ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
………***……..

ĐỔI MỚI CHÍNH SÁCH THU HÚT
NHÂN LỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THEO DỰ ÁN
(NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP TỈNH HẢI DƢƠNG)

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Mã số: 60.34.72
Khóa 2005 - 2008

Ngƣời thực hiện:

Đoàn Đức Vinh

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Anh Thu

Hà Nội, 2008


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của
riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu của tôi nêu trong luận án là trung
thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Nếu sai,
tôi xin chịu mọi trách nhiệm.
Tác giả luận văn

Đoàn Đức Vinh


TRANG PHỤ BÌA ..................................................................................... 1
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................... 2
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................ 3
MỤC LỤC ................................................................................................. 4
MỞ ĐẦU ................................................................................................... 6
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................ 6
2. Lịch sử nghiên cứu ............................................................................. 9
3. Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................... 9
4. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................ 9
5. Vấn đề nghiên cứu ............................................................................ 10
6. Giả thuyết nghiên cứu ...................................................................... 10
7. Phƣơng pháp nghiên cứu .................................................................. 11
8. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài ............................................. 12
CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THU HÚT NHÂN LỰC KH&CN
THEO DỰ ÁN ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Khái niệm về quản lý nhân lực theo dự ánError! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm dự án, các loại dự án ...... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Quản lý nhân lực trong dự án .......... Error! Bookmark not defined.
1.2. Quản lý nhân lực KH&CN theo dự ánError! Bookmark not defined.
1.2.1. Đặc điểm dự án KH&CN ................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Quản lý, thu hút nhân lực trong dự án KH&CNError! Bookmark not defined
1.3. Nhân lực KH&CN ........................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Khái niệm nhân lực KH&CN ........... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Các nhóm nhân lực KH&CN trong dự ánError! Bookmark not defined.
1.4. Thu hút nhân lực KH&CN theo dự ánError! Bookmark not defined.
1.4.1. Các hình thức thu hút nhân lực KH&CN theo dự ánError! Bookmark not def
1.4.2. Những mặt mạnh của thu hút nhân lực KH&CN theo dự ánError! Bookmark
Kết luận Chƣơng 1 ................................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2 HIỆN TRẠNG THU HÚT NHÂN LỰC KH&CN CỦA TỈNH
HẢI DƢƠNG ............................................. Error! Bookmark not defined.

2.3.4 Nhóm giải pháp về đổi mới cơ chế, chính sách tài chính cho dự án
KHCN. ............................................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận Chƣơng 3 ................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............. Error! Bookmark not defined.
3.1 Kết luận ............................................ Error! Bookmark not defined.
3.2 Khuyến nghị ..................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................ 13
PHỤ LỤC .................................................. Error! Bookmark not defined.

5


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong mọi thời đại, nguồn lực con ngƣời luôn luôn đƣợc coi là nguồn tài
nguyên quý giá. Ngày nay, trong nền kinh tế thị trƣờng, nguồn “vốn nhân
lực” (Human capital) đóng vai trò quyết định thắng lợi trong sự cạnh tranh
của các doanh nghiệp. “Vốn rất quý giá còn nguồn nhân lực không đáng giá
bằng. Nhưng hiện nay cuộc chiến thu hút nhân tài đã thay đổi quan niệm này
một cách triệt để. Bây giờ nguồn nhân lực được coi trọng hơn tiền vốn, và
nguồn nhân lực ngày càng hiếm. Nhân tài là yếu tố quan trọng để tiến tới
thành công. Nếu không nhận thức được điều này chắc chắn bạn sẽ thành
người thua cuộc”1
Phát triển nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực KH&CN nói
riêng là vấn đề có tầm quan trọng chiến lƣợc hàng đầu của các quốc gia trên
thế giới. Kinh nghiệm thực tế đã chỉ ra rằng nhiều nƣớc giàu tài nguyên
nhƣng không phát triển đƣợc vì không có nguồn nhân lực KH&CN. Trái lại
có những nƣớc không có tài nguyên nhƣng có chính sách đúng đắn về phát
triển nguồn nhân lực KH&CN, biết phát huy nguồn nhân lực, vận dụng tốt
các thành tựu KH&CN của thế giới đã tạo nên sự phát triển mạnh mẽ về

nhất là đối với các nhà khoa học có tài năng và trình độ cao”.
Thực trạng này, nhất là tình trạng thiếu nhân lực KH&CN đang trở
thành phổ biến ở các tỉnh, đặc biệt là những tỉnh nhỏ, điểm xuất phát thấp nhƣ
tỉnh Hải Dƣơng. Mặc dù, ngay từ những năm 1990, Hải Dƣơng đã có chính
sách thu hút nhân tài nhƣng nguồn nhân lực nói chung, đặc biệt nguồn nhân
lực KH&CN nói riêng còn mỏng về số lƣợng, yếu về chất lƣợng, thiếu cán bộ
KH&CN đầu đàn, chuyên gia giỏi ảnh hƣởng lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội của Tỉnh.
Theo điều tra của Sở KH&CN năm 2005, tại 30 đơn vị (cơ quan
quản lý nhà nước và doanh nghiệp liên quan đến hoạt động KH&CN) cho
thấy: có tới 2/3 số ý kiến cho rằng nhân lực KH&CN của đơn vị mình còn yếu
về chất lƣợng và nói chung cần đến sự hợp tác với các cơ sở KH&CN bên
ngoài (kể cả ngoài Tỉnh, Trung ương và nước ngoài). Sự phối hợp và tƣ vấn
về nghiên cứu khoa học công nghệ từ bên ngoài là rất cần thiết. Đặc biệt có
tới 20% số ý kiến đƣợc phỏng vấn cho rằng cơ quan chủ trì đề tài, dự án chỉ
có thể làm nhiệm vụ bên A và thuê cơ quan bên ngoài thực hiện nhiệm vụ
khoa học công nghệ. Do vậy, việc nghiên cứu đề xuất đƣợc giải pháp về chính
sách thu hút nhân lực KH&CN là một vấn đề cấp bách.
Bởi vậy, việc chọn nghiên cứu đề tài “Đổi mới chính sách thu hút
nhân lực khoa học và công nghệ theo dự án” (nghiên cứu trường hợp tỉnh
8


Hải Dương)” hiện nay thực sự là một vấn đề mang tính khoa học, cần đƣợc
nghiên cứu một cách nghiêm túc.
Đề tài luận văn này nhằm nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề nêu trên qua
khảo sát và phân tích thực trạng chính sách thu hút nhân tài tỉnh Hải Dƣơng;
đồng thời bƣớc đầu đề xuất đổi mới chính sách thu hút nhân tài thông qua dự
án, nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ trên địa
bàn tỉnh Hải Dƣơng
2. Lịch sử nghiên cứu

đây (từ năm 2003 đến nay)
- Thời gian tiến hành nghiên cứu: 09/2007 – 10/2008
5. Vấn đề nghiên cứu
- Thế nào là thu hút nhân lực KH&CN theo dự án ?
- Mặt tích cực của thu hút nhân lực KH&CN theo dự án ?
- Làm thế nào để tăng cƣờng thu hút nhân lực KH&CN theo dự án ?
6. Giả thuyết nghiên cứu
- Thu hút nhân lực KH&CN bằng nhiều cách, nhƣng thu hút bằng mô
hình dự án là phù hợp nhất trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng (nhân lực
KH&CN không nhất thiết làm tại địa bàn tỉnh; thu hút được nhiều nhà khoa
học tham gia nghiên cứu đề tài khoa học của tỉnh …”
- Mô hình dự án (cấu trúc ma trận) làm cấu trúc chức năng đƣợc mềm dẻo
hơn; sử dụng nhân lực KH&CN hiệu quả hơn; tính khả thi cao trong điều kiện
nền kinh tế thị trƣờng (không làm biến động tổ chức; người tài làm nhiều nơi,
không thể sở hữu họ được; thu hút được nhiều người tài, không phải trả
lương khi không có dự án; đề xuất nhiều đề tài thúc đẩy phát triển kinh tế của
tỉnh …”
Lần đầu tiên lý thuyết về dự án, quản lý dự án đƣợc vận dụng để nghiên
cứu tạo lập luận cứ khoa học cho chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo
dự án. Thông qua việc nhận diện thực trạng chính sách thu hút nhân lực
KH&CN theo truyền thống, trong nghiên cứu này sẽ làm rõ một số đặc điểm
có tính qui luật về thu hút nhân lực KH&CN theo dự án tại các địa phƣơng.
Từ tiếp cận chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo dự án, đề xuất
đƣợc một số giải pháp có tính khả thi về thu hút nhân lực KH&CN theo dự án
cho tỉnh Hải Dƣơng nói riêng và của các địa phƣơng lân cận nói chung.
10


7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Các phƣơng pháp cụ thể tiến hành nghiên cứu chủ yếu là: nghiên cứu


 Ban quản lý dự án các công trình giao thông
 Chi cục tiêu chuẩn, đo lƣờng, chất lƣợng
 Liên Hiệp các hội KH&KT tỉnh Hải Dƣơng
 Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dƣơng
 Sở Tài nguyên và Môi trƣờng Hải Dƣơng
 Viện cây Lƣơng thực và cây Thực phẩm
 Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật Hải Dƣơng
Phương pháp phỏng vấn sâu
Phỏng vấn sâu một số trƣờng hợp là cán bộ quản lý và hoạch định
chính sách của tỉnh Hải Dƣơng và một số cán bộ khoa học và công nghệ đã
tham gia trực tiếp một số dự án trên địa bàn tỉnh.
8. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ thêm một số
vấn đề lý luận về chính sách thu hút nhân tài nói chung và thu hút nhân lực
khoa học và công nghệ nói riêng.
Kết quả nghiên cứu lý luận của đề tài cũng góp phần làm rõ cơ sở
khách quan, khoa học trong việc hoạch định chính sách thu hút nhân lực
KH&CN tại các địa phƣơng nói chung và riêng tỉnh Hải Dƣơng nói riêng.
Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần mô tả thực trạng chính sách
thu hút nhân lực KH&CN tỉnh Hải Dƣơng, chỉ ra những hạn chế chính sách
thu hút nhân lực KH&CN, đồng thời phân tích làm rõ những nguyên nhân của
những hạn chế đó; trên cơ sở đó đổi mới chính sách chính sách thu hút nhân
tài nói chung và thu hút nhân lực KH&CN nói riêng tại các địa phƣơng hiện
nay.

12



14.Nguyễn Thị Anh Thu. Hoàn thiện quản lý Nhà nước về KH&CN, Tạp
chí Hoạt động Khoa học số 2-2006
15.Phạm Huy Tiến, Đề cương bài giảng về tổ chức KH&CN
16.Phạm Huy Tiến, Nhân tài và trọng dụng nhân tài, Tạp chí Hoạt động
Khoa học số 5-2004
17.Đào Thanh Trƣờng, Di động xã hội của cán bộ khoa học Trường
ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN (luận văn ThS xã hội học), Khoa Xã hội
học, Trƣờng ĐHKHXH&NV, 2004.
18.Tỉnh ủy Hải Dƣơng. Chương trình hành động số 31-Ctr/TU ngày
24/10/2008.
19.Trung tâm Viện công nghệ Châu Á tại Việt Nam - AITCV. Giới thiệu
dự án và quản lý dự án.
20. Lƣu Quang Tuấn, Chuyển dịch nhân lực KH&CN Việt Nam, Tạp chí
Cộng sản, số 121-2007
21.Harold Koontz, Cyril odnnell, Heinz Weihrich, Những vấn đề cốt yếu
quản lý . Nxb KHKT. Hà nội 1999.
22.Phạm Minh Hạc: Chính sách phát triển nhân tài khoa học - công nghệ
phục vụ công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Hà Nội, 2/2006.
23.Paul Hersey, Ken Blanc Hard. Quản lý nguồn nhân lực. Nxb CTQG.
Hà Nội 1995.
24. Hỏi và đáp các kết luận của Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung
ƣơng Đảng khoá IX. Nxb CTQG . Hà nội – 2002.
25.Kế hoạch KH-CN tỉnh Hải Dƣơng năm 2006-2010
26.Kỷ yếu Hội nghị KH&CN vùng ĐBSH lần thứ VI. Tháng 10 năm 2007,
Tại Quảng Ninh
27.Luật KH&CN và Nghị định hƣớng dẫn thi hành. Nxb CTQG. Hà nội2003.
28.Mike Johnson: 7 cách để thu hút nhân tài, NXB Lao động XH 2007
29.Nghị định 119/1999/NĐ-CP của chính phủ về một số chính sách và cơ
chế tài chính khuyến khích các doanh nghiệp đầu tƣ vào hoạt động


15