BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
..…/…..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN VĂN BAN

THẨM QUYỀN CỦA VIỆN KIỂM SÁT
NHÂN DÂN CẤP TỈNH TRONG XÉT XỬ VỤ ÁN
HÀNH CHÍNH - TỪ THỰC TIỄN TỈNH ĐẮK LẮK

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH
CHÍNH

ĐẮK LẮK, NĂM 2017

1


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Minh Sản


năm 2016. Sự ra đời của Luật TTHC là dấu mốc có ý nghĩa
quan trọng, không chỉ nghi nhận thành tựu trong lĩnh vực lập
pháp mà còn góp phần vào sự phát triển trong lĩnh vực tố tụng
hành chính.
Một trong những nguyên tắc cơ bản được Hiến định của
pháp luật Việt Nam là nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa.
Nguyên tắc này yêu cầu mọi chủ thể phải chấp hành nghiêm
chỉnh các quy định của pháp luật, đảm bảo tính thống nhất và
thượng tôn của pháp luật. Trong TTHC, Viện kiểm sát nhân
dân (VKSND) cấp tỉnh đóng vai trò quan trọng trong giải
quyết tranh chấp hành chính giữa “quan” và “dân”, là hình
thức “dân kiện quan”. Luật TTHC đã kế thừa, phát triển các
quy định của pháp luật về thủ tục giải quyết các vụ án hành
chính ở nước ta từ trước đến nay, thể chế hoá các chủ trương
của Đảng về cải cách tư pháp. Trong đó, tiếp tục quy định và

3


có nhiều nội dung đổi mới quan trọng liên quan đến hoạt động
của VKSND cấp tỉnh trong giải quyết vụ án hành chính, nhằm
bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật, sự công bằng, bình
đẳng và tuân thủ pháp luật của các chủ thể là rất cần thiết.
Tuy nhiên, trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất
nước, hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là yêu cầu xây dựng Nhà
nước pháp quyền (NNPQ) xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt
Nam của dân, do dân, vì dân, các quy định pháp luật về thẩm
quyền của VKSND cấp tỉnh trong TTHC vấn bộc lộ những,
bất cập: thiếu tính đồng bộ, tính thống nhất; chưa hoàn toàn
phù hợp trong giải quyết vụ án hành chính tại phiên tòa sơ

Lắk. Luận văn là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu một
cách toàn diện và chuyên biệt về: “Thẩm quyền của Viện
Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành chính- Từ
thực tiễn tỉnh Đắk Lắk” dưới góc độ Luật Hiến pháp và Luật
Hành chính.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Mục đích nghiên cứu của luận văn hướng tới làm sáng tỏ
cơ sở lý luận và thực trạng thẩm quyền của VKSND cấp tỉnh
trong xét xử vụ án hành chính - Từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk để
đưa ra các quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện
thẩm quyền của VKSND cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành
chính trong thời gian tới.

5


Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên đây, luận văn có
nhiệm vụ:
Thứ nhất, luận văn xây dựng cơ sở lý luận về thẩm quyền
của VKSND cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành chính thông qua
việc phân tích, làm rõ khái niệm về thẩm quyền của VKSND
cấp tỉnh trong xét xử các vụ án hành chính; đặc điểm xét xử
các vụ án hành chính; nội dung thẩm quyền của VKSND cấp
tỉnh trong xét xử các vụ án hành chính; vai trò của VKSND
cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành chính; các yếu tố bảo đảm
thẩm quyền của Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trong xét xử
vụ án hành chính.
Thứ hai, trên cơ sở phân tích thực trạng thẩm quyền của
VKSND tỉnh Đắk Lắk trong xét xử vụ án hành chính, luận
văn đánh giá khách quan về những kết quả đạt được, những

Để phù hợp với nội dung và mục đích nghiên cứu, luận
văn đã sử dụng hợp lý, có hiệu quả từng từng phương pháp
nghiên cứu, trong đó luận văn chú trọng các phương pháp
như: phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh pháp luật, vv…
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu sâu, toàn
diện và có hệ thống về thẩm quyền của VKSND cấp tỉnh
trong xét xử vụ án hành chính - Từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk

7


trên cả phương diện lý luận, pháp lý và thực tiễn. Các kết quả
nghiên cứu của luận văn sẽ là những bổ sung quan trọng vào
hệ thống lý luận về Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, góp
phần làm sáng tỏ những quan điểm của Đảng, Nhà nước về
cải cách tư pháp và đổi mới hoạt động xét xử, về xây dựng
NNPQ XHCN của dân, do dân và vì dân. Đồng thời, góp phần
nâng cao nhận thức của nhân dân về vai trò của VKSND cấp
tỉnh trong xét xử vụ án hành chính. Luận văn có thể được
tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy tại các cơ sở đào tạo
chuyên ngành pháp luật, tư pháp và các khóa bồi dưỡng cán
bộ, công chức ngành Tòa án, Viện kiểm sát.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham
khảo, nội dung của luận văn gồm 03 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thẩm quyền của VKSND cấp
tỉnh trong xét xử vụ án hành chính;
Chương 2: Thực trạng và quan điểm, giải pháp giải pháp
hoàn thiện thẩm quyền của VKSND cấp tỉnh trong xét xử vụ

cán bộ, công chức khởi kiện yêu cầu Tòa án có thẩm quyền
bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại bởi quyết
định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc
thôi việc hoặc do VKS khởi tố theo quy định của pháp luật
TTHC”.

9


1.1.2. Đặc điểm xét xử vụ án hành chính
Xét xử án hành chính được hiểu là "dân kiện quan", Tòa
án làm trung gian phân xử đúng, sai.
Án hành chính có một số đặc thù cơ bản nhất là đối
tượng tài phán trong tố tụng hành chính có phạm vi chỉ bao
gồm "quyết định hành chính" và "hành vi hành chính" do
người có thẩm quyền trong các cơ quan công quyền ban hành
hoặc thực hiện; trong tố tụng hành chính không có khái niệm
"nguyên đơn", "bị đơn", mà là "người khởi kiện" và "người bị
kiện" và mối quan hệ giữa hai loại chủ thể này không ngang
bằng nhau, một bên chủ yếu là công dân, một bên là các cơ
quan hành chính thực thi quyền lực công; tố tụng hành chính
không có "việc" hành chính mà chỉ có "vụ án" hành chính,
không sử dụng thuật ngữ "tranh chấp hành chính" mà sử dụng
thuật ngữ "khiếu kiện hành chính"; trong tố tụng hành chính
cũng không có thủ tục "hòa giải", "thỏa thuận", mà chỉ có thủ
tục "đối thoại", vì vậy tố tụng hành chính cũng không thể có
"Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự", do
tính chất phức tạp của loại án hành chính, nên sự tham gia tố
tụng của Viện kiểm sát để kiểm sát việc tuân theo pháp luật
trong việc giải quyết án hành chính là bắt buộc đối với tất cả

thuộc trung ương được quy định tại điều 32 luật TTHC ”.

11


1.2.2. Nội dung thẩm quyền của Viện Kiểm sát nhân
dân cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành chính
1.2.2.1. Kiểm sát việc thụ lý, lập hồ sơ vụ án hành
chính
- Khi thực hiện công tác kiểm sát thông báo thụ lý vụ án,
trước hết cần phân biệt rõ quyết định nào là quyết định hành
chính, quyết định nào là quyết định giải quyết khiếu nại để
tránh việc thụ lý sai đối tượng.
- Nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND trong kiểm sát việc
thụ lý, lập hồ sơ vụ án hành chính là nghiên cứu sổ thụ lý đơn,
sổ thụ lý án, đơn kiện và các tài liệu có liên quan, xác định
loại việc kiện và nội dung việc kiện, xác định thời hiệu khởi
kiện, xem xét nội dung và hình thức đơn kiện, quan hệ khởi
kiện và tư cách của người khởi kiện và người bị kiện, người
đại diện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các yêu
cầu của họ, yêu cầu TAND cung cấp hồ sơ vụ án.
1.2.2.2. Kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án hành chính
Trước khi tham gia phiên tòa, KSV được Viện trưởng
phân công tham gia phiên tòa phải nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án
để nắm vững nội dung và những tình tiết của vụ án, chuẩn bị,
chủ động trước các diễn biến có thể xảy ra tại phiên tòa, hoàn
chỉnh hồ sơ kiểm sát, chuẩn bị đề cương để tham gia hỏi tại
phiên tòa, dự thảo ý kiến phát biểu của VKS về việc giải
quyết vụ án. Kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án hành chính, kiểm
sát tư cách pháp lý của những người tiến hành tố tụng, những



Tác nghiệp của KSV tại phiên tòa phúc thẩm tương tự
như của KSV tại phiên tòa sơ thẩm. Điểm khác biệt cơ bản ở
phiên tòa phúc thẩm là KSV phải sử dụng các tài liệu, chứng
cứ có trong hồ sơ vụ án để bảo vệ quan điểm kháng nghị cũng
như xem xét để chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu
kháng cáo.
1.2.3. Vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh
trong xét xử vụ án hành chính
VKSND nhân danh quyền lực Nhà nước thực hiện chức
năng kiểm sát hoạt động tư pháp, cụ thể là kiểm sát tính hợp
pháp về các quyết định và hành vi của người tiến hành tố tụng
và hành vi của người tham gia tố tụng, bảo đảm mọi vi phạm
pháp luật trong tố tụng hành chính phải được phát hiện và xử
lý kịp thời, nghiêm minh giúp cho việc giải quyết vụ án hành
chính được đúng đắn và khách quan.
Chương 2
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THẨM
QUYỀN
CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH ĐẮK LẮK
TRONG XÉT XỬ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH

2.1. Sơ lược về kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện
Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk.

14


2.1.1. Khái quát tình hình xét xử vụ án hành chính ở

dân tỉnh Đắk Lắk với vai trò chức năng, thực hành quyền
công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp tại địa phương, bám sát
các quy định của pháp luật TTHC và Luật tổ chức VKSND,
với bộ máy tổ chức được cơ cấu tương đối đầy đủ, VKSND
tỉnh đã thực tốt vai trò chức năng nhiệm vụ của mình trong
việc thực hiện thẩm quyền của VKSND trong xét xử vụ án
hành chính cấp tỉnh.
2.2. Phân tích thực trạng thẩm quyền của Viện Kiểm
sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk trong xét xử vụ án hành chính
2.2.1. Kiểm sát việc thụ lý, lập hồ sơ vụ án hành
chính
Trong 6 năm qua Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đăk Lăk
cơ bản đã thực hiện tốt công tác kiểm sát việc thụ lý, lập hồ
sơ vụ án hành chính tại tòa án nhân dân tỉnh Đăk Lăk. Bên
cạnh những kết quả đạt được công tác kiểm sát việc giải quyết
các vụ án hành chính còn một số hạn chế; như số ít KSV lập
hồ sơ kiểm sát án hành chínhsơ sài, lưu trữ tài liệu quan đến
vụ án trong hồ sơ kiểm sát có khi còn thiếu sót, việc kiểm sát
bản án, quyết định chưa sâu sát, bản án tòa án chuyển giao
cho viện kiểm sát chậm không đúng quy định của pháp luật,
nên không phát hiện được vi phạm của Tòa án để ban hành
kháng nghị, kiến nghị…

16


2.2.2. Kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án hành chính
Thực tiễn kiểm sát xét xử các vụ án hành chính theo quy
định của pháp luật TTHC năm 2010 xét thấy còn nhiều bất
cập như;

định của Tòa án cấp sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị xem có
đủ căn cứ, tính hợp pháp hay không? Nếu có sai sót thì phải
có biện pháp sửa chữa kịp thời.
2.3. Đánh giá chung về thực trạng thẩm quyền của
Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk trong xét xử vụ án
hành chính
2.3.1. Những kết quả đạt được
Qua 14 năm thực hiện pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ
án hành chính (PLTTGQCVAHC), Luật TTHC năm 2010 và
mới nhất Luật TTHC 2015 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày
01 tháng 7 năm 2016. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk,
với những cố gắng nổ lực của công chức, viên chức trong toàn
nghành đã đạt được những kết quả đáng trân trọng. Sau một
thời gian ngắn Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã quán
triệt và triển khai thực hiện tốt công tác phổ biến tuyên truyền,
tập huấn luật TTHC triển khai diện rộng, nhờ đó mà kết quả
công tác kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính theo thẩm
quyền của VKSND tỉnh đạt được kết quả như khả quan:
Tổng số án hành chính tòa thụ lý từ 01/01/2011 đến ngày
30/11/2016 là 176 vụ; đã giải quyết 162 vụ đạt 92,0%;

18


Để đạt được kết quả nêu trên là nhờ thực hiện tốt công
tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính từ khi thụ lý
đến việc kiểm sát bản án, quyết định của tòa án, đặc biệt là
công tác kiểm sát tại phiên tòa nhằm kịp thời phát hiện vi
phạm của tòa án về pháp luật tố tụng và pháp luật nội dung,
sai lầm trong việc đánh giá chứng cứ là cơ sở để kịp thời

Viện kiểm sát ở nhiều tòa án chưa nghiêm túc, công tác tuyên
truyền, phổ biến pháp luật của các cơ quan nhà nước có thẩm
quyền về pháp luật tố tụng hành chính chưa tốt.
Nguyên nhân của những tồn tại thiếu sót trên một phần là
do công tác quản lý chỉ đạo điều hành của VKSND đối với
khâu công tác kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính tuy có
quan tâm nhưng chưa đúng mức, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên
sâu cho đội ngũ cán bộ thực hiện chưa đồng bộ, một số cán bộ
kiểm sát còn có tư tưởng nể nang, ngại va chạm, tính chủ
động, sáng tạo chưa phát huy, kinh nghiệm công tác, trình độ
năng lực chưa đáp ứng yêu cầu.
2.4 Quan điểm hoàn thiện thẩm quyền của Viện Kiểm
sát nhân dân cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành chính.
Luật tố tụng hành chính (TTHC) năm 2015 với nhiều nội
dung sữa đổi, bổ sung, trong đó có các quy định về trình tự,
thủ tục giải quyết vụ án hành chính, trực tiếp liên quan đến
việc thực hiện chức năng kiểm sát việc giải quyết vụ án hành

20


chính của viện kiểm sát nhân dân các cấp. Khẳng định vị trí,
vai trò của Viên KSND với tư cách là cơ quan tiến hành tố
tụng, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hành
chính, góp phần bảo đảm cho việc giải quyết vụ án hành chính
nhanh chóng, kịp thời đúng pháp luật. trên cơ sở đó luật đã
khắc phục những khó khăn vướng mắc khi thực hiện kiểm sát
việc giải quyết vụ án hành chính và kiểm sát thi hành án hành
chính theo quy định của luật TTHC 2010, đồng thời đặt ra yêu
cầu và nhiệm vụ mới cho Viện kiểm sát các cấp đối với công

thẩm quyền của Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trong xét
xử vụ án hành chính
- Xuất phát từ nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích hợp
pháp của Nhà nước, của công dân và của các chủ thể trong xã
hội. Hiến pháp 2013 tiếp tục khẳng định vai trò của Viện kiểm
sát nhân dân trong nền tư pháp nước nhà với chức ngăng thực
hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và quy định
chế độ làm việc theo nguyên tắc tập trung thống nhất lãnh đạo
trong nghành để đề cao tính độc lập của VKSND trong hệ
thống các cơ quan nhà nước.
VKSND thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt
động tư pháp, góp phần bảo đảm cho pháp luật được chấp
hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Đảng, Nhà nước tiếp tục
giao cho VKSND thực hiện đồng thời hai chức năng thực

22


hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp là hoàn
toàn hợp lý, sát thực tiễn và khoa học.
2.5.2 Giải pháp nâng cao chất lượng, đổi mới quy trình,
thủ tục tổ chức, thực hiện thẩm quyền của Viện Kiểm sát
nhân dân cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành chính
Để đáp ứng yêu cầu đặt ra của luật TTHC năm 2015, giải
pháp nâng cao chất lượng, đổi mới quy trình thủ tục tổ chức,
thực hiện thẩm quyền của VKSND tỉnh trong xét xử vụ án
hành chính cần thực hiện nhiệm vụ sau.
Kiện toàn tổ chức bộ máy nguồn nhân lực, bố trí sắp xếp
đủ, đội ngũ công chức, kiểm sát viên, kiểm tra viên, chuyên
viên có năng lực phẩm chất, đạo đức, bản lĩnh nghề nghiệp,

Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trong xét xử vụ án hành
Kiểm sát viên VKS là trung tâm của công tác kiểm sát
hoạt động tư pháp, họ là người trực tiếp nghiên cứu hồ sơ vụ
án, lập hồ sơ kiểm sát vụ án, họ là người thực hành quyền
công tố, tranh tụng tại phiên tòa, kiểm sát hoạt động xét xử, là
người trực tiếp tham mưu đề xuất cho lãnh đạo viện kháng
nghị, kiến nghị. Đòi hỏi phải chuyên môn hóa, nâng cao năng
lực Kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trong
xét xử vụ án hành là tất yếu. do vậy KSV cần nâng cao chất
lượng chuyên môn nghiệp vụ chuyên sâu trong thực hiện thẩm
quyền kiểm sát xét xử vụ án hành là giải pháp tất yếu.

24


2.5.5. Bảo đảm chế độ, chính sách cho Kiểm sát viên
của Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trong xét xử vụ án
hành chính
Trong thực tiễn kiểm sát xét xử vụ án nói chung án hành
chính nói riêng, tất cả kiểm sát viên tham gia tố tụng để kiểm
sát giai quyết các vụ án đều được nhà nước có chính sách bồi
dưỡng tham gia xét xử, tuy không nhiều nhưng đó là nguồn
động viên, là sự khởi đầu cho việc thực hiện chế độ, chính
sách cho cán bộ công chức nghành kiểm sát; việc bảo đảm chế
độ chính sach cho kiểm sát viên là yếu tố quan trọng, khởi tạo
nên sự cống hiến, chuyên tâm nghiên cứu …
Ngoài những chế độ chính sách đã được nhà nước quy định
chung và luật tổ chức VKS thì nhà nước cần có chế độ, chính
sách đặc thù cho kiểm sát viên và chính sách bảo hiểm rủi ro
khi thực hiện công tác phức tạp này.