VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
______________________________

TRẦN CÔNG TÚ

KÊ BIÊN TÀI SẢN ĐỂ BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN
KINH DOANH, THƯƠNG MẠI THEO PHÁP LUẬT
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 60.38.01.07

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2017


Công trình được hoàn thành tại
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐẶNG VŨ HUÂN

Phản biện 1: TS. HỒ NGỌC HIỂN

Phản biện 2: TS. NGUYỄN AM HIỂU

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
họp tại: Học viện Khoa học xã hội 9 giờ 50 ngày 07 tháng 10 năm

dụng biện pháp kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh,
thương mại theo pháp luật thi hành án dân sự từ thực tiễn thành phố
Đà Nẵng.
1


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp luật
về kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại
theo pháp luật thi hành án dân sự từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng, từ
đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức và áp dụng hiệu
quả hơn công tác kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh,
thương mại trong thi hành án dân sự trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ của luận văn được xác
định là:
- Làm rõ các vấn đề lý luận chung về kê biên tài sản để bảo
đảm thi hành án kinh doanh, thương mại như khái niệm, đặc điểm và
trình tự, thủ tục áp dụng pháp luật để kê biên tài sản bảo đảm thi hành
án kinh doanh, thương mại trong thi hành án dân sự.
- Phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng áp dụng pháp luật về
kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại trong
thi hành án dân sự trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, từ đó, đi sâu phân
tích những kết quả đã đạt được và những hạn chế, tồn tại, làm rõ
những nguyên nhân của thực trạng đó.
- Xây dựng quan điểm và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả công tác kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh,
thương mại trong thi hành án dân sự từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

nói chung và pháp luật kê biên trong thi hành án dân sự nói riêng.
Luận văn có thể là tài liệu tham khảo cho Cục Thi hành án dân sự
thành phố Đà Nẵng trong việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác kê biên tài
sản bảo đảm thi hành án kinh doanh thương mại. Đối với các Cơ
quan có liên quan đến thi hành án dân sự, luận văn có thể là tài liệu
3


tham khảo trong việc thực hiện trách nhiệm của mình theo quy định
của pháp luật, trong việc phối hợp trong hoạt động kê biên tài sản bảo
đảm thi hành án kinh doanh thương mại.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn, trong chừng mực cố gắng hệ thống hóa các vấn đề
lý luận gắn với thực tiễn vấn đề kê biên tài sản bảo đảm thi hành án
kinh doanh thương mại trong thi hành án dân sự từ thực tiễn thành
phố Đà Nẵng. Cung cấp một góc nhìn mới và để tạo cơ sở sau này có
thể phát triển lên các đề tài ở mức cao hơn.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
luận văn có kết cấu được chia thành ba chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận pháp luật về kê biên tài sản
để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại.
Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực hiện pháp luật về kê
biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại từ thực
tiễn thành phố Đà Nẵng.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu
quả kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại từ
thực tiễn thành phố Đà Nẵng.

4



(i) Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương
mại giữa cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có
mục đích lợi nhuận.
(ii) Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ
giữa cá nhân, tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận.
(iii) Tranh chấp giữa người chưa phải là thành viên công ty
nhưng có giao dịch về chuyển nhượng phần vốn góp với công ty,
thành viên công ty.
(iv) Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty;
tranh chấp giữa công ty với người quản lý trong công ty trách nhiệm
hữu hạn hoặc thành viên Hội đồng quản trị, giám đốc, tổng giám đốc
trong công ty cổ phần, giữa các thành viên của công ty với nhau liên
quan đến việc thành lập, hoạt động, giải thể, sáp nhập, hợp nhất, chia,
tách, bàn giao tài sản của công ty, chuyển đổi hình thức tổ chức của
công ty.
(v) Các tranh chấp khác về kinh doanh, thương mại, trừ trường
hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy
định của pháp luật.
1.1.1.3. Khái niệm kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh
doanh, thương mại
Thi hành án kinh doanh, thương mại là một hình thức cụ thể của
thi hành án dân sự. Với những phân tích ở trên, có thể hiểu, kê biên tài
sản để đảm bảo thi hành án kinh doanh, thương mại là một biện pháp
cưỡng chế thi hành án, hoặc biện pháp bảo đảm thi hành án do chấp
hành viên áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức (người phải thi
hành án) phải thực hiện nghĩa vụ trong bản án, quyết định của Tòa án về
kinh doanh, thương mại đã có hiệu lực pháp luật.



7


1.1.4. Vai trò của kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án
kinh doanh, thương mại
Một là, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và khôi phục
lại những quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ
Hai là, nâng cao nhận thức pháp luật của người dân
Ba là, thước đo tính hiệu quả của quá trình xét xử của Tòa án
Hoạt động thi hành án dân sự là hoạt động thực thi phán quyết
của Tòa án liên quan đến các vấn đề về tài sản và nhân thân, trong các
bản án hình sự, dân sự, kinh tế, lao động, hành chính, hôn nhân và gia
đình...có thể nói hoạt động thi hành án dân sự là giai đoạn cuối cùng
của hoạt động tố tụng. Để bản án, quyết định của Tòa án được thực thi
trên thực tế, đi vào đời sống dân sự một cách hiệu quả nhất thì công tác
thi hành án dân sự đóng vai trò rất quan trọng.
1.2. Nội dung cơ bản của pháp luật về kê biên tài sản để
bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại
Quá trình tổ chức thi hành án dân sự nói chung nói chung và kê
biên tài sản để thi hành án nói riêng, Chấp hành viên phải căn cứ các
quy định pháp luật về thi hành án dân sự và các quy định pháp luật
khác như Luật sở hữu nhà ở, Luật doanh nghiệp, Luật thương mại,
Luật các tổ chức tín dụng… và các văn bản hướng dẫn thi hành các
luật này để giải quyết việc thi hành đúng quy định của pháp luật, bảo
vệ lợi ích Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của công dân.
1.2.1. Các nguyên tắc cơ bản trong kê biên tài sản để bảo
đảm thi hành bản kinh doanh, thương mại
Để áp dụng biện pháp kê biên tài sản, chấp hành viên cần tuân
thủ các nguyên tắc cơ bản sau:

các trường hợp đặc biệt khác ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh,
chính trị, trật tự an toàn xã hội, phong tục, tập quán tại địa phương.

9


- Đảm bảo các quyền con người, quyền cơ bản của công dân
của người phải thi hành án và những người có quyền lợi liên quan về
nhà ở, sinh hoạt, thu nhập… như chỉ kê biên tài sản chung là quyền
sử dụng đất, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất khi các tài sản
khác không đủ để thi hành án hoặc khi có đề nghị của người phải thi
hành án.
1.2.2. Thẩm quyền kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án
kinh doanh, thương mại
Theo quy định của pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam hiện
hành, thì thẩm quyền, trách nhiệm thi hành các bản án, quyết định
của Tòa án về dân sự; bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài;
quyết định của Trọng tài nước ngoài được Tòa án công nhận và cho
thi hành tại Việt Nam; phán quyết, quyết định của Trọng tài thương
mại trong nước; quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử
lý vụ việc cạnh tranh thuộc về hệ thống các cơ quan thi hành án dân
sự và thẩm quyền này được quy định cụ thể như sau:
1.2.2.1. Thẩm quyền của cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh
1.2.2.2. Thẩm quyền của cơ quan thi hành án dân sự cấp
huyện
1.2.2.3. Thẩm quyền của cơ quan thi hành án dân sự trong
quân đội (cấp quân khu)
1.2.2.4. Thẩm quyền của chấp hành viên thuộc cơ quan thi
hành án dân sự các cấp
Như vậy, thẩm quyền kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án

11


CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ KÊ BIÊN TÀI SẢN ĐÊ BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN
KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Thực trạng quy định pháp luật về kê biên tài sản để
bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại
2.1.1. Căn cứ áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản
Một là, về bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án
Hai là, quyết định thi hành án do Thủ trưởng cơ quan thi hành
án dân sự ban hành
Ba là, quyết định cưỡng chế thi hành án

2.1.2. Các trường hợp thực hiện kê biên tài sản để bảo đảm
thi hành án
Thứ nhất, áp dụng biện pháp kê biên tài sản
Thứ hai, kê biên tài sản chung của người phải thi hành với
người khác
Thứ ba, kê biên tài sản đã được cầm cố, thế chấp hợp pháp
Thứ tư, kê biên tài sản do người phải thi hành án tự nguyện đề
nghị
Thứ năm, kê biên, xử lý quyền sử dụng đất
2.1.3. Thủ tục kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án
Trong quá trình thực hiện thủ tục kê biên tài sản của người
phải thi hành án, chấp hành viên chỉ có thể ra quyết định kê biên tài
sản sau khi có kết quả xác minh về tài sản của người phải thi hành án.
Chấp hành viên có nhiệm vụ thông báo cho những chủ thể liên quan

Nẵng
13


2.2.2.1. Vài nét về cơ quan thi hành án dân sự ở thành phố Đà
Nẵng
Cơ quan thi hành án dân sự ở thành phố Đà Nẵng bao gồm:
Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng và 7 Chi cục Thi hành án
dân sự cấp quận, huyện (bao gồm: Quận Liên Chiểu, quận Thanh
Khê, quận Hải Châu, quận Sơn Trà, quận Ngũ Hành Sơn, quận Cẩm
Lệ và huyện Hòa Vang). Các cơ quan thi hành án dân sự ở thành phố
Đà Nẵng ngày càng khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng của
mình trong đời sống xã hội.
2.2.2.2. Tình hình thực hiện kê biên tài sản để bảo đảm thi
hành án kinh doanh, thương mại thực tiễn thành phố Đà Nẵng (từ
2013 đến 2017)
Trên thực tế địa bàn thành phố Đà Nẵng, các chấp hành viên
thành phố Đà Nẵng đã áp dụng đúng, đầy đủ các quy định pháp luật
về kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại. Số
liệu về biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh thương mại từ
năm 2013 đến năm 2017 cụ thể như sau:

14


Bảng 2.1. Kết quả về việc áp dụng biện pháp kê biên tài sản đối
với án kinh doanh thương mại trong thi hành án dân sự thành
phố Đà Nẵng từ năm 2013-2017
Tỷ lệ
% số


điều

hoàn

thi

toàn

xong
Số
việc

việc kê biên

việc

trên tổng

kê

số có điều

biên

kiện thi

tổng
xong



204

0,90

154

0,16

2

2014

1.588

955

633

631

200

0,87

179

0,19

3


216

0,70

151

0,15

5

2017

1.449

939

510

310

118

0,46

52

0,06

Nguồn báo cáo: Cục THADS thành phố Đà Nẵng năm

điều thi

biên
trên
Số tiền

Số tiền kê

trên

biên

tổng

tổng
thi hành xong
số

thi hành

hành

số
có
có

điều

điều


83.222.640 0,11

3

2015 2.584.153.454 1.113.764.473 1.470.388.981 1.034.218.703 0,93 544.338.964 0,49

4

2016 1.935.483.006 1.793.213.596

142.269.410

880.986.541 0,49 128.170.808 0,07

5

2017 1.980.745.081 1.771.616.777

209.128.304

545.597.515 0,31 400.558.505 0,23

Nguồn báo cáo: Cục THADS thành phố Đà Nẵng năm 2013-2017

16


Theo quy định của pháp luật thì tất cả các bản án, quyết định
của Tòa án có hiệu lực pháp luật và phần bản án, quyết định được thi
hành ngay nếu hết thời hạn tự nguyện thi hành án người phải thi hành

quan thi hành án cũng còn có những thiếu sót, vi phạm. Bao gồm:
Một là, không tích cực, chậm xử lý tài sản đã được kê biên
Hai là, vi phạm về trình tự, thủ tục xử lý tài sản thi hành án
Ba là, thực hiện không đúng quy định của pháp luật về cưỡng
chế đối với tài sản thuộc sở hữu chung
Bốn là, lập biên bản kê biên không đúng với quy định của pháp
luật thi hành án dân sự

18


CHƯƠNG 3
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO
HIỆU QUẢ KÊ BIÊN TÀI SẢN ĐÊ BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN
KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về kê biên tài sản để
bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại
3.1.1. Hoàn thiện pháp luật về kê biên tài sản để bảo đảm thi
hành bản án kinh doanh thương mại phải trên cơ sở quán triện
quan điểm, đường lối của Đảng về chiến lược xây dựng pháp luật
và chiển lược cải cách tư pháp
Để hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự nói chung và kê
biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh thương mại nói riêng
cần phải dựa trên quan điểm, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
và tình hình thực tiễn của đất nước
3.1.2. Hoàn thiện pháp luật về kê biên tài sản để bảo đảm thi
hành án kinh doanh thương mại phải trên cơ sở hoàn thiện pháp
luật về thi hành án dân sự

Để hoàn hoàn thiện pháp luật về kê biên tài sản để bảo đảm
thi hành án kinh doanh thương mại, tác giả đưa ra các nhóm giải
pháp sau:
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự
và các văn bản pháp luật có liên quan
Thứ hai, hoàn thiện các quy phạm pháp luật về kê biên tài sản
để bảo đảm thi hành án kinh doanh thương mại trong Luật Thi hành
án dân sự năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) và các văn bản
hướng dẫn thi hành
20


Thứ ba, tăng cường bồi dưỡng, trao đổi nghiệp vụ trong công
tác áp dụng và thực thi pháp luật về kê biên tài sản để bảo đảm thi
hành án
Thứ tư, kiện toàn tổ chức, bộ máy cơ quan thi hành án và nâng
cao năng lực hoạt động của đội ngũ chấp hành viên, cán bộ giúp việc
ở các cơ quan thi hành án dân sự
Thứ năm, tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa cơ quan thi
hành án dân sự với các cơ quan hữu quan trong việc kê biên tài sản
Thứ sáu, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của
Ban Chỉ đạo Thi hành án dân sự các cấp
Thứ bảy, tăng cường công tác động viên thuyết phục đối với
người phải thi hành án trong quá trình kê biên

21


KẾT LUẬN
Kê biên tài sản để bảo đảm thi hành án kinh doanh, thương mại

Nhìn chung, đã cơ bản đáp ứng các yêu cầu về trình tự, thủ tục pháp
luật quy định, đạt hiệu quả; bên cạnh đó, quá trình kê biên, xử lý tài
sản vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định mà nguyên nhân một
phần do các bất cập trong quy định pháp luật về thi hành án dân sự và
các quy định pháp luật khác có liên quan, một phần từ nhận thức,
trình độ của các Chấp hành viên, cán bộ làm công tác thi hành án và
của các cơ quan, tổ chức có liên quan. Những nguyên nhân này làm
ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết án, gây thiệt hại cho Nhà nước,
quyền lợi ích hợp pháp của công dân, làm giảm vai trò, ý nghĩa của
công tác thi hành án dân sự.
Để khắc phục những hạn chế, tồn tại trên cần phải thực hiện
nhiều giải pháp đồng bộ như:
Tăng cường sự quan tâm, lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, chính
quyền về công tác phối hợp trong giải quyết thi hành án dân sự nói
chung và kê biên tài sản để thi hành án kinh doanh, thương mại nói
riêng; Sớm hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành án dân sự, về
biện pháp kê biên, xử lý tài sản để thi hành án và các quy định pháp
luật có liên quan, Kiện toàn tổ chức, bộ máy của hệ thống các cơ
quan thi hành án dân sự theo hướng tinh gọn, hiệu quả; Nâng cao
năng lực đội ngũ Chấp hành viên thông qua thực hiện các tiêu chí từ
tuyển dụng, đào tạo, bổ nhiệm, chế độ đãi ngộ; tăng thẩm quyền gắn
với trách nhiệm của Chấp hành viên trong thực hiện nhiệm vụ tổ
chức thi hành án; Đẩy mạnh thực hiện cải cách hành chính, cải cách
tư pháp trong thi hành án dân sự, xã hội hoá công tác thi hành án dân
sự;

23