ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

Vũ Thị Ngọc Diễm

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN ĐỊA LÝ CHO MỤC ĐÍCH SỬ
DỤNG HỢP LÝ TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG HUYỆN
KIM BẢNG, TỈNH HÀ NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội – 2015

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

Vũ Thị Ngọc Diễm

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN ĐỊA LÝ CHO MỤC ĐÍCH SỬ
DỤNG HỢP LÝ TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG HUYỆN
KIM BẢNG, TỈNH HÀ NAM

Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trƣờng
Mã số: 60850101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc những đóng góp quý
báu của quý thầy cô và các bạn để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Xin chân thành
cảm ơn!
Hà Nội, tháng 02 năm 2015
Học viên

VŨ THỊ NGỌC DIỄM

iii


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng toàn bộ những nội dụng và số liệu trong luận văn này
do tôi tự nghiên cứu, khảo sát và thực hiện không trùng với bất kỳ luận văn, đề tài
nào đã công bố. Nếu có gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Học viên thực hiện luận văn

Vũ Thị Ngọc Diễm

iv


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................10
1. Tính cấp thiết.........................................................................................................10
2. Mục tiêu, nội dung nghiên cứu ............................. Error! Bookmark not defined.
3. Phạm vi nghiên cứu ............................................... Error! Bookmark not defined.
4. Cơ sở tài liệu thực hiện luận văn ........................... Error! Bookmark not defined.
5. Kết quả và ý nghĩa................................................. Error! Bookmark not defined.
6. Cấu trúc luận văn .................................................. Error! Bookmark not defined.

2.2.1. Các điều kiện tự nhiên ............................ Error! Bookmark not defined.

v


2.2.2. Vai trò của các điều kiện tự nhiên trong thành tạo hệ thống sử dụng đất
khu vực nghiên cứu .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Dân cƣ và các hoạt động sử dụng đất đối với sự hình thành hệ thống sử dụng
đất đai khu vực nghiên cứu ................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Dân cƣ và nguồn lao động ..................... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Đặc điểm các hoạt động sử dụng đất đai Error! Bookmark not defined.
2.3.3. Vai trò của các hoạt động nhân sinh đối với sự hình thành hệ thống sử
dụng đất khu vực nghiên cứu ........................... Error! Bookmark not defined.
2.4. Đặc điểm các hệ thống sử dụng đất khu vực nghiên cứuError! Bookmark
not defined.
2.4.1. Đặc điểm đơn vị đất đai .......................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Đặc điểm các loại hình sử dụng đất........ Error! Bookmark not defined.
2.4.3 Đặc điểm các hệ thống sử dụng đất khu vực nghiên cứu ................ Error!
Bookmark not defined.
2.5. Phân vùng lãnh thổ khu vực nghiên cứu ........ Error! Bookmark not defined.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: ĐÁNH GIÁ CÁC HỆ THỐNG SỬ DỤNG ĐẤT CHO PHÁT TRIỂN
NÔNG – LÂM NGHIỆP KHU VỰC HỮU NGẠN SÔNG ĐÁY HUYỆN KIM
BẢNG........................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.1. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp đánh giá ........ Error! Bookmark not defined.
3.2. Đánh giá thích nghi sinh thái các hệ thống sử dụng đất cho phát triển nông,
lâm nghiệp khu vực nghiên cứu ............................ Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Nhu cầu sinh thái của một số loại cây trồng trong các loại hình sử dụng
đất ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Lựa chọn và phân cấp các yếu tố đánh giáError!


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Nghĩa của từ

BVTV

Bảo vệ thực vật

ĐVĐĐ

Đơn vị đất đai

FAO

Tổ chức nông lƣơng thế giới

LHSDĐ
HTSDĐ
N – LN
KT – XH

Loại hình sử dụng đất
Hệ thống sử dụng đất
Nông – lâm nghiệp
Kinh tế - xã hội

viii


Bảng 3.7: Mức sử dụng phân bón của một số hệ thống sử dụng đất trong khu vực
nghiên cứu. ................................................................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.8: Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại khu vực nghiên cứu ... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.9: Hiệu quả kinh tế hệ thống sử dụng đất chuyên lúa (cây lúa nƣớc) .. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.10 : Hiệu quả kinh tế hệ thống sử dụng đất cây hàng năm khác (cây ngô)
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.11: Hiệu quả kinh tế của hệ thống sử dụng đất rừng sản xuất (cây keo)
................................................................................... Error! Bookmark not defined.

ix


Bảng 3.12: Hiệu quả kinh tế hệ thống sử dụng đất cây ăn quả (cây na) ........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.13: Hiệu quả xã hội của các hệ thống sử dụng đất khu vực nghiên cứu
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.14 : Tổng hợp kết quả đánh giá các hệ thống sử dụng đấtError! Bookmark
not defined.
Bảng 3.15: Bảng đề xuất định hƣớng các hệ thống sử dụng đất khu vực nghiên cứu
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.16: Thống kê định hƣớng các hệ thống sử dụng đất cho phát triển nông lâm
nghiệp khu vực nghiên cứu ....................................... Error! Bookmark not defined.

x


DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Mô hình cấu trúc hệ thống sử dụng đất .... Error! Bookmark not defined.

Hình 3.5: Bản đồ đánh giá thích nghi sinh thái các hệ thống sử dụng đất cho phát
triển rừng sản xuất khu vực hữu ngạn sông Đáy huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Hình 3.6: Biểu đồ giá trị hiện ròng tích dồn của cây keoError! Bookmark not
defined.
Hình 3.7: Biểu đồ giá hiện ròng tích dồn của cây na (chiết khấu r = 6%) ........ Error!
Bookmark not defined.

xi


Hình 3.8: Bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 khu vực hữu ngạn sông Đáy
huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam ................................. Error! Bookmark not defined.
Hình 3.9: Bản đồ đề xuất định hƣớng sử dụng các hệ thống sử dụng đất phục vụ
phát triển nông, lâm nghiệp khu vực hữu ngạn sông Đáy huyện Kim Bảng .... Error!
Bookmark not defined.

xii


MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT
Sự phát triển ngày một mạnh mẽ của nền kinh tế theo hƣớng công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đã làm nảy sinh những mâu thuẫn ngày càng rõ nét
giữa phát triển kinh tế và vấn đề bảo vệ môi trƣờng. Đối với các nƣớc đang
phát triển nhƣ Việt Nam thì nguồn tài nguyên thiên nhiên có vai trò hết sức to
lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Chính vì vậy, vấn đề khai thác hợp lý
các điều kiện tự nhiên và các nguồn tài nguyên thiên nhiên nhằm phát triển
toàn diện, hợp lý nền kinh tế luôn có vai trò chiến lƣợc.
Xã hội ngày càng phát triển thì chức năng ứng dụng của địa lý cũng

2. Vũ Thị Bình (1995), Đánh giá đất phục vụ định hướng quy hoạch nâng
cao hiệu quả sử dụng đất huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Luận án
Phó Tiến sỹ nông nghiệp, Trƣờng Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
3. Nguyễn Văn Bộ (2000), Bón phân cấn đối và hợp lý cho cây trồng, NXB
Nông nghiệp, Hà Nội.
4. Tôn Thất Chiểu (1992), Kết quả bước đầu về nghiên cứu ứng dụng phân
loại đất theo FAO - UNESCO, Tạp chí khoa học đất (2), Hà Nội.
5. Nguyễn Đức Cƣờng (2012), “Kỹ thuật trồng ngô”, NXB Khoa học tự
nhiên và công nghệ. Tr 89 – 94.
6. Nguyễn Đức Cƣờng (2012), “Kỹ thuật trồng ổi, khế, na”, NXB Khoa học
tự nhiên và công nghệ. Tr 89 – 94.
7.

Đào Lệ Hằng (2008), Sử dụng bền vững đất trong nông nghiệp, NXB Hà
Nội.

8.

Đoàn Thị Hằng (2010), Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông
nghiệp huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, Luận văn Thạc sỹ Khoa học
nông nghiệp, Trƣờng ĐH Nông nghiệp Hà Nội.

9. Hội Khoa học đất Việt Nam (2000), Đất Việt Nam, NXB Nông Nghiệp,
Hà Nội.
10. Nguyễn Cao Huần (2005), Đánh giá cảnh quan (Theo tiếp cận kinh tế sinh
thái), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
11. Đâò Thị Bạch Liên (2005), Đánh giá hiệu quả và đề xuất các loại hình sử
dụng đất nông nghiệp có triển vọng tại huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam,
Luận văn Thạc sỹ Khoa học nông nghiệp, Trƣờng ĐH Nông nghiệp Hà
Nội.

23. UBND tỉnh Hà Nam, Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Hà Nam
giai đoạn 2010 – 2020, Hà Nam
24. Viện Quy hoạch và Thiết kế nông nghiệp (2009), Cẩm nang sử dụng đất
nông nghiệp, Tập 1: Đại cương về đất, phân loại và lập bản đồ đất,
NXB Khoa học và Kỹ thuật.

15


25. Viện Quy hoạch và Thiết kế nông nghiệp (2009), Cẩm nang sử dụng đất
nông nghiệp, Tập 2: Phân hạng đánh giá đất, NXB Khoa học và Kỹ
thuật.
Tiếng Anh
26. Dent D. and Young A. (1981), Soil survey and land evaluation, Allen and
Unwin, London, 278p.
27. FAO (1976), A Framwork for Land Evaluation. Rome
28. FAO (1993), Land evaluation and farming system analysis for land use
planning. Rome

16