LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, để tiếp cận với nền tri thức mới và ứng dụng thành công những thành
tựu của khoa học trên thế giới thì các nước nói chung và Việt Nam nói riêng đòi
hỏi phải có cuộc đổi mới trong hệ thống giáo dục về mục tiêu, nội dung và
phương pháp. Chúng ta cần đào tạo ra một đội ngũ nhân lực vừa hồng vừa
chuyên. Không chỉ giỏi về tri thức khoa học mà còn phải am hiểu những tri thức về
xã hội. Môn học Tự nhiên xã hội trong nhà trường Tiểu học hiện nay giữ vị trí vai
trò quan trọng trong việc hình thành tri thức này.
Thế nhưng hiện nay có nhiều giáo viên chưa thật sự hiểu hết ý nghĩa của việc đổi
mới phương pháp dạy học các môn học nói chung cũng như môn Tự nhiên xã hội
nói riêng nên chưa thật sự quyết tâm từ bỏ thói quen dạy theo kiểu truyền đạt qua
sách vở, theo lối học thụ động.
Có rất nhiều phương pháp dạy học giúp các em chủ động tiếp thu kiến thức
nhưng nổi bật lên trong đó là phương pháp giao việc. Đây là phương pháp giúp
các em tự tìm tòi kiến thức, tự phát hiện và nêu thắc mắc trước khi bước vào tiết
học. Giáo viên chỉ là người hỗ trợ giúp các em kết luận lại và định hướng cho các
em đâu là kiến thức đúng. Phương pháp này rất tích cực và mang nhiều ưu điểm.
A. C u trúcấ chươ ng
trình môn
h c:ọ
Bao gồm 3 chủ đề:
- Ch đ “Con ng i và s c kh eủ ề ườ ứ ỏ ”: học sinh được học về cơ thể người và các
cơ quan trong cơ thể, cách giữ vệ sinh than thể, cách ăn ở, nghỉ ngơi, vui chơi
điều độ và an toàn, phòng tránh một số bệnh tật.
- Ch đ “Xã h i”:ủ ề ộ học sinh được học về các thành viên, các hoạt động và các
mối quan hệ trong gia đình, trong trường học, cộng đồng và điều kiện sống ở xã
hội, các hoạt động sinh sống của nhân dân, một số cơ sở hành chính, y tế, giáo
dục…Cách giữ vệ sinh nhà ở, lớp học, trường học , nơi công cộng: cách giữ an
toàn cho bản thân và người khác trong môi trường sinh hoạt và học tập khác
nhau.
- Ch đ “T nhiênủ ề ự ”: học sinh được học về đặc điểm cấu tạo, môi trường sống
câu hỏi như sau:
Nhóm 1: Hãy quan sát và tìm hiểu xem những cây có thân lớn thường được trồng
ở đâu?
Nhóm 2: Những cây có thân to ấy có những bộ phận nào? Có giống với những bộ
phận của cây rau và cây hoa không?
Nhóm 3: Hãy hỏi những người thân trong gia đình những cây có thân to ấy tên là
gì? Tìm thêm hình ảnh (nếu có)
Nhóm 4: Những cây có thân to thường có ích lợi gì? Làm được những vật dụng
nào?
Hỗ trợ - Kiểm tra:
Trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ của nhóm mình GV cần hỗ trợ gợi ý
giúp các em tìm kiếm thông tin và kiểm tra tiến độ thực hiện của các nhóm. Đồng
thời cũng giúp đỡ các nhóm gặp khó khăn trong quá trình thu nhận thong tin của
mình.
Tiến hành tiết dạy:
Trong từng hoạt động,các nhóm sẽ lần lượt trình bày sản phẩm hay thông tin thu
thập được theo điều khiển của GV. Những phần kiến thức học sinh trình bày sẽ là
phần mở đầu cho một hoạt động hoặc sẽ là phần đúc kết kiến thức của hoạt động
đó. GV sẽ là người nhận xét và đúc kết kiến thức của hoạt động.
Nhận xét – lưu ý – tuyên dương.
3. Ưu – nhược điể m của phương pháp:
Ưu điểm:
• Học sinh chủ động tìm ra kiến thức.
• Các em không chỉ sử dụng vốn sống của bản thân mà trong quá trình
tham gia đi tìm kiếm thông tin giúp các em tự gây dựng thêm vốn
sống cho mình.
• Giáo viên tránh được lối truyền đạt thụ động, không gây hứng thú
cho học sinh.
• Tạo được mối liên kết cũng như có sự phối họp giữa gia đình và nhà
trường trong quá trinh giáo dục các em.
c. Giúp học sinh trong quá trình tìm tòi kiến thức. Phải kiểm tra
thường xuyên tiến độ làm việc từng nhóm. Định hướng cho các
em tìm kiếm đúng trọng tâm kiến thức
Giáo viên cần trao đổi thường xuyên với các nhóm để có thể hỗ trợ cho các em.
Đồng thời từ đó gợi ý sâu hơn giúp các em hiểu rõ hơn khi trình bày trước lớp.
Đối với những bài như “Cuộc sống xung quanh”:
GV cần thường xuyên hỏi thăm trao đổi và giúp đỡ cho học sinh, tránh tình trạng
học sinh chỉ tìm hiểu một số nơi các em thích đến mà không chú ý đến những gì
bé thấy trên đường làm cho phần thu thập thông tin không phù hợp, không phong
phú.
Đối với bài: “Con cá”:
Để quan sát cá bơi và thở như thế nào GV cần hướng dẫn cho học sinh chú ý
đến bộ phận đầu cá. Gợi ý cho các em ra hồ cá ở vườn trường, hoặc ở nhà mình.
Tránh để học sinh quan sát cá bơi mà không nắm được kiến thực cần nắm.
d. Yêu cầu các nhóm trình bày thử cho giáo viên sau khi hoàn
thành. GV sẽ gợi ý giúp các em trình bày lưu loát hơn: