Pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập
Lò Thùy Linh
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật kinh tế; Mã số 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Viết Tý
Năm bảo vệ: 2010

Abstract. Nghiên cứu những cơ sở lý luận cũng như các vấn đề pháp lý của hợp đồng
gia nhập và vấn đề bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Phân tích các quy định pháp
luật Việt Nam về bảo vệ người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập, so sánh với pháp
luật bảo vệ người tiêu dùng của một số nước trên thế giới. Đưa ra nhận xét, đánh giá
thực tiễn cũng như xu hướng của vấn đề bảo vệ người tiêu dùng. Kiến nghị nhằm hoàn
thiện khuôn khổ pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia
nhập cũng như các cơ chế cho việc áp dụng pháp luật cho phù hợp với thực tiễn tại
Việt Nam và quốc tế.
Keywords. Người tiêu dùng; Pháp luật Việt Nam; Luật kinh tế; Hợp đồng kinh tế.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nhất là trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế sâu
sắc như hiện nay thúc đẩy giao lưu thương mại ngày càng được mở rộng và phát triển mạnh mẽ.
Trên thị trường, hàng hóa và dịch vụ ngày càng đa dạng về chủng loại và chất lượng đem đến nhiều
cơ hội được lựa chọn và sử dụng sản phẩm hơn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu
dùng. Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng phải đối mặt với nhiều nguy cơ bị xâm phạm về quyền và
lợi ích hợp pháp từ phía nhà sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ như: vấn đề thực phẩm không
an toàn, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, dịch vụ kém chất lượng, quảng cáo gian dối hoặc gây nhầm



cứu đầy đủ các khía cạnh pháp lý về vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng
gia nhập nói riêng cũng như xây dựng và hoàn thiện hơn các quy định pháp luật về bảo vệ
người tiêu dùng nói chung là một yêu cầu cấp thiết ở nước ta hiện nay.


Xuất phát từ lý do trên, tác giả đã lựa chọn chủ đề “Pháp luật Việt Nam về bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập” làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp thạc sĩ
luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mặc dù xuất hiện và được đề cập đến chưa lâu ở
Việt Nam nhưng đã được nhiều tác giả nghiên cứu. Có thể kể đến cuốn “Tìm hiểu Luật bảo vệ
người tiêu dùng các nước và vấn đề bảo vệ người tiêu dùng ở Việt Nam” của Viện Nhà nước và
Pháp luật, NXB Lao động, 1999; “Nghiên cứu người tiêu dùng: Những vấn đề về việc bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng ở Việt Nam” của Đoàn Văn Trường, NXB khoa học và kỹ thuật, 2003; “Tìm
hiểu pháp luật bảo vệ người tiêu dùng” của Bá Linh, NXB Tư pháp, 2005; “Sổ tay công tác bảo vệ
người tiêu dùng” của Cục quản lý cạnh tranh - Bộ thương mại, NXB Chính trị quốc gia, 2006.
Ngoài ra, còn có các bài viết có liên quan khác như: “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong pháp
luật cạnh tranh” của Ngô Vĩnh Bạch Dương, Tạp chí Nhà nước và pháp luật số 11/2000; “Pháp luật
và vấn đề bảo vệ người tiêu dùng” của Đặng Vũ Huân đăng trên Tạp chí dân chủ và pháp luật, số
chuyên đề về pháp luật và tiêu dùng tháng 1/2005; “Người tiêu dùng và pháp luật bảo vệ người tiêu
dùng” của Ths. Nguyễn Ngọc Sơn, Tạp chí nghiên cứu lập pháp số 1/2009; “Điều kiện thương mại
chung và nguyên tắc tự do khế ước” của PGS. TS Nguyễn Như Phát, Tạp chí Nhà nước và pháp
luật số 9/2000; “Hợp đồng theo mẫu và vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” của Nguyễn Văn
Vân, Tạp chí khoa học pháp lý, số 4/2000.
Tuy nhiên, nội dung của các công trình nghiên cứu trên đây chủ yếu đề cập đến các
vấn đề lý luận về người tiêu dùng và pháp luật bảo vệ người tiêu dùng hoặc chỉ đề cập đến
khía cạnh nào đó của hợp đồng gia nhập, chứ chưa có một nghiên cứu tổng thể và toàn diện
về vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập dưới góc độ pháp lý. Do
vậy, vai trò và ý nghĩa của hợp đồng gia nhập trong mối quan hệ giữa người tiêu dùng với nhà
kinh doanh, vấn đề bảo vệ người tiêu dùng khi gia nhập hợp đồng cần được tiếp tục nghiên

Về mặt lý luận, luận văn là một công trình nghiên cứu tương đối hệ thống và toàn diện
về pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập ở Việt Nam hiện nay,
đưa ra và phân tích những vấn đề có tính lý luận về hợp đồng gia nhập làm cơ sở cho các luận
cứ khoa học của việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập bằng pháp
luật hiện hành. Việc nghiên cứu pháp luật bảo vệ người tiêu dùng sẽ góp phần hoàn thiện hơn
pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập, nhất là khi
quá trình pháp điển hoá Pháp lệnh bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành Luật bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng đang tích cực được hoàn thành.
Về mặt giá trị thực tiễn, luận văn phân tích, đánh giá thực trạng của pháp luật Việt
Nam về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập, tìm ra nguyên nhân
cũng như đưa ra các giải pháp để khắc phục nhằm nâng cao tính khả thi, tính minh bạch
của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; tạo hành lang pháp lý thuận lợi để góp
phần đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng; nâng cao hiệu quả quản lý


nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hoàn thiện cơ chế và các thiết
chế bảo vệ quyề n lơ ̣i ngư ời tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập ở Việt Nam hiện nay.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm
ba chương, trong đó:
Chương 1: Khái quát chung về vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp
đồng gia nhập
Chương 2: Pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hợp đồng
gia nhập
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng trong hợp đồng gia nhập.

Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO



Ngô Huy Cương (2009), Tài liệu giảng dạy cao học: Luật hợp đồng (Trích trong đề tài
đặc biệt cấp Đại học quốc gia Hà Nội), Hà Nội, tr. 31, 162 – 170.


8.

Ngô Huy Cương (2010), “Những bất cập trong các quy định về hợp đồng của Bộ luật
dân sự năm 2005 và định hướng cải cách”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, (Số chuyên đề
sửa đổi, bổ sung Bộ luật dân sự), tr.104.

9.

Ngô Vĩnh Bạch Dương (2000), “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong pháp luật cạnh
tranh”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (11), tr. 36 – 40.

10. Dự thảo 5 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Tài liệu phục vụ kỳ họp lần thứ 8,
Quốc hội XII, 10/2010, http://duthaoonline.quochoi.vn/du-thao-luat/du-thao-luat-bao-venguoi-tieu-dung.

11. Trần Chí Hoằng (Lê Quang Lâm dịch) (1999), Bàn về tiêu dùng của Chủ nghĩa xã hội,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr. 7 – 8.

12. Luật bảo vệ người tiêu dùng Đài Loan năm 1994 (sửa đổi, bổ sung năm 2005).
13. Luật điện lực số 28/2004/QH11 ngày 03 tháng 12 năm 2004.
14. Luật hàng không dân dụng số 66/2006/QH11 ngày 29 tháng 6 năm 2006.
15. Luật kinh doanh bảo hiểm số 24/2000/QH10 ngày 09/12/2000.
16. Luật viễn thông số 41/2009/QH12 ngày 04/12/2009.
17. Vũ Văn Mẫu (1992), Việt Nam dân luật lược khảo, quyển II: Nghĩa vụ và khế ước, In
lần thứ nhất, Bộ quốc gia giáo dục xuất bản, tr. 58.



trong

hợp

đồng

bảo

hiểm,

http://thongtinphapluatdansu.wordpress.com/2009/03/30/254/.

24. Trung tâm từ điển học (2007), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, tr.1532.
25. Đoàn Văn Trường (2003), Nghiên cứu người tiêu dùng - Những vấn đề về việc bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam, NXB Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, tr. 236.


26. V.I Lê Nin (1989), V.I. Lênin: Toàn tập, tập 36, NXB Sự thật, Hà Nội, tr.577.
27. Phạm Thái Việt (1993), Những quy định chung của Luật hợp đồng ở Pháp, Đức, Anh, Mỹ,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr. 14, 16, 23, 24, 25.

28. Viện thống nhất tư pháp quốc tế Roma – Italia (1999), Những nguyên tắc hợp đồng
thương mại quốc tế, NXB TP. Hồ Chí Minh.

29. Nguyễn Văn Vân (2000), “Hợp đồng theo mẫu và vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng”, Tạp chí khoa học pháp lý, (4), tr. 36.
Tiếng Anh

30. Bryan A. Garner (1999), Black’s Law Dictionary, Deluxe Seventh edition, by West