VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NHẬT ANH

NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP VỪA
VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, năm 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NHẬT ANH

NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP VỪA
VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. VŨ TUẤN HƯNG

HÀ NỘI, năm 2017

DNVVN

Doanh nghiệp vừa và nhỏ

3

DN

Doanh nghiệp

5

NN

Nhà nước

6

NLCT

Năng lực cạnh tranh

7

QLXL

Quản lý xây lắp

8


LỰC CẠNH TRANH CỦA MỘT SỐ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ........................................................................... 69
3.1. Phương hướng phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Việt
Trì trong thời gian tới ..................................................................................................... 69
3.2. Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ
trên địa bàn thành phố Việt Trì ...................................................................................... 69
KẾT LUẬN ................................................................................................................... 79

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

iii


DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Tiêu thức xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam ………….….6
Bảng 1.2: Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh……………..…21
Bảng 1.3: Tổng hợp thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh doanh
nghiệp vừa và nhỏ thành phố Việt Trì…………………………………………...…33
Bảng 2.1: Một số chỉ tiêu kinh tế xã hội chủ yếu thực hiện 2010 – 2015, dự báo
năm 2020 tại thành phố Việt Trì ...............................................................................45
Bảng 2.2: Số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ theo loại hình doanh nghiệp ............48
Bảng 2. 3: Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa theo khu vực kinh tế .......................49
Bảng 2.4: Doanh thu bình quân của DNVVN thành phố Việt trì giai đoạn 2011 –
2013 ...........................................................................................................................52
Bảng 2.5: Chỉ số thành phần của CPI tỉnh Phú Thọ giai đoạn từ 2007 tới 2016 .....54
Bảng 2.6: Đặc điểm của doanh nghiệp .....................................................................56
Bảng 2.7: Thâm niên công tác của các nhà quản lý doanh nghiệp ...........................58
Bảng 2.8: Hệ số xác định và hệ số xác định điều chỉnh ...........................................64

iv

Nam cũng phải mở cửa cho hàng hóa cạnh tranh của các nước. Thực tế cho thấy,
sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường thế giới chưa được cải
thiện đáng kể, độ ổn định chưa cao. Đa số các doanh nghiệp Việt Nam có quy mô
nhỏ, thị phần hạn hẹp, tiềm lực khoa học - công nghệ yếu, chưa có thương hiệu nổi
tiếng; sản xuất hàng xuất khẩu chủ yếu làm gia công, nên phụ thuộc vào nhập khẩu
nguyên vật liệu đầu vào; chất lượng nhân lực của doanh nghiệp Việt Nam chưa đáp
ứng được yêu cầu, tỷ lệ người lao động qua đào tạo thấp…(Niên giám thống kê
2014). Khi gia nhập AEC, các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam đối mặt
không ít khó khăn, thách thức với các doanh nghiệp thuộc các ngành khác nhau như
dệt may, mía đường, dược, xi măng... Vì vậy, đánh giá năng lực cạnh tranh của các
doanh nghiệp vừa và nhỏ, từ đó đưa ra các biện pháp phù hợp nhằm nâng cao năng
lực cạnh tranh đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết.
Việt Trì là một thành phố đô thị loại I trực thuộc tỉnh Phú Thọ, là đô thị trung
1


tâm các tỉnh trung du miền núi Bắc Bộ và là một trong 19 đô thị trung tâm của Việt
Nam. Việt Trì là trung tâm kinh tế chính trị, văn hóa, khoa học kĩ thuật của tỉnh Phú
Thọ, có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh và là đô thị động lực trong phát
triển kinh tế xã hội của tỉnh Phú Thọ và cả vùng Tây Đông Bắc. Chiếm hơn 95%
tổng số cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn Thành phố Việt Trì - tỉnh Phú Thọ,
các doanh nghiệp vừa và nhỏ đóng vai trò rất quan trọng đến tăng trưởng và phát
triển kinh tế, huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển và có ý nghĩa then chốt trong
quá trình giải quyết các vấn đề xã hội nhờ tạo việc làm, xoá đói giảm nghèo của địa
phương.Tuy nhiên phần lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố
Việt Trì là những DN nhỏ và siêu nhỏ, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực thương mại,
dịch vụ, vốn hoạt động kinh doanh ít. Thiếu vốn, các doanh nghiệp không có điều
kiện mở rộng qui mô, lựa chọn mặt hàng có chất lượng cao trong kinh doanh, đầu tư
đổi mới thiết bị, công nghệ sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp vừa và nhỏ phát
triển một cách tự phát, thiếu tính qui hoạch và không chú ý đến yếu tố kỹ thuật công

Bình Dương rút ra được sau khi đã tiến hành hơn 40.000 cuộc tiếp xúc với lãnh đạo
cấp cao của các doanh nghiệp trên toàn cầu, cho doanh nghiệp Việt Nam thời kỳ hội
nhập. Đồng thời nhóm tác giả cũng đưa ra bốn vấn đề căn bản của một doanh
nghiệp đó là: Vốn, công nghệ, nhân lực và quản trị doanh nghiệp. Trong bốn vấn đề
trên thì vốn là quan trong nhất. Từ quy mô vốn, công ty sẽ phát triển theo hướng đổi
mới công nghệ, thuê chuyên gia giỏi làm việc, đồng thời quản trị doanh nghiệp theo
hướng tiên tiến nhất. Trên cơ sở phác thảo năng lực cạnh tranh của các doanh
nghiệp nước ta. Từ đó, cũng đã đưa ra năm nhóm giải pháp chủ yếu góp phần nâng
cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam nói chung đó là: i) Hoàn thiện
thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý kinh tế - xã hội của Nhà nước. ii) Đẩy
mạnh quy hoạch và phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật. iii) Đổi mới tư duy, cải tiến hệ
thống quản lý doanh nghiệp. iv) Đẩy mạnh quá trình sắp xếp đổi mới và nâng cao
hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước. v) Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa
trong thời gian tới.
* Các công trình nghiên cứu nước ngoài
Nghiên cứu của Aziz &ctg (2006) về “Cạnh tranh nguồn lực của các nhà
đầu tư phát triển nhà tư nhân tại Malaysia“đã xếp hạng các nguồn lực để tạo ra
năng lực cạnh tranh của các nhà đầu tư phát triển địa ốc của Malaysia với 14 yếu tố
(Vị trí đắc địa; dòng tiền; Đánh giá tiềm năng thị trường; Mối quan hệ với chính
quyền; Quản trị cấp cao; tổ chức và dịch vụ uy tín; Khả năng quản lý thay đổi; Mối
quan hệ với các nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ có năng lực; nhân viên có tay nghề cao;
3


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full