BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

VÕ THỊ HOÀNG ANH

HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY
HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG TMCP
ĐÔNG NAM Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng – Năm 2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

VÕ THỊ HOÀNG ANH

HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY
HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG TMCP
ĐÔNG NAM Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành : Tài chính Ngân hàng
Mã số

: 60 34 20

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Người hướng dẫn khoa học: TS. HỒ HỮU TIẾN

2.4........................................................................................................................................................................9
KẾT QUẢ KINH DOANH SEABANK ĐÀ NẴNG NĂM 2010-2012..........................................................9
ERROR: REFERENCE SOURCE NOT FOUND.........................................................................................9
2.5......................................................................................................................................................................10
HỘ SXKD CÓ QUAN HỆ TÍN DỤNG VỚI SEABANK ĐÀ NẴNG.........................................................10
ERROR: REFERENCE SOURCE NOT FOUND.......................................................................................10
2.6......................................................................................................................................................................10
DƯ NỢ CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH......................................................................................10
ERROR: REFERENCE SOURCE NOT FOUND.......................................................................................10
2.7......................................................................................................................................................................10
DƯ NỢ CHO VAY THEO NGÀNH ĐỐI VỚI HỘ KINH DOAN.............................................................10
49.......................................................................................................................................................................10
2.8......................................................................................................................................................................10
PHÂN LOẠI NỢ HỘ KD...............................................................................................................................10
ERROR: REFERENCE SOURCE NOT FOUND.......................................................................................10
2.9......................................................................................................................................................................11
TỶ LỆ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG HỘ KD.............................................................................................11
58.......................................................................................................................................................................11
2.10....................................................................................................................................................................11
NHÓM NỢ XẤU..............................................................................................................................................11


ERROR: REFERENCE SOURCE NOT FOUND.......................................................................................11
2.11....................................................................................................................................................................11
TRÍCH LẬP DỰ PHÒNG RRTD HỘ KD CỦA CHI NHÁNH..................................................................11
60.......................................................................................................................................................................11
2.12....................................................................................................................................................................11
TRÍCH LẬP DỰ PHÒNG RRTD CỤ THỂ HỘ KD CỦA CHI NHÁNH.................................................11
ERROR: REFERENCE SOURCE NOT FOUND.......................................................................................11
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ.....................................................................................................................12



1.1.3. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH........................................................13
1.2. HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH ......................................24
1.2.1. QUAN NIỆM HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KD...............................24
1.2.2. CÁC CHỈ TIÊU PHẢN ÁNH KẾT QUẢ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO
DOANH VAY HỘ KINH DOANH ...............................................................................................................28
1.2.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH
DOANH............................................................................................................................................................29
CHƯƠNG 2......................................................................................................................................................36
THỰC TRẠNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN
HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG........................................................................36
2.1. GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG.....................36
2.1.1. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH ....................................................................................................................36
2.1.2. CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ ........................................................................................................38
2.1.3. KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG......................................................41
2.2. THỰC TRẠNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG CHO VAY HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN
HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG .......................................................................46
2.2.1. KHÁCH HÀNG HỘ KINH DOANH ĐANG QUAN HỆ VAY VỐN .............................................46
2.2.2. DƯ NỢ CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á –
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG................................................................................................................................48
2.2.3. CÁC BIỆN PHÁP CHI NHÁNH ĐÃ THỰC HIỆN ĐỂ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG
TRONG CHO VAY HỘ KD..........................................................................................................................51
2.2.4. KẾT QUẢ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH TẠI CHI
NHÁNH ...........................................................................................................................................................56
2.34. ĐÁNH GIÁ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KD CỦA NH TMCP
ĐÔNG NAM Á – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG .................................................................................................60
2.3.1. THÀNH CÔNG VÀ NGUYÊN NHÂN ...............................................................................................60
2.3.2. HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN ........................................................................................................61
CHƯƠNG 3......................................................................................................................................................66

3.2.3. TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC THU THẬP VÀ KHAI THÁC THÔNG TIN TÍN DỤNG ĐỐI VỚI
HỘ KINH DOANH.........................................................................................................................................73
3.2.4. CHÚ TRỌNG CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT KHOẢN VAY SAU KHI GIẢI NGÂN....74
3.2.5. GIẢI PHÁP VỀ NGUỒN NHÂN LỰC...............................................................................................75
3.3. KIẾN NGHỊ..............................................................................................................................................77
3.3.1. ĐỐI VỚI CHÍNH PHỦ .......................................................................................................................78
3.3.2. ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ...............................................................................................79
3.3.3. ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á ..............................................................................82
KẾT LUẬN .....................................................................................................................................................85
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................................86


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBTD
NHTM
NHNN
RRKD
KD
TMCP

: Cán bộ tín dụng
: Ngân hàng thương mại
: Ngân hàng nhà nước
: Rủi ro kinh doanh
: Kinh doanh
: Thương mại cổ phần


DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu


D
ERROR
:
REFER
ENCE
SOURC
E NOT
FOUN

2.4

Kết quả kinh doanh Seabank Đà Nẵng năm 2010-2012

D
ERROR
:


REFER
ENCE
SOURC
E NOT
FOUN
2.5

Hộ SXKD có quan hệ tín dụng với Seabank Đà Nẵng

D
ERROR

REFER
ENCE
SOURC


E NOT
FOUN
2.9
2.10

Tỷ lệ tăng trưởng tín dụng hộ KD
Nhóm nợ xấu

D
58
ERROR
:
REFER
ENCE
SOURC
E NOT
FOUN

2.11
2.12

Trích lập dự phòng RRTD hộ KD của chi nhánh
Trích lập dự phòng RRTD cụ thể hộ KD của chi nhánh

D

ERROR
:
REFER
ENCE
SOURC
E NOT
FOUN

D
Biểu đồ 2.2 Cơ cấu dư nợ cho vay theo thời hạn của Seabank Đà ERROR
Nẵng năm 2010-2012

:
REFER
ENCE
SOURC
E NOT
FOUN

Biểu đồ 2.3 Dư nợ cho vay theo đối tượng cho vay

D
ERROR
:


REFER
ENCE
SOURC
E NOT

cho vay hộ KD của NHTM.
- Phân tích và đánh giá thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay
hộ KD tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á – Chi nhánh Đà Nẵng.


2
- Đề xuất các giải pháp và kiến nghị hạn chế rủi ro tín dụng trong cho
vay hộ KD tại ngân hàng TMCP Đông Nam Á – Chi nhánh Đà Nẵng trong
thời gian tới.
3. Câu hỏi nghiên cứu
- Nội dung và các tiêu chí phản ánh kết quả hạn chế rủi ro tín dụng
trong cho vay hộ KD của NHTM?
- Thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ KD tại Ngân
hàng TMCP Đông Nam Á-Chi nhánh Đà Nẵng như thế nào trong những năm
gần đây? Những thành công, tồn tại và nguyên nhân?
- Giải pháp nào nhằm tăng cường hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay
hộ KD tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - Chi nhánh Đà Nẵng?
4. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu kinh doanh tại ngân hàng TMCP Đông Nam Á –
Chi nhánh Đà Nẵng .
5. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu: Được thực hiện tại ngân hàng TMCP Đông Nam
Á – Chi nhánh Đà Nẵng trong thời gian 2010 – 2012.
6. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh, diễn giải và quy
nạp cũng như sử dụng các bảng biểu và biểu đồ minh họa, qua đó rút ra kết
luận tổng quát về vấn đề cần nghiên cứu.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, khóa luận được kết cấu thành 3 chương.
Chương 1: Lý luận cơ bản về hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ

tại ngân hàng Nông Nghiệp chi nhánh Đà Nẵng” năm 2009, của tác giả
Nguyễn Văn Quý.
Đề tài đã giải quyết các nội dung sau:


4
- Nêu ra được khái niệm, phân loại rủi ro của các Ngân hàng thương mại.
- Nêu ra được sự cần thiết hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản
xuất kinh doanh của NHTM và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động này.
- Phân tích được thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ
sản xuất kinh doanh tại ngân hàng, nêu ra những thuận lợi, khó khăn trong
hoạt động hạn chế rủi ro trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh để từ đó có
những giải pháp tăng cường hoạt động này.
Bên cạnh những vấn đề đã được giải quyết, đề tài vẫn còn có những
tồn tại:
- Đề tài nghiên cứu này trong những năm trước nên không còn phù hợp
với điều kiện hiện tại do đã có nhiều thay đổi trong chính sách, cũng như tình
hình chung của nền kinh tế.
- Đề tài nghiên cứu tại ngân hàng Nông Nghiệp do đó không phù hợp
với thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh
của Ngân hàng TMCP Đông Nam Á chi nhánh Đà Nẵng.
2. Đề tài “Hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh
tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Chi nhánh Đà Nẵng” năm 2009, của tác
giả Lê Thị Hồng Hạnh.
Đề tài đã giải quyết các nội dung sau:
- Đề tài hệ thống hóa, tổng hợp những vấn đề lý luận về rủi ro, rủi ro tín
dung và hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh.
- Đề tài phân tích thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ
sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi
nhánh Đà Nẵng trong điều kiện nền kinh tế ít biến động.

4. Đề tài: “Giải pháp đẩy mạnh hoạt động hạn chế rủi ro tín dụng trong
cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng Sài Gòn Thương Tín – Chi
nhánh Đà Nẵng” năm 2010, của tác giả Phạm Thị Ngọc Thư.


6
Đề tài đã giải quyết các nội dung sau:
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hạn chế rủi ro tín dụng
trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh của NHTM.
- Phân tích thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản xuất
kinh doanh tại Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín– Chi nhánh Đà Nẵng. Trên cơ
sở đánh giá các rủi ro có thể xảy ra của ngân hàng trong mối quan hệ với sử
dụng vốn và nợ.
- Đề xuất các giải pháp đẩy mạnh hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay
hộ sản xuất kinh doanh để đáp ứng các mục tiêu thanh khoản, lành mạnh hóa
các khoản nợ của ngân hàng trên địa bàn Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín –
Chi nhánh Đà Nẵng.
5. Đề tài “Giải pháp đẩy mạnh công tác hạn chế rủi ro tín dụng trong
cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển
nông thôn Việt Nam”, năm 2009, của tác giả Huỳnh Thị Quỳnh.
Đề tài đã giải quyết các nội dung sau:
- Đề tài nghiên cứu những vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng trong cho
vay hộ sản xuất kinh doanh của Ngân hàng thương mại một cách tổng quát.
- Đề tài phân tích, đánh giá và có hệ thống thực trạng hạn chế rủi ro tín
dụng trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và
phát triển nông thôn Việt Nam.
- Đề tài đưa ra giải pháp đẩy mạnh công tác hạn chế rủi ro tại Ngân
hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam.



8
Theo điều 106, Bộ luật Dân sự thì hộ gia đình được định nghĩa: “Hộ gia
đình mà các thành viên có tài sản chung, cùng đóng góp công sức để hoạt
động kinh tế chung trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hoặc một số lĩnh
vực sản xuất, kinh doanh khác do pháp luật quy định là chủ thể khi tham gia
quan hệ dân sự thuộc các lĩnh vực này”.
Về phía ngân hàng “Hộ kinh doanh” là một thuật ngữ được dùng trong
các hoạt động cung ứng vốn tín dụng cho hộ gia đình để làm kinh tế chung
cho cả hộ. Việc đi sâu nghiên cứu về kinh tế hộ kinh doanh nhằm xác định rõ
đối tượng sử dụng vốn, để đầu tư vốn có hiệu quả, hướng cho người vay vốn
sử dụng đúng mục đích.
Như vậy, hộ kinh doanh là một đơn vị kinh tế tự chủ, trực tiếp hoạt động
sản xuất kinh doanh, là chủ thể trong mọi quan hệ sản xuất kinh doanh, tự tổ
chức hoạt động kinh doanh và tự chủ trong quản lý và tiêu thụ sản phẩm.
Chủ hộ là đại diện của hộ kinh doanh trong các giao dịch dân sự vì lợi
ích chung của hộ. Chủ hộ có thể ủy quyền cho các thành viên khác đó thành
viên làm đại diện của hộ trong quan hệ dân sự. Giao dịch dân sự do người đại
diện của hộ kinh doanh xác lập, thực hiện vì lợi ích chung của hộ làm phát
sinh quyền, nghĩa vụ của cả hộ kinh doanh.
Tài sản chung của hộ kinh doanh gồm tài sản do các thành viên cùng
nhau tạo lập lên hoặc được tặng cho chung và các tài sản khác mà các thành
viên thỏa thuận là tài sản chung của hộ.
Hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm dân sự về thực hiện quyền, nghĩa
vụ dân sự do người đại diện xác lập thực hiện nhân danh hộ kinh doanh. Hộ
chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản chung của hộ. Nếu tài sản chung của hộ
không đủ để thực hiện nghĩa vụ chung của hộ thì các thành viên phải chịu
trách nhiệm liên đới bằng tài sản riêng của mình.
Nói tóm lại, hộ kinh doanh ở nước ta chủ yếu được tổ chức dưới mô hình



10
Nam (ban ngành theo quuết dịnh số 1627/2001/QĐ - NHNN ngày 31/12/2001
của Thống đốc ngân hàng nhà nước) cho vay là một hình thức cấp tín dụng,
theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử
dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có
hoàn trả cả gốc và lãi.
Theo đó, cho vay hộ kinh doanh chính là một hình thức mà ngân hàng cấp
vốn cho hộ sản xuất sử dụng vào mục đích kinh doanh trong một thời gian nhất
định theo sự thoả thuận giữa ngân hàng và hộ sản xuất với nguyên tắc có hoàn trả
cả gốc và lãi.
Đối tượng của cho vay hộ kinh doanh là các hộ gia đình, đây là một
thành phần kinh tế quan trọng trong nền kinh tế nhiều thành phần. Các hộ
kinh doanh thường không có đủ vốn để tiến hành phương án sản xuất kinh
doanh của mình, mỗi khi dự định sản xuất thì các hộ đều có nhu cầu vay vốn.
Thời gian trước khi chưa có sự xuất hiện của các tổ chức tín dụng thì các hộ
thường phải vay nặng lãi làm ảnh hưởng đến kết quả của hoạt động sản xuất,
sản xuất không mang lại lợi nhuận đáng kể cho các hộ. Từ khi có sự phát triển
của hệ thống các tổ chức tín dụng đặc biệt là hệ thống ngân hàng thì các hộ
sản xuất đã có thể tiếp cận được với nguồn vốn thích hợp với khả năng của
mình và hoạt động sản xuất của hộ đem lại lợi nhuận cao hơn, từ đó kinh tế
hộ sản xuất dần dần phát triển.
b. Phân loại cho vay đối với hộ kinh doanh
* Theo hình thức cho vay:
- Cho vay trực tiếp hộ kinh doanh: Cho vay trực tiếp là phương thức
cho vay mà ở đây ngân hàng sẽ trực tiếp cho hộ kinh doanh vay vốn, hộ kinh
doanh trực tiếp nhận vốn vay từ ngân hàng, từ đầu đến cuối quá trình vay chỉ
phát sinh một khoản vay của hộ kinh doanh với ngân hàng . Đây là phương
thức vay phổ biến nhất và quan trọng nhất tại các ngân hàng áp dụng trong



12
khôi phục, thay thế tài sản cố định, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất…
* Theo hình thức đảm bảo:
- Cho vay có tài sản đảm bảo: hiện nay TSĐB của hộ kinh doanh được
chấp nhận gồm tài sản thuộc sở hữu của hộ kinh doanh, TSĐB hình thành từ
vốn vay hoặc TSĐB của bên thứ ba. tài sản phải được phép giao dịch mua bán;
tài sản không thuộc diện tranh chấp và phải mua bảo hiểm theo quy định của
pháp luật.
- Cho vay không có tài sản đảm bảo: Các TCTD lựa chọn khách hàng
vay không có bảo đảm bằng tài sản, hoặc thực hiện cho vay theo chỉ định của
Chính phủ và cho vay đối với cá nhân, hộ nghèo vay bằng tín chấp của các tổ
chức đoàn thể chính trị xã hội. Khách hàng được lựa chọn cho vay không có
tài sản bảo đảm phải có tín nhiệm hoặc có lịch sử vay vốn tốt tại TCTD đó.
c. Đặc điểm
- Mức vốn cho vay đối với hộ sản xuất thường không quá lớn. Quy mô
kinh doanh của hộ gia đình thường không lớn, đồng thời thu nhập của hộ kinh
doanh thấp, do đó nhu cầu vay vốn của các hộ kinh doanh chỉ ở mức nhỏ, đáp
ứng đủ các yêu cầu về buôn bán, kinh doanh nhỏ lẻ hoặc nuôi trồng, chăn
nuôi ở quy mô vừa và nhỏ.
- Thời hạn cho vay hộ sản xuất chủ yếu là ngắn hạn.
- Số lượng các món vay nhiều: số lượng các món vay của hộ kinh
doanh chiếm tỷ lệ rất lớn trong tổng số các món vay của NHTM.
- Các hình thức kinh doanh đa dạng: hộ kinh doanh có rất nhiều ngành
nghề, từ hoạt động chăn nuôi, trồng trọt trong các lĩnh vực nông – lâm – thủy
sản đến các hoạt động kinh doanh tiểu thương, sản xuất ở quy mô nhỏ hoặc
trung bình với vô vàn hình thức kinh doanh khác nhau đã tạo nên sự đa dạng
cho các hình thức kinh doanh của hộ kinh doanh.