ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SAU ĐẠI HỌC

NGUYỄN ANH TUẤN

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TRIỂN KHAI CÁCH TIẾP CẬNNÔNG
NGHIỆP THÔNG MINH VỚI KHÍ HẬU TRONG KẾ HOẠCH PHÁT
TRIỂN CÁC VÙNG CÀ PHÊ CHÈỞ TÂY NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

HÀ NỘI– 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SAU ĐẠI HỌC

NGUYỄN ANH TUẤN

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TRIỂN KHAI CÁCH TIẾP CẬN
NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH VỚI KHÍ HẬU TRONG KẾ HOẠCH
PHÁT TRIỂN CÁC VÙNG CÀ PHÊ CHÈỞ TÂY NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Chuyên ngành: BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Mã số: Chương trình đào tạo thí điểm

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Nguyễn Văn Viết

HÀ NỘI – 2014




MỤC LỤC
STT

1
2
2.1
2.2
3
4
5
6
1
1.1
1.1.1
1.1.2
1.1.3
1.2
1.2.1
1.2.2
1.2.2.1
1.2.2.2
1.2.2.3
1.2.2.4
1.2.3
1.2.3.1
1.2.3.2
1.3
2

Cấu trúc của luận văn
8
Chương 1: Tổng quan về cách tiếp cận nông nghiệp
9
thông minh với khí hậu
An ninh lương thực và Biến đổi khí hậu - Những thách
9
thức đối với nông nghiệp
Bảo đảm an ninh lương thực
9
Tác động của biến đổi khí hậu đến nông nghiệp
11
Tác động của nông nghiệp đến biến đổi khí hậu
12
Hướng đến các hệ thống hiệu quả và có sức chống chịu tốt
14
hơn
Các hệ thống sử dụng hiệu quả tài nguyên
14
Các hệ thống có sức chống chịu tốt hơn
16
Những rủi ro
17
Tính dễ bị tổn thương
19
Sức chống chịu
20
Xây dựng sức chống chịu
21
Hiệu quả và sức chống chịu

3.1
3.1.1
3.1.2
3.1.3
3.2
3.2.1
3.2.2
3.2.3
3.3
3.3.1
3.3.2`
3.3.3
3.3.4
3.3.5
3.3.6
3.4
4

Kết quả đánh giá
Nguồn số liệu
Các kết quả
Đánh giá chung
Chương 3: Đánh giá mức độ phù hợp về mặt chính sách
để phát triển các vùng cà phê chè theo cách tiếp cận nông
nghiệp thông minh
Chính sách biến đổi khí hậu và nông nghiệp trên thế giới
Tài chính
Công nghệ
Xây dựng năng lực và tăng cường thể chế
Chính sách biến đổi khí hậu và nông nghiệp ở Việt Nam

50
53
58
59
59
60
60
61
62
62
64
66


DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
ANLT
ANLT&DD
BĐKH
CDM
COPs
CSA
CTCN
DDSH
KNK
FAO
GDP
HLPE
HST
IFAD
IPCC

Quỹ phát triển nông nghiệp quốc tế
Ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu
Kinh tế - Xã hội
Kinh tế xanh
Kế hoạch hành động giảm nhẹ phù hợp với điều kiện quốc gia
Kế hoạch hành động thích ứng phù hợp với điều kiện quốc gia
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu
Nguồn hỗ trợ phát triển chính thức
Tổ chức hợp tác kinh tế và phát triển
Phát triển bền vững
Giảm phát thải khí nhà kính thông qua nỗ lực hạn chế mất rừng
và suy thoái rừng
Quản lý đất đai bền vững
Hội đồng điều hành công nghệ
Cơ chế công nghệ
Tài nguyên thiên nhiên
Công ước khung của Liên hiệp quốc về Biến đổi khí hậu
Chương trình lương thực thế giới


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Các chỉ tiêu khí hậu cơ bản với cây cà phê chè

34

Bảng 2.2 Các nhóm đất chính ở Tây Nguyên

34


DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Sơ đồ phân vùng khí hậu nông nghiệp Tây Nguyên

33

Hình 2.2 Các nhóm đất chính vùng Tây Nguyên

35

Hình 2.3 Phân vùng thích nghi khí hậu cho cây cà phê chè - thời kỳ
cơ sở 1990-2010 (%)

39

Hình 2.4 Phân vùng thích nghi khí hậu cho cây cà phê chè - thời kỳ
dự tính 2020-2040 (màu đậm: thích hợp, màu nhạt: không
thích hợp)

40

Hình 2.5 Các vùng thổ nhưỡng thích hợp cho việc triển khai CSA

41

Hình 2.6 Các vùng thích hợp về khí hậu và thổ nhưỡng cho việc triển
khai CSA trong thời kỳ cơ sở (màu đậm: thích hợp, màu
nhạt: không thích hợp)

42


Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Ban hành Kế hoạch hành động ứng phó
với BĐKH của ngành NN&PTNT giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2050
với mục tiêu chung là nâng cao năng lực ứng phó với BĐKH của ngành
NN&PTNT giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2050, nhằm giảm thiểu mức
độ thiệt hại do BĐKH và tham gia giảm phát thải KNK, đảm bảo được sự phát
triển bền vững (PTBV) các lĩnh vực thuộc ngành trên phạm vi toàn quốc; bảo vệ


cuộc sống của nhân dân, phòng, tránh, giảm nhẹ thiên tai do BĐKH, nước biển
dâng gây ra, đồng thời tạo ra cơ hội phát triển bền vững các lĩnh vực của ngành
NN&PTNN trong điều kiện BĐKH, trong đó chú trọng đến:
+ Ổn định, an toàn dân cư cho các thành phố, các vùng, miền, đặc biệt là
vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, ven biển miền Trung;
+ Sản xuất nông, lâm, diêm nghiệp và thuỷ sản ổn định, ít phát thải và
PTBV;
+ Bảo đảm ANLT, ổn định diện tích đất lúa 3,8 triệu ha, trong đó ít nhất
3,2 triệu ha canh tác lúa 2 vụ trở lên;
+ Đảm bảo an toàn hệ thống đê điều, các công trình dân sinh, hạ tầng kinh
tế kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai;
+ Giữ vững mức độ tăng trưởng ngành 20%, giảm tỷ lệ đói nghèo 20% và
giảm phát thải KNK 20% trong từng giai đoạn 10 năm.
- Quyết định số 3119/QĐ-BNN-KHCN ngày 16 tháng 12 năm 2011 Phê
duyệt đề án giảm phát thải KNK trong nông nghiệp, nông thôn đến năm 2020
với mục tiêu:
+ Thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp xanh theo hướng an toàn, ít
phát thải, PTBV, đảm bảo ANLT quốc gia, góp phần giảm nghèo và ứng phó có
hiệu quả với BĐKH;
+ Đến năm 2020, giảm phát thải 20% lượng KNK trong nông nghiệp,
nông thôn; đồng thời đảm bảo mục tiêu tăng trường ngành và giảm tỷ lệ đói
nghèo theo chiến lược phát triển ngành.

Italy.
FAO(2009b), Food security and agricultural mitigation in developing countries:
options for capturing synergies, Rome.
FAO(2010), The Hague Conference on Agriculture, Food Security and Climate
Change: Climate-Smart Agriculture - Policies, Practices and Financing for
Food Security, Adaptation and Mitigation, Electronic Publishing Policy and
Support Branch, Communication Division, FAO, Rome, Italy.
FAO(2011), Save and grow: a policymaker’s guide to the sustainable
intensification of smallholder crop production, Rome.
FAO(2012a), Developing a Climate-Smart Agriculture Strategy at the Country
Level: Lessons from Recent Experience - Background Paper for the Second
Global Conference on Agriculture, Food Security and Climate Change,
Electronic Publishing Policy and Support Branch, Communication Division,
FAO, Rome, Italy.
FAO(2012b), Improving food systems for sustainable diets, GEA Rio+20
Working Paper No. 4., Rome.


FAO(2012c), Mainstraming Climate-Smart Agriculture into a Broader
Landscape Approach, Electronic Publishing Policy and Support Branch,
Communication Division, FAO, Rome, Italy.
FAO(2013), Climate-Smart Agriculture Sourcebook, FAO, Rome, Italy.
FAO & OECD(2012), Building resilience for adaptation to climate change in
the agriculture sector, Proceedings of a joint FAO & OECD workshop. Rome.
(available
at
http://www.fao.org/agriculture/crops/news-eventsbulletins/detail/en/item/134976/)
FAO, WFP & IFAD(2012), The state of food insecurity in the world 2012:
economic growth is necessary but not sufficient to accelerate reduction of
hunger and malnutrition, Rome, Italy.

Bank.
Meridian Institute(2011), Agriculture and climate change: a scoping report,
(available at http://www.climateagriculture.org/Scoping_Report.aspx).
Schmidhuber, J., J.Bruinsma, G. Boedeker(2009), Capital requirements for
agriculture in developing countries to 2050, Rome: UN Food and Agriculture
Organization,
Economic
and
Social
Development
Department,
ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/012/ak974e/ak974e00.pdf.
UNEP(2002), Briefs on economics, trade and sustainable development, UNEP’s
capacitybuilding activities on environment, trade and development,
http://www.unep.ch/etu/publications/UNEP_Capacity.pdf.
UNFCCC(2008), Challenges and opportunities for mitigation in the agricultural
sector, Technical paper.
UNFCCC Secretariat(2009), Second synthesis report on technology needs
identified by Parties not included in Annex I to the Convention - Note by the
secretariat, FCCC/SBSTA/2009/INF.1, 2009.
World Bank(2007), World development report 2008: Agriculture for
development. Washington D.C.: The World Bank.
World Bank(2012), Carbon sequestration on agricultural soils.