VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐÀO THỊ XUÂN QUỲNH

THỦ TỤC RÚT GỌN THEO PHÁP LUẬT
TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số

: 60.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. DƯƠNG QUỲNH HOA

Hà Nội – 2017


LỜI CAM ĐOAN

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật.
Tôi xin cam kết bằng danh dự và cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực
hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Các số liệu
nêu trong luận văn là đúng sự thật, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được
công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin nghiên cứu trong luận
văn là do tôi tự tìm tòi, nghiên cứu phù hợp với thực tế.

Tác giả

LUẬT VỀ THỦ TỤC RÚT GỌN THEO TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY .................................................................................................................................. 65
3.1. Phương hướng tiếp tục xây dựng hoàn thiện thủ tục rút gọn trong tố tụng Dân
sự Việt Nam .................................................................................................................. 65
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về thủ tục rút gọn theo tố tụng Dân sự ở
Việt Nam hiện nay ........................................................................................................ 66
KẾT LUẬN .................................................................................................................. 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................80


DANH MỤC VIẾT TẮT
***

BLTTDS

Bộ luật Tố tụng Dân sự

BLDS

Bộ luật Dân sự

TCDS

Tranh chấp dân sự

TTDS

Tố tụng dân sự

TTRG


chấp dân sự nói chung của Toà án nhân dân các cấp
trong hệ thống Tòa án trên cả nước

59


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, công cuộc đổi mới đất nước theo hướng đa phương
hóa, đa dạng hóa, thực hiện phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội
chủ nghĩa đã và đang có những bước tiến vượt bậc. Đời sống nhân dân ngày càng
được nâng cao, quan hệ kinh tế - quốc tế hội nhập ngày càng phát triển mạnh mẽ,
giao lưu kinh tế, dân sự, thương mại… ngày một gia tăng.
Theo quy luật chung, quan hệ xã hội nhiều sẽ dẫn đến các tranh chấp càng
ngày càng phát sinh nhiều. Hàng năm, hệ thống TAND đã thụ lý giải quyết một
khối lượng rất lớn các vụ án tranh chấp liên quan đến dân sự, hôn nhân gia đình,
kinh tế, lao động…, điều này đã tạo ra một áp lực lớn về công việc cho hệ thống
TAND các cấp trong cả nước. Trong số các vụ án được TAND các cấp thụ lý, giải
quyết hàng năm có không ít vụ án có nội dung đơn giản, chứng cứ rõ ràng, bị đơn
không phản đối yêu cầu của nguyên đơn hoặc các tranh chấp về tài sản có giá ngạch
thấp. Tuy nhiên, những vụ việc này vẫn phải tiến hành theo một trình tự thủ tục
TTDS thông thường. Hệ quả là thời gian giải quyết vụ kiện sẽ bị kéo dài hoặc phải
trải qua nhiều cấp xét xử một cách không cần thiết gây mất thời gian, tổn phí cho
các đương sự và Nhà nước, dẫn đến lượng án tồn đọng chưa giải quyết được tương
đối lớn.
Với xu hướng chung là đơn giản hóa các thủ tục hành chính, các nước trên
thế giới đều tìm cách giải quyết nhanh chóng, gọn nhẹ đối với các TCDS đơn giản
nói chung để phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, của xã hội, không
để mất quá nhiều thời gian cho một vụ kiện. Có rất nhiều nước trên thế giới đã xây

Có thể nói, TTRG trong TTDS cũng nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà
nghiên cứu trong nước và nước ngoài. Riêng ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu
đã tập trung làm sáng tỏ vai trò, ý nghĩa của TTRG, nghiên cứu tính khả thi của việc
xây dựng TTRG trong TTDS ở Việt Nam hiện nay, đưa ra các khái niệm, đặc điểm
và giải quyết một số vấn đề lý luận cơ bản về TTRG cũng như chỉ ra các ưu điểm
vượt trội của TTRG so với TTTT trong việc giải quyết các tranh chấp nhỏ lẻ, đơn
giản. Đã có khá nhiều công trình nghiên cứu khoa học về TTRG có thể kể đến như:
"Vấn đề áp dụng TTRG trong xét xử và thành lập Tòa giản lược trong hệ thống

2


TAND" của tác giả Trương Hòa Bình, "Cần có quy định TTRG trong Bộ luật TTDS"
của tác giả Đỗ Văn Chỉnh, Phạm Thị Hằng, "Sự cần thiết phải quy định thủ tục rút
ngắn trong pháp luật dân sự" của tác giả Ngô Anh Dũng, "Tổ chức xét xử vụ án dân
sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp" của tác giả Lê Thu Hà, "Giải quyết tranh chấp
của người tiêu dùng theo TTRG" của tác giả Lê Thanh Hoa, "Xét xử theo thủ tục đơn
giản các vụ án dân sự - Nhu cầu và định hướng" của tác giả Bùi Thị Dung Huyền và
Lê Thế Phúc…., tuy nhiên đây mới chỉ là các bài viết mang tính chất định hướng,
trao đổi kinh nghiệm trên các tạp chí khoa học chứ chưa mang tính chất nghiên cứu
chuyên sâu. Trong giáo trình giảng dạy tại các cơ sở đào tạo Luật học ở nước ta cũng
mới đề cập đến TTRG như giáo trình Luật TTDS của trường Đại học Luật Hà Nội,
trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Vinh, Đại học Quốc gia Hà
Nội, Học viện Tư pháp, Học viện Tòa án… các giáo trình này cũng mới đề cập đến
lượng kiến thức cơ bản và khái quát về TTRG trong chương trình đào tạo cử nhân
Luật và cán bộ pháp lý. Có một số đề tài chuyên khảo liên quan đến TTRG như: "Báo
cáo nghiên cứu và đề xuất cơ chế, mô hình giải quyết TCDS theo TTRG tại Việt
Nam" của Dự án Tăng cường tiếp cận công lý và bảo vệ quyền tại Việt Nam, "Báo
cáo tổng kết đề tài khoa học và công nghệ cấp cơ sở về giải quyết tranh chấp giữa
người tiêu dùng với tổ chức cá nhân kinh doanh bằng TTRG trong TTDS" của tác giả

Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề lý luận chung về TTRG trong TTDS,
đề tài đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về TTRG trong TTDS ở Việt Nam hiện
nay. Qua đó nêu ra những ưu điểm và phát hiện những bất cập, hạn chế trong các
quy định của pháp luật, những sai sót yếu kém trong việc áp dụng pháp luật về
TTRG vào công tác xét xử của Tòa án khi giải quyết tranh chấp về dân sự nói chung
và nguyên nhân của những hạn chế đó. Trên cơ sở đó đề xuất những kiến nghị, các
giải pháp hoàn thiện TTRG trong TTDS, bảo vệ quyền và lợi ích của các đương sự,
tiết kiệm được thời gian, công sức cho các đương sự, đảm bảo đúng tinh thần cải
cách tư pháp của Đảng và Nhà nước đã đề ra theo nghị quyết 49-NQ/TW ngày
02/6/2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu trên, đề tài sẽ thực hiện một số nhiệm vụ nghiên cứu
sau đây:
- Phân tích một số vấn đề lý luận cơ bản về TTRG trong TTDS.

4


- Đánh giá thực trạng áp dụng TTRG theo pháp luật TTDS ở Việt Nam hiện
nay vào việc giải quyết các TCDS nói chung tại hệ thống TAND các cấp.
- Đánh giá ưu điểm, hạn chế, những vấn đề bất cập, chưa hợp lý, thiếu khoa học
của các quy định của pháp luật về TTRG khi áp dụng vào thực tiễn xét xử các vụ án.
- Nêu các phương hướng hoàn thiện pháp luật về TTRG theo pháp luật
TTDS ở Việt Nam hiện nay.
- Đề xuất một số kiến nghị để hoàn thiện TTRG trong giải quyết các TCDS
nói chung.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Các đường lối, chính sách, các nghị quyết của Đảng, Hiến Pháp của nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam

khả thi trong quá trình thực hiện và áp dụng pháp luật, tạo cơ sở cho sự ổn định và
phát triển của xã hội Việt Nam.
Các phương pháp nghiên cứu cụ thể:
Trong quá trình nghiên cứu, học viên sử dụng phương pháp lịch sử để nghiên
cứu tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của TTRG qua các thời kỳ lịch sử
của Việt Nam.
Phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp được áp dụng xuyên suốt
trong tất cả các chương, mục của luận văn khi làm rõ các vấn đề liên quan đến việc
áp dụng TTRG khi giải quyết TCDS nói chung.
Phương pháp so sánh để tìm hiểu những nét tương đồng và khác biệt của
pháp luật Việt Nam và pháp luật một số nước trên thế giới quy định về TTRG khi
giải quyết các TCDS nói chung.
Phương pháp thống kê khi nghiên cứu các báo cáo công tác xét xử, các bản
án của TAND các cấp trong hệ thống Tòa án khi giải quyết các TCDS nói chung để
thấy được sự cần thiết áp dụng TTRG.
Phương pháp hệ thống hóa và khái quát hóa nhằm đưa ra những giải pháp
ban đầu cho việc áp dụng TTRG vào TTDS Việt Nam.

6


6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Nội dung của luận văn có ý nghĩa thiết thực, là cơ sở để có cái nhìn toàn diện
hơn, thống nhất hơn về hệ thống pháp luật và thực trạng pháp luật Việt Nam hiện
hành quy định về TTRG, qua đó phát hiện những vướng mắc bất cập, sai sót trong
quá trình áp dụng pháp luật về TTRG vào thực tiễn xét xử các vụ án tranh chấp về
dân sự nói chung, trên cơ sở đó đề cập những kiến nghị hoàn thiện pháp luật về
TTRG để có thể đảm bảo tối đa nhất quyền và lợi ích của các bên đương sự, đảm
bảo sự khách quan, công bằng, có tình, có lý, tiết kiệm được thời gian và chi phí
giữa các bên đương sự.

và các đương sự, không làm trầm trọng thêm những vụ việc có thể giải quyết nhanh,
theo trình tự đơn giản, góp phần ổn định xã hội.
Có nhiều cách hiểu khác nhau về TTRG trong TTDS:
Theo pháp luật Pháp, “TTRG”, “thủ tục đơn giản” hay “thủ tục giản lược”
(procedure sommaire/summary procedure, simplified procedure) là “thủ tục tố tụng
theo đó các thủ tục được đơn giản hóa hơn so với thủ tục tố tụng thông thường,
được áp dụng trước các Tòa án theo thông luật hoặc trước các Tòa án có thẩm
quyền chung trong những trường hợp đặc biệt.” [2, tr.706]
Theo pháp luật Hoa Kỳ, thủ tục tố tụng giản lược được hiểu là một thủ tục
đơn giản hóa so với TTTT, chỉ được áp dụng trong một số trường hợp nhất định, xét

8


xử không có bồi thẩm đoàn, được áp dụng “để giải quyết các tranh chấp hoặc kết
thúc vụ việc một cách tương đối nhanh chóng và đơn giản.” [39, tr.559]
Ngoài hai nước đại diện cho hai hệ thống pháp luật phổ biến của thế giới nêu
trên, nhiều nước khác dù thuộc hệ thống pháp luật nào, với điều kiện kinh tế - xã
hội, kinh nghiệm lập pháp, trình độ dân trí… không giống nhau nhưng đều xác định
TTRG trong TTDS là một thủ tục riêng biệt, độc lập bên cạnh thủ tục tố tụng thông
thường, áp dụng để giải quyết một số loại tranh chấp đơn giản bởi thành phần giải
quyết rút gọn, trình tự và thời gian giải quyết đơn giản hơn so với TTTT. Ví dụ như
tại Nhật Bản, Tòa án đơn giản có thẩm quyền giải quyết những vụ án liên quan đến
yêu cầu có giá trị không vượt quá 1,4 triệu yên. Luật nước này công nhận các quy
định đặc biệt nhằm đơn giản hóa thủ tục khởi kiện, xét xử như: việc khởi kiện có
thể thực hiện bằng miệng. Đương sự không cần phải chuẩn bị văn bản mà chỉ cần
có mặt vào ngày tranh luận miệng để nêu ý kiến là đủ. Tòa khi thấy phù hợp có
quyền yêu cầu nộp văn bản thay cho việc hỏi người làm chứng, đương sự hoặc
người giám định, không phụ thuộc vào việc các bên đương sự có phản đối hay
không. Tại Trung quốc thì TTRG là khi hai bên đương sự có thể đồng thời đến Tòa

pháp” đã đưa ra khái niệm về TTRG trong TTDS, theo đó TTRG trong TTDS là
“thủ tục tố tụng để giải quyết đối với những tranh chấp nhỏ, đơn giản và có chứng
cứ rõ ràng…” [37, tr.133]
Cùng trong đề tài nghiên cứu cấp bộ trên, tác giả Trần Anh Tuấn lại đưa ra
khái niệm khá cụ thể và chi tiết hơn: “Thủ tục TTDS rút gọn là loại hình thủ tục tố
tụng được giản lược, do một thẩm phán tiến hành giải quyết đối với các vụ kiện dân
sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động có nội dung đơn giản, rõ
ràng hoặc có giá trị nhỏ theo một trình tự tố tụng đơn giản, nhanh chóng, phán
quyết của Tòa án có hiệu lực pháp luật ngay hoặc có thể bị phản kháng để giải
quyết theo thủ tục sơ thẩm thông thường hoặc thủ tục phúc thẩm được giản lược”.
[37, tr.15]
Khái niệm TTRG lần đầu tiên được quy định tại điều 316 BLTTDS năm
2015: “TTRG là thủ tục tố tụng được áp dụng để giải quyết vụ án dân sự có đủ điều
kiện theo quy định của Bộ luật này với trình tự đơn giản so với thủ tục giải quyết
các vụ án dân sự thông thường nhằm giải quyết vụ án nhanh chóng nhưng vẫn bảo
đảm đúng pháp luật”. [26, tr. 245]

10


Theo tác giả luận văn, có thể hiểu về TTRG trong TTDS như sau: TTRG
trong TTDS là một quy trình tố tụng riêng biệt được Tòa án áp dụng để giải quyết
các TCDS có nội dung đơn giản, rõ ràng, có giá ngạch thấp hoặc các bên đương sự
thỏa thuận lựa chọn thủ tục này, theo đó trong một thời gian ngắn thẩm phán độc
lập tiến hành xem xét và ra phán quyết về vụ án tranh chấp mà không nhất thiết phải
tuân theo tuần tự các bước như trong TTTT.
Như vậy, TTRG là một chế định mới, lần đầu tiên được quy định trong Bộ
luật TTDS 2015. Mục đích của việc áp dụng TTRG là để giải quyết vụ án dân sự
với trình tự, thủ tục đơn giản so với thủ tục giải quyết các vụ án dân sự thông
thường, nhằm giải quyết vụ án nhanh chóng nhưng vẫn bảo đảm đúng pháp luật.

giải quyết theo TTRG bởi một thẩm phán tại Tòa sơ thẩm có thẩm quyền hẹp hoặc
Tòa án cơ sở. Ở Đức, TTRG được quy định trong quyển 7, Bộ luật tố tụng Dân sự
Đức áp dụng đối với những vụ khiếu kiện nhỏ có giá ngạch dưới 6000EUR và được
giải quyết bởi Tòa án địa hạt. [20, tr.17]
Ở Vương quốc Anh, vụ kiện có giá trị 10.000 Bảng Anh (GBP) trở xuống
được coi là vụ kiện nhỏ, được giải quyết theo TTRG bởi Tòa án địa hạt. [40] Tại
Mỹ, pháp luật các bang đều cơ bản quy định rằng vụ án có giá ngạch thấp được coi
là vụ kiện nhỏ và được giải quyết theo thủ tục giản lược, giá ngạch thấp được từng
tiểu bang quy định, cơ bản từ 2500USD đến 25.000USD. [41]
Nhiều nước khu vực cũng quy định áp dụng TTRG để giải quyết các TCDS
nhỏ, có giá trị không lớn. Nhật Bản quy định các vụ kiện có giá trị dưới 900.000đ
Yên Nhật (JPY) được giải quyết theo TTRG, Thái Lan dưới 50.000 Bạt Thái, Hàn
Quốc dưới 5.000.000 won Hàn. [36, tr.181-184]
Bên cạnh tiêu chí giá trị tranh chấp không lớn, một số nước còn áp dụng
TTRG vào giải quyết các TCDS đơn giản mà không phụ thuộc vào giá trị tranh chấp.
Ở Pháp, theo điều 1405 Bộ luật tố tụng Dân sự Pháp, thủ tục ra lệnh thanh
toán nợ là một thủ tục đơn giản được thực hiện bởi Tòa án trong những trường hợp
có yêu cầu về: khoản nợ có nguồn gốc từ một hợp đồng hoặc từ một nghĩa vụ theo
điều lệ và là một số tiền nhất định; nếu là do hợp đồng thì được xác định theo các
điều khoản của hợp đồng, kể cả điều khoản phạt (nếu có); nợ do cam kết nhận hoặc
rút hối phiếu, ký nhận một kỳ phiếu, chuyển nhượng hoặc bảo lãnh các loại tín
phiếu hoặc nhận chuyển nhượng một khoản nợ. [20, tr.18]

12


Tại vương quốc Anh, TTRG cũng áp dụng giải quyết các vụ án mà giá trị
tranh chấp lớn hơn 10.000 bảng Anh nhưng nội dung tranh chấp đơn giản và các
đương sự đều đồng ý áp dụng TTRG. Các loại án này thường là các khiếu kiện về
tiêu dùng, các tranh chấp giữa chủ nhà và người thuê nhà về việc sửa chữa, đặt cọc,

Ba là, thời hạn giải quyết theo TTRG được rút ngắn: Với mục tiêu chung khi
xây dựng TTRG là nhằm đơn giản hóa thủ tục, giải quyết nhanh, có hiệu quả các
tranh chấp nhỏ, đơn giản… Chính vì vậy, pháp luật TTDS của nhiều nước trên thế
giới cũng như ở Việt Nam khi quy định về TTRG trong TTDS đều có ghi nhận về
thời gian giải quyết vụ án ngắn hơn so với thủ tục TTDS thông thường. Trung Quốc
thời hạn giải quyết tranh chấp theo TTRG là không quá ba tháng, Hàn Quốc là hai
tháng rưỡi so với TTTT là sáu tháng, ở Anh thời gian trung bình giải quyết xong
một vụ kiện có giá trị tranh chấp nhỏ là 31 tuần… [43]
Khi giải quyết vụ án TCDS theo TTRG bao gồm cả việc rút gọn một hoặc
một số trình tự, thủ tục và giai đoạn tố tụng thì đương nhiên thời gian xét xử theo
TTRG cũng được rút ngắn hơn. Ngắn gọn hơn bao nhiêu là vấn đề không đơn thuần
dựa vào một tiêu chí cụ thể nào đó mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố: bản chất của
tranh chấp, trình tự, thủ tục tố tụng nào được rút gọn, khối lượng công việc của
thẩm phán, đội ngũ giúp việc của thẩm phán…
Bốn là, rút gọn về thành phần tham gia giải quyết tranh chấp: Về thành phần
tham gia giải quyết tranh chấp theo TTRG có sự thừa nhận chung theo hướng: việc
giải quyết và xét xử chỉ do một thẩm phán tiến hành từ khi thụ lý cho đến khi xét xử
sơ thẩm. Cơ chế một thẩm phán xét xử mà không có sự tham gia của Bồi thẩm đoàn
nhằm đẩy nhanh tiến trình giải quyết một số vụ việc dân sự, giảm bớt chi phí tố tụng,
tiết kiệm cho ngân sách nhà nước cũng như đương sự, đồng thời nâng cao trách
nhiệm cá nhân của thẩm phán và điều quan trọng hơn cả là vì TTRG chỉ áp dụng để

15


giải quyết những tranh chấp đơn giản, chứng cứ rõ ràng… nên sự tham gia của những
người tiến hành tố tụng khác như Bồi thẩm đoàn là không cần thiết.
Về sự tham gia của Viện kiểm sát, dường như đại đa số các nước trên thế
giới đều quy định cơ quan công tố không có vai trò trong việc giải quyết các vụ án
dân sự. Cơ quan công tố chỉ có quyền năng chính là truy tố và buộc tội trong các vụ

với TTTT. Thông thường pháp luật các nước có quy định về thủ tục TTDS rút gọn
đều quy định án phí mà đương sự phải chịu là thấp hơn so với thủ tục tố tụng thông
thường. Bên cạnh đó, do các vụ án đơn giản, xét xử nhanh nên các chi phí đi lại,
thuê luật sư không phát sinh. Tòa án cũng không phải tiến hành tất cả các trình tự,
thủ tục để đưa vụ án ra xét xử mà gần như chỉ căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do
các bên đương sự cung cấp. Vì vậy, các chi phí như định giá, thẩm định tại chỗ, thu
thập tài liệu, chứng cứ cũng không phát sinh.
1.1.2. Vai trò, ý nghĩa của thủ tục rút gọn trong pháp luật tố tụng dân sự
Vai trò to lớn của thủ tục TTDS rút gọn nằm ngay trong chính tên gọi của thủ
tục này với mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có thể tiếp cận công lý một
cách nhanh chóng. Việc xây dựng thủ tục TTDS rút gọn có ý nghĩa rộng lớn và sâu sắc.
Ý nghĩa về mặt chính trị: Với các nước áp dụng TTRG nói chung, TTRG góp
phần đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập kinh tế quốc tế. Trong xu thế hội
nhập nền kinh tế quốc tế hiện nay đòi hỏi các thủ tục tố tụng nói chung và thủ tục tố
tụng tư pháp dân sự nói riêng phải đáp ứng được yêu cầu về sự mềm dẻo, linh hoạt,
nhanh chóng, thuận tiện để giải quyết kịp thời các tranh chấp phát sinh. Việc cải
cách thủ tục tố tụng tư pháp, trong đó có thủ tục TTDS theo hướng trên sẽ góp phần
thúc đẩy các giao lưu kinh tế, thương mại, dân sự…phát triển mạnh mẽ. Pháp luật
TTDS một số nước hiện hành, trong đó có Việt Nam còn chưa thực sự mềm dẻo,
linh hoạt, thời hạn giải quyết tranh chấp còn kéo dài, phải trải qua nhiều khâu, nhiều
bước nên chưa thực sự đáp ứng yêu cầu giải quyết tranh chấp trong điều kiện hội
nhập kinh tế quốc tế. Do vậy, việc xây dựng thủ tục TTDS rút gọn với trình tự giải
quyết đơn giản đặc biệt là thời hạn giải quyết ngắn…sẽ tạo điều kiện cho các vụ án
được giải quyết nhanh chóng, kịp thời, làm cho "hoạt động xét xử được tiến hành có
hiệu quả và hiệu lực cao" [07, tr.2] , đáp ứng được nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế
và hiện thực hoá chiến lược cải cách tư pháp một số nước đã đề ra.

17



18


của thủ tục TTDS rút gọn là thời gian giải quyết nhanh chóng, trình tự, thủ tục tiến
hành tố tụng đơn giản nên thủ tục này sẽ là một phương tiện được người dân tin cậy
trong việc sử dụng để nhanh chóng bảo vệ quyền lợi của mình. Từ đó hạn chế được
các hiện tượng tiêu cực hiện nay như khiếu kiện kéo dài hoặc người dân thiếu tin
tưởng vào tính hiệu quả của hệ thống Toà án nên đã tự mình hành xử bằng cách bắt
nợ, đòi nợ thuê dẫn đến gây mất trật tự xã hội và có thể phát sinh thành các tội
phạm hình sự. TTRG góp phần củng cố lòng tin của nhân dân vào pháp luật, hệ
thống cơ quan tư pháp nói riêng và bộ máy nhà nước nói chung, củng cố niềm tin
của nhân dân vào công bằng pháp luật, sự công tâm của cán bộ ngành tư pháp, hiệu
quả công tác tư pháp sẽ được nâng cao và đảm bảo thực hiện.
1.1.3. Khung pháp luật về thủ tục rút gọn trong tố tụng dân sự
Việc nghiên cứu thực tiễn áp dụng TTRG ở một số quốc gia cho thấy TTRG
là một chế định phổ biến trong pháp luật của nhiều nước trên thế giới, góp phần
giảm các chi phí xã hội đối với hoạt động giải quyết tranh chấp mà vẫn đảm bảo
được mục tiêu của hoạt động tư pháp. Mặc dù phụ thuộc vào tình hình của từng
quốc gia nhưng nhìn chung, TTRG ở các nước có một số nội dung cơ bản sau đây:
- Phạm vi và điều kiện áp dụng, TTRG được áp dụng đối với vụ án có tiêu
chí tranh chấp đã rõ ràng, đầy đủ chứng cứ hoặc có giá trị tranh chấp nhỏ. Với các
vụ án rõ ràng và đơn giản, Tòa án sẽ không cần phải yêu cầu cung cấp hoặc tiến
hành các hoạt động tố tụng thu thập chứng cứ mà hoàn toàn giải quyết trên cơ sở
các chứng cứ chứng minh do đương sự cung cấp. Với tiêu chí giá trị tranh chấp nhỏ,
chỉ cần có giá trị tranh chấp dưới mức trần mà pháp luật quy định là có thể được áp
dụng thủ tục rút gọn mà không căn cứ vào tính phức tạp hay đơn giản của tranh
chấp đó. Tùy thuộc vào tình hình từng quốc gia mà một hoặc cả hai tiêu chí được sử
dụng làm căn cứ xác định phạm vi áp dụng TTRG.
- Trình tự áp dụng TTRG, cơ quan áp dụng TTRG có thể là một Tòa chuyên
trách trong hệ thống Tòa án hoặc Tòa cấp sơ thẩm đồng thời có thẩm quyền giải

giảm đáng kể.
- Khả năng chuyển đổi giữa các quy trình tố tụng, pháp luật các nước đều
quy định các trường hợp chuyển đổi giữa TTTT và TTRG một cách chi tiết dựa trên
sự tự do ý chí của các bên hoặc trên cơ sở các tiêu chí được xác định trước. Trong

20