cao nhất.
Ở lĩnh vực thẫm mĩ (âm nhạc) nên chọn các trò chơi có giai điệu và lời hát
như” Tập tầm vong” “Đồng đăng có phố kỳ lừa”.Thả đĩa ba ba..
2.4. Thu hút trẻ tham gia vào trò chơi

6


Trò chơi dân gian có tính chất vui nhộn, mang tính cộng đồng, tập thể. Trò
chơi có luật chơi nhưng thoải mái với người chơi và phù hợp với từng lứa tuổi.
Vì vậy, đây là môi trường giáo dục tốt nhất giúp trẻ biết chia sẽ, tích cực, hòa
đồng vào hoạt động tập thể. Để tạo được hứng thú cho trẻ, tôi luôn động viên
khuyến khích tất cả các trẻ đều tham gia vào trò chơi, chơi càng đông càng tốt.
Ví dụ: Trò chơi “ Mèo đuổi chuột” “ Bịt mắt bắt dê”, mỗi khi có thêm một
người vào chơi, thì vòng tròn chỉ nới rộng ra một chút, chứ cách chơi, luật chơi
và mục đích chơi không thay đổi.
Hoặc trò chơi “ Rồng rắn” nếu thêm một vài người cái duôi chỉ dải ra một
chút, trò chơi cũng không thay đổi mà cất cả trẻ được chơi.
Để trò chơi thực sự hấp dẫn và thu hút trẻ cùng tham gia, tôi luôn quan
tâm đến yếu tố thi đua giữa các tổ, các nhóm, giữa trẻ với nhau và động viên kịp
thời trẻ chơi. Động viên khuyến khích trẻ chơi cùng nhau, chơi đúng luật chơi và
cố gắng hoàn thành trò chơi với các bạn trong nhóm. Một điều quan trọng là
trong khi chơi trò chơi mọi trẻ đều bình đẳng như nhau.

cho các bậc phụ huynh. Sau khi dán ảnh của hội thi lên trẻ nào củng muốn ba
mẹ nhìn thấy hình ảnh trẻ trong ảnh, đây là công tác truyên truyền rất có hiệu
quả.
3. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức trò
chơi dân gian cho trẻ lớp mẫu giáo lớn, cùng với sự chỉ đạo sát đúng của ban
giám hiệu nhà trường, tập thể sư phạm nhà trường, nên chất lượng trò chơi dân
gian của lớp tôi có nhiều chuyển biến rõ rệt.
3.1. Đối với trẻ
- 90% trẻ thuộc các bài đồng dao và chơi được với trò chơi.
- 100% trẻ rất hứng thú và yêu thích các trò chơi dân gian.
- 90% trẻ có kĩ năng kết hợp giữa lời đồng dao và động tác.
- 100% trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về các
trò chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc.
- Trẻ đã biết tự tổ chức chơi một số trò chơi dân gian đơn giản với các
bạn trong lớp.
- Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận
thức và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn,
năng động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.
- Trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau,
nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ.
3.2. Đối với giáo viên
- Biết cách xây dựng kế hoạch lòng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt
động trong ngày
- Có vốn hiểu biết khá phong phú về trò chơi dân gian.
- Nắm vững luật chơi và cách chơi của các trò chơi
- Linh hoạt, sáng tạo thay đổi trò chơi, cách chơi phù hợp với khả năng
của trẻ
3.3. Đối với phụ huynh


Chuẩn bị tốt các điều kiện trước khi tổ chức các trò chơi dân gian ( đồ
chơi cần phải đầy đủ và phù hợp với trò chơi, đảm bảo an toàn, phong phú về
chủng loại. Địa điểm chơi phải phù hợp với nội dung trò chơi. Trẻ phải đọc
thuộc lời ca trước khi tổ chức trò chơi. Phổ biến luật chơi và cách chơi phải
chính, xác rõ ràng …)
Lựa chọn trò chơi dân gian phải phù hợp với độ tuổi nếu trò chơi quá đơn
giản hoặc quá khó sẽ giảm bớt khả năng hứng thú của trẻ.
Phải linh hoạt trong việc tổ chức lồng ghép các trò chơi dân gian vào các
hoạt động trong ngày, phù hợp với các lĩnh vực, thời gian không ảnh hưởng đến
hoạt động chung.
Giáo viên biết dùng các thủ thuật để thu hút trẻ tham gia vào trò chơi
9


Lm tt cụng tỏc phi kt hp vi ph huynh trong vic truyờn truyn tm
quan trng ca trũ chi dõn gian vo trng hc, su tm cỏc nguyờn vt liu,
ni dung cỏc trũ chi cú trong dõn gian.
Trên đây, là sáng kiến cải tiến kỹ thuật của bản thân,
những gì đạt đợc còn rất khiêm tốn và mới chỉ là nền tảng
cho những năm tiếp theo. Rất mong nhận đợc sự góp ý, nhận
xét của Hội đồng khoa học nh trng - Hi ng khoa hc Phòng
GD-ĐT Lệ Thủy và đồng chí đồng nghiệp để bản thân có đợc
những kinh nghiệm quý báu giúp cho việc t chc cỏc trũ chi dõn
gian cho tr ngy cng tt hn. Xin chân thành cảm ơn!

.

10