LỜI CẢM ƠN
Thành công không chỉ xuất phát từ nỗ lực của bản thân mà còn tự sự hỗ
trợ, giúp đỡ từ mọi người, dù đó là trực tiếp hay gián tiếp thì nó đều đáng trân
trọng. Từ khi bước vào học tập ở giảng đường đại học, tôi đã nhận được nhiều
sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ bảo của thầy cô và bạn bè.
Tôi xin cảm ơn thầy cô trong khoa Nhà nước và Pháp luật trường Đại
học Nội vụ Hà Nội đã truyền đạt vốn tri thức quý báu nhất cho tôi trong suốt
thời gian học tập tại trường. Và đặc biệt trong kỳ học này, khoa đã tổ chức
cho tôi tiếp cận học phần “Pháp luật về chính quyền địa phương” rất hữu ích
cho sinh viên ngành Quản lý nhà nước cũng như sinh viên các ngành khác.
Tôi xin trân thành cảm ơn TS. Tạ Quang Ngọc đã tận tình hướng dẫn
tôi qua những buổi học trên giảng đường và những giờ thảo luận sôi nổi.
Nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của chính quyền địa phương tôi
đã chọn đề tài “ Tìm hiểu về chính quyền địa phương xã Sơn Dương,
huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh” để làm bài tiểu luận của mình.
Vì thời gian nghiên cứu cũng không nhiều, khoảng thời gian vừa lấy tư
liệu, vừa tiến hành nghiên cứu. Do đó bài báo cáo của tôi không thể tránh
khỏi những sai sót nhất định. Chính vì vậy tôi rất mong nhận được sự góp ý
và chỉ dạy từ quý thầy cô để bài báo cáo của tôi được đầy đủ và hoàn thiện
hơn nữa.
Tôi xin trân thành cám ơn!
Hà Nội, ngày 12 tháng 1 năm 2017


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là bài tiểu luận của tôi . Tất cả thông tin, tư liệu
trong công trình là hoàn toàn trung thực . Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
nếu có sự không trung thực về nội dung thông tin được sử dụng trong bài tiểu
luận này.
Hà Nội, ngày 12 tháng 1 năm 2017


DANH MỤC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT
STT
1
2
3
4

Từ, cụm từ viết tắt
CQĐP
CQ
HĐND
UBND

Nội dung
Chính quyền địa phương
Chính quyền
Hội đồng nhân dân
Ủy ban nhân dân


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC, HOẠT CỦA
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP XA

1.1. Khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò của chính quyền địa
phương cấp xã.
1.1.1. Khái niêm, đặc điểm của chính quyền địa phương cấp xa
CQ cấp xã được gọi là CQ cơ sở: là cấp CQ cuối cùng trong hệ thống
CQ 4 cấp, là nền tảng của hệ thống chính trị, là cấp CQ trực tiếp quan hệ với
dân trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, là cơ sở thực tiễn hình thành

- Tổ chức bộ máy chính CQ cấp xã theo quy định của pháp luật, chỉ có
HĐND và UBND không có các cơ quan tổ chức chuyên môn như các phòng
ban mà thay vào đó là các cán bộ chuyên trách phụ trách các mảng chuyên
môn.
- CQ xã hoạt đông với phương châm “ dân biết, dân bàn, dân làm, dân
kiểm tra” .
1.1.2. Vi trí, vai trò của chính quyền cấp xa
HĐND xã là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý
chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương
bầu ra, chịu trách nhiêm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp
trên.
UBND xã do HĐND cùng cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của
HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấp

6


hành hiến pháp, luật các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và HĐND
cùng cấp.
Trong lịch sử hành chính Việt Nam thì chính quyền cơ sở luôn có vai
trò, vị trí quan trọng, là nền móng của toàn bộ máy nhà nước và trong quản lý
mọi mặt đời sống của địa phương:
- Đây là cấp gần nhất, là cầu nối giữa Đảng, CQ với nhân dân. Điều này
nói lên chất lượng hoạt động của CQ cơ sở sẽ ảnh hưởng lớn đến uy tín của
Đảng và nhà nước, ảnh hưởng đến sự tín nhiệm của nhân dân.
- Là cấp thực thi chủ trương chính sách, pháp luật của Đảng và nhà
nước vào cuộc sống, ngược lại là cấp kiểm nghiệm tính giá trị của chính sách
và tính hiệu lực của hệ thống thể chế chính sách có phù hợp với sự phát triển
của xã hội hay không.
- Là cấp tiếp nhận nhanh nhất những phản ánh tâm tư, nguyện vọng, lợi

1.2.1.1. Tổ chức HĐND cấp xa
Tại Điều 32, Luật Tổ chức CQĐP số: 77/2015/QH13, quy định HĐND
xã bao gồm các đại biểu HĐND do cử tri xã bầu ra. Việc xác định số lượng
đại biểu Hội đồng được thực hiện theo nguyên tắc sau:
a) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có từ 1000 dân trở xuống được bầu
15 đại biểu.
b) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có trên 1000 dân đến 2000 dân
được bầu 20 đại biểu.
c) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có trên 2000 dân đến 3000 dân được
bầu 25 đại biểu; có trên 3000 dân thì cứ thêm 1000 dân được bầu thêm 01 đại
biểu, nhưng tổng số không quá 35 đại biểu.

8


d) Xã không thuộc các quy định tại các điểm a, b, c khoản này có từ
4000 dân trở xuống được bầu 25 đại biểu; có trên 4000 dân thì cứ thêm 2000
dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 35 đại biểu.
Thường trực HĐND xã gồm: Chủ tịch HĐND, một Phó Chủ tịch
HĐND. Phó Chủ tịch HĐND xã là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.
HĐND xã thành lập Ban pháp chế, Ban kinh tế – xã hội. Ban của HĐND
xã gồm có Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và các Ủy viên. Số lượng ủy
viên của các Ban trong HĐND xã do HĐND xã quyết định. Trưởng ban, Phó
Trưởng ban và các Ủy viên của các Ban trong HĐND xã hoạt động kiêm
nhiệm.
1.2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xa
1. Ban hành nghị quyết về những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của
HĐND xã.
2. Quyết định biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng
chống tội phạm và các hành vị vi phạm pháp luật khác, phòng chống quan

1.2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xa
1. Xây dựng, trình Hội đồng nhân dân xã quyết định các nội dung quy
định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 33 của Luật này và tổ chức thực hiện các
nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã.
2. Tổ chức thực hiện ngân sách địa phương.
3. Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân
cấp, ủy quyền cho Ủy ban nhân dân xã.
 Tiểu kết

10


Là cơ sở giúp ta hiểu rõ hơn về những quy đinh của pháp luật về
chính quyền địa phương, là bước đệm để chúng ta học tập và nghiên
cứu chuyên sâu hơn cho nhưng chương tiếp theo, là kiến thức quan
trọng không thể thiếu sau khi ra ngoài làm việc thực tế.

11


Chương 2
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH
QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG XA SƠN DƯƠNG
2.1. Khái quát về xã Sơn Dương
Đặc điểm địa lý
Xã Sơn Dương là xã miền núi vùng thấp thuộc huyện Hoành bồ tỉnh
Quảng Ninh, trước cách mạng tháng 8/1945 xã Sơn Dương thuộc tổng Tứ
Xuyên, huyện Hoành Bồ tỉnh Quảng Yên (Quảng Ninh ngày nay), ngày
10/12/1945 Sơn Dương được tách ra khỏi tổng Tứ Xuyên thành lập xã mới.
Trong quá khứ, xã Sơn Dương là căn cứ cách mạng của huyện và tỉnh

Cao Lan, Nùng, Sán Chỉ, Thái.
Với những đặc điểm về tự nhiên và dân số vốn có, xã Sơn Dương xác
định phát triển kinh tế với cơ cấu nông, lâm nghiệp kết hợp với kinh doanh và
dịch vụ, trong đó đẩy mạnh sản xuất nông sản hàng hóa nhằm nâng cao giá trị
sản xuất, nâng cao thu nhập và đời sống nhân dân.
2.2.Bộ máy tổ chức của xã Sơn Dương
2.2.1. Tổ chức bộ máy xa Sơn Dương
Kể từ khi thành lập xã Sơn Dương đến nay dưới sự lãnh đạo của đảng và
nhà nước hoạt động của CQĐP luôn nhận được sự quan tâm ủng hộ và chỉ
đạo giúp đỡ của cơ quan cấp trên.
Về bộ máy chính quyền gồm có
• Bí thư Đảng ủy xã
• Phó Bí thư Đảng ủy xã
13


•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã (Đ/C: Nguyễn Văn Công)
Đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã (Đ/C: Nùng A Linh)
Đồng chí Trưởng Công an xã ( Đ/C: Vũ Xuân Huy)
Đồng chí chỉ huy quân sự xã (Đ/C: Nguyễn Mạnh Hùng)

Cán bộ giúp việc cho UBND xã gồm:
•
•
•
•
•

03 công chức Văn phòng Ủy ban
02 công chức kế toán – tài chính
02 địa chính xây dựng
02 Tư pháp hộ tịch
02 Văn hóa – Xã hội

UBND xã họp ít nhất mỗi tháng 1 lần

14


Các quyết định vủa UBND được quá nửa tổng số thành viên UBND
biểu quyết tán thành. UBND thảo luận tập thể và quyết định theo đa số các
vấn đề sau:
- Chương trình làm việc của UBND
- Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội dự toán ngân sách, quyết toán ngân
sách hằng năm và quỹ dự trữ của địa phương trình HĐND quyết định
- Kế hoạch đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm của địa phương

ninh quốc phòng.
Xây dựng trật tự an ninh xã hội, đảm bảo an ninh chính trị, thực hiện
nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang vá xây dựng quộc phòng toàn dân,
quản lý hộ khẩu, hộ tịch ở địa phương, quản lý việc cư trú của công dân, đi lại
của người nước ngoài ở địa phương.
Phòng chống thiên tai bảo vệ tài sản của nhà nước, tổ chức xã hội,
baaor vệ tính mạng, tự do, danh dự, tài sản, các quyền, lợi ích khác của công
dân, chống buôn lậu, ma túy, tham nhũng, bài trừ mê tín dị đoan trong nhân
dân.
Tuyên truyền nhân dân tham gia tích cự vào các công tác xã hội của địa
phương.
2.2.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tich UBND xa
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã là người đứng đầu Ủy ban nhân dân xã và
có các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
Lãnh đạo và điều hành công việc của Ủy ban nhân dân, các thành viên
Ủy ban nhân dân xã;

16


Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc
thi hành Hiến pháp, pháp luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên,
của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã; thực hiện các nhiệm vụ về
quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng, chống
tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, phòng, chống quan liêu,
tham nhũng; tổ chức thực hiện các biện pháp bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ
chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi
ích hợp pháp khác của công dân; thực hiện các biện pháp quản lý dân cư trên
địa bàn xã theo quy định của pháp luật;
Quản lý và tổ chức sử dụng có hiệu quả công sở, tài sản, phương tiện

Hiện nay các loại khoáng sản lâm nghiệp chính của vùng do khai thác
quá mức nên ngày cang bị suy giảm can kiệt. Diện tích các cánh rừng tự nhiên
đang bị thu hẹp dần do tập quán của người dân đốt rừng làm dãy làm nương
rẫy, khai thác gỗ.
Chất lượng đất nông nghiệp đang bị suy thoái và dần bị thu hẹp, nhưng
dân số của vùng không ngừng được tăng lên. Đội ngũ cán bộ còn hạn chế về
hiều mặt, vai trò quản lý nhà nước còn yếu kém, gây trở ngại lớn trong việc
áp dụng khoa học, kĩ thuật vào trong sản xuất, chưa mạnh dạn đưa các giải
pháp chuyển đổi kinh tế.
Trang thiết bị, cơ sở hạ tậng đầu tư cho UBND xã còn nhiều thiếu thốn,
không phát huy được sự năng động của cán bộ, không tạo được động lực cho
cán bộ nhân viên có tinh thần hăng say trong công việc.
Giao thông đi lại tuy được nhà nước đầu tư, nhưng chất lượng vẫn còn
thấp hiện nay đang xuống cấp trầm trọng. Đặc biệt là ở các thôn: Vườn Rậm,

18


Vườn Cau, Đồng Đặng vào mùa mưa thì hệ thống đường giao thông không
thể đi lại được. Những khó khăn này đã làm chậm tiến độ phát triển kinh tế
của xã.
Số hộ gia đình thuộc hộ nghèo và cận nghèo rất cao, do điều kiện kinh
tế, đi lại khó khăn nên nhiều người dân mù chữ, số lượng con em đi học cao
đẳng và đại học còn ít, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cản bộ phục vụ sau này
cho xã.
Trình độ văn hóa thấp dẫn đến hiện tượng tảo hôn vẫn diễn ra ở nhiều
nơi, tệ nạn xã hôi gia tăng ngày càng nhiều do tình trạng khai thác than diễn
ra phức tap trên địa bàn của xã , hiên tương mê tín dị đoan còn nhiều.
Chất lương đội ngũ cán bộ còn thấp, trình độ chưa đáp ứng được với yêu
cầu của công cuộc cải cách nền hành chính đất nước. Tình trạng quan liêu cửa

phạm pháp luật mà tính chất nguy hiểm ở mức độ thấp.
Nâng cao chất lượng đại biểu HĐND xã và công tác tổ chức HĐND xã.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND, trước hết phải đổi mới công tác
hiệp thương, giới thiệu người ra ứng cử làm đại biểu, không nên nặng về cơ
cấu mà nên coi trọng phẩm chất, đạo đức, trình độ, năng lực công tác, tâm
huyết với hoạt động của HĐND, có khả năng đại diện cho cộng đồng dân cư
và năng lực tham vấn, quyết định.
Cần cải tiến và nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND, kỳ họp HĐND xã
phải thực sự là diễn đàn của nhân dân, là nơi thể hiện phương châm “dân biết,

20


dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” là hoạt động thu hút sự quan tâm theo dõi của
cử tri. Do vậy tổ chức kỳ họp phải có sự chuẩn bị chu đáo, đại biểu HĐND
phải được cung cấp đầy đủ và kịp thời các báo cáo, tờ trình và nhưng thông
tin liên quan đên nghiên cứu trước cuôc họp; đồng thời phải dành thời gian
thỏa đáng cho đai biểu thảo luận và chất vấn. Chủ tọa cần linh đọng trong
điều hành kỳ họp, gơi mở để đai biểu mạnh dạn tham gia ý kiến đóng góp,
nhất là ý kiến phản biện để xem xét vấn đề một cách thấu đáo hơn, đa chiều
hơn nhằm ban hành những nghị quyết có tính khả thi cao. Việc xây dựng và
ban hành nghị quyết phải đảm bảo quy trình theo luật định.
Cơ cấu tổ chức của chính quyền địa phương cấp xã còn khá công kềnh,
chưa có tính khoa học .
Khả năng sử lý công việc còn chậm chạp , han chế về nhiều mặt.
3.2. Trong công tác tuyển chon và sử dụng cán bộ công chức
Cần nâng cao năng lực, tiến tới tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ xã. Cán bộ
xã chủ yếu xuất thân từ nông dân, lớn lên và trưởng thành trong môi trường
nông thôn, cho nên có một số về năng lực và trình đọ còn hạn chế. Công tác
đào tạo cán bộ xã, đặc biệt là kĩ năng thực hành có tính nghề nghiệp lại chưa

Quản lý tốt nguồn thu nhập ngân sách của xã, lập kế hoạch, xác định
đúng vấn đề trọng tâm trong khai thác ngân sách xã
Tổ chức tổng kết, khen thưởng, động viên kipk thời những tổ chức cá
nhân thực hiện tốt công tác thu ngân sách
Quản lý con người, phòng chống tiêu cực trong công tác thu, chi ngân
sách trên địa bàn. Tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ về trình độ
ngnhieepj vụ chuyên môn kỹ năng giao tiếp ứng xử đối với người nộp thuế,
22


ứng dụng công nghệ trong công việc. Việc sử dụng chế độ luân phiên cán bộ
thuế cũng đang được lưu tâm nhằm không để cán bộ, các đối tượng nộp thuế
có thời gian điều kiên móc ngoạc với nhau.
3.5. Trong việc chứng thực
Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất cho UBND cấp xã, tăng cừng công tác
đào tạo, hướng dẫn nghiệp vụ kip thời cung cấp các thông tin thực tiễn trong
việc phát hiện giấy tờ văn bản giả mạo nhằm đáp ứng được các yêu cầu phát
hiện các hành vi làm giả mạo giấy tờ ngày cang tinh vi, hiện đại. Quy đinh rõ
ràng và tăng trách nhiệm của cán bộ thực hiện thụ lý kiểm tra hồ sơ chưng
thực trước khi trình lãnh đạo UBND , lãnh đạo phòng tư pháp ký.
Tiếp tục bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ
công chức làm công tác chứng thực thông qua các buổi giao ban chuyên đề,
tổng kết rút kinh nhiệm, tập huấn nghiệp vụ, tăng cường kiểm tra, thanh tra để
kịp thời chấn chỉnh , khắc phục các cai sót trong qua trình thực hiện nhiệm vụ
của địa phương.
3.6. Xây dựng cơ sơ vật chất của chính quyền địa phương
Cùng với việc đổi mới tổ chức bộ máy, công tác cán bộ, cơ chế hoạt
động, phương pháp quản lý vấn đề xây dựng cơ sở vật chất để tạo điều kiện
thuận lợi cho chính quyền xã hoat đọng có chất lượng và hiệu quả là việc vô
cùng quan trọng.



 Tiểu kết
Trên đây là một số những ý kiến chủ quan của cá nhân đưa ra các
giải pháp nhăm nâng cao hiêu qua cũng như năng lực hoat động của
chính quyền địa phương cấp xa nói chung và cho xa Sơn Dương nói
riêng . Mong muốn góp chút hiểu biết ít ỏi của mình sau khi hoc xong
môn pháp luật về chính quyền địa phương để nên hành chính của
nước ta ngày cang được tiến bộ dưới sự lanh đạo sáng suốt của
Đảng và nhà nước.

25