ĐạI HọC QUốC GIA Hà NộI
TRƯờNG ĐạI HọC KHOA HọC
Xã HộI Và NHÂN VĂN

Bộ KHOA HọC Và CÔNG NGHệ
VIệN CHIếN LƯợC Và CHíNH SáCH
KHOA HọC Và CÔNG NGHệ

NGUYễN THị PHƯƠNG DUNG

Chính sách Đào tạo Nhân lực thông tin
trong các cơ quan thông tin khoa học và
công nghệ thuộc hệ thống thông tin khoa học
và công nghệ quốc gia

LUậN VĂN THạC Sỹ KHOA HọC
CHUYÊN NGàNH: CHíNH SáCH KHOA HọC Và CÔNG NGHệ
Mã Số 60.34.70
Khóa 2006-2009

Hà Nội, 2009

1


ĐạI HọC QUốC GIA Hà NộI
TRƯờNG ĐạI HọC KHOA HọC
Xã HộI Và NHÂN VĂN

Bộ KHOA HọC Và CÔNG NGHệ
VIệN CHIếN LƯợC Và CHíNH SáCH

5. Mẫu khảo sát ................................................................................... 10
6. Câu hỏi nghiên cứu .......................................................................... 10
7. Giả thuyết nghiên cứu...................................................................... 10
8. Phƣơng pháp chứng minh................................................................ 11
9. Kết cấu luận văn .............................................................................. 11
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC THÔNG TIN
................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Một số khái niệm liên quan .............. Error! Bookmark not defined.
1.2. Tiêu chuẩn về năng lực cán bộ thông tin ở Việt Nam trong thời kỳ mới
................................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3. Kinh nghiệm từ một số mô hình đào tạo cán bộ thông tin ở một số
nƣớc trên thế giới........................................ Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 1...................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG NHÂN LỰC THÔNG TIN
TRONG CÁC CƠ QUAN THÔNG TIN KH&CN THUỘC HỆ THỐNG
THÔNG TIN KH&CN QUỐC GIA .......... Error! Bookmark not defined.
2.1. Tổng quan về Hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia .............Error!
Bookmark not defined.
2.1.1. Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chứcError!

Bookmark

not

defined.
2.1.2. Tiềm lực thông tin ....................... Error! Bookmark not defined.

3



với các cơ quan thông tin KH&CN ....... Error! Bookmark not defined.

4


3.3.2.Thành lập trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ thông tin hoạt động độc
lập, tự chủ về tài chính theo tinh thần Nghị định 115/2005/NĐ-CP ....Error!
Bookmark not defined.
3.3.3. Đẩy mạnh E-learning trong công tác bồi dưỡng nghiệp vụ.Error!
Bookmark not defined.
3.3.4. Xây dựng cơ chế đánh giá cán bộ thông tin thông qua kết quả
học tập từ các lớp bồi dưỡng................. Error! Bookmark not defined.
3.3.5. Khuyến khích các cán bộ tham gia đào tạo bồi dưỡng về ngoại
ngữ, tin học và kiến thức KH&CN........ Error! Bookmark not defined.
3.3.6. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các lớp bồi dưỡng
cán bộ thông tin.................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.7. Đổi mới chương trình, giáo trình tài liệu tham khảo đáp ứng yêu
cầu của sự phát triển ............................ Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 3...................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ................................................ Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................... 12
PHỤ LỤC .................................................. Error! Bookmark not defined.

5


LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Nguyễn Hữu Hùng,
người đã tận tình giúp đỡ tôi trong việc chọn chủ đề luận văn, hướng dẫn

IFLA

Hiệp hội thư viện quốc tế

UNESCO

Tổ chức văn hoá, khoa học và giáo dục của Liên Hợp Quốc

TW

Trung ương

CNH-HĐH

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

CSDL

Cơ sở dữ liệu

SHTT

Sở hữu trí tuệ

ĐLCL

Đo lường chất lượng

7


8


Trước hết, đó là đề tài “Mô hình và và giải pháp đào tạo cán bộ thông
tin- thư viện ở Việt Nam trong điều kiện xã hội thông tin hiện đại” (Đề tài
nghiên cứu cấp Bộ của trường Đại học văn hóa do Ths. Nguyễn Thế Hiển
thực hiện năm 2004).
- Đề tài này tập trung nghiên cứu thực trạng công tác đào tạo sinh viên
thông tin- thư viện trong cả nước, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng
cao chất lượng công tác đào tạo sinh viên thông tin -thư viện tại các trường
đại học.
- Hạn chế của đề tài:
+ Đề tài chỉ nghiên cứu công tác đào tạo sinh viên thông tin-thư viện nói
chung, không đề cập đến công tác bồi dưỡng cán bộ thông tin - thư viện hiện
đang công tác tại các cơ quan thông tin.
+ Ngoài ra, tác giả cũng không điều tra nghiên cứu chi tiết về số lượng
cán bộ thông tin - thư viện hiện nay nên không đánh giá đúng về nhu cầu đào
tạo lực lượng cán bộ này trong tương lai.
Thứ hai, đề cập trực tiếp đến vấn đề đào tạo và bồi dưỡng cán bộ thông
tin cũng có khá nhiều công trình và bài viết liên quan. Đặc biệt, trong cuốn
“Thông tin: từ lý luận tới thực tiễn” (Tác giả: PGS.TS. Nguyễn Hữu Hùng,
NXB văn hóa thông tin, năm 2005), cũng có nhiều bài nghiên cứu liên quan như:
một số quan điểm về xây dựng chính sách quốc gia về thông tin KH&CN
trong giai đoạn CHN-HĐH đất nước; phát triển thông tin KH&CN để trở
thành nguồn lực; Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ thông tin trong hệ thống thông
tin KH&CN quốc gia ...
Xuyên suốt các bài viết này, tác giả đã phần nào đề cập và đưa ra các
chính sách phát triển công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ thông tin ở Việt
Nam giai đoạn hiện nay nhằm biến thông tin KH&CN thành nguồn lực để
phát triển đất nước. Tuy nhiên, do thiếu các nguồn lực cần thiết, các bài viết

nguồn nhân lực này; thành lập riêng một trung tâm chuyên bồi dưỡng cán bộ
thông tin. Đây là những giải pháp mới mà trong các công trình, đề tài nghiên
cứu trước luận văn này không đề cập tới.
10


3. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn này là nhằm vào việc:
- Đánh giá thực trạng nhân lực thông tin trong các cơ quan thông tin
KH&CN thuộc Hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia.
- Đề xuất chính sách đào tạo nguồn nhân lực này nhằm đáp ứng yêu cầu
của thời kỳ hội nhập.
4. Phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là đội ngũ cán bộ thông tin trong
các tổ chức thông tin KH&CN thuộc Hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia
- Thời gian nghiên cứu từ sau năm 2000
5. Mẫu khảo sát
Cơ quan thông tin KH&CN trong Hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia
được phân loại theo mô hình 4 cấp: TW, Bộ/ngành, địa phương và cơ sở bao gồm:
- Trung tâm Thông tin KH&CN Quốc gia
- Cơ quan thông tin KH&CN cấp Bộ/ngành
- Cơ quan thông tin KH&CN thuộc các Sở KH&CN
- Cơ quan thông tin tại Viện/Trung tâm nghiên cứu, các trường Đại học.
6. Câu hỏi nghiên cứu
1. Thực trạng nhân lực thông tin trong các cơ quan thông tin KH&CN
thuộc Hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia hiện nay ra sao?
2. Cần có chính sách đào tạo nhân lực thông tin như thế nào để đáp ứng
yêu cầu của thời kỳ hội nhập?
7. Giả thuyết nghiên cứu
Trả lời câu 1:

2. Bùi Loan Thuỳ: Đổi mới phương pháp giảng dạy các môn học chuyên
ngành thông tin - thư viện, một số nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn mới, Tập
san Thư viện, số 4/1998.
3. Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Nghị định số
159/2004/NĐ-CP ngày 31/8/2004 quy định về hoạt động thông tin khoa học
và công nghệ.
4. Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Nghị định số
115/2005/NĐ-CP ngày 5/9/2005 quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm
của các tổ chức KH&CN công lập.
5. Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Hà Nội: Kỷ
yếu hội thảo Ngành thông tin thư viện trong xã hội thông tin, Hà Nội, 2006.
6. Minh Anh, Phan Văn: Một số suy nghĩ về đào tạo cán bộ thông tin-thư
viện ở Việt Nam, Tạp chí Thông tin và Tư liệu, 3/1996.
7. Nguyễn Hữu Hùng: Thông tin từ lý luận tới thực tiễn, Nhà xuất bản văn
hoá thông tin, 2005.
8. Nguyễn Hữu Hùng: Training and Upgrading of library of information
personnels in Vietnam: A status report. UNESCO, Bangkok, 1993.
9. Nguyễn Hữu Hùng: Giáo dục và đào tạo nghề nghiệp thông tin, Tạp
chí Thông tin và Tư liệu, 3/1996.
10. Nguyễn Hữu Hùng: Mô hình và vấn đề đào tạo đại học cán bộ thông
tin học và quản lý thông tin, Tạp chí Thông tin và Tư liệu, 1/1999.
11. Nguyễn Minh Hiệp: Nâng cao năng lực chuyên môn trong công tác
thông tin-thư viện: Vấn đề và giải pháp, Bản tin Liên hiệp thư viện, 11/2002.
12. Nguyễn Minh Hiệp: Chương trình đào tạo ngành thông tin thư viện
đổi mới, Bản tin Liên hiệp thư viện, 1/2002.

13


13. Nguyễn Tiến Hiển: Mô hình và giải pháp đào tạo cán bộ thư viện