Sở Giáo Dục và Đào Tạo Đề thi chọn học sinh giỏi cụm yên dũng
Bắc Giang Lớp 12 - Năm học 2008-2009
Đề chính thức Môn thi: Hoá học
Thời gian làm bài 150 phút
Câu I: ( 4,0 điểm)
1. Cho 5,22 gam một muối cacbonat kim loại tác dụng hoàn toàn với dung dịch HNO
3
. Phản ứng
làm giải phóng ra hỗn hợp khí gồm 0,336 lít khí NO và x lít khí CO
2
. Các thể tích đo ở đktc. Xác
định muối cacbonat kim loại và thể tích CO
2
.
2. Cho 5 dung dịch sau: HCl; HNO
3
đặc; AgNO
3
; KCl; KOH.
Chỉ dùng thêm 1 kim loại hãy nói cách nhận biết từng dung dịch, viết phơng trình phản ứng.
Câu II: ( 6,0 điểm)
1. Một chất hữu cơ A no, mạch hở, phân tử có chứa 1 chức -OH và chứa chức -COOH, có công
thức nguyên là (C
4
H
6
O
5
)
n
a) Xác định công thức phân tử và viết các đồng phân cấu tạo của A

2
C
5
H
10
O
4
NCl ; 2 C
2
H
6
O C
4
H
6
(B) (D) (C) (E)
-Viết công thức cấu tạo của A, B, C, D, E. Biết các chất có cấu tạo mạch cacbon không phân
nhánh.
-Viết các phơng trình phản ứng thực hiện những chuyển hoá trên.
Câu III: ( 5,0 điểm)
Dung dịch A chỉ chứa các ion Cu
2+
, K
+
, Cl
-
, và NO
3
-
trong nớc .

Đáp án- thang điểm hoá 12 cụm yd -2009
Câu 1:
1. Đặt công thức của muối là M
2
(CO
3
)
n
và m là số oxi hoá sau khi bị oxi hoá bởi
HNO
3
(1n2 ; 1m3) , viết PTHH và đa ra biểu thức: 2M + 60n=232(m-n), kết
hợp với điều kiện trên ta có 1m-n2 Ta thay các giá trị của m-n lần lợt là 1, 2, 3
suy ra kim loại đã cho là Fe; V(CO
2
) =0,045.22,4=1,008 lít
2. Dùng kim loại Cu có thể nhận biết đợc các dung dịch trên
2,5đ
1,5đ
Câu 2:
1. a) C
4n
H
6n
O
5n
có =n+1, do là hợp chất no, chứa chức -COOH nên A sẽ có n+1
nhóm -COOH => sẽ có 5n-(2n+2)=3n-2 nhóm -OH. Theo bài ra chỉ có 1 nhóm
-OH nên 3n-2=1 => n=1. Vậy CTPT của A là: C
2

2
-CH(NH
2
)-COOC
2
H
5
Hoặc: C
2
H
5
OOC-CH
2
-CH(NH
2
)-CH
2
-COOC
2
H
5
B là: NaOOCCH
2
CH
2
CH(NH
2
)COONa
Hoặc NaOOC-CH
2

1đ
1đ
2đ
Câu 3:
1. Dung dịch A có thể gồm các muối: CuCl
2
và KNO
3
hoặc Cu(NO
3
)
2
và KCl
2.
Tại (K) Cu
2+
; K
+
; H
2
O Tại (A): Cl
-
, NO
3
-
, H
2
O
Điện phân hỗn hợp A tới khi nớc bắt đầu điện phân ở Anot khi đó:
- ở (K): Cu

2
+ 4e
0,03 0,03/4 0,03
Thể tích khí thoát ra ở Anot là: V=V(Cl
2
) + V(O
2
) =(0,015+0,03/4)22,4 =0,504 lít
Trong dung dịch A có 0,03 mol Cu
2+
và 0,03 mol Cl
-
=> 2 muối ban đầu phải là:
Cu(NO
3
)
2
: 0,03 mol và KCl: 0,03 mol => khối lợng chất tan trong A là:
0,03.188+0,03.74,5=7,875 gam.
1đ
3đ
1đ
Câu 4: Gọi CTTQ của 2 este là RCOOCH
2
R
1

PTHH: RCOOCH
2
R

1
CHO ; R
1
COOH ; R
1
CH
2
OH ; H
2
O
R
1
CHO + 2AgNO
3
+ 3NH
3
+ H
2
O R
1
COONH
4
+ 2NH
4
NO
3
+ 2Ag (4)
R
1
COOH + NaHCO

(8)
Gọi x , y, z lần lợt là số mol 1/3 B tham gia phản ứng 2, 3 và d.
Theo (3,5) => y=n(R
1
CH
2
OH) = n(R
1
COOH)=n(CO
2
) =4,48/22,4=0,2 mol (I)
Theo (2,3,6,7,8) có: (x+z)/2 + y/2 +z/2 = 8,96/22,4 =0,4 (II)
Cô cạn dung dịch đợc hỗn hợp rắn gồm R
1
COONa; R
1
CH
2
ONa và NaOH
=> (R
1
+ 67)y + (R
1
+53)z+40(x+y) = 48,8 (III)
- Giả sử B không phải là CH
3
OH, theo (2,4) có: n(R
1
CH
2

1
CH
2
OH) =3(x+y+z)=1,8 => NaOH d = 2,4.1,5-
1,8=1,8 mol => m
chất rắn
= m
NaOH d
+ m
RCOONa
=40.1,8+(R+67)1,8=211,2 => R=10,3 => 2
axit là: HCOOH và CH
3
COOH.
- Tính % khối lợng este:
Gọi a và b là số mol HCOOC
2
H
5
và CH
3
COOOC
2
H
5
ta có:
a+ b= 1,8 và (15b+a)/(a+b) =10,3 => a= 0,6; b=1,2
Tổng khối lợng este = 74a +88b=150 gam
=> %HCOOC
2