CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số giải pháp tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ 5-6 tuổi

Lệ Thuỷ, tháng 9 năm 20


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số giải pháp tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ 5-6 tuổi

Họ và tên: Trần Thị Tấm
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Ngư Thủy Bắc


Lệ Thuỷ, tháng 9 năm 2018


1. PhÇn më ®Çu:
1.1.Lí do chọn đề tài:
Di sản văn hoá truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình khác nhau, trong đó
có thể nói, trò chơi dân gian cũng là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và niềm
vui sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân gian
nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện
nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng

xã hội. Trò chơi dân gian là một hoạt động hấp dẫn, bổ ích, thiết thực đối với trẻ,
thông qua không gian vui chơi có định hướng, đầy ý nghĩa mang đậm tính truyền
thống, đồng thời giúp trẻ phát triển tốt khả năng tư duy, sáng tạo, là cơ hội để trẻ
trải nghiệm chân thực nhất về văn hoá truyền thống của quê hương. Đồng thời,
thông qua trò chơi dân gian, trẻ được gần gũi với thiên nhiên, với quê hương làng
xóm, hoạt động này đã góp phần hình thành các kỹ năng sống, từ đó tác động cả về
thể chất, trí tuệ, tinh thần của trẻ lứa tuổi mầm non.
1.3. Phạm vi áp dụng đề tài sáng kiến.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp tổ chức tốt trò chơi
dân gian cho trẻ 5-6 tuổi” với mục đích giúp trẻ phát triển tốt khả năng tư duy,
sáng tạo, thông qua trò chơi dân gian, trẻ được gần gũi với thiên nhiên, với quê
hương làng xóm, hình thành các kỹ năng sống, nhằm thực hiện tốt nhất cho công
tác chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với xu thế phát triển giáo dục mầm non hiện nay.
Phạm vi mà đề tài đề cập đến là độ tuổi 5-6 tuổi ở trường Mầm non tôi đang công
tác giảng dạy. Đề tài đã được áp dụng tại trường tôi và có tính khả thi cao.
2. PHẦN NỘI DUNG:
2.1. Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:
Những trò chơi dân gian hồn nhiên hấp dẫn ngày nay đang bị mai một. Hiện
nay trong nhà trường có dạy những trò chơi nhưng còn nặng về mục đích “học”,
nhẹ về “chơi”, gia đình học sinh thì quá bận bịu với công việc khác nên thiếu quan
tâm hướng dẫn các em chơi. Vì vậy chúng ta rất hiếm khi bắt gặp hình ảnh các em
tụm năm, tụm bảy rồng rắn lên mây, bịt mắt bắt dê ... Chính vì vậy các trò chơi dân
gian dường như đã bị lãng quên, có những em không biết gì về các trò chơi dân
gian, các bài hát, bài đồng dao, các câu thành ngữ như: “một đập ăn quan” ( Trò
chơi Ô ăn quan). Bài đồng dao trò chơi “ Mèo đổi chuột”, trò chơi “ Rồng rắn lên
mây”, “Thả đỉa ba ba”, “Bịt mắt bắt dê”... không được nhắc đến. Các nhà giáo dục
băn khoăn, loay hoay đi tìm một phương pháp giáo dục trẻ em thật sự có hiệu quả
trong thời đại mà thông tin bùng nổ và kỹ thuật điện tử xâm nhập đến từng mái
trường, từng gia đình, đến từng trẻ em. Nhưng chúng ta đã quên đi một phương
pháp giáo dục đầy hiệu quả mà chúng ta có sẵn đó là kho tàng đồng dao và trò chơi

nhau học hỏi, trao đổi kinh nghiệm. Từ đó tôi học được những điều hay lẽ phải,
những kinh nghiệm quý báu. Bản thân tôi yêu nghề, mến trẻ, ham tìm tòi, học hỏi,
thích khám phá những cái mới lạ. Với vai trò là người mẹ hiền thứ hai của trẻ tôi
luôn có tấm lòng bao dung, độ lượng, tôi thường xuyên nghiên cứu các tài liệu,
sáng tạo nhiều cái mới trong việc lồng ghép các trò dân gian vào hoạt động của trẻ,
có ý thức vươn lên, cố gắng rèn luyện bản thân trong mọi lĩnh vực, luôn có ý thức


cố gắng rèn luyện về chuẩn mực đạo đức, nhân cách, hành vi để làm gương cho trẻ
noi theo.
Bên cạnh những thuận lợi tôi cũng gặp không ít khó khăn khi thực hiện sáng
kiến.
2.1.2. Khã kh¨n:
Các cháu của lớp tôi chủ yếu là con của gia đình ngư dân nên khó có điều
kiện chăm sóc cho các cháu đầy đủ dẫn đến sự tiếp thu của các cháu không đồng
đều. Có những cháu sinh đầu năm nên sự tiếp thu lĩnh hội các trò chơi nhanh hơn các
cháu sinh cuối năm. Có những cháu phát âm còn chưa rõ ràng còn nói lắp, nói ngọng
có những cháu còn chậm chưa tự tin mạnh dạn trong các giờ học giờ chơi.
Thời gian tổ chức trò chơi dân gian còn rất hẹp vì đa số trò chơi dân gian chỉ
tổ chức lồng ghép với các hoạt động khác.
Quan điểm của một số phụ huynh chỉ chú trọng đến việc học chưa chú ý tạo
điều kiện để cho trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi dẫn đến việc trẻ tham gia
vào trò chơi dân gian ở lớp cũng như ở nhà đạt kết quả chưa cao.
Bản thân giáo viên chưa nắm bắt hết các trò chơi dân gian dành cho lứa tuổi
của lớp mình, chưa thực sự lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi.
Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế, trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi
nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không còn hứng thú.
2.1.3. Nguyên nhân:
Do tầm hiểu biết một số phụ huynh còn hạn chế.
Khả năng lĩnh hội kiến thức của các cháu trong lớp không đồng đều.

2

16,7

2

Kỹ năng chơi các trò chơi dân gian

1

8,3

2

Trẻ yêu thích hứng thú tham gia
vào trò chơi dân gian trong các hoạt
động

3

25

5

Nội dung

%
16,
7
16,


16,7

2

16,7

Từ kết quả trên cho thấy kĩ năng chơi các trò chơi dân gian của trẻ còn hạn chế,
chưa mạnh dạn tự tin khi tham gia vào hoạt động. Là một giáo viên chủ nhiệm lớp
tôi luôn băn khoăn, trăn trở làm thế nào để trẻ có thể mạnh dạn tự tin khi tham gia
các hoạt động trong trường cũng như khi tham gia vào các hoạt động do thôn xã tổ
chức. Để đưa các trò chơi dân gian vào các hoạt động nhằm rèn luyện sức khoẻ, sự
nhanh nhẹn, khéo léo, kỹ năng ứng xử trong cuộc sống , giáo dục cho trẻ tinh thần
đồng đội, giao lưu đoàn kết bạn bè , tôn trọng kỷ luật và khả năng đối đáp.Tôi đã
đưa ra một số giải pháp như sau:
2.2. Các giải pháp:
2.2.1. Giải pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch.
Xây dựng kế hoạch giúp chúng ta làm việc khoa học và đem lại hiệu quả tốt,
nếu như làm việc mà không có kế hoạch thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu qủa công
việc. Chính vì vậy việc xây dựng kế hoạch là việc làm đầu tiên, để giúp chủ động
xây dựng kế hoạch tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động, ngay từ đầu năm học
tôi đã xây dựng kế hoạch của lớp bám sát trên kế hoạch và chương trình, mục tiêu
chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường phù hợp với tình hình thực tế của lớp, sự phát
triển tâm sinh lý của trẻ theo từng độ tuổi, xây dựng kế hoạch cụ thể, rỏ ràng, lựa
chọn các trò chơi phù hợp để tôi thực hiện như:
+ Xây dựng kế hoạch năm.
+ Kế hoạch tháng.
+ Kế hoạch tuần.
+ Kế hoạch ngày.


- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp Mẫu giáo lớn:
Mèo đuổi chuột, Rồng rắn lên mây, Ô ăn quan, Nu na nu nống, Cướp cờ, Thả đĩa
ba ba...


2.2.3. Giải pháp thứ 3: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước
khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian.
- Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú,
mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò
chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà
thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được.
Ví dụ như trò: " Chơi chuyền" đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật có dạng
khối cầu như quả bóng, quả bưởi non...Trò chơi " Ném còn" không thể diễn ra nếu
thiếu quả còn - đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản như trò chơi "
Bịt mắt bắt dê" cũng không thể tổ chức được nếu không có dải vải hoặc dải khăn
bịt mắt...
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó, giáo
viên cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có hay không có
đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố
cần thiết cho trò chơi.
- Dạy trẻ đọc thuộc lời ca ( đối với những trò chơi có lời đồng dao ):
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không bao giờ
chỉ hùng hục thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát
hoặc đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui
vẻ, nhộn nhịp hơn. Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài
nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ. Ví dụ như: chơi " Chi chi chành

Cái mỏ thì nhịn, cái mồng thì tươi
Cái chân hay đạp hay bơi
Cái cánh hay vỗ lên trời gió bay”
chơi những trò chơi kết hợp với lời sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ..
Trò chơi dân gian lồng ghép vào các hoạt động hằng ngày của trẻ ®Ó có hiệu
quả tôi luôn phải nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ trong lớp, những cháu nhút nhát,
thiếu tự tin, hạn chế về ngôn ngữ tôi thường giúp trẻ bằng cách chơi với trẻ, cùng
đọc đi đọc lại nhưng câu đồng dao ở mọi lúc mọi nơi, không quát nạt, khuyến khích
trẻ mạnh dạn tham gia vào trò chơi. Bên cạnh đó tôi thường xuyên trao đổi với phụ
huynh nên dành thời gian chơi với trẻ và cho trẻ chơi các trò chơi dân gian khi ở
nhà.
2.2.5. Giải pháp thứ 5: Phối kết hợp với phụ huynh trong việc tổ chức
các trò chơi dân gian cho trẻ.
Để thực hiện được mục tiêu giáo dục theo hướng đổi mới thì đòi hỏi phụ huynh
cùng tham gia vào quá trình chăm sóc giáo dục. Tôi luôn nghĩ rằng giữa nhà trường
và phụ huynh cần có sự phối hợp chặt chẽ , thường xuyên, lên tục. Để thực hiện tốt
sự phối hợp đó tôi thường trao đổi với phụ huynh vào các giờ đón, trả trẻ. Những
hoạt động tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ. Những hoạt động tổ chức ở trường về
trò chơi dân gian tôi tuyên truyền vận động phụ huynh cùng tham gia. Để giúp phụ
huynh nhận thức đúng đắn và xác định rỏ trò chơi dân gian trong trường Mầm
non nói chung và trẻ 5-6 tuổi tuổi lớp tôi nói riêng.
2.3. Hiệu quả ®¹t ®îc sau khi thực hiện sáng kiến.
Qua quá trình thực hiện những giải pháp trên, tôi đã thu được kết quả như
sau:


* §èi víi trÎ: Đa số trẻ đã mạnh dạn tham gia hoạt động và đã thể hiện
được sự nhanh nhẹn, hoạt bát trong quá trình chơi. Trẻ đã biết tổ chức các trò chơi
dân gian đơn giản với các bạn trong lớp.
Cụ thể :

33,
4
33,
4

SL

%

SL

%

3

25

1

8,3

3

25

2

16,6

Trẻ yêu thích hứng thú tham gia vào

giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bè bạn, cộng đồng.
Nó làm cho thế giới xung quanh của các em đẹp hơn và rộng mở. Tuổi thơ của các
em sẽ trở thành những kỷ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình
cảm và trí tuệ cho trẻ. Chính vì vậy, trò chơi dân gian cần được giữ gìn, phát huy
và bảo tồn, rất cần thiết được lựa chọn, giới thiệu trong nhà trường phù hợp với lứa
tuổi. Cụ thể hơn là góp phần hoàn thành mục tiêu giáo dục về xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực. Trong quá trình thực hiện sáng kiến , tôi nhận thấy
vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục học hỏi, tìm kiếm giải pháp, đúc rút kinh nghiệm
ở các đơn vị bạn, để làm thế nào tổ chức các trò chơi dân gian vào các hoạt động
của trẻ 5-6 tuổi nói riêng và trẻ mẫu giáo trong trường nói chung được phát triển
toàn diện, thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ, giữ gìn những giá trị bản sắc văn hóa
dân tộc. Vì thế, việc tổ chức các trò chơi dân gian có hiệu quả thì chất lượng chăm
sóc giáo dục trẻ mầm non ngày một nâng cao, đạt được mục tiêu đề ra không phụ
lòng tin của các bậc phụ huynh và sự mong muốn của xã hội.
3.2.Kiến nghị, đề xuất:
Sau khi nghiên cứu và áp dụng đề tài, sáng kiến, giải pháp bản thân tôi có
một số kiến nghị đề xuất sau:
3.2.1. Đối với phòng giáo dục:
Tổ chức tập huấn chuyên đề về cách tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ
mầm non cho giáo viên để giáo viên có vốn hiểu biết về trò chơi dân gian.
3.2.2.Đối với nhà trường:
- Cần quan tâm, tăng cường mua sắm trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ
các hoạt động vui chơi cho trẻ.
- Đầu năm học bổ sung thêm tài liệu về trò chơi dân gian, cũng như việc sử
dụng trò chơi dân gian trong trường mầm non cho giáo viên. Điều này góp phần
nâng cao nhận thức của giáo viên về trò chơi dân gian.
- Tổ chức các cuộc thi về trò chơi dân gian giữa các lớp vào những ngày hội ,
ngày lễ để phát huy tính tích cực ở trẻ cũng như cung cấp kiến thức về trò chơi dân
gian cho các giáo viên trong trường.
Trên đây là những giải pháp từ việc làm thực tế của tôi khi tôi thực hiện