ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ
-------*-------
PHẠM HỒNG TRANG
GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
CỦA GIẢNG VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
ĐƢỢC ỨNG DỤNG VÀO THỰC TIỄN
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ 60.34.72
Khoá 2005 - 2008
Hà Nội, 2009
- -
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ
-------*-------
GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
CỦA GIẢNG VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
ĐƢỢC ỨNG DỤNG VÀO THỰC TIỄN
8. Phƣơng pháp nghiên cứu...................................................................................10
9. Kết cấu của Luận văn.........................................................................................10
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI..................................................11
1.1. Một số khái niệm đƣợc sử dụng trong luận văn....................................11
1.1.1. Khái niệm giảng viên ...............................................................................11
1.1.2. Khái niệm kết quả nghiên cứu khoa học................................... ..16
1.2. Khái niệm về hệ thống đổi mới quốc gia và chính sách đổi mới......17
1.2.1. Hệ thống đổi mới quốc gia.......................................................................17
1.2.2. Chính sách đổi mới ....................................................................................20
1.3. Lý thuyết liên kết……………………………………………………..22
1.3.1. Tam giác liên kết……………………………………………….22
1.3.2. Lợi ích của việc áp dụng tam giác liên kết trong hoạt động
nghiên cứu khoa học ở trường đại học………………………………24
1.4. Kinh nghiệm của một số trƣờng đại học về đảm bảo việc ứng dụng
kết quả nghiên cứu khoa học……………………………………………….26
1.4.1. Kinh nghiệm của trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
- -
3
1.4.2. Trng i hc Kinh t quc dõn.28
1.4.3. i hc Nng30
1.5. Kt lun Chng 1 ..........................................................................................32
CHNG 2. Thực trạng ứng dụng kết quả nghiên cứu
khoa học của giảng viên vào thực tiễn ở tr-ờng đại
học lao động Xã hội..................................................................................35
2.1. Khỏi quỏt v c cu t chc v i ng ging viờn ca trng .......35
2.2. Tỡnh hỡnh ng dng cỏc kt qu nghiờn cu khoa hc ca ging viờn
trng i hc Lao ng Xó hi ......................................................................44
Em xin bày tỏ lời cảm ơn tới các thầy, cô giáo trong khoa Khoa học Quản
lý, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã nhiệt tình giảng dạy và tạo
điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập tại trường. Đặc biệt, em xin bày
tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS,TS. Vũ Cao Đàm, PGS,TS. Phạm Ngọc Thanh,
TS. Trần Văn Hải và ThS. Đào Thanh Trường là những người đã trực tiếp giúp
đỡ, động viên em rất nhiều trong quá trình học tập, nghiên cứu của mình.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, lãnh đạo các Phòng, Khoa và
bạn bè, đồng nghiệp Trường Đại học Lao động – Xã hội đã nhiệt tình giúp đỡ,
cung cấp thông tin để tôi có thể hoàn thành luận văn này. Cuối cùng, tôi xin gửi
lời cảm ơn tới các anh chị học viên cao học khoá VII đã động viên, cổ vũ tôi rất
nhiều để tôi có thể đạt được kết quả như ngày hôm nay.
Học viên
Phạm Hồng Trang
- -
5
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tên đề tài
Giải pháp đảm bảo các kết quả nghiên cứu khoa học của giảng viên
Trường đại học Lao động – Xã hội được ứng dụng vào thực tiễn
2. Lý do chọn đề tài
Nghiên cứu khoa học đóng vai trò quan trọng trong công cuộc công
nghiệp hoá - hiện đại hóa của đất nước ta. Các kết quả nghiên cứu khoa học
được ứng dụng trong thực tế đã đem lại nhiều lợi ích trong mọi lĩnh vực của đời
sống xã hội. Nhiều vấn đề đơn giản đến phức tạp, vi mô đến vĩ mô đều được
giải quyết một cách hiệu quả nhờ có khoa học. Trong quan hệ với giáo dục,
cán bộ, giảng viên Trường đại học Lao động – Xã hội được ứng dụng vào thực
tiễn rất hạn chế. Nhiều nguyên nhân dẫn đến điều này cần được nghiên cứu và
phân tích, rút ra các bài học nhằm tránh những lãng phí rất lớn về tài lực và trí
lực.
Với các lý do trên đây cộng với tầm quan trọng của việc ứng dụng kết
quả nghiên cứu vào thực tiễn, căn cứ vào đặc điểm và nhu cầu của Trường đại
học Lao động – Xã hội, tôi đã chọn các “Giải pháp đảm bảo các kết quả
nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học Lao động – Xã hội
được ứng dụng vào thực tiễn” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ của mình.
3. Lịch sử nghiên cứu
Xét về bản chất, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu của trường đại học
vào sản xuất và đời sống là vấn đề liên kết giữa đào tạo với nghiên cứu và sản
xuất. Do vậy, câu hỏi thường nhật của việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu,
vấn đề làm thế nào để đẩy mạnh việc sử dụng kết quả nghiên cứu phục vụ thực
tiễn luôn là mối quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách.
Liên kết giữa nghiên cứu và triển khai với đào tạo sau đại học ở Việt
Nam [34] do TS. Lê Đình Tiến chủ biên là báo cáo kết quả của Dự án nghiên
cứu và đào tạo sau đại học ở nước ta. Cuốn sách tập trung phân tích hiện trạng
của hệ thống nghiên cứu và triển khai và hệ thống đào tạo sau đại học của Việt
Nam trên các khía cạnh nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất kỹ thuật, kết quả hoạt
động, mối liên kết giữa hai hệ thống này với nhau và với khu vực sản xuất, kinh
- -
7
doanh. Trên cơ sở phân tích hiện trạng, rút ra những điểm mạnh, yếu, các tác
giả đã đưa ra một số khuyến nghị nhằm cải thiện, phát triển hệ thống nghiên
cứu và triển khai, hệ thống đào tạo sau đại học ở Việt Nam.
Các khuyến nghị chủ yếu tập trung vào vấn đề tăng nguồn lực tài chính
thúc đẩy mối quan hệ giữa hai khu vực này cần có một tổ chức cầu nối, đó là
các tổ chức chuyển giao công nghệ.
Theo tác giả, một số hình thức chuyển giao công nghệ trong viện nghiên
cứu và trường đại học có thể thiết lập là : Chuyển giao công nghệ trên cơ sở đặt
hàng ; liên kết viện nghiên cứu – trường đại học – nhà nước – doanh nghiệp ;
người tạo ra công nghệ tự chuyển giao ; chuyển giao công nghệ theo mô hình
khép kín từ nghiên cứu, triển khai, chuyển giao khoa học và công nghệ
(KH&CN) đến thị trường ; chuyển giao thông qua hội chợ, hội nghị ; chuyển
giao thông qua các tổ chức tư vấn, dịch vụ môi giới trung gian ; thông qua các
tổ chức chuyển giao công nghệ của viện, trường như xưởng thực nghiệm, doanh
nghiệp spin-off, trung tâm chuyển giao công nghệ v.v...
Trong luận văn tốt nghiệp, tác giả Nguyễn Thanh Duy đã chọn hướng
nghiên cứu là Giải pháp thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu và triển khai
trong đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp ở Bình Định [10]. Trong nghiên
cứu của mình, tác giả đã phân tích vai trò của đổi mới công nghệ, nghiên cứu
triển khai với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tìm hiểu về các chính sách
khuyến khích phát triển nghiên cứu và triển khai của Nhà nước, mục tiêu phát
triển hoạt động khoa học và công nghệ ở Bình Định. Các giải pháp mà tác giả
đưa ra nhằm thúc đẩy việc ứng dụng kết quả nghiên cứu gồm :
- Nâng cao năng lực nghiên cứu và triển khai của các tổ chức nghiên cứu
và triển khai theo hướng đổi mới tổ chức và cơ chế hoạt động nhằm đáp ứng
nhu cầu đổi mới công nghệ : Hỗ trợ các tổ chức nghiên cứu và triển khai
chuyển đổi sang cơ chế hoạt động tự chủ và định hướng phát triển liên kết với
các tổ chức của Trung ương ; hỗ trợ phát triển nhân lực, thông tin, tài chính cho
các tổ chức ; khuyến khích thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu và triển khai ở
địa phương.
- -
9
- -
10
+ Đề xuất giải pháp đảm bảo các kết quả nghiên cứu ứng dụng của giảng
viên Nhà trường được ứng dụng vào thực tiễn trong nhà trường và ngoài xã hội
- Phạm vi thời gian nghiên cứu:
+ Khảo sát thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học của
giảng viên từ năm 2001 - 2008.
6. Mẫu khảo sát:
Việc nghiên cứu được thực hiện ở trường đại học Lao động – Xã hội, khảo
sát 150 giảng viên và giảng viên kiêm chức của Trường (phỏng vấn bằng bảng
hỏi) và phỏng vấn sâu 10 cán bộ quản lý khoa học, gồm có Ban giám hiệu, lãnh
đạo phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, trưởng các khoa, bộ môn trực thuộc
trường (khoa Quản lý lao động, khoa Công tác xã hội, Kế toán, Bảo hiểm, bộ
môn Luật, bộ môn Quản trị doanh nghiệp). Tất cả những người được phỏng vấn
sâu đều là thành viên của Hội đồng Khoa học và Đào tạo Trường.
7. Vấn đề nghiên cứu:
Hiện nay hầu hết các đề tài nghiên cứu khoa học của cán bộ, giảng viên
Trường đại học Lao động – Xã hội sau khi nghiệm thu không được triển khai
hay áp dụng vào thực tế. Đây là một sự lãng phí cả về tài lực và trí lực. Vì thế,
vấn đề đặt ra là:
“Làm thế nào để các kết quả nghiên cứu khoa học của giảng viên trường
đại học Lao động – Xã hội được ứng dụng vào thực tiễn (trong Nhà trường và
ngoài xã hội) ?”
8. Giả thuyết khoa học :
Các kết quả nghiên cứu của giảng viên có thể được ứng dụng vào thực
tiễn khi đảm bảo chất lượng nghiên cứu và nhu cầu về kết quả nghiên cứu.
Nhóm giải pháp đảm bảo cầu về vấn đề nghiên cứu gồm xây dựng định
Chương 2: Thực trạng ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học của giảng
viên vào thực tiễn ở Trường đại học Lao động – Xã hội
Chương 3: Đề xuất giải pháp đảm bảo các kết quả nghiên cứu khoa học
của giảng viên được ứng dụng vào thực tiễn
- -
12
- -
13
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hoạt động Khoa học và Công nghệ của các
trường đại học và cao đẳng Việt Nam, NXB Giáo dục, 2005.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo: Quyết định số 64/2008 ngày 28 tháng 11 năm
2008 về chế độ làm việc đối với giảng viên.
3. Bộ Đại học: Quyết định số 1712/1978 ngày 28 tháng 12 năm 1978 về
chế độ làm việc đối với cán bộ dạy đại học.
4. Bộ Khoa học và Công nghệ : Sách trắng về khoa học và công nghệ.
5. Chính phủ nước CHXHCNVN: Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP ngày
02/11/2005 của Chính phủ về Đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học
Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020.
6. Chính phủ nước CHXHCNVN: Nghị định 115/2005/NĐ-CP ngày
05/9/2005 của Chính phủ về Quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ
chức Khoa học và công nghệ công lập.
7. Chính phủ nước CHXHCNVN: Nghị định số 35-HĐBT ngày
học Xó hội và Nhân văn, Hà Nội, 2006.
19. Mai Hà: Bài giảng Dự báo khoa học và công nghệ, trường Đại học
Khoa học Xó hội và Nhân văn, 2006.
20. Phạm Thị Bích Hà: Hoàn thiện thiết chế khoa học và công nghệ trong
trường đại học – nghiên cứu trường hợp Đại học Quốc gia Hà Nội, Luận văn
thạc sỹ ngành Quản lý khoa học và công nghệ, Hà Nội, 2001.
21. Nguyễn Văn Học: Kinh nghiệm của một số nước về tổ chức và hoạt
động của doanh nghiệp Khoa học và công nghệ, tạp chí Hoạt động khoa học, số
10, 2005.
22. Nguyễn Văn Học: Nghiên cứu các loại hỡnh tổ chức nghiên cứu và
phát triển của Việt Nam phục vụ cho việc chuyển đổi các tổ chức nghiên cứu và
phát triển của nhà nước, Kỷ yếu kết quả nghiên cứu chiến lược và chính sách
khoa học và công nghệ, Hà Nội, 2001.
- -
15
23. Hoàng Xuân Long: Đề án gắn kết giữa nghiên cứu khoa học và đào
tạo (dự thảo), Viện Chiến lược và chính sách khoa học và công nghệ, Hà Nội,
2008.
24. Hoàng Xuân Long: Vấn đề gắn kết nghiên cứu với sản xuất ở nước
ta, tạp chí hoạt động khoa học, số 08/2004.
25. GS.TS. Ngô Văn Lệ : Kinh nghiệm phát triển nghiên cứu khoa học
của đại học Khoa học Xó hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh, 2007.
26. Nguyễn Thị Mùi: Vai trũ của trường đại học trong việc phát triển
nguồn nhân lực khoa học và công nghệ của đất nước, luận văn Thạc sỹ ngành
Quản lý khoa học và công nghệ, Hà Nội, 2002.
27. Ths. Nguyễn Thị Minh Nga, Ths. Phạm Quang Trí, CN. Nguyễn Thị
thống đổi mới quốc gia của các nền kinh tế đang phát triển châu Á,
/>38. Trường Cao đẳng Lao động – Xã hội: Đề án thành lập trường đại học
Lao động – Xã hội, 2004.
39. Trường Đại học Lao động – Xã hội: Báo cáo tổng kết công tác nghiên
cứu khoa học giai đoạn 2001 – 2006.
40. Trường Đại học Lao động – Xã hội: Báo cáo tổng kết công tác nghiên
cứu khoa học giai đoạn 2002 – 2007.
41. Trường Đại học Lao động – Xã hội: Quyết định số 277/QĐĐHLĐXH ngày 07 tháng 4 năm 2006 về Quy định tạm thời về chế độ công tác
của giảng viên trường Đại học Lao động – Xó hội.
42. Trường Đại học Lao động – Xã hội: Báo cáo thực trạng chất lượng
đại học giai đoạn 2002– 2007.
43. Hoàng Văn Tuyên: Chính sách đổi mới - một số vấn đề cơ bản, Tạp
chí hoạt động khoa học, số 10, 2007
44 Viện Chiến lược và chính sách Khoa học và Công nghệ: Kỷ yếu kết
quả nghiên cứu chiến lược và chính sách khoa học và công nghệ năm 2007 –
2008, Nhà xuất bản Thanh niên, Hà Nội, 2008.
- -
17
45. Viện Chiến lược và chính sách Khoa học và Công nghệ: Vai trũ của
các tổ chức đại học và nghiên cứu trong hệ thống đổi mới quốc gia, Kỷ yếu hội
thảo tại Hà Nội, Hà Nội, 2005.
46. Viện Chiến lược và chính sách khoa học và công nghệ: Xu hướng gắn
kết giữa nghiên cứu và đào tạo trên thế giới hiện nay, Tài liệu phục vụ đề án
gắn kết giữa nghiên cứu và đào tạo, Hà Nội, 2007.
47. Yang, Jung- Kyoo : Promotion for commercialization of research and
development results, 10/2005.