GT TCTC_BỐ TRÍ THIẾT BỊ XD TRÊN CÔNG TRƯỜNG
CHƯƠNG VI
BỐ TRÍ THIẾT BỊ XÂY DỰNG TRÊN CÔNG TRƯỜNG
6.1 KHÁI NIỆM CHUNG
Các máy móc thiết bị thi công xây dựng ngày càng được sử dụng rộng rãi trên các
công trường xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa công nghệ thi công xây
dựng. Việc nghiên cứu để bố trí và sử dụng một cần trục hay một thiết bị thi công
cụ thể sẽ có chỉ dẫn ở catalog hoặc ở các bản vẽ công nghệ xây dựng. Ở đây chỉ
trình bày những nguyên tắc chung, các chỉ dẫn cần thiết để bố trí và sử dụng một
số thiết bị xây dựng thường gặp ở các công trường xây dựng.
• Cần trục: cần trục tháp và cần trục tự hành.
• Thăng tải để vận chuyển vật liệu lên cao.
• Thang máy để vận chuyển người.
• Trạm, máy trộn vữa: vữa bêtông, vữa xây trát…
6.2 CẦN TRỤC XÂY DỰNG
Cần trục xây dựng thường được sử dụng để thi công lắp ghép hay vận chuyển vật
liệu, thiết bị lên cao. Cần trục xây dựng có rất nhiều loại, mỗi loại lại có nhiều
chủng loại khác nhau, tuy nhiên chúng đều có những nguyên tắc chung.
6.2.1 Cần trục tháp.
Yêu cầu chung khi bố trí cần trục tháp và một số loại cần trục tháp hay sử dụng.
• Số lượng, vị trí đứng và di chuyển của cần trục (tùy theo cần trục cố định hay
chạy trên ray) phải thuận lợi trong cẩu lắp và vận chuyển, tận dụng được sức
trục, có tầm với bao quát toàn công trình,…
• Vị trí đứng và di chuyển của cần trục phải đảm bảo an toàn cho cần trục, cho
công trình, cho người thi công trên công trường, thuận tiện trong lắp dựng và
tháo dỡ.
a.) Cần trục tháp chạy trên ray. Hình vẽ 6-1.
Khoảng cách từ trọng tâm của cần trục tới trục biên của công trình:

( )
mlllA

++=
Với r
c
_chiều rộng của chân đế cần trục;
Hình 6-2. Cần trục tháp đứng cố định bằng chân đế có đối trọng ở trên cao.
• Loại đứng cố định có chân tháp neo vào móng, là loại cần trục hiện đại, được
sử dụng phổ biến nhất, tự nâng hạ được chiều cao thân tháp bằng kích thủy
lực, chỉ quay tay cần còn thân tháp đứng nguyên. Khoảng cách giữa cần trục
và vật cản gần nhất được chỉ dẫn ở catalog của nhà sản xuất. Hình 6-3.
Hình 6-3. Cần trục tháp đứng cố định loại chân tháp neo vào móng.
69/100
GT TCTC_BỐ TRÍ THIẾT BỊ XD TRÊN CÔNG TRƯỜNG
• Khi thi công phần ngầm có sử dung cần trục tháp cần kiểm tra điều kiện an
toàn cho hố móng A’. Hình 6-4.
2/'
c
rCAA
++=
với:
ϕ
gHlBlA
ATAT
cot'
+=+=
Với C_khoảng cách từ trục định vị ngoài của công trình đến chân mái dốc.
l
AT
_khoảng cách an toàn tùy thuộc loại đất và cần trục lấy
( )
m31

trên các tầng được thuận lợi có thể bố trí thang máy dành riêng cho người.
6.3.1 Thăng tải.
Khi không sử dụng cần trục, nếu chỉ bổ trí một thăng tải thì sẽ bố trí ở trung tâm
công trình; nếu bố trí hai thăng tải mà mặt bằng cho phép thì nên bố trí 1 ở mặt
trước và 1 ở mặt sau, hoặc khi công trình kéo dài, nhiều đơn nguyên thì thăng tải
bố trí tại ranh giới các đơn nguyên, ở đầu hồi nhằm giảm khối lượng vận chuyển
theo phương ngang.
Ở công trình vừa có cần trục tháp vừa có thăng tải thì:
• Nếu cần trục tháp di chuyển trên ray thì thăng tải bố trí về phía đối diện không
vướng đường di chuyển của cần trục.
• Nếu cần trục tháp cố định thì vẫn nên bố trí thăng tải ở phía không có cần trục
để dãn mặt bằng cung cấp và an toàn, nhưng nếu mặt bằng chật hẹp thì có thể
lắp thăng tải cùng phía cần trục nhưng càng xa cần trục càng tốt (cần trục ở
trung tâm, thăng tải ở hai đầu hồi…).
Hình 6-5. Bố trí thăng tải khi có cần trục chạy trên ray
(1_MB rộng, 2_MB hẹp).
Hình 6-6. Bố trí thăng tải khi có cần trục tháp đứng cố định.
71/100
GT TCTC_BỐ TRÍ THIẾT BỊ XD TRÊN CÔNG TRƯỜNG
Lưu ý vị trí thăng tải phải thật sát công trình, bàn nâng chỉ cách mép công trình
một khoảng rất nhỏ hơn nữa để thuận lợi cho việc neo giữ ổn định thăng tải vào
công trình.
6.3.2 Thang máy.
Về nguyên lý làm việc thang máy giống như thăng tải chỉ khác vài chi tiết cấu tạo
đó là lồng thang máy có hệ thống lưới bảo vệ bao quanh và có cửa ra vào.
Vị trí thang máy được bố trí sau khi đã bố trí thăng tải, nên bố trí ngoài khu vực
nguy hiểm (xa cần trục, thăng tải…), có thể ở góc công trình, dòng người di
chuyển từ thang máy không giao cắt với đường ôtô…đảm bảo khả năng quan sát.
6.4 CÁC LOẠI MÁY TRỘN
Sau cần trục và thăng tải, máy trộn được ưu tiên bố trí trên TMBXD. Khi bố trí