aVăn nghị luận về vấn đề t tởng đạo lí
I. Lí thuyết
1. Khái niệm
- Những vấn đề t tởng đạo lí là những vấn đề đề cập đến đạo đức, lối sống, quan niệm sống hay
cách hành xử trong xã hội .
- Nghị luận về một vấn đề t tởng đạo lí là đa ra những đánh giá, bán bạc về một trong những
vấn đề trên.
- Những vấn đề thờng nêu nên dới dạng câu ca dao tục ngũ hay câu danh ngôn.
2. Dàn bài lí thuyết
A. Mở bài
- Lời dẫn dắt vấn đề
- Nêu xuất xứ vấn đề
- Trích dẫn nêu vấn đề
- Địng hớng cho bài viết : quan niệm t tởng đó đúng hay sai, hay vừa đúng vừa sai.
B. Thân bài
a) Giải thích nhỏ : Giải thích để nắm đợc vấn đề cấn bàn bạc
b) Đánh giá vấn đề đó : Đúng hay sai, đúng ở chỗ nào, sai ở chỗ nào, dùng lí lẽ dẫn chứng để
bảo vệ ý kiến của mình.
c) Mở rộng bàn bạc vấn đề để giẩi quyết vấn đề một cách triệt để.
- Nêu phơng hớng hành động đúng.,
- Phê phán những hành động sai
- Nêu nên bài học chung cho mọi ngời .
C. Kết bài
- Khẳng định lại vấn đề
- Rút ra bài học cho bản thân hay gửi thông điệp cho mọi ngời .
II. Luyện tập
Đề bài : Nêu suy nghĩ của em về câu tục ngữ Uống nớc nhớ nguồn
A. Mở bài
- Giới thiệu tục ngữ
- Lòng biết ơn của thế hệ sau với thế hệ trớc
- Truyền thống tốt đẹp của dân tộc

đời này qua đời khác tìm kiếm, phát minh, sáng tạo.
- Là những ngời đi sau đợc hởng những thành quả to lớn ấy chúng ta cần phải biết ơn.
- Lòng biết ơn là động lực thúc đẩy con ngời sống và làm việc cho xng đáng với lớp ngời đi tr-
ớc, góp phần thúc đẩy xã hôi phát triển không ngừng.
- Đó là nền tảng của đạo đức xã hội, là cơ cở của những tình cảm tốt đẹp : tình cha con. Thầy
trò, nghĩa vợ chồng, bạn bè, tình cộng đồng.
- Tình cảm này còn là truyền thống tốt đẹp , là đạo đức từ bao đời của dân tộc Việt Nam.
Nhiệm vụ của chúng ta cần giữ gìn và phát huy.
Câu tục ngữ là một bài học đạo đức sâu sắc chân lí của mọi thế hệ.
3. Mở rộng bàn bạc
Ta cần phải làm gì để thể hiện lòng biết ơn với thế hệ đi trớc
- Phải trân trọng, ghi nhơ công ơn của những ngời đi trớc bằng những việc lamg cụ thể
- Trong gia đình : Con cái luôn hiếu thảo với ông bà, cha mẹ. Cả nhà luôn hớng về tổ tiên,
cội nguồn bằng việc tởn nhơ trong những ngày tết, bàn thơ tổ tiên đợc đặt nơi trang
trọng nhất trong nhà.
- Ngoài xã hội : Những lễ hội truyền thống đợc tổ chức hằng năm nhắc nhớ chúng ta về
côi nguồn dân tộc; phong trào đền ơn đáp nghĩa với những ngời có công đợc động đảo
nhân dân hởng ứng; tặng quà thăm nom gia đình chính sách, gia đình thơng binh liết sĩ,
xây dựng đài tởng niệm, nhà tình nghĩa
- Tất cả việc làm bình dị , nhỏ bé ấy thể hiện tấm lòng biết ơn sâu sắc với những ngời đi
trớc
- Bên cạnh dố, có ý thức giứ gìn và phát huy những thành quả ngời đi trớc đê góp phần
xây dựng gia đình và xã hôi văn minh, hạnh phúc cúng là những biểu hiện coa đẹp của
uống nớc nhớ nguồn
- Phê phán những thái độ sai lệch
- Thái độ vô ơn bạc nghĩa
+ Trong gia đính : con cái bất hiếu, bất kính với ông bà, cha mẹ.
+ Ngoài xã hội : không hớng về cội ngồun, buuông thả theo lối sống thực dụng,
coi thờng thế hệ đi trớc.
Thái đọ đó bắt nguốn từ lối sống ích kỉ, lo hởng thụ cá nhân. Không biết giứ gìn và phát huy

- Nghĩa bóng
- Từ hình ảnh bình dị của đời sống, ngời xa đã gửi gắm một tầng ý nghĩa khác sâu sắc và
thấm thía hơn.
- Nhiễu điều và giá gơng cùng nâng đỡ che chở cho nhau, vật vô tri cúng biết bảo vệ,
cùng làm tôn lên vẻ thiêng liêng
- Đó chính là lới nhắn nhủ với ngời trong một nớc cần biết yêu thơng, đùm bọc lẫn nhau.
2. Đánh giá
ý nghĩa câu ca dao trên hoàn toàn đúng đắn
- Ngời trong một nớc tuy có nhiều điểm khác nhau nhng có rất nhiều điểm chung, hoàn
cảnh sống, chung quê hơng, chung nghề nghiệp, chung lớp học, chung cội nguồn.
- Những điểm chung ấy khiến con ngời có những lí tởng và tìnhcảm chung. Chung lí tởng
và lẽ sống.
- Vì thế những con ngời xa lạ xịch lại gần nhau hơ, biết yêu thơng và chia sẻ với nhau.
- Tình yêu thơng khiến con ngời có thêm sức mạnh, cùng vơtk qua khó khăn, vơn tới lí t-
ởng và mục địch chung. Hơn na tình yêu thơng ngời với ngời là cơ sở của tình yêu nớc
thơng nói truyền tống của dân tộc ta.
- Dẫn chứng :
+ Nhìn lại cuộc sống của bản thân và con đờng phát triển của tập thể chúng ta càng thấm
thía điều đó
+ Trong mỗi gia đình, mỗi ngời có một cá tính, sở thích nhng chung nhau một mái nhà,
chung nhau nguồn cội, chung điều kiện sống và cả ớc mơ khát vọng. Ví thế tình yêu thơng
giúp cho gia đình hạnh phúc.
+ Trong một tập thể lớp mỗi ngời một hoàn cảnh khác nhau nhng cùng chung lớp học,
chung thầy cô trí hớng vì vậy mà tơng trơ san sẻ để cùng vơn lên vơn tới đích.
+ Nhìn lại chặng đờng phát triển của dân tộc chúng ta càng thấm thia điều đó
+ Những năm tháng cùng chịu chung ách nô lệ. Biết chia se với nhau, cùng đứng lên trong
một hàng ngũ đấu tranh đập tan xiếng xích nô lệ.
+ Cùng xây dựng đất nớc trong hoà bình.
Khí kẻ thù chia cắt 5
th