ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

TẠ HỮU THANH

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH THU HÚT
NHÂN LỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
THEO MỤC TIÊU DỰ ÁN
(Nghiên cứu trường hợp thành phố Hải Phòng)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ

Hà Nội-2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

TẠ HỮU THANH

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH THU HÚT
NHÂN LỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
THEO MỤC TIÊU DỰ ÁN
(Nghiên cứu trường hợp thành phố Hải Phòng)

Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ
Mã số: 60.34.04.12


1.2. Chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo mục tiêu dự án...
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Triết lý chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo mục tiêu
dự án ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Mục tiêu của chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo
mục tiêu dự án .............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Các nguyên tắc và điều kiện thực hiện chính sách thu hút nhân lực khoa
học và công nghệ theo dự án ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Các hình thức thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo mục tiêu dự
án ................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3. So sánh giữa chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo mục
tiêu dự án và theo tuyển dụng biên chế ..................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Phân tích SWOT chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo
mục tiêu dự án .............................................................. Error! Bookmark not defined.
2


1.3.2. So sánh giữa chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ theo
mục tiêu dự án và theo tuyển dụng biên chế .............. Error! Bookmark not defined.
* Tiểu kết Chƣơng 1 .................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH THU HÚT NHÂN LỰC KHOA
HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THEO DỰ ÁN CỦA THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Hiện trạng nhân lực khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố ... Error!
Bookmark not defined.
2.1.1. Thực trạng tổ chức khoa học và công nghệ ..... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Thực trạng nhân lực khoa học và công nghệ thông qua số lượng ...... Error!
Bookmark not defined.
2.1.3. Thực trạng nhân lực khoa học và công nghệ thông qua chất lượng ... Error!
Bookmark not defined.

not


3.4.2. Đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ.........................................63
* Tiểu kết Chƣơng 3 .................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................................. Error! Bookmark not defined.
KHUYẾN NGHỊ.......................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................. 69
PHỤ LỤC 1............................................................................................................. 71
PHỤ LỤC 2............................................................................................................. 73
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực KH&CN nói riêng là
vấn đề có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu của Việt Nam. Nghị quyết số 20NQ/TW ngày 31/10/2012 Hội nghị Trung ương 6 khóa XI về “Phát triển KH&CN
phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” cũng đã chỉ rõ những nội dung quan
trọng liên quan đến phát triển nhân lực KH&CN: Xây dựng và thực hiện chính sách
đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh đội ngũ cán bộ KH&CN, nhất là
các chuyên gia giỏi, có nhiều đóng góp; tạo môi trường thuận lợi, điều kiện vật chất
để đội ngũ cán bộ KH&CN phát triển bằng tài năng và hưởng lợi ích xứng đáng với
giá trị lao động sáng tạo của mình.
Trong những năm qua, mặc dù một số địa phương trong nước đã thực hiện
các chính sách thu hút nhân lực KH&CN thông qua chiến lược thu hút nhân tài, tuy
nhiên các địa phương vẫn chưa xác định rõ tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể để nhận biết,
đánh giá nhân tài đặc biệt là nhân tài KH&CN, hoặc là đồng nhất nguồn nhân lực
chất lượng cao là nhân tài, coi nhân tài là những người có bằng cấp, học hàm, học vị
cao như thạc sĩ, tiến sĩ, giáo sư. Chỉ chú trọng và thực hiện ở khâu thu hút và chính
sách, chế độ đãi ngộ hoặc hỗ trợ về vật chất mà chưa quan tâm một cách thỏa đáng

nhập quốc tế thành phố Hải Phòng đến năm 2020, tầm nhìn 2030 cũng như Chiến
lược phát triển KH&CN thành phố Hải Phòng đến năm 2020, định hướng 2030:
Thu hút nguồn lực và chuyên gia KH&CN có trình độ và chất lượng cao tham gia
các dự án KH&CN của thành phố.
Do vậy, việc nghiên cứu thực hiện chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo
mục tiêu dự án là một vấn đề cấp bách.
1.2. Ý nghĩa lý thuyết và thực tiễn của Luận văn
Việc nghiên cứu để xây dựng đề tài “Thực hiện chính sách thu hút nhân lực
KH&CN theo mục tiêu dự án (nghiên cứu trường hợp thành phố Hải Phòng)” là
5


việc làm cần thiết và có ý nghĩa quan trọng, giúp cho các cơ quan quản lý và hoạch
định chính sách có những thông tin cần thiết để xây dựng chiến lược phát triển
nguồn nhân lực KH&CN, góp phần nâng cao chất lượng và sử dụng hiệu quả nguồn
nhân lực KH&CN phục vụ phát triển KT-XH thành phố Hải Phòng. Ý nghĩa khoa
học và tính thực tiễn của đề tài thể hiện qua các nội dung sau đây:
Một là, xác lập triết lý, mục tiêu thu hút nhân lực theo mục tiêu dự án
Hai là, đưa ra phương hướng thu hút nhân lực KH&CN của thành phố Hải
Phòng theo mục tiêu dự án.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu về thu hút nhân lực KH&CN trên thực tế đã có không ít các tác
giả, các công trình nghiên cứu; có thể kể đến ở đây một số công trình như:
World Bank (1993), The east Asian Miracle: economic growth and Public
policy (Thần kỳ Đông Á: phát triển kinh tế và chính sách công) bài viết Inequality
and growth reconsidered: lesson from East Asia (Xem xét lại sự bất bình đẳng và
tăng trưởng: những bài học từ Đông Á) của Nancy Birdsal, David Ross, và
Richarch Sabot (1995) đã phân tích và khẳng định: một trong những nguyên nhân
quan trọng dẫn đến các nước Đông Á có giai đoạn tốc độ phát triển kinh tế tăng gấp
hai, ba lần các nước phát triển ở Âu - Mỹ, tạo nên thần kỳ Đông Á, chính là do có

2008 về “Đổi mới chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo dự án (Nghiên cứu
trường hợp tỉnh Hải Dương)” đã đề xuất 03 nhóm giải pháp tăng cường thu hút
nhân lực theo dự án nhằm nâng cao chất lượng nhân lực KH&CN trên địa bàn tỉnh
Hải Dương gồm: đổi mới chính sách tuyển dụng, đổi mới cơ chế quản lý hoạt động
KH&CN, đổi mới cơ chế, chính sách tài chính cho dự án KHCN.
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN của Đỗ Quốc Hòa năm
2010 về “Thu hút nhân lực KH&CN của viện Khoa học Bảo hiểm xã hội thông qua
mô hình cấu trúc dự án” đã đề xuất một số giải pháp gồm: Đổi mới phương thức
quản lý KH&CN; áp dụng cấu trúc ma trận trong dự án; tạo môi trường tự do sáng
tạo-kích thích sáng tạo; tạo ra một tập thể nghiên cứu hoạt động ăn ý, hiệu quả; tính
minh bạch trong quản lý sử dụng nhân lực; đầu tư, trang bị cơ sở hạ tầng; tạo nên
tính hấp dẫn của dự án; lợi ích từ thu hút nhân lực KH&CN khi thực hiện dự án.
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN của Lý Văn Dưỡng năm
2011 về “Thực hiện chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo dự án (nghiên cứu
trường hợp tỉnh Bình Phước)” đã đưa ra 03 giải pháp thu hút gồm: Tuyển dụng, sử
dụng; đào tạo, bồi dưỡng; thu hút đối với nhân lực KH&CN của địa phương.
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN của Tạ Duy Hiển năm
2011 về “Chính sách thu hút và sử dụng cán bộ khoa học trẻ tại các Viện nghiên
7


cứu thuộc Viện KHXH&NV Việt Nam (nghiên cứu trường hợp Viện Xã hội học)” đã
đề xuất 03 nhóm giải pháp gồm: đổi mới chính sách nhằm thu hút cán bộ khoa học
trẻ; đổi mới cơ chế quản lý cán bộ, nâng cao hiệu quả sử dụng cán bộ khoa học trẻ;
thực hiện sự phối kết hợp giữa thu hút và sử dụng cán bộ khoa học trẻ.
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN của Nguyễn Chí Thắng
năm 2013 về “Giải pháp tăng cường thu hút nhân lực KH&CN nhằm phục vụ CNH,
HĐH tỉnh Quảng Bình theo định hướng nhu cầu” đã đề xuất 07 nhóm giải pháp
gồm: Xác định cung - cầu nhân lực; thay đổi triết lý của chính sách thu hút; tăng
cường các nguồn lực và phần thưởng nhằm thu hút nhân lực KH&CN; tạo điều kiện

nghiên cứu lần đầu tiên được thực hiện cho trường hợp của thành phố Hải Phòng.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát của Luận văn: Đề xuất giải pháp thu hút nhân lực
KH&CN theo mục tiêu dự án của thành phố Hải Phòng.
Để thực hiện mục tiêu trên, Luận văn đề ra một số nhiệm vụ cụ thể sau:
- Làm rõ cơ sở lý luận về chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo mục tiêu
dự án.
- Phân tích thực trạng về chính sách thu hút nhân lực KH&CN theo dự án
của thành phố Hải Phòng.
- Phát hiện vấn đề và nguyên nhân tồn tại của chính sách thu hút nhân lực
KH&CN theo dự án của thành phố Hải Phòng
- Đề xuất những giải pháp thu hút nhân lực KH&CN theo mục tiêu dự án của
thành phố Hải Phòng.
4. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: địa bàn thành phố Hải Phòng
- Phạm vi về thời gian: Đề tài luận văn giới hạn nghiên cứu thực trạng chính
sách thu hút nhân lực KH&CN của thành phố Hải Phòng trong 05 năm gần đây.
- Phạm vi về nội dung:
Về thực trạng nhân lực KH&CN: Giới hạn thực trạng nhân lực KH&CN làm
việc tại các tổ chức KH&CN địa bàn thành phố Hải Phòng, bao gồm những người
trực tiếp tham gia vào hoạt động NC&PT hoặc trực tiếp hỗ trợ hoạt động NC&PT
có trình độ từ cao đẳng trở lên trên.
Về thực trạng thu hút nhân lực KH&CN: Giới hạn trong phạm vi thu hút
thông qua các dự án KH&CN do Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng phê duyệt
theo Kế hoạch KH&CN hàng năm hoặc đột xuất; các dự án KH&CN Trung ương
thuộc Chương trình nông thôn miền núi và các dự án KH&CN hợp tác quốc tế theo
Nghị định thư.

9


Phỏng vấn bằng bảng hỏi

10


Điều tra thực tế về Thực trạng thu hút nhân lực KH&CN theo dự án tại thành
phố Hải Phòng bằng bảng hỏi. Bảng hỏi được xây dựng gồm các câu hỏi nhằm làm
rõ những thông tin cơ bản sau:
+ Số lượng trung bình các đề tài, dự án KH&CN cá nhân tham gia từ năm
2010-2014.
+ Ý kiến đánh giá của cá nhân về việc tham gia các đề tài, dự án KH&CN tại
đơn vị hiện nay.
+ Ý kiến về việc thu hút nhân lực KH&CN theo mục tiêu dự án thay vì theo
tuyển dụng biên chế như hiện nay.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng việt

1. Nguyễn Thị Ngọc Anh (2014), Đổi mới chính sách nhân lực KH&CN của Việt
Nam theo định hướng dự án, luận văn thạc sĩ, Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc
gia Hà Nội

2. Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Nghị đinhh số
115/2005-NĐ-CP về quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức
KH&CN công lập

3. Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014), Nghị định số
08/2014/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật
KH&CN


nhân lực KH&CN trên địa bàn thành phố Hải Phòng

13. Quốc hội Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2013), Luật KH&CN 2013
14. Phạm Văn Quý (2005), Các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển nguồn nhân lực
KH&CN phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH, Luận án tiến sĩ, Viện Kinh tế Việt Nam

15. Sở KH&CN Hải Phòng (2013), Đề án phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp
CNH, HĐH và hội nhập Quốc tế thành phố Hải Phòng đến năm 2020, tầm nhìn
2030

16. Tạ Hữu Thanh (2015), Đề án chính sách phát triển nhân lực KH&CN thành
phố Hải Phòng đến năm 2020, định hướng 2030, Sở KH&CN Hải Phòng

17. Nguyễn Thị Anh Thu (2000), Đổi mới chính sách sử dụng nhân lực KH&CN
trong cơ quan NC&PT, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

18. Nguyễn Thị Anh Thu (2006), Giáo trình quản lý và phát triển nguồn nhân lực
KH&CN, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

19. Nguyễn Chí Thắng (2013) Giải pháp tăng cường thu hút nhân lực KH&CN
nhằm phục vụ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá tỉnh Quảng Bình theo định hướng nhu
cầu, luận văn thạc sỹ, Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội

20. Đào Thanh Trường (2004), Di động xã hội của cán bộ khoa học Trường Đại
học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, luận văn thạc sỹ, Đại
học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội

21. Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng (2010), Chiến lược phát triển KH&CN
thành phố Hải Phòng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030