BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THÀNH DUYÊN

PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI,
TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS. HOÀNG HÙNG HẢI

Phản biện

1:……………………………………………………………….
Phản biện


và luôn nhìn nhận thanh niên theo quan điểm phát triển và toàn diện.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay còn một bộ phận thanh niên thiếu bản
lĩnh sống, thiếu ý thức tu dưỡng, rèn luyện về đạo đức, thiếu kiến
thức về pháp luật dẫn đến dễ bị kích động, dụ dỗ, lôi kéo tham gia
vào các hoạt động vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến trật tự an toàn
xã hội. Chính vì vậy, trong giai đoạn hiện nay việc nâng cao hơn nữa
hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên
nhằm bồi dưỡng và tạo điều kiện để thanh niên phát triển toàn diện,
có ý thức trách nhiệm công dân, hiểu biết và chấp hành nghiêm chỉnh

1


Hiến pháp và pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền
XHCN, tạo dựng một môi trường xã hội lành mạnh để thanh niên
cống hiến và trưởng thành là “lớp người kế thừa xây dựng chủ nghĩa
xã hội vừa hồng, vừa chuyên” là một nhiệm vụ quan trọng và cấp
thiết.
Xuất phát từ thực tiễn, đặc biệt trước tình hình vi phạm pháp
luật của thanh niên cả nước nói chung và thành phố Quảng Ngãi, tỉnh
Quảng Ngãi nói riêng đang ngày càng diễn biến phức tạp, gia tăng về
số lượng và tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm, yêu
cầu tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên
ở thành phố Quảng Ngãi đang được các cấp, các ngành, các cơ quan,
tổ chức có chức năng, nhiệm vụ giáo dục pháp luật rất quan tâm để
tìm ra giải pháp thiết thực, hữu hiệu hơn. Trên thực tế, công tác phổ
biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên tại thành phố Quảng Ngãi,
tỉnh Quảng Ngãi đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền, các sở,
ngành, đoàn thể quan tâm đầu tư triển khai nhưng do nhiều yếu tố
khách quan, chủ quan công tác này vẫn chưa đạt hiệu quả cao. Trước

- Một số đặc trưng của ngành giáo dục liên quan đến công
tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Nguyễn Huy Bằng, Tạp chí Dân chủ
và pháp luật, số 6/2007.

3


- Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở tỉnh Cà Mau: Kinh phí
đầu tư có tương xứng hiệu quả? Nguyễn Hùng Cường, Tạp chí Dân chủ
và pháp luật, số 6/2007.
- Giáo dục ý thức pháp luật để tăng cường pháp chế xã hội chủ
nghĩa và xây dựng con người mới, Phùng văn Tửu, Tạp chí giáo dục lý
luận, số 4/1985.
- Thanh, thiếu niên làm trái pháp luật, cuốn sách do tác giả
Trần Đức Châm làm chủ biên, Nxb Chính trị Quốc gia, 2002.
- Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường,
cuốn sách của ThS. Nguyễn Huy Bằng, ThS. Phạm Thị Kim Dung,
Ths. Đặng Thị Thu Huyền, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2008.
- Đẩy mạnh việc dạy và học pháp luật trong các trường theo
tinh thần Chỉ thị 32-CT/TƯ của Ban Bí Thư TW Đảng, bài viết của
PGS.TS Nguyễn Tất Viễn đăng trên tạp chí Dân chủ và Pháp luật,
4/2004.
Các công trình khoa học trên đã luận giải một số vấn đề rất
cơ bản cả về lý luận và thực tiễn trong hoạt động PBGDPL trên nhiều
góc độ. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên
cứu một cách đầy đủ và có hệ thống về thực tiễn PBGDPL cho thanh
niên trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi. Vì vậy,
đây là đề tài có tính cấp thiết, không trùng lặp với các công trình đã
công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

và thực tiễn vấn đề PBGDPL cho thanh niên trên địa bàn thành phố
Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi và đề xuất một số giải pháp cơ bản
nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác PBGDPL
cho thanh niên trên địa bàn thành phố trong giai đoạn hiện nay.
+ Về thời gian: Luận văn giới hạn thời gian nghiên cứu từ
năm 2012 đến nay (từ khi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật được
ban hành).
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận
Luận văn được xây dựng trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật. Quan
điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt
Nam về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Phương
pháp luận trong nghiên cứu là phương pháp duy vật biện chứng của
triết học Mác - Lênin.
- Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như:
Phương pháp xã hội học pháp luật; phương pháp lịch sử cụ thể;

6


phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh; phương pháp khảo sát
thực tế; phương pháp thống kê để thu thập thông tin từ thực tế.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về mặt lý luận:
Luận văn góp phần làm rõ tính đặc thù của công tác phổ
biến, pháp luật cho thanh niên ở thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng
Ngãi và các địa phương có cùng đặc điểm về lịch sử, kinh tế, văn hóa
- xã hội... Trên cơ sở đó góp phần nâng cao chất lượng công tác phổ
biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên ở thành phố Quảng Ngãi, tỉnh

CHO THANH NIÊN
1. 1. Khái niệm, mục đích và vai trò phổ biến, giáo dục
pháp luật cho thanh niên
1.1.1. Khái niệm phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh
niên
Về quan điểm lý luận PBGDPL hiện nay có nhiều quan điểm
khác nhau. Tuy nhiên, trong khoa học pháp lý, khái niệm PBGDPL
cho thanh niên được hiểu là: Một hoạt động có định hướng, có tổ
chức, có chủ đích của chủ thể giáo dục thông qua các hình thức,
phương pháp khác nhau tác động lên thanh niên, giáo dục một cách
có hệ thống nhằm hình thành ở họ một cách bền vững tri thức pháp
lý, ý thức pháp luật, tình cảm, niềm tin và hành vi phù hợp với pháp
luật hiện hành, xây dựng lối sống theo pháp luật.
1.1.2. Mục đích của phổ biến, giáo dục pháp luật cho
thanh niên
Thứ nhất, nâng cao hiểu biết pháp luật cho thanh niên
Thứ hai, hình thành lòng tin vào pháp luật cho thanh niên
Thứ ba, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của
thanh niên
1.1.3. Vai trò của phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh
niên
Thứ nhất: PBGDPL cho thanh niên góp phần hình thành và
nâng cao ý thức pháp luật của thanh niên.

9


Thứ hai: PBGDPL cho thanh niên góp phần nâng cao kỹ
năng sống cho thanh niên.
Thứ ba: PBGDPL cho thanh niên góp phần đấu tranh phòng

phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các hoạt động lập pháp, hành
pháp và tư pháp của các cơ quan nhà nước.
1.2.3.2. Phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật cho
thanh niên
Phương pháp PBGDPL là các cách thức, biện pháp tổ chức
quá trình PBGDPL. Có 02 loại phương pháp sau: Phương pháp giáo
dục và phương pháp PBGDPL
1.2.4. Những điều kiện đảm bảo phổ biến, giáo dục pháp
luật cho thanh niên
Thứ nhất, bảo đảm về chính trị - tư tưởng
Thứ hai, bảo đảm về pháp lý
Thứ ba, bảo đảm về kinh tế
Thứ tư, bảo đảm khác

11


Chương 2
THỰC TRẠNG PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH
NIÊN Ở THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI, TỈNH QUẢNG NGÃI
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế - xã
hội của thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi và đặc điểm
thanh niên của thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi ảnh
hưởng đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật
2.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế
- xã hội của thành phố Quảng |Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi
2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên
Thành phố Quảng Ngãi là thành phố tỉnh lỵ, trung tâm chính
trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật và an ninh, quốc phòng của
tỉnh Quảng Ngãi; thành phố Quảng Ngãi nằm vị trí gần trung độ của

thêm) thương mại - dịch vụ chiếm 48,71%; công nghiệp - xây dựng
chiếm 37,08%; nông nghiệp chiếm 14,21%. Cơ cấu lao động: dịch vụ
47,54%; công nghiệp - xây dựng 25,89%; nông nghiệp 26,57%. Thu
nhập bình quân đầu người đạt 1.730 USD/người/năm.
2.1.2. Khái quát đặc điểm thanh niên của thành phố
Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi ảnh hưởng đến công tác giáo dục
pháp luật cho thanh niên
Hiện nay, thành phố Quảng Ngãi gần 60.000 thanh niên
(trong độ tuổi từ 16 đến 30). Thanh niên chiếm khoảng 43 % cơ cấu
dân số và hơn 50% lực lượng lao động xã hội, là nguồn lực dồi dào,

13


có vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương,
đất nước.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thanh niên ở thành phố vi
phạm pháp luật, nhưng trong đó nguyên nhân chính, đó là:
Thứ nhất, do nhận thức của thanh niên về giáo dục pháp luật
còn hạn chế,
Thứ hai, thanh niên vẫn chưa nhận thức đúng về tầm quan
trọng của pháp luật.
Thứ ba, công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên
còn nhiều bất cập.
Thứ tư, một số nguyên nhân khác.
2.2. Thực trạng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh
niên thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi
2.2.1. Những kết quả đạt được
2.2.1.1. Về ban hành văn bản chỉ đạo
Thực hiện các văn bản của cấp trên, thành phố Quảng Ngãi

giúp pháp lý.
Đồng thời, Ủy ban nhân dân thành phố đã đẩy mạnh việc xây
dựng, củng cố Hội đồng PBGDPL của thành phố gồm 26 thành viên
do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố làm chủ tịch hội đồng.
2.2.1.3. Về nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh
niên
Phổ biến các quy định pháp luật về đất đai, Luật Giao thông
đường bộ; Luật phòng chống ma túy, Luật hôn nhân và gia đình, Luật hộ

15


tịch, Bộ Luật hình sự năm 1999, Luật khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật
Thanh niên năm 2005, Luật phòng chống bạo lực gia đình, Luật phòng,
chống mua bán người năm 2011, Luật phòng, chống tham nhũng…
Đối với thanh niên ở các vùng ven biển, cụm công nghiệp
của thành phố, các cơ quan cũng phải lựa chọn những nội dung tập
huấn kiến thức pháp luật cho thanh niên như: Bộ luật Dân sự, Luật
Biển Việt Nam và các văn bản pháp luật liên quan đến biển và hải
đảo, tuyên truyền về phòng, chống tội phạm… Những kiến thức trên
đã tác động không nhỏ đến ý thức chấp hành pháp luật của thanh
niên, đồng thời trang bị cho thanh niên những kỹ năng sống theo
pháp luật, đây là cơ sở giúp thanh niên trong tỉnh tạo lập thói quen
ứng xử phù hợp với quy định của pháp luật.
2.2.1.4. Về hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật
- Tuyên truyền bằng hình thức tập trung:
- Tuyên truyền thông qua việc thành lập các CLB pháp luật:
- Tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng.
- Tuyên truyền giáo dục pháp luật thông qua các hội thi,
cuộc thi

động ngoài giờ lên lớp.
2.2.2. Những tồn tại, hạn chế
- Việc triển khai chương trình trên địa bàn còn chậm so với
yêu cầu.
- Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật còn
mỏng, thiếu kỹ năng nghiệp vụ, chưa tạo uy tín đối với cán bộ và

17


nhân dân; hình thức tuyên truyền vẫn còn mang tính hình thức cứng
nhắc, chủ yếu là tuyên truyền miệng, tài liệu tuyên truyền hướng dẫn
nghiệp vụ, các phương tiện hỗ trợ còn thiếu nên hiệu quả tuyên
truyền chưa cao.
- Thành viên Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp
đều kiêm nhiệm nên việc duy trì và tổ chức họp từng quý, năm còn
mang tính hình thức, chưa được thường xuyên và chủ yếu giao cho
cơ quan Thường trực, vì vậy dẫn đến sự không kịp thời hướng dẫn
trong hoạt động giáo dục pháp luật.
- Việc quan tâm, chỉ đạo triển khai công tác PBGDPL ở một
số nơi còn chưa kịp thời và còn trông chờ, ỷ lại cấp trên, chưa tìm ra
nét đặc thù riêng phù hợp với tình hình địa phương. Công tác phối
hợp, báo cáo, sơ kết, tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm chưa được
thực hiện đều đặn và kịp thời.
- Tác động của công tác PBGDPL đối với việc nâng cao ý
thức chấp hành pháp luật của thanh niên, đến trật tự kỷ cương pháp
luật, đến tình trạng vi phạm pháp luật còn chưa đạt được như
mong muốn.
- Công tác PBGDPL trong thời gian qua chưa đều khắp còn
tình trạng theo "mùa vụ, phong trào", chạy theo văn bản mới ban

thiếu quan tâm, bố trí kinh phí cho công tác PBGDPL còn hạn chế.
- Sự phối hợp giữa chính quyền với các đoàn thể ở cơ sở có
nơi chưa chặt chẽ, hiệu quả chưa cao.

19


- Cán bộ chuyên trách PBGDPL còn ít.
- Việc thu hút được nhiều chủ thể, mạng lưới tuyên truyền
viên, cộng tác viên tham gia vào công tác này còn hạn chế.
- Phòng Tư pháp thành phố Quảng Ngãi là cơ quan tham
mưu UBND thành phố tổ chức công tác tuyên truyền PBGDPL cho
nhân dân trong đó có thanh niên, song lượng cán bộ làm công tác này
còn mỏng
- Các điều kiện xã hội bên ngoài đã chi phối, ảnh hưởng
mạnh mẽ đến quá trình học tập, tìm hiểu và tiếp nhận các thông tin
pháp luật của thanh niên.
- Kinh phí đầu tư cho công tác GDPL dành cho thanh niên
còn quá ít.

20


Chương 3
QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP
LUẬT CHO THANH NIÊN Ở THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI,
TỈNH QUẢNG NGÃI HIỆN NAY
3.1. Quan điểm phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh
niên ở thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi hiện nay
Một là, PBGDPL cho thanh niên phải đảm bảo mục tiêu giáo

biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên
3.2.4.1. Đa dạng hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật
cho thanh niên
3.2.4.2. Đổi mới phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật
cho thanh niên
3.2.5. Nâng cao nhận thức cho thanh niên về vai trò của
pháp luật trong đời sống xã hội và trong hoạt động của thanh
niên
3.2.6. Một số giải pháp khác

22


KẾT LUẬN
Ngày nay trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng nhà
nước pháp quyền Việt Nam luôn đòi hỏi có những con người mới, có
tri thức khoa học, có hiểu biết về pháp luật, có ý thức tuân thủ pháp
luật nhưng thực tế hiện nay cho thấy, tình hình vi phạm pháp luật
trong xã hội ngày càng tăng nhất là trong lứa tuổi thanh niên mà một
trong những nguyên nhân đó là tình trạng “mù” pháp luật, không hiểu
biết về pháp luật hoặc hiểu biết pháp luật không đầy đủ, từ đó dẫn
đến việc có những hành vi vi phạm pháp luật. Do đó, ngoài việc trang
bị các kiến thức văn hoá, khoa học kỹ thuật, việc phổ biến, giáo dục
pháp luật, giáo dục ý thức tự giác tuân thủ pháp luật cho thanh niên là
việc làm đúng đắn, cần thiết và cấp bách. Thông qua giáo dục pháp
luật góp phần hình thành, nâng cao hệ thống tri thức pháp luật cho
thanh niên, hình thành lòng tin pháp luật, động cơ và hành vi pháp
luật tích cực như: Thói quen tuân thủ những qui định của pháp luật,
thói quen thực hiện quyền và nghĩa vụ pháp lý, sử dụng những quyền
và nghĩa vụ pháp lý trong việc bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình, của